درخت حوزه‌های تخصصی

مقدمه: مدرسه زندگی به عنوان یک سازمان یادگیرنده، محل رشد استعدادها و توانمندی های همه ی عناصر انسانی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر تحقق مدرسه زندگی در دوره ابتدایی تحت عنوان پیشایندهای مدرسه زندگی با روش فراترکیب انجام شد. روش ها: این پژوهش کیفی، از نظر هدف کاربردی و دارای رویکرد فراترکیب می باشد. برای گردآوری داده ها پژوهش های پیشین در زمینه مدرسه زندگی بین سال های 2021 -2000 جستجو شد. 136 مقاله در حوزه مدرسه زندگی مورد ارزیابی قرار گرفت و در نهایت 48 مقاله انتخاب و با تحلیل محتوای آن ها ابعاد و کدهای مربوط استخراج شد. برای کنترل کیفیت مفاهیم استخراج شده از مقایسه نظر پژوهشگر با دو خبره استفاده شد و برای ارزیابی میزان توافق بین دو متخصص از شاخص کاپا استفاده شد. مقدار شاخص با استفاده از نرم افزار SPSS عدد 644/0 محاسبه گردید. یافته ها: یافته های پژوهش در 3 مقوله، 10 مفهوم و 106 کد شناسایی و دسته بندی شد که سه مقوله اصلی عبارتند از کیفیت منابع انسانی، عوامل درون سازمانی و معماری مدرسه. در نهایت پس از طی گام های پژوهش الگویی از پیشایندهای مدرسه زندگی ارائه شد. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر و الگوی ارائه شده در این پژوهش می تواند نقشه راه مناسبی در راستای ایجاد بستر مناسب برای استقرار اثربخش مدرسه زندگی باشد.

هدف پژوهش حاضر واکاوی دستاوردهای هوش هیجانی دیجیتال در نظام آموزش عالی با رویکرد فراترکیب تفسیری-انتقادی بود. این پژوهش با رویکرد فراترکیب کیفی با استفاده از روش پنج مرحله ای تفسیری انتقادی دیکسون- وودز و همکاران انجام شده است. تیم فراترکیب متشکل از شش نفر متخصص برنامه ریزی درسی و یک نفر مسلط به روش پژوهش فراترکیب، با رویکرد تفسیری انتقادی بود. راهبرد جست وجو در این پژوهش شامل، جست وجو بر مبنای واژگان کلیدی «هوش هیجانی دیجیتال»، «سواد دیجیتال»، «مهارت های دیجیتال» و «آمادگی دیجیتال» در پایگاه های داده الکترونیکی، وب سایت ها، تماس با خبرگان و مراجعه به کتابخانه ها بود. بر این اساس در ابتدا 38 منبع استخراج شدند که با استفاده از الگوی غربال گری و حذف عناوین نامرتبط، چکیده های نامرتبط و سپس متون نامرتبط، نهایتاً 25 منبع پژوهشی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفت. برای استخراج و ترکیب تفسیری داده ها از روش ترکیب مضامین توماس و هاردن استفاده شده است. یافته ها بیانگر این مطلب هستند که دستاوردهای هوش هیجانی دیجیتال در نظام آموزش عالی را می توان در دو مضمون اصلی دستاوردهای هوش هیجانی دیجیتال برای دانشجو و دستاوردهای هوش هیجانی دیجیتال برای استاد دسته بندی نمود. اعتبار داده ها با استفاده از سه تکنیک اعتبارپذیری، انتقال پذیری و همسوسازی داده ها و اعتماد به داده ها با هدایت دقیق جریان جمع آوری اطلاعات و همسوسازی پژوهشگران تائید شد. در نهایت می توان گفت؛ هوش هیجانی دیجیتال به عنوان مجموعه ای از مهارت های اجتماعی، عاطفی و شناختی، عاملی کلیدی در بهبود عملکرد آموزشی و انطباق پذیری دانشجویان در فضای دیجیتال است. توسعه مهارت های خودتنظیمی، تفکر انتقادی و مدیریت فضای دیجیتال برای اساتید و دانشجویان به عنوان راهکارهای عملیاتی پیشنهاد می شود.

