درخت حوزه‌های تخصصی

امروزه ارتقاء کیفیت یادگیری تنها از مسیر انتقال اطلاعات نمی گذرد، بلکه مستلزم پرورش اندیشه و توانمندسازی فراگیران در سطوح عالی شناختی است. راهبردهای تدریس مبتنی بر تفکر، به ویژه در آموزش زبان های دوم، به عنوان یکی از مؤثرترین شیوه های نوین آموزشی، بستر رشد تفکر از جمله تفکر نقادانه و خلاقانه را فراهم می سازند. زبان عربی، با ویژگی های زبانی منحصربه فرد خود همچون ساختار نحوی پیچیده و واژگان گسترده، مستلزم رویکردی آموزشی است که از سطح حافظه محور فراتر رفته و به ساحت تحلیل، تفسیر و کاربرد بینجامد. در همین راستا این پژوهش با بهره گیری از رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی می کوشد تا از خلال تجربه های زیسته معلمان عربی، ضمن واکاوی چگونگی به کارگیری راهبردهای تفکر در تدریس زبان عربی، شیوه های به کارگیری این راهبردها، چالش ها، فرصت ها و پیامدهای آن در فرایند یاددهی یادگیری زبان عربی را مشخص سازد. این تحقیق با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری و از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با چند تن از مدرسان مقطع متوسطه انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که معلمان در تدریس زبان عربی قائل به استفاده از چهار راهبرد اصلی شامل راهبردهای تفکر بصری و سازمان دهی مفاهیم (نقشه های ذهنی)، راهبردهای تفکر مشارکتی و گروه محور (کندوهای یادگیری)، راهبردهای تفکر مبتنی بر مرور و تثبیت و راهبردهای تفکر فراشناختی هستند. با این حال، موانعی جدی از جمله کمبود آموزش تخصصی، محدودیت زمانی و کمبود منابع، به کارگیری کامل و مؤثر این راهبردها را با چالش مواجه ساخته است. به کارگیری راهبردهای تفکر توسط معلمان زبان عربی، اگرچه با چالش هایی همراه است، اما می تواند منجر به خروج آموزش این زبان از حافظه محوری و حرکت به سمت یادگیری عمیق، پایدار و تحلیلی شود.  

هدف: آموزش ریاضی همواره با چالش های متعددی برای معلمان و دانش آموزان مواجه است. هدف این پژوهش بررسی فرصت ها و چالش های استفاده از فناوری های نوین و هوش مصنوعی در آموزش ریاضی از دیدگاه معلمان ریاضی دوره دوم متوسطه بود. روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناختی انجام شد. جامعه پژوهشی این مطالعه شامل معلمان ریاضی دوره دوم متوسطه با حداقل ۵ سال سابقه تدریس در درس ریاضی بود. به منظور انتخاب نمونه، تعداد ۲۰ نفر به صورت هدفمند و با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب گردید. برای جمع آوری داده ها از مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته استفاده و برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش براون و کلارک (2006)، که شامل مراحل آشنایی با داده ها، کدگذاری اولیه، بازبینی مضامین، و تعریف نهایی مضامین است، استفاده گردید. یافته ها: بر اساس تحلیل داده های کیفی، معلمان ریاضی فرصت های کلیدی فناوری های نوین و هوش مصنوعی را در شخصی سازی آموزش، تولید محتوای هوشمند و تعاملی، گسترش دسترسی به منابع درسی و ارزیابی سریع و دقیق عملکرد دانش آموزان می دانند. با این حال، چالش هایی همچون نیاز به آموزش و توانمندسازی معلمان، نابرابری در دسترسی به فناوری، کاهش تعاملات انسانی و نگرانی های مربوط به اعتماد و امنیت داده ها نیز به طور جدی مطرح شد. این یافته ها نشان می دهد که موفقیت ادغام فناوری های نوین در آموزش ریاضی، مستلزم توجه همزمان به توسعه زیرساخت، ارتقای مهارت های معلمان و طراحی نظام های حمایتی است. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر بیانگر آن است که بهره گیری هدفمند از فناوری های نوین و هوش مصنوعی می تواند کیفیت یادگیری و عدالت آموزشی در درس ریاضی را ارتقا بخشد، اما تحقق این هدف نیازمند رفع چالش های زیرساختی، آموزشی و اخلاقی است. توصیه می شود سیاست گذاران و طراحان آموزشی با تدوین برنامه های جامع توانمندسازی معلمان و تأمین زیرساخت های لازم، زمینه بهره برداری اثربخش از این فناوری ها را فراهم سازند.

