بررسی کتاب های علوم تجربی دوره دبستان از منظر مؤلفه های سواد سلامت روان (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
بحران های قرن ۲۱ سلامت روان افراد، به ویژه دانش آموزان را به صورت جدی تهدید می کند و اتخاذ راهکارها ی مختلف برای ارتقا ی سواد سلامت روان آنان ضروری می نماید. هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان توجه کتاب ها ی درسی علوم تجربی دوره دبستان به مؤلفه ها ی سواد سلامت روان بود. این کتاب ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی جهت دار تحلیل شدند. متن کتاب ها به نرم افزار مکس کیودا وارد شد و با استفاده از ابزاری متشکل از چهار مؤلفه سواد سلامت روان، یعنی «کسب و ارتقا ی سلامت روان»، «درک اختلالات شایع روان»، «پرهیز از انگ زدن» و «ارائه و جلب حمایت»، به صورت قیاسی و استقرایی کدگذاری شدند. جامعه آماری و نمونه برابر و صفحه واحد تحلیل بود. یافته ها نشان داد از مجموع ۶۷۲ صفحه کتاب ، در ۲۴۹ صفحه به مؤلفه ها ی سواد سلامت روان توجه شده است. از میان چهار مؤلفه «سواد سلامت روان»، مؤلفه «کسب و ارتقا ی سلامت روان» با ۱۸۶ فراوانی (۷۰/٪۷۴) پرتکرارترین مؤلفه بود که البته در میان خرده مؤلفه ها ی مختلف آن، به خرده مؤلفه ها ی «پرهیز از مصرف الکل و دخانیات» و «شناخت تغییرات عملکرد مغز» در هیچ یک از کتاب ها توجهی نشده بود. به دو مؤلفه «درک اختلالات شایع روان» و «پرهیز از انگ زدن» نیز در هیچ صفحه ای توجه نشده بود. کتاب ها ی درسی علوم تجربی به دلیل قرابت آن با موضوع سلامت، سواد سلامت روان دانش آموزان را افزایش می دهند. پیشنهاد می شود مؤلفان این کتاب ها در کنار متخصصان سلامت روان، به تلفیق مؤلفه ها ی سواد سلامت در کتاب ها اقدام کنند.An Analysis of Primary School Science Textbooks from the Perspective of Mental Health Literacy Components
The crises of the 21st century pose serious threats to individuals’ mental health, particularly that of students, highlighting the urgent need for strategies to enhance their mental health literacy. The present study aimed to examine the extent to which primary school science textbooks address the components of mental health literacy. These textbooks were analyzed using a directed qualitative content analysis approach. The content of the textbooks was imported into MAXQDA software and coded both deductively and inductively, based on an instrument consisting of four components of mental health literacy, i.e., (1) promoting and maintaining mental health, (2) understanding common mental disorders, (3) reducing stigma of mental illness, and (4) seeking and offering support. The statistical population and sample were the same, with the unit of analysis being a single page. The findings indicated that out of a total of 672 pages, 249 pages included content related to mental health literacy components. Among the four components, "promoting and maintaining mental health" appeared most frequently, with 186 occurrences (74.70%). However, among its subcomponents, some of them, i.e., "avoiding alcohol and tobacco use" and "understanding changes in brain function" were entirely absent from all textbooks. The components "understanding common mental disorders" and "reducing stigma of mental illness" were also not addressed in any of the analyzed pages. Given the inherent connection between science education and health topics, primary school science textbooks have the potential to contribute significantly to students' mental health literacy. It is recommended that textbook writers collaborate with mental health professionals to integrate these components into educational materials.
تبلیغات