پژوهش حاضر مطالعه ای کیفی است و به کمک الگوی بردی به بررسی تطبیقی استانداردها و چهارچوب های برنامه درسی علوم تجربی دوره ابتدایی در ایران و پنج کشور سنگاپور، کره جنوبی، ژاپن، قطر و فرانسه پرداخته است. انتخاب این کشورها بر اساس عملکرد آن ها در آزمون بین المللی تیمز در سال های 2015 و 2019 است. سه کشور سنگاپور، کره جنوبی و ژاپن در صدر جدول امتیازات قرار داشتند و از کشورهای هم رده ایران نیز قطر از قاره آسیا و فرانسه از قاره اروپا انتخاب شدند. کشورهای مورد مطالعه دارای نظام آموزشی متنوعی اند و در زمینه تدوین استانداردهای آموزشی و چهارچوب های برنامه درسی ملی، یا پیشگام بوده اند و برنامه های مدونی برای سال های آینده تدوین کرده اند، یا با ایران هم ترازند. نتایج به دست آمده از مطالعات نشان می دهد در حالی که اهداف در کشورهایی مانند سنگاپور و ژاپن کاربردی و شفاف هستند، اهداف مورد انتظار در برنامه درسی علوم تجربی مقطع ابتدایی در ایران، بیشتر ایدئالی و آرمانی است و ارزش های کاربردی برای زندگی روزمره دانش آموزان کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. همچنین یافته ها حاکی از آن است که محتوای درس علوم تجربی در ایران هماهنگ با توسعه علوم و فنّاوری متحول نشده است. علاوه بر این نتایج نشان می دهد که روش های تدریس در کشورهای مختلف متفاوت است؛ در حالی که در سنگاپور، ژاپن و فرانسه از روش های فعال و فراگیر محور استفاده می شود، در ایران تدریس به صورت معلم محور و نیز استفاده از روش های سنتی مطمح نظر است.

اصلاح شیوه های آموزش و بهبود فرآیند یاددهی و یادگیری، دغدغه همیشگی نظریه پردازان حوزه آموزش و پرورش بوده است؛ به گونه ای که تحقیقات وسیع و دامنه دار یکصد سال اخیر همراه با آزمایش های تجربی، سبب پیدایش نظریه های گوناگونی شده است. به طور کلی، نظریه پردازان امور آموزشی و علوم تربیتی، راهبردها و راهکارهای گوناگونی را برای زدودن کاستی های شیوه های سنتی تدریس، طراحی و پیشنهاد کرده اند که رویکرد یادگیری اکتشافی یکی از آنها است؛ ازاین رو، این جستار بر آن است تا به بررسی تأثیر بهره گیری از روش یادگیری اکتشافی برای ایجاد علاقه و انگیزه در دانشجویان رشته آموزش عربی دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید بهشتی بندرعباس، ورودی سال 1400 در درس صرف بپردازد و راهکارهایی عملی را برای افزایش انگیزه و اشتیاق یادگیری آنها ارائه دهد. با توجه به مشاهده عدم علاقه دانشجویان به درس صرف، اقدام پژوهی به عنوان روشی برای حل این مسأله انتخاب شد. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان ورودی 1400 بود. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده بود. ابتدا، با استفاده از تکنیکهای مشاهده مستقیم و مصاحبه، بی انگیزگی به عنوان مشکلی رایج در میان دانشجویان این پردیس شناسایی شد. به همین جهت، با مشاهده کاهش علاقه و تعامل دانشجویان با محتوای درسی، برنامه ای شامل استفاده از یادگیری اکتشافی اجرا شد. داده های جمع آوری شده از طریق پرسشنامه های رضایتمندی و مشاهدات کلاسی نشان داد که استفاده از روش یادگیری اکتشافی به بهبود قابل توجهی در انگیزه و علاقه مشارکت دانشجویان در درس صرف منجر شده و فعالیت علمی آنها نیز افزایش یافته است.

مقاله حاضر با هدف ضرورت کارآفرین نمودن آموزش در مدارس انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و با روش کیفی سنتزپژوهی و مصاحبه با افراد صاحب نظر انجام شده است و جامعه آماری کلیه مطالعات در بازه زمانی (2003-2021) و انجام مصاحبه نیمه ساختار یافته بوده است. ازاین رو، 600 پژوهش در زمینه موضوع مورد نظر ارزیابی و درنهایت 125 پژوهش به صورت هدفمند انتخاب گردید و در گام دوم با 30 نفر از افراد صاحب نظر تا رسیدن به اشباع نظری مصاحبه انجام شد. با تحلیل محتوا و پیاده سازی مصاحبه های انجام شده، درمجموع 90 کد اصلی، 18 کد محوری و 7 کد باز مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل در دو بخش وضعیت موجود آموزش کارآفرینی و کارآفرینی آموزش قرار گرفت. نتایج این پژوهش این طور نشان داد که در وضعیت موجود مدارس با ضعف در سیاست گذاری و اهداف کلان، هدف گذاری خرد و در سطح کوچک، نیروی انسانی، محتوای آموزشی، فضا و امکانات آموزشی و ارزیابی و پیگیری مواجه است که در همین زمینه نیاز است تا به منظور پیش بایست های کارآفرینی آموزش به زیرساخت مبنایی کارآفرینی آموزش، ایجاد مدارس ارزش آفرین، راه اندازی سیستم به روزرسانی مربیان و ایجاد یک سیستم کوچینگ و پیگیری توجه ویژه ای داشته باشند.