هدف: هدف از این پژوهش تجربه زیسته معلمان در مواجهه با بی نظمی دانش آموزان در شهر مریوان بود، با توجه به هدف کاربردی و بر مبنای رویکرد کیفی و با به کارگیری روش پدیدارشناسی و استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. روش پژوهش: جامعه آماری آن شامل تمامی معلمان دارای سنوات بالای 15 سال در دوره ابتدایی شهر مریوان در سال تحصیلی 1403-1402 بودند که تعداد آنها برابر با 280 نفر بود، روش نمونه گیری پژوهش به صورت هدفمند بود؛ و برای تعیین کفایت نمونه نیز از قاعده اشباع نظری استفاده شد بر این اساس نمونه ی مورد بررسی با تعداد 30 نفر به اشباع رسید، در این برای گردآوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. برای تهیه ی سوالات مصاحبه سعی شد که تا حدی با توجه به سطح تحصیلات و رشته های مرتبط با معلمان سوالات استاندارد طراحی شوند. یافته ها: برای تحلیل سوالات از روش تحلیل کلایزی و مضمون استفاده شد نتایج نشان داد «اعمال مقررات کلاسی در ارتباط با دانش آموزان بدرفتار و دادن نتیجه و نمره به فعالیت دانش آموز، دخالت و مشارکت دادن دانش آموزان» بی نظم در فرایند تدریس می توانند در زمینه یابی رفتارهای بی نظمی دانش آموز تأثیر داشته باشند. نتیجه گیری: از یافته های بدست آمده از این پژوهش نتیجه گرفته می شود که «تأثیر شرایط فیزیکی و روانی محیط کلاس در امر بی نظمی دانش آموزان، به روز بودن معلم در امر آموزش و شیوه کلاس داری» از شیوه های مناسب مدیریت بی نظمی در کلاس بودند.

پیشینه و اهداف: نظام های آموزشی در پاسخ به نیازهای پیچیده یادگیری و تربیت همه جانبه، به بازنگری در مبانی نظری و رویکردهای تربیتی نیاز دارند. تربیت مغزمحور به عنوان رویکردی مبتنی بر یافته های علوم اعصاب، بر طراحی و اجرای فرآیند آموزش متناسب با سازوکارهای یادگیری مغز تأکید دارد و می تواند به تقویت کیفیت یادگیری و رشد متوازن ساحت های شش گانه سند تحول بنیادین کمک کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نظام مند جایگاه و مسیر تحول پژوهش های علمی مرتبط با برنامه ریزی درسی و تربیت مغزمحور، و بررسی پیوند مفهومی آن ها با ساحت های مذکور انجام شد. روش ها : این مطالعه علم سنجی با تحلیل 1124 مقاله از پایگاه( ScienceDirect 2010-2025) انجام شد. داده ها با استفاده از نرم افزار VOSviewer و تحلیل هم رخدادی واژگان کلیدی (حداقل 6 تکرار) و شبکه هم نویسندگی در جهت ترسیم ساختار دانش موجود بررسی شدند. یافته ها: یافته های تحلیل به شناسایی حوزه های پرکاربرد و خلأهای پژوهشی منجر شد و نشان داد که تمرکز مطالعات بیشتر بر ابعاد شناختی و آموزشی بوده و ساحت های زیستی و زیباشناختی کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. نتیجه گیری: نتیجه کلی پژوهش بیانگر آن است که رویکرد تربیت مغزمحور، نه به عنوان یک روش، بلکه به مثابه چارچوبی نظری و میان رشته ای، ظرفیت هم افزایی میان علوم تربیتی و علوم اعصاب را در جهت تحقق اهداف سند تحول بنیادین داراست. بر این اساس، بهره گیری از همکاری های بین رشته ای، ترویج سواد مغزی در میان معلمان، و توجه به طراحی برنامه های درسی مبتنی بر شواهد می تواند مسیر توسعه و کاربست این رویکرد را در آموزش و پرورش ایران تقویت کند.