مقدمه و هدف: ارشادگری پژوهشیِ دانشجویان دکتری برای موفقیت علمی و حرفه ای این پژوهشگران تازه کار ضرورت دارد. هدف پژوهش حاضر شناسایی شایستگی های استاد راهنما برای ارشادگری پژوهشیِ دانشجویان دکتری بود. روش شناسی پژوهش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شده است. داده ها با انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 20 عضو هیأت علمی و 20 دانشجوی دکتری که به صورت هدفمند انتخاب شدند، گردآوری و اشباع نظری حاصل شد. جهت تحلیل داده ها نیز از روش تحلیل مضمون استفاده شد. یافته ها: از تحلیل داده های کیفی پژوهش در نهایت 44 کد اولیه بدست آمد و کدهای بدست آمده در 7 مقوله طبقه بندی گردید که عبارتند از: شایستگی های تخصصی، شایستگی های فنّی، الگوهای رفتاری، اخلاق علمی، الگوهای نگرشی، ویژگی های شخصی، شایستگی های حرفه ای. بحث و نتیجه گیری: با توجه به یافته های این پژوهش، ارشادگری پژوهشیِ دانشجوی دکتری توسط استاد راهنما مستلزم برخورداری وی از 7 دسته شایستگی شامل شایستگی های تخصصی، شایستگی های فنّی، الگوهای رفتاری، اخلاق علمی، الگوهای نگرشی، ویژگی های شخصی، شایستگی های حرفه ای می باشد. یافته های این پژوهش می تواند در ارزیابی شایستگی های استاد راهنما برای ایفای نقش به عنوان ارشادکننده پژوهشی و طراحی برنامه ها و دوره های آموزشی با هدف تقویت شایستگی های موردنیاز اساتید راهنما برای ارشادگری پژوهشیِ دانشجویان دکتری مورد استفاده قرار گیرد.

در چشم انداز متنوع آموزش وپرورش قرن بیست ویکم، کلاس های درس را به عنوان اتاق هایی برای نوآوری و سازگاری عمل از دانش آموزانی با زمینه ها و دیدگاه های بی شمار می دانند. دانش آموزان با پیشینه های مختلف علایق و توانایی های منحصربه فرد وارد کلاس ها می شوند و معلمان باید رویکردهای آموزشی خود را متناسب با نیازها و تنوع دانش آموزان خود تنظیم کنند تا یاد گیری دانش آموزان را تقویت کنند و نگرشی مثبت نسبت به یاد گیری در آنان به وجود آورند. به دنبال پیشرفت فناوری به ویژه در حوزه فناوری اطلاعات، روش های  آموزش و یاد گیری در حال تکامل هستند. آموزش ترکیبی و معکوس دو نمونه از شیوه های نوین آموزشی هستند که به سرعت در حال گسترش هستند. این پژوهش با هدف مقایسه تأثیر روش های  ترکیبی و معکوس در تدریس زیست شناسی بر خلاقیت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه دهم تجربی شهرستان زاهدان انجام شده است. روش پژوهش به صورت شبه آزمایشی، همراه با پیش آزمون و پس آزمون و ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه خلاقیت تورنس و آزمون پیشرفت تحصیلی پژوهشگر ساخته بوده است. از روش های آمار توصیفی و استنباطی برای بررسی تأثیر روش های تدریس بر میزان خلاقیت و پیشرفت تحصیلی استفاده شده است. نمونه پژوهش شامل 40 نفر از دانش آموزان دختر پایه دهم تجربی شهرستان زاهدان است که در سال تحصیلی 1402-1403 مشغول به تحصیل بودند و به صورت تصادفی انتخاب و به دو گروه تقسیم شدند. در هر گروه قبل و بعد از اجرای روش تدریس، پیش آزمون و پس آزمون اجرا شد. نتایج پژوهش نشان داد هر دو روش آموزش معکوس و ترکیبی موجب پیشرفت تحصیلی و خلاقیت دانش آموزان شده اند. اثربخشی آموزش معکوس بر پیشرفت تحصیلی به طرزی معنا دار نسبت به روش ترکیبی بیشتر است، اما در رابطه با خلاقیت، تفاوت بین دو روش تدریس معنا دار نیست. با توجه به نتایج به دست آمده، معلمان می توانند از روش های نوین تدریس برای توسعه شغل خود و ارتقای خلاقیت و یادگیری دانش آموزان استفاده کنند.  