پیشینه و اهداف: هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین نقش نگرش به کاربرد فنّاوری های هوشمند آموزشی و یادگیری محیطی مدارس در پیش بینی خلاقیت شغلی نو معلمان دانشگاه فرهنگیان بود. روش ها : روش پژوهش توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه نو معلمان خانم مدارس استان اردبیل در سالتحصیلی 1404-1403 به تعداد جمعاً 260 نفر بود. که از آن میان، نمونه ای به تعداد 155 نفر از طریق جدول مورگان و گرجسی برآورد و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برگشت پرسشنامه 140 مورد بود. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های خلاقیت شغلی رندسیپ (1979)، نگرش به کاربرد فنّاوری های هوشمند آموزشی یاووز (2005) و یادگیری غیر رسمی در محل کار لومان (2006) استفاده شد. داده ها از طریق ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل گرسیون چندگانه در نرم افزار SPSS 27 تحلیل شد. یافته ها: مطابق با یافته های پژوهش، میانگین نمره نومعلمان در خلاقیت شغلی (77/3)، نگرش به کاربرد فنّاوری های هوشمند آموزشی (01/4)، یادگیری محیطی (57/3) بالاتر از میانگین متوسط به دست آمده است. بین نگرش به کاربرد فنّاوری های هوشمند آموزشی و یادگیری محیطی با خلاقیت شغلی رابطه مثبت وجود دارد (01/0>p). نگرش به کاربرد فنّاوری های هوشمند آموزشی و یادگیری محیطی به طور همزمان 8/27 درصد و مؤلّفه های نگرش به کاربرد فنّاوری های هوشمند آموزشی 2/26 درصد از تغییرات خلاقیت شغلی را به طور مثبت و معنی دار پیش بینی می کنند (01/0>p). نتیجه گیری: بدین ترتیب، نتایج این پژوهش هم در حوزه نظرى و هم کاربردى دستاورهای قابل توجهی داشت؛ به طوری که ضمن تأکید بر اهمیت خلاقیت شغلی نو معلمان در مدارس، نقش تعیین کننده نگرش به کاربرد فنّاوری های هوشمند آموزشی و یادگیری محیطی را خاطر نشان می سازد.

پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوب شایستگی های معلم در تربیت اسلامی متناسب با برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان انجام شده است. این چارچوب با تمرکز بر انسجام مفهومی، پیوند با مبانی تربیتی اسلامی و قابلیت کاربرد در برنامه ریزی درسی، تلاش دارد تا الگوی مناسبی برای ارتقاء کیفیت تربیت معلم در نظام آموزشی کشور ارائه دهد. روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل مضمون بوده و داده ها از طریق تحلیل اسنادی منابع اسلامی و تربیتی، و بررسی اسناد بالادستی گردآوری شده است. در این پژوهش منابعی چون قرآن کریم، نهج البلاغه، آثار اندیشمندان اسلامی (مانند شهید مطهری و علامه طباطبایی)، و اسناد ملی آموزش وپرورش مورد تحلیل قرار گرفتند. سپس با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مؤلفه های مفهومی استخراج و در قالب ابعاد کلان سازمان دهی شدند. در ادامه، برای اعتبارسنجی چارچوب پیشنهادی، از روش نسبت اعتبار محتوا (CVR) استفاده شد. فرم داوری خبرگان توسط گروهی از اساتید حوزه معارف اسلامی و برنامه ریزی درسی در دانشگاه فرهنگیان تکمیل شد. همه مولفه ها مقدار CVR قابل قبول را کسب کردند و در چارچوب نهایی لحاظ گردید. یافته های پژوهش منجربه طراحی چارچوبی شامل چند بُعد اصلی شایستگی ازجمله: شایستگی های معرفتی- اعتقادی، تربیتی- اخلاقی، حرفه ای- تخصصی، و بین رشته ای شد. این چارچوب ضمن برخورداری از پشتوانه نظری اسلامی، قابلیت انطباق با نیازهای نظام تربیت معلم را دارا بوده و می تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه درسی و سیاست گذاری های آموزشی قرار گیرد.