هدف پژوهش حاضر تعیین میزان تأثیر کاربرد بازی وارسازی(گیمیفیکیشن) رو در رو و بازی وارسازی دیجیتال بر پیشرفت تحصیلی و خلاقیت دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهر اصفهان در درس ریاضی است. روش پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت داده ها، شبه تجربی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل (گواه) استفاده شده است. جامعه آماری مورد مطالعه در این پژوهش، تعداد کل دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1402-1401 و روش نمونه گیری نیز از نوع روش نمونه گیری در دسترس است. ابزارهای گردآوری داده ها در سطح میدانی نیز آزمون محقق ساخته سنجش پیشرفت درس ریاضی پایه ششم ابتدایی بود. ضریب پایایی کل ابزار پژوهش برابر با 88/0 و در نهایت این آزمون پس از طراحی توسط محقق، به رؤیت 7 نفر از آموزگاران همان پایه و 7نفراز اساتید علوم تربیتی رسیده و روایی آن ها تأیید گردید، خلاقیت(تورنس) ضریب پایایی مؤلفه های سیالی، ابتکار، انعطاف-پذیری و بسط از طریق بازآزمایی در اجرای اولیه این آزمون به ترتیب 8/0، 82/0 ،84/0، 80/0 محاسبه شده است و درگیری تحصیلی(ریو و تسینگ) ضریب آلفای کرونباخ این پرسشنامه بالای 7/0 برآورد شده و روایی آن نیز مناسب ارزیابی شده است. نتایج نشان داد بازی وارسازی بر خلاقیت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تأثیر مثبت دارد؛ همچنین نتایج پژوهش نشان داد که بازی وارسازی رو در رو در مقایسه با بازی وارسازی دیجیتال تأثیر بیشتری بر میزان خلاقیت دانش آموزان دارد و نزدیک به 689/0 یا 9/68 درصد از تفاوت های فردی در بهبود کلی نمرات پس آزمون متغیرهای پژوهش، شامل درگیری تحصیلی، خلاقیت و پیشرفت تحصیلی به تفاوت بین گروه ها مربوط است. از این رو، پیشنهاد می شود معلمان بازی وارسازی را به عنوان یکی از راهبردهای مؤثر در آموزش ریاضیات در این پایه به کار گیرند.

این مطالعه با هدف ساخت و اعتباریابی مقیاس خودکارآمدی فن آوری در آموزش معلمان ایرانی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع پژوهش های توصیفی و روان سنجی است که در جامعه آماری معلمان شهرستان اردکان در سال 140۴ انجام شد. نمونه گیری به روش داوطلبانه انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه های خودکارآمدی عمومی شرر و همکاران (Sherer et al, 1982) و اضطراب رایانه ای هینسن و همکاران (Heinssen et al, 1987) بود. داده ها با استفاده از نسخه 26 نرم افزار آماری spss و نسخه ۲۴ نرم افزار Amos مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد بین خودکارآمدی فن آوری در آموزش با خودکارآمدی عمومی رابطه مثبت معنی دار و با اضطراب رایانه ای رابطه منفی معنی دار وجود دارد که نشان دهنده روایی همگرا و واگرای مناسب مقیاس است. هم چنین همسانی درونی مقیاس از طریق محاسبه ضریب همبستگی هر یک از سؤالات با نمره کل محاسبه شد و برای شایستگی های بنیادین رایانه ای (۶۰۷/۰-۷۴۵/۰)، شایستگی های رسانه ای (۷۸۳/۰-۸۹۳/۰) و شایستگی های وب محور (۷۶۷/۰-۸۵۹/۰) به دست آمد. نتایج بارهای عاملی مطلوب بالای ۴/۰ را نشان داد. علاوه بر این، خطای تقریب (RMSEA) ۰۷۵/0، شاخص نیکویی برازش (GFI) برابر با ۹۸۳/۰، شاخص برازندگی تطبیقی (CFI) برابر با ۹۲۹/0 و مقدارdf /χ2 نیز ۱۶۲/۲ به دست آمد که از روایی سازه پرسش نامه پشتیبانی می کنند. آلفای کرونباخ برای شایستگی های بنیادین رایانه ای (۶۹۰/0)، شایستگی های رسانه ای (۸۴۹/0) و شایستگی های وب محور (۷۵۷/0)، به دست آمد. بر اساس نتایج این مطالعه، نسخه ایرانی پرسش نامه خودکارآمدی فن آوری در آموزش معلمان دوره ابتدایی ابزاری مناسب است.

در طی بیش از سه دهه، مقیاس رضایت از زندگی (SWLS; Diener et al., 1985) مورد استفاده قرار گرفته است. اما در این مدت تغییراتی در تفسیر رضایت از زندگی ایجاد شده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس رضایت از زندگی ریورساید (RLSS) در میان دانشجویان بود. در یک طرح اعتباریابی، 210 نفر از دانشجویان مؤسسات غیردولتی شهر مشهد، به صورت در دسترس انتخاب شدند و مقیاس رضایت از زندگی ریورساید (RLSS; Margolis et al., 1985)، مقیاس رضایت از زندگی (SWLS; Diener et al., 1985)، فرم کوتاه مقیاس بهزیستی روان شناختی (Reif, 1989) و مقیاس فشار روانی کسلر (Kessler et al., 2002) را تکمیل کردند. روایی محتوایی، تغییرناپذیری جنسیتی تأییدی، همگرا و واگرا و همچنین همسانی درونی و پایایی مورد بررسی قرار گرفت. شاخص CVR برای کل مقیاس برابر با 87/0 و شاخص CVI برابر با 97/0 به دست آمد. آلفای کرونباخ نیز 88/0 و ضریب دو نیمه کردن اسپیرمن براون برابر با 88/0 بود. روایی عاملی تأییدی در کل نمونه، زنان و مردان، مطلوب بود. ساختار عاملی مقیاس بر حسب جنسیت تغییرناپذیر بود. روایی همگرا و واگرا نیز مطلوب بود (01/0>P). تفاوت سنی معنادار بود و افراد جوان تر رضایت از زندگی بیشتری داشتند. اما بر اساس جنسیت، تاهل، تحصیلات و اشتغال تفاوت معناداری به دست نیامد. به نظر می رسد مقیاس رضایت از زندگی ریورساید (RLSS) از روایی و پایایی مطلوبی در دانشجویان برخوردار بوده و مقیاس مناسبی برای مطالعات آتی است.