زمینه و هدف: یکی از رفتارهای شایع در دوره ابتدایی رفتارهای قلدری است. مطالعه ارتباط متغیرهای خانوادگی و فردی با رفتارهای قلدری اهمیت زیادی دارد. هدف پژوهش حاضر تعیین روابط جو عاطفی خانواده، کودک آزاری، رفتارهای قلدری با میانجی گری تنظیم هیجانی در دانش آموزان پسر دوره ابتدایی بوده است. روش ها: روش پژوهش از نظر ماهیت، همبستگی و از نوع مدل یابی روابط ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر پایه های پنجم و ششم شهر تهران در سال 1400 و نمونه آماری بر اساس ملاک کلاین، 306 نفر بود که به روش خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسش نامه قلدر/قربانی، پرسش نامه جو عاطفی خانواده، پرسش نامه مهارت مدیریت هیجان کودک و پرسش نامه کودک آزاری بودند. برای تحلیل های شاخص های توصیفی، همبستگی و بررسی نرمال بودن داده ها از نرم افزار SPSS-25 و برای تحلیل مسیر از نرم افزار SMART PLS3.2 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که جو عاطفی خانواده، کودک آزاری و تنظیم هیجانی بر رفتارهای قلدری اثر مستقیم دارند. همچنین جو عاطفی خانواده و کودک آزاری با میانجی گری تنظیم هیجانی بر رفتارهای قلدری اثر غیرمستقیم دارند. شاخص های وارسی اعتبار اشتراک متغیرهای پنهان و نکویی برازش نشان دهنده برازش مناسب مدل بوده است. نتیجه گیری: متغیرهای جو عاطفی خانواده، کودک آزاری و تنظیم هیجانی می توانند رفتارهای قلدری را در دانش آموزان پسر دوره ابتدایی پیش بینی کنند.

پیشینه و اهداف: : در مناطق روستایی دوردست، کمبود امکانات تردد، «بیتوته» (اسکان شبانه روزی) معلمان را به راهکاری ضروری برای تداوم آموزش تبدیل کرده است. با وجود اهمیت موضوع، پژوهش جامعی در این باره وجود ندارد. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل، ابعاد، راهبردها و پیامدهای بیتوته معلمان مدارس روستایی و ارائه مدلی مفهومی تدوین شده است. روش ها : این پژوهش کیفی با راهبرد نظریه داده بنیاد نظام مند (اشتراوس و کوربین) انجام شد. ۱۳ نفر از معلمان و کارشناسان اداری از طریق نمونه گیری هدفمند (حداکثر تنوع) انتخاب شدند. داده ها با مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و طی سه مرحله کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شدند. اعتباریابی از طریق بازبینی اعضا و ممیزی همتا صورت گرفت. یافته ها: مدل پارادایمی استخراج شده شامل شش مقوله است: ۱) شرایط علی (عوامل ساختاری-جغرافیایی، سازمانی و فردی)؛ ۲) پدیده محوری بیتوته (تجربه ای دوسویه از تعهد تا انزوا)؛ ۳) شرایط زمینه ای (دوگانگی فرهنگی روستا و محرومیت های زیرساختی)؛ ۴) شرایط مداخله گر (مخاطرات ایمنی و ناکارآمدی اداری)؛ ۵) راهبردها (کنشگرانه نظیر تاب آوری و اجتنابی نظیر تلاش برای انتقال)؛ ۶) پیامدها که شامل دستاوردهای مطلوب (رشد حرفه ای و پیوند عمیق معلم-دانش آموز) و نامطلوب (فرسودگی روانی-جسمانی و تمایل به ترک خدمت) است. نتیجه گیری: بیتوته شمشیری دولبه است؛ در غیاب حمایت سازمانی و زیرساخت های اولیه به فرسودگی می انجامد، اما پتانسیل بالایی برای رشد حرفه ای دارد. سیاست گذاران آموزش وپرورش باید با تامین تجهیزات رفاهی-ایمنی و بازنگری نظام تشویقی، این تجربه را به فرصتی برای تحقق عدالت آموزشی تبدیل کنند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از پادکست های فقهی آموزشی بر نگرش و پایبندی مذهبی دانش آموزان دبیرستانی انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه دهم شهر ساری در سال تحصیلی ۱۴۰4–۱۴۰3 بود. از این جامعه، ۴۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه های استاندارد نگرش مذهبی گلریز و براهنی (۱۳۸۳) و پایبندی مذهبی جان بزرگی (۱۳۸۸) بود که در پیش آزمون و پس آزمون اجراءء شد. آموزش گروه آزمایش طی شش جلسه با استفاده از پادکست های فقهی آموزشی با محتوای جذاب، کاربردی و مبتنی بر مسائل روز نوجوانان انجام شد؛ در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی کلاسی را دریافت کرد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، از آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار و نیز از آزمون های استنباطی مانند تحلیل کواریانس یک متغیره و چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که استفاده از پادکست های فقهی آموزشی باعث افزایش معنادار نگرش مثبت و پایبندی مذهبی دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است.

این پژوهش کیفی با هدف تبیین مفهوم استعداد از دیدگاه متخصصان علوم رفتاری در بافت نظام آموزشی ایران انجام شد. با اتخاذ رویکرد سازاگرایانه و بهره گیری از روش نظریه داده بنیاد، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه استعدادپروری گردآوری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که مفهوم استعداد در مرکز این مطالعه، دارای ماهیتی چندبعدی و پویاست که در تعامل میان عوامل ذاتی و محیطی شکل می گیرد. تحلیل داده ها منجر به استخراج چهار مؤلفه کلیدی شد که همگی در خدمت تبیین چیستی استعداد قرار دارند. ماهیت استعداد (هسته مرکزی پژوهش) شامل: ابعاد زیستی (توانمندی های ذاتی و وابسته به هوش) و ابعاد اجتماعی (تأثیرپذیری از محیط و جهت گیری آینده نگر)؛ همچنین ویژگی های افراد بااستعداد به عنوان شاخص های تشخیصی مفهوم، عوامل مرتبط (شناختی، هیجانی، زیستی و بافتی) به عنوان بسترهای شکل دهنده و روش های شناسایی به عنوان ابزارهای عملیاتی سازی مفهوم. مطالعه حاضر با ارائه مدلی یکپارچه نشان می دهد که درک جامع از استعداد، مستلزم توجه همزمان به ابعاد ذاتی (ژنتیک و هوش) و ابعاد اکتسابی (محیط و آموزش) است. این یافته ها می تواند مبنایی برای توسعه چارچوب های نظری و طراحی برنامه های عملی در نظام آموزشی ایران فراهم آورد. 

اضطراب ریاضی، به عنوان یکی از عوامل بازدارنده یادگیری ریاضیات امروزه مورد توجه بسیاری از روان شناسان آموزشی و شناختی قرارگرفته است. هدف ازاین مطالعه بررسی روابط ساختاری اضطراب ریاضی برپایه خودپنداشت ریاضی و اشتیاق تحصیلی با تاکید بر نقش میانجی راهبردهای یادگیری بود. روش تحقیق مطالعه همبستگی از نوع مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه دانش آموزان دختر- پسر مدارس دوره دوم متوسطه شهر ارومیه بودند که نمونه ای به حجم 200 نفر از طریق روش نمونه گیری تصادفی خوشه ایی چند مرحله ایی انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه خودپنداره ریاضی صدق پور و همکاران(۱۳۹۶)، مقیاس اشتیاق تحصیلی فردریکز وهمکاران(2004)، مقیاس اضطراب ریاضی پلاک و پارکر(1982) وپرسشنامه راهبردهای یادگیری داوسون و م کاین ری(2004) استفاده شده است. نتایج تحلیل آزمون ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین خودپنداره ریاضی با راهبردهای یادگیری(583/0-R=) و اضطراب ریاضی(682/0-R=)؛ و همچنین بین اشتیاق تحصیلی با راهبردهای یادگیری(646/0R=) و اضطراب ریاضی(619/0-R=) روابط متقابل معناداری وجود دارد. همچنین تمامی شاخص های برازش مدل تأیید شد. به طوری که ضرایب استاندارد مسیرها نشان داد اثر مستقیم خودپنداشت ریاضی به راهبردهای یادگیری(39/0=β)؛ خودپنداشت ریاضی به اضطراب ریاضی(49/0-=β)؛ اشتیاق تحصیلی به راهبردهای یادگیری(46/0=β)؛ و اشتیاق تحصیلی به اضطراب ریاضی(44/0-=β) در سطح معنی دار می باشد. همچنین نتایج آزمون بوت استراپ نرم افزار AMOS نشان داد که اثرات غیرمستقیم خودپنداشت ریاضی و اشتیاق تحصیلی به اضطراب ریاضی از طریق راهبردهای یادگیری معنی دار است. براساس یافته های پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که رابطه خودپنداشت ریاضی و اشتیاق تحصیلی با اضطراب ریاضی یک رابطه خطی ساده نیست.