هدف پژوهش حاضر شناسایی شاخص های ارزشیابی طرح المپیاد ورزشی درون مدرسه ای بر اساس مدل سیپ بود. این پژوهش از نوع تحقیق های کیفی بود. جامعه آماری کلیه مدیران ستادی تربیت بدنی، مدیران، معاونان و معلمان تربیت بدنی مدارس استان مرکزی بودند. برای شناسایی شاخص های مدل سیپ در المپیاد ورزشی از مصاحبه عمیق استفاده گردید. ابتدا یک گروه کانونی (10 نفر) در نظر گرفته و سپس با 14 نفر مصاحبه عمیق شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از تئوری زمینه ای انجام شد. ممیزی تحقیق با استفاده از چهار عنصر اعتمادپذیری، انتقال پذیری، اتکاپذیری و تأییدپذیری صورت گرفت. نتایج پژوهش نشان داد شاخص های مرحله زمینه شامل برنامه ریزی و اهداف، و تناسب آن ها با شرایط و شفافیت دستورالعمل ها و آیین نامه ها؛ شاخص های مرحله درونداد شامل منابع انسانی، عوامل مخاطبان و منابع مالی و فیزیکی، شاخص های مرحله فرآیند شامل آمادگی مجریان، آمادگی مخاطبان، پشتیبانی و اجرا؛ و شاخص ها مرحله برونداد شامل نتایج مجریان، دستیابی به اهداف تربیت بدنی و نتایج مخاطبان بود. با توجه به اهمیت ورزش و تربیت بدنی در مدارس و اهمیت المپیاد ورزشی درون مدرسه ای در راستای تحقق اهداف نظام آموزشی چون تربیت نسلی شاداب و بانشاط در کنار فراگیری علوم، اجرای هر چه بهتر این طرح در مدارس ضروری به نظر می رسد که البته جهت بهبود هر چه بیشتر این طرح نیاز به ارزیابی مداوم جهت شناسایی مشکلات و انحرافات و در ادامه اصلاح فرآیندها می باشد. این پژوهش شاخص های مورد نیاز را در اختیار مسئولان قرار می دهد تا بستری برای ارزیابی المپیاد ورزشی درون مدرسه ای ایجاد نمایند و المپیاد را در ابعاد گوناگون ارتقاء دهند.

این پژوهش با هدف بررسی ساختار عاملی و مشخصه های روان سنجی نسخه فارسی مقیاس بالندگی در معلمان انجام شد. در این پژوهش پیمایشی توصیفی، 303 معلم دوره دوم متوسطه (150 دختر و 153 پسر) از مدارس دولتی منطقه 20 شهر تهران با استفاده از روش نمونه گیری دردسترس انتخاب و به مقیاس بالندگی (واینر و همکاران، 2010)، سیاهه هیجان معلم (چن، 2016)، پرسش نامه سرمایه روان شناختی (لوتانز و همکاران، 2007) و مقیاس بهزیستی عاطفی وابسته به شغل (وتکاتویک و همکاران، 2000) پاسخ دادند. نتایج روش آماری تحلیل عاملی تاییدی از ساختار تک عاملی مقیاس بالندگی در معلمان، به طور تجربی حمایت کرد. همچنین، همبستگی بین مقیاس بالندگی با هیجانات مثبت و منفی، زیرمقیاس های عاطفه مثبت و منفی مربوط به بهزیستی شغلی و سرمایه روان شناختی معلمان، از روایی ملاکی مقیاس مزبور حمایت کرد. ضریب همسانی درونی مقیاس بالندگی با استفاده از روش آلفای کرونباخ برابر با 92/0 به دست آمد. در مجموع، نتایج این پژوهش با تکرار ساختار تک عاملی مقیاس بالندگی در معلمان ایرانی، ضمن دفاع از اتقان دیدگاه نظری زیربنایی آن، شواهدی قانع کننده در حمایت از مقبولیتِ مشخصه های فنی روایی و پایایی نسخه فارسی مقیاس مزبور فراهم آورد.