زمینه و هدف: اختلال طیف اُُتیسم به عنوان نوعی از اختلال عصبی تحولی معرفی می شود که مشخصه های اصلی آن وجود رفتارهای تکراری، علائق محدود و آسیب در تعامل اجتماعی و بین فردی است که این اختلالات می تواند تحت تأثیر عوامل حسی و شناختی قرار گیرد. پژوهش حاضر باهدف ارزیابی نقش میانجی یکپارچگی حسی در رابطه بین مهارت های شناختی و توانایی برقراری ارتباط بین فردی کودکان 5 تا 12 سال با اختلال طیف اُُتیسم انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری این پژوهش شامل کودکان 5 تا 12 سال با اختلال طیف اُُتیسم در سال 1402 می باشند. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی تعداد 200 کودک با اختلال طیف اُُتیسم از شهرهای شیراز، رشت، شهریار و کاشان انتخاب شدند و والدین و معلمان آنها به پرسشنامه گارس ) 1994 (، پرسشنامه کارکردهای اجرایی بریف فرم والدین و پرسشنامه پردازش حسی پارهام و همکاران ) 2007 ( پاسخ دادند. به منظور تجزیه وتحلیل اطلاعات از روش مدل یابی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار لیزرل نسخه 10.20 بهره برده شد. یافته ها: برای الگوی پژوهش مقادیر شاخص های نیکویی برازش شامل شاخص مجذور خی ) 2 (، شاخص مجذور خی بر درجه آزادی، شاخص برازش مقایسه ای، شاخص نیکویی برازش، شاخص نیکویی برازش انطباقی و خطای ریشه مجذور میانگین تقریب به ترتیب برابر با 33 / 157 ، 25 / 2، 98 / 0، 96 / 0، 98 / 0 و 034 / 0 به دست آمد که ارزش عددی مقادیر شاخص های نیکویی برازش الگوی اصلاح شده نشان می دهد که برازش الگوی پیشنهادی با داده ها قابل قبول است. نتایج نشان داد به میزان 75 / 0 از ضریب ساختاری توانایی در برقراری ارتباط بین فردی کودکان با اختلال طیف اُُتیسم به صورت غیرمستقیم توسط مهارت های شناختی و با نقش میانجی یکپارچگی حسی تبیین شده است. همچنین، از بین متغیرهای موجود در مدل تحلیل شده، متغیرهای برونزا بازداری، انتقال توجه، کنترل هیجانی، برنامه ریزی، سازمان دهی مواد، نظارت، حافظه کاری، آغازگری و همچنین یکپارچگی حسی بر متغیر ملاک یعنی توانایی برقراری ارتباط بین فردی دارای اثر معنادار هستند ) 96 / T<1 ( و به ترتیب 33 / y=0/29 ،y=0/12 ،y=0/29 ،y=0/15 ،y=0/17 ،y=0/22 ،y=0/24 ،y=0 و 14 / y= 0 از ضریب مسیر توانایی در برقراری ارتباط بین فردی را به صورت مستقیم تبیین می کنند. نتیجه گیری: باتوجه به نتایج می توان چنین نتیجه گیری کرد که توانایی برقراری ارتباط بین فردی در کودکان با اختلال طیف اُُتیسم به صورت مستقیم توسط مهارت های شناختی و با نقش میانجی یکپارچگی حسی تبیین می شود و می توان درجهت بهبود توانایی برقراری ارتباط بین فردی به نقش بااهمیت یکپارچگی حسی توجه کرد. به عبارتی، متغیر یکپارچگی حسی با تأثیرپذیری مثبت از مهارت های شناختی می تواند باعث بهبود توانایی در برقراری ارتباط بین فردی در کودکان باشد؛ زیرا افرادی که اطلاعات حسی را به خوبی پردازش می کنند، توانایی بیشتری برای شناسایی نشانه های غیرکلامی )مانند حالت چهره، تُُن صدا یا زبان بدن( دارند.

شایستگی دیجیتال، تازه ترین مفهومی است که برای توصیف مهارت های مرتبط با فناوری استفاده می شود و به درک و مهارت هایی که افراد باید در این دنیای دیجیتال برخوردار باشند اشاره می کند. این پژوهش با هدف ارائه مدلی برای شایستگی های دیجیتال معلمان جغرافیا در عراق بر اساس استانداردهای انجمن بین المللی فناوری (ISTE) انجام شده است. پژوهش به روش ترکیبی کیفی و با استفاده از روش گراندد تئوری انجام شده است. مشارکت کنندگان بخش کیفی شامل اساتید دانشگاه و متخصصان فناوری در کشور عراق بودند. حجم نمونه شامل 14 نفر بود که طبق اصل اشباع نظری و به روش هدفمند انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای تحلیل داده های کیفی از روش کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که شایستگی های دیجیتال معلمان جغرافیا در پنج حوزه اصلی قابل طبقه بندی است: شایستگی های تدریس دیجیتال، شایستگی های محتوایی و ابزار، به روزرسانی مستمر مهارت ها، شایستگی های ارتباطی و همکاری آنلاین و ارزیابی و نظارت دیجیتال. نتایج پژوهش بیانگر آن است که شایستگی های دیجیتال معلمان نقشی حیاتی در ارتقای کیفیت آموزش جغرافیا و افزایش تعامل بین معلمان و دانش آموزان دارد. الگوی ارائه شده بر اساس استانداردهای ISTE می تواند به عنوان مبنایی برای طراحی برنامه های آموزشی و توسعه حرفه ای معلمان استفاده شود و به بهبود کیفیت آموزش و یادگیری در عراق کمک کند.