زمینه و هدف: با توجه به رویکرد دانش آموز محوری در برنامه درسی ریاضی دانش آموزان با آسیب بینایی باید برای فرد فرد دانش آموزان اهداف خاص و منحصر به فردی تدوین تا نیازهای ویژه هر یک از آنها برطرف شود. هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگی مؤلفه های برنامه درسی ریاضی دانش آموزان با آسیب بینایی با رویکرد دانش آموز محور بود. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی از نوع سنتزپژوهی انجام شد. منابع مورد مطالعه، شامل پژوهش های علمی معتبر در این زمینه بود که با توجه به جستجوی منظم در پایگاه های اطلاعاتی براساس معیارهای ورودی تعداد 1896 پژوهش علمی شناسایی و در نهایت براساس معیارهای خروجی 23 مقاله جهت تحلیل نهایی انتخاب شد. برای گزارش و ثبت اطلاعات پژوهش های اولیه از سیاهه ی طراحی شده توسط پژوهشگر استفاده شد. با توجه به الگوی شش مرحله ای سنتزپژوهی روبرتس اطلاعات به دست آمده کدگذاری و مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: ویژگی های مؤلفه های برنامه درسی ریاضی دانش آموزان با آسیب بینایی با رویکرد دانش آموز محور براساس عناصر دهگانه ا کر ارائه شد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که برنامه درسی ریاضی با رویکرد دانش آموز محور برنامه ای مرتبط با نیازها، علایق و توانایی های دانش آموزان با آسیب بینایی است که به تجربیات قبلی مرتبط با زندگی واقعی آنها توجه می کند. در این برنامه درسی؛ مشارکت در یادگیری، داشتن مهارت های لازم معلم در آموزش ویژه برای یادگیری ریاضی و برجسته سازی لمسی دارای اهمیت است.

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی گرانه باورهای مذهبی در رابطه عمر ازدواج و حمایت اجتماعی با ان سجام خود در مادران دارای کودک معلول ج سمی حرکتی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش، شامل تمامی مادران دارای کودک معلول جسمی حرکتی در تیرماه 1401 بود که از بین آنها 200 نفر به عنوان نمونه پژوهش به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، فرم کوتاه پرسشنامه انسجام آنتونووسکی ) 1993 (، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت، دالم، زیمت و فارلی ) 1988 (، مقیاس باورهای مذهبی خدایاری فرد، فقیهی، غباری بناب، شکوهی یکتا و به پژوه ) 1388 ( و اطلاعات جمعیت شناختی عمر ازدواج بود. نتایج: نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که مؤلفه های حمایت اجتماعی با انسجام خود رابطه معنا داری دارند p-value>0/05( (؛ ولیکن رابطه عمر ازدواج با انسجام خود مادران کودکان معلول معنا دار نبود ) 05 / p-value<0 (؛ نتایج آزمون معادلات ساختاری نشان داد، باورهای مذهبی در رابطه حمایت اجتماعی با انسجام خود نقش میانجی گرانه دارد p-value>0/01( (؛ ولیکن باورهای مذهبی در رابطه عمر ازدواج با انسجام خود نقش میانجی گرانه ندارد ) 05 / .)p-value<0 نتیجه گیری: با استفاده از نتایج پژوهش حاضر اینگونه نتیجه گیری می شود که استفاده از رویکردهای درمانی همچون معنویت درما نی، باور های مذه بی مادران را تقو یت و به بود بخش یده و در نها یت ان سجام خود آ نان ن یز به بود می یا بد.

هدف از پژوهش شناسایی و اولویت بندی الزامات اولیه و اساسی هوشمندسازی مدارس است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر جمع آوری داده ها آمیخته (کیفی-کمی) و از نظر ماهیت توصیفی و از نوع اکتشافی است و از نظر روش کمی از نوع کاربردی می باشد. راهبرد مورد استفاده در بخش کیفی، تکنیک دلفی است. جامعه آماری بخش کیفی و کمی 19 نفر از خبرگان آموزش و پرورش استان خوزستان بودند که به صورت غیراحتمالی و به روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. ابتدا با مصاحبه های نیمه ساختاریافته و متون موجود، تمام عوامل و عناصر مرتبط با هوشمندسازی مدارس احصاء شد. همچنین، برای رتبه بندی بخش کمی از روش (AHP) جهت تعیین و رتبه بندی عوامل اصلی و فرعی بهره گرفته شد. روایی ابزار به وسیله متخصصان و پایایی آن با محاسبه نرخ ناسازگاری تأیید شد. نتایج بخش کیفی نشان داد که عوامل مدیریتی، توانمندسازی معلمان، یاددهی و یادگیری، مشارکت، سخت افزاری، نرم افزاری، عامل اقتصادی و عامل فرهنگی الزامات اولیه و اساسی هوشمندسازی مدارس به شمار می روند. همچنین عامل مدیریتی با ارزش 152/0 در رتبه اول، توانمندسازی معلمان با ارزش 141/0 در رتبه دوم، سخت افزار با ارزش 136/0 در رتبه سوم، یاددهی و یادگیری با ارزش 0.128 در رتبه چهارم، نرم افزار با ارزش 121/0 در رتبه پنجم، مشارکت با ارزش 115/0  در رتبه ششم، عامل اقتصادی با ارزش 104/0 در رتبه هفتم و نهایتاً عامل فرهنگی با ارزش 096/0 با کمترین تأثیر در رتبه هشتم قرار دارد. با توجه به یافته ها می توان نتیجه گیری نمود که توجه به الزامات شناسایی شده نقش مهیم در هوشمندسازی مدارس استان خوزستان دارند و طبق اولویت باید مورد توجه باشند.

زمینه و هدف: ورود به دوران بلوغ و تحولات در پی آن برای دانش آموزان کم توان ذهنی که دارای محدودیت هایی در یادگیری هستند، می تواند برای خود و خانواده آنان سخت و طاقت فرسا باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر تبیین پدیدارشناسی چالش های دوران بلوغ دانش آموزان کم توان ذهنی آموزش پذیر بود. روش: روش بررسی براساس رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران دانش آموزان دخترکم توان ذهنی در مدارس استثنایی در شهر قم بود. نمونه مورد پژوهش شامل 13 نفر از مادران دانش آموزان دختر کم توان ذهنی که با به کارگیری روش نمونه گیری هدفمند و رعایت اصول اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری و با روش 7 مرحله ای کلایزی تجزیه وتحلیل شد. یافته ها: نتایج حا کی از استخراج 3 مضمون اصلی و 8 مضمون فرعی بود. مضمون های اصلی عبارت بودند از: چالش فردمحور )مقاومت در برابر تغییرات بلوغ، تغییرات خلقی در دوران بلوغ، تغییرات جسمانی دوران بلوغ، تقید به مسائل مذهبی، استقلال یا وابستگی به والدین(؛ چالش خانواده محور )فرسودگی والدین، نحوه آ گاهی دادن به دانش آموز درخصوص بلوغ(؛ و چالش تحصیلی )اختلال در فرایند درسی( بودند که در پژوهش به تفصیل مورد بررسی قرار گرفتند. نتیجه گیری: با توجه به نتایج مشخص شد که رسیدگی به مشکلات و چالش های دانش آموزان دختر کم توانی ذهنی و خانواده آنان در دوران بلوغ ضروری می باشد و از این رو ارائه خدمات حمایتی و آموزشی برای آنان می تواند از مشکلاتشان بکاهد.

زمینه و هدف: معلمان مدارس استثنایی به دلیل ماهیت پرفشار حرفه ای و چگونگی مقابله ای که می توانند با این شرایط داشته باشند از موضوعات مهم پژوهشی است که پژوهشگران حوزه های مختلف به آن پرداخته اند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه استرس شغلی با فرسودگی شغلی با توجه به نقش تعدیل کنندگی تعهد سازمانی و رضا یت شغلی در معل مان آموزش ا ستثنایی شهر ب غداد عراق ا جرا شد. روش: روش پژوهش همبستگی در قالب تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی بود و جامعه آماری پژوهش را تمامی معلمان آموزش استثنایی مدارس ابتدائی شهر بغداد کشور عراق در بهار و تابستان سال 1403 ) 2024 (، به تعداد 524 نفر تشکیل داده اند که از میان آنان از طریق نمونه گیری در دسترس تعداد 200 نفر ) 100 زن و 100 مرد( به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استرس شغلی مؤسسه سلامت و ایمنی انگلستان ) HSE (، فرسودگی شغلی مسلش و جکسون ) 1996 (، تعهد سازمانی مودی و همکاران ) 1979 ( و رضایت شغلی اسمیت و همکاران ) 1969 ( جمع آوری شد. برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی از طریق نرم افزار SPSS.26 ا ستفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بین استرس شغلی با فرسودگی شغلی، تعهد سازمانی و رضایت شغلی رابطه معنادار p>0/01( ( وجود دارد. علاوه براین، نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی نشان داد که تعهد سازمانی و رضایت شغلی رابطه میان استرس شغلی با فرسودگی شغلی معلمان مدارس استثنایی را تعدیل نمود ) 01 / .)p>0 نتیجه گیری: بر اساس یافته های این پژوهش به مدیران و سیاستگذاران نظام آموزش و پرورش عراق پیشنهاد می شود که نقش رضایت شغلی و تعهد سازمانی را در پیشگیری از فرسودگی شغلی معلمان آموزش استثنایی مورد توجه جدی قرار دهند.

زمینه و هدف: اضطراب نقش موثری در افت ویژگی های هیجانی و روانشناختی دارد. بنابراین، هدف این مطالعه تعیین اثربخشی آموزش مهارت های مثبت نگری بر فراهیجان های مثبت و منفی و سازگاری هیجانی، اجتماعی و آموزشی در دانش آموزان دختر ابتدایی مضطرب بود. روش پژوهش: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش دانش آموزان دختر ابتدایی مضطرب پایه ششم مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر ارومیه در فصل بهار سال 1402 بودند. نمونه مطالعه، 40 کودک بود که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه جایگزین شدند. گروه آزمایش 10 جلسه 90 دقیقه ای با مهارت های مثبت نگری آموزش دید و گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس فراهیجان های مثبت و منفی (میتمانسگروبر و همکاران، 2009)، سیاهه سازگاری (سینگ و سینها، 1993) و سیاهه اضطراب (بک و همکاران، 1988) بودند. داده های پژوهش با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها حاکی از آن بود که بین گروه های آزمایش و کنترل از نظر فراهیجان های مثبت و منفی و سازگاری هیجانی، اجتماعی و آموزشی تفاوت معناداری وجود داشت. به عبارت دیگر، آموزش مهارت های مثبت نگری باعث افزایش فراهیجان های مثبت، کاهش فراهیجان های منفی و بهبود سازگاری هیجانی، اجتماعی و آموزشی در دانش آموزان دختر ابتدایی مضطرب شد (001/0P<). نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، برنامه ریزی برای استفاده از آموزش مهارت های مثبت نگری جهت افزایش فراهیجان های مثبت، کاهش فراهیجان های منفی و بهبود سازگاری هیجانی، اجتماعی و آموزشی در دانش آموزان دختر ابتدایی مضطرب می تواند مفید و موثر باشد.