هدف: یکی از پدیده های شایع در میان دانش آموزان سراسر جهان قلدری است. در واقع، قلدری پیش زمینه بروز خشونت مدرسه ای محسوب می شود و خشونت مدرسه ای مشکل اجتماعی عمده ای است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه همدلی بر اشتیاق تحصیلی و احساس تنهایی در دانش آموزان دختر قلدر بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی دارای پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول شهرستان اهر در سال تحصیلی 1401 بود. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای از بین پنج مدرسه براساس مقیاس قلدری تعداد 60 نفر از دانش آموزانی که نمره بالایی در مقیاس قلدری کسب نمودند شناسایی شده و از بین آنان 30 نفر افراد داوطلب برای شرکت در پژوهش انتخاب گردید و در دو گروه آزمایش و کنترل به صورت تصادفی گمارده شدند. مقیاس های این پژوهش شامل قلدری ایلی نویز، اشتیاق تحصیلی فردریکز، بلومنفیلد، پاریس و احساس تنهایی راسل و پیلوا و کورتونا بود. با استفاده از برنامه آموزشی مهارت همدلی گروه آزمایش طی هشت جلسه تحت آموزش قرار گرفت. یافته ها: نتایج پژوهش بیانگر این است که می توان از برنامه همدلی برای کاهش خشونت در دانش آموزان قلدر و کمک به دانش آموزان قربانی قلدری استفاده نمود. همچنین استفاده از این برنامه بهبود اشتیاق تحصیلی دانش آموزان را به دنبال دارد. نتیجه گیری: باتوجه به اثربخشی برنامه همدلی در بر اشتیاق تحصیلی و احساس تنهایی در دانش آموزان دختر قلدری آموزش این برنامه به این گروه از افراد و سایر رفتارهای پرخاشگرانه پیشنهاد می شود.

پیشینه و اهداف: معلم مهم ترین عنصر دستگاه تعلیم و تربیت است و در قرن حاضر با توجه به تحولات سریع نیاز به معلمان فکور بیش از پیش احساس می شود. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر، واکاوی عوامل زمینه ساز، موانع عمل و پیامدهای حضور معلمان فکور از دیدگاه معلمان و مدیران مدارس شهرستان نیریز بود. روش ها : پژوهش کیفی حاضر با روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت کنندگان بالقوه پژوهش را کلیه مدیران و معلمان مدارس ابتدایی شهرستان نیریز در سال تحصیلی1402-1401 تشکیل دادند. روش انتخاب شرکت کنندگان به صورت هدفمند(افراد مطلع) بود. افراد نمونه در بخش معلمان، ده معلم با توجه به نظر مدیران با سابقه بالای ده سال سابقه مدیریت و در بخش مدیران هفت مدیر، با توجه به نظر کارشناس متوسطه و ابتدایی اداره آموزش و پرورش انتخاب شدند. جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند انجام شد. گردآوری داده ها با 17 شرکت کننده به نقطه اشباع رسید. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار مکس کیودا MAXQDA) ( نسخه 10، در قالب کدگذاری نظریه پردازی داده بنیاد استفاده شد. جهت تعیین اعتبار داده ها، از اعتباریابی مخاطب استفاده شد. یافته ها: پس از تحلیل کلی مصاحبه ها، تعداد 509 کد اولیه شناسایی شد که پس از پالایش به 440 کد باز، 17 زیر مقوله و 4 کد محوری تبدیل شدند. از تعداد 440 کد ، 163 کد به موانع عمل معلمان فکور، 93 کد به عوامل زمینه ساز تأمل و تفکر، 80 کد از به عوامل مؤثر در غنای کار معلمان، 104 کد به پیامدهای تربیتی حضور معلمان فکور در مدرسه و کلاس تخصیص یافت. نتیجه گیری: تحلیل ها نشان داد دانش آموزان و مسائل مربوط به دانش آموزان، توانمندی های آموزشی معلم، ویژگی های شخصی و عاطفی معلم، برخورداری از فرصت های مناسب یادگیری و آگاهی از جامعه و محیط پیرامونی به عنوان عوامل زمینه ساز؛ موانع ستادی، موانع انسانی و موانع محیطی-موقعیتی به عنوان موانع عمل؛ تعاملات مثبت و پویا، بسترسازی های تحول گرا و فضای مدیریتی مدرسه به عنوان راهکارهای غنا و پیامدهای مرتبط با دانش آموزان، اولیا، همکاران، شخص معلم و پیامدهای مرتبط با مدرسه و جامعه به عنوان پیامدهای حضور معلمان فکور شناسایی شدند.