مقدمه و هدف: ارائه خدمات آموزشی باکیفیت و طراحی برنامه های ویژه برای کشف علایق و استعدادهای دانش آموزان، به بهبود دستاوردهای تحصیلی و رشد فردی آن ها کمک می کند. مهدهای کودک با اجرای سیستم مدیریت اثربخش می توانند زمینه راهبری استعداد کودکان را فراهم کنند. هدف مطالعه حاضر طراحی الگوی نظام آموزشی مبتنی بر راهبری استعداد کودکان است. روش شناسی پژوهش: این پژوهش، از لحاظ هدف، کاربردی و از منظر گردآوری داده ها، از نوع کیفی است. جامعه آماری متشکل از خبرگان و اساتید دانشگاهی دارای تخصص در زمینه آموزش کودکان، مدیریت استعداد، رشد کودکان بودند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که جهت سنجش روایی آن از ارزیابی قضاوت خبرگان استفاده شد و برای محاسبه پایایی، از میان مصاحبه های انجام گرفته چند مصاحبه به عنوان نمونه انتخاب و هر کدام از آن ها در یک فاصله زمانی کوتاه و مشخص دو بار کدگذاری شدند و میزان توافق بین این کدگذاری ها مبنای محاسبه پایایی قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که الگوی نظام آموزشی مبتنی بر راهبری استعداد کودکان شامل 6 بعد فلسفی و اهداف آموزشی، محتوایی و برنامه ریزی درسی، انسانی و نیروی انسانی، مالی و منابع، فناوری و نوآوری، ارزیابی و کیفیت سنجی و هفده مولفه فلسفه آموزشی، اهداف آموزشی، اهداف برنامه درسی، محتوای برنامه درسی، راهبردهای یاددهی – یادگیری، آموزش و حمایت از معلمان، ویژگی های معلمان، ویژگی های مدیر مهد کودک، بودجه ریزی هدفمند، تامین منابع آموزشی، سرمایه گذاری در فناوری و نوآوری، ابزارهای استعدادیابی و تحلیل داده ها، آموزش معلمان در فناوری، ارزیابی چندبُعدی، ارزیابی تکوینی (فرآیندمحور)، ارزیابی مشارکتی، ابزارهای ارزیابی متنوع بود.

هدف از انجام دادن پژوهش حاضر، معرفی اصول اساسی تغییر برنامه درسی، بررسی میزان تطابق برنامه جدید دوره ابتدایی با اصول تغییر برنامه درسی از منظر مجریان اصلی تغییر (یعنی معلمان) و ارائه رهنمودهایی در جهت بهبود تغییرات آتی برنامه درسی دوره ابتدایی بود. نوع پژوهش کاربردی- پیمایشی و ابزار مورد استفاده پرسشنامه بود. برای تجزیه داد ه ها از آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و برای تحلیل استنباطی داده ها از آزمون تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی توکی بهره گیری شده است. بررسی دیدگاه معلمان در زمینه میزان تطابق تغییرات برنامه درسی دوره ابتدایی ایران با اصول دوازده گانه تغییر، حاکی از این است که از میان اصول تغییر برنامه درسی، به اصل چهارم (در نظر گرفتن جنبه فردی تغییر) و اصل ششم (مداخلات خوب، عامل کاهش مقاومت در برابر تغییرند) توجه کمی صورت گرفته است. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که در پنج اصل از اصول تغییر برنامه درسی (اصل1: نیاز به یادگیری برای تغییر؛ اصل5: مداخلات تسهیل کننده تغییرند؛ اصل7: رهبری منطقه ای و آموزشگاهی، ضرورتی برای موفقیت در تغییرات بلندمدت؛ اصل9: اهمیت دستورات اداری (بخشنامه ها) در اجرای تغییر و اصل11: سازگاری، اجرا و نگهداری (تقویت) سه مرحله مهم در فرایند تغییر) میان نگرش معلمان بر حسب میزان تحصیلات آنها تفاوت معنادار وجود دارد. علاوه براین، بررسی نظرات معلمان حاکی از این بود که فقط در اصل4 (در نظرگرفتن جنبه فردی تغییر) میان نگرش معلمان برحسب تجربه آنها (سابقه خدمت) تفاوت معنادار وجود دارد.