هدف پژوهش حاضر تعیین میزان اثربخشی برنامه آموزشی «مسیرموفقیت» مبتنی بر نظریه انگیزش هویت محور بر درگیری تحصیلی دانش آموزان بود. روش پژوهش حاضر از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. بدین منظور، از بین کلاس های نهم دوره متوسطه اول دخترانه که در سال تحصیلی 1403-1402 در شهرگله دار (استان فارس) مشغول به تحصیل بودند، دو کلاس با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش (21 نفر) و گروه کنترل (21 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش مداخله آموزشی با آموزش برنامه «مسیرموفقیت» مبتنی بر نظریه انگیزش هویت محور طی 11 جلسه 70 دقیقه ای دریافت کردند. گروه کنترل، گروه بدون دریافت آموزش خاصی بود که آموزش های معمول مدرسه را دریافت کردند. آزمودنی های هر دو گروه آزمایش و کنترل در سه مرحله پیش و پس از مداخله آموزشی و دوره پیگیری شش هفته بعد در متغیر درگیری تحصیلی مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفتند. نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیره نشان داد که آموزش «مسیر موفقیت» منجر به افزایش درگیری تحصیلی رفتاری، عاملی، شناختی و عاطفی شده است و این تغییر برای همه ابعاد درگیری تحصیلی (به غیر از بعد عاطفی) تا مرحله پیگیری نیز پایدار بوده است. با توجه به نتایج این پژوهش می توان گفت که آموزش مبتنی بر انگیزش هویت محور برای افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان کاربرد موثر دارد.

مقدمه و هدف : این پژوهش به بررسی تأثیر سبک رهبری خدمتگزار بر درگیری شغلی معلمان ابتدایی شهرستان بستان آباد پرداخته است. درگیری شغلی از ابعاد مهم عملکرد آموزشی است که مطالعه آن در ارتباط با سبک های رهبری و تجربه معناداری کار، زمینه ساز فهم دقیق تر روابط حرفه ای در محیط مدرسه خواهد بود. روش شناسی پژوهش : پژوهش حاضر از نوع کاربردی، کمی و توصیفی همبستگی (مدل معادلات ساختاری) است. جامعه آماری شامل 380 معلم مقطع ابتدایی شهرستان بستان آباد در سال تحصیلی 1404-1403 بود. حجم نمونه آماری 198 نفر بود که با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه مطالعه سودیبجو و ریانتینی (2024) گردآوری و با کمک نرم افزارهای SPSS 26 و PLS 3.2.8 تجزیه و تحلیل شدند یافته ها : نتایج نشان داد رهبری خدمتگزار با ضریب 0.337 و سطح معناداری 0.0001 با کار معنادار رابطه مثبت و معنی داری دارد؛ کار معنادار با ضریب 0.688 و سطح معناداری 0.0001 با درگیری شغلی رابطه مثبت و معنی داری دارد؛ رهبری خدمتگزار با ضریب 0.118 و سطح معناداری 0.014 با درگیری شغلی رابطه مثبت و معناداری دارد؛ و رهبری خدمتگزار با ضریب 0.232 و سطح معناداری 0.0001 از طریق کار معنادار رابطه مثبت و معنی داری با درگیری شغلی دارد. بحث و نتیجه گیری: براساس نتایج توصیه می شود مدیران، رویکرد رهبری خدمتگزار را در مدیریت خود مورد توجه قرار دهند و با ایجاد فضای حمایتی و مشارکتی در مدارس و القای ارزشمندی اهداف شغلی و سازمانی، در افزایش احساس معناداری کار در معلمان و بهبود درگیری شغلی و کیفیت کار آنان موثر باشند.