درخت حوزه‌های تخصصی

هدف این پژوهش واکاوی تجارب زیسته ی معلمان و والدین در مواجهه با دانش آموزان چندفرهنگی دوره ی ابتدایی بود. این پژوهش از نظر رویکرد ، کیفی و از نوع؛ پدیدارشناسی توصیفی مبتنی بر مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. میدان پژوهش شامل؛ معلمان و والدین مدارس ابتدایی چندفرهنگی استان قم در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. روش انتخاب مشارکت کنندگان به صورت هدفمند؛ مبتنی بر اشباع نظری یافته ها بود. معیار ورود مشارکت کنندگان معلم، برخورداری از سابقه ۵ ساله و تجربه ی مستقیم تدریس در کلاس های چندفرهنگی به مدت حداقل ۳ سال، و تمایل به شرکت در پژوهش؛ و برای والدین، داشتن فرزند در حال تحصیل در این مدارس از اقوام و ملیت های مختلف به مدت حداقل دو سال، و تمایل به شرکت در پژوهش بود. در نهایت مشارکت کنندگان، 17 نفر از معلمان و 19 نفر از والدین مدارس ابتدایی چندفرهنگی بودند. اطلاعات نوشتاری به دست آمده از مصاحبه ها، از روش تحلیل محتوای مضمونی مبتنی بر روش پدیدار شناسی توصیفی کلایزی (1978) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. اعتمادپذیری اطلاعات توسط معیارهای گوبا و لینکلن (1985) مورد بررسی قرار گرفت. یافته های حاصل از مصاحبه با معلمان؛ 10 مضمون اصلی و 24 زیرمضمون داشت. همچنین یافته های حاصل از مصاحبه با والدین؛ 5 مضمون اصلی و 12 زیرمضمون داشت. نتایج این پژوهش نشان داد؛ کیفیت یادگیری و تعاملات فرهنگی در مدارس چندفرهنگی، بیش از هر چیز، متأثر از تجربه های واقعی و روزمره معلمان و والدین در بستر مدرسه است و هرگونه سیاست گذاری یا مداخله آموزشی، باید مبتنی بر این تجربه های زیسته طراحی و اجرا شود.

هدف پژوهش بررسی اثربخشی آموزش چندرسانه ای با رویکرد CTL بر درک مفاهیم هندسی درس ریاضی در دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی بود. تحقیق از نظر هدف کاربردی و از دسته تحقیقات نیمه آزمایشی با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه آماری تحقیق را دانش آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی شهر الیگودرز به تعداد ۸۹۰ نفر که در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ مشغول به تحصیل بودند، تشکیل دادند. تعداد ۷۰ دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و در دو گروه کنترل (۳۵ نفر) و گروه آزمایش (۳۵ نفر)؛ به صورت زوج همتا بر اساس نمره پیش آزمون چینش شدند. برای آموزش چندرسانه ای، به تعداد ۶ جلسه (به ازای هر درس دو جلسه) برای سه مبحث از درس ریاضی پایه چهارم ابتدایی از بسته آموزشی مداد و فیلم های آموزشی استفاده شد. برای سنجش درک مفاهیم هندسی درس ریاضی از نمره آزمون محقق ساخته استفاده شده است. روایی آزمون به تأیید متخصصان رسید و با استفاده از آلفای کرونباخ پایایی آزمون ۸۵۲/۰ به دست آمد. یافته ها نشان داد که روش آموزش چندرسانه ای بر درک مفاهیم هندسی مربوط به مبحث عمود و موازی، مبحث چهار ضلعی ها و مبحث محیط و مساحت در دانش آموزان دختر پایه چهارم ابتدایی شهر الیگودرز اثربخش است. ویژگی های چندرسانه ای تعاملی با رویکرد CTL مؤثر شامل استفاده از تصاویر غنی و مرتبط با زمینه های دنیای واقعی، تعاملی که امکان کاوش فعال را فراهم می کند، ارائه واقعی مسائل، بازخورد سازنده، چارچوب بندی متناسب با نیازهای دانش آموزان و ادغام عناصر هنر و زیبایی شناسی است. این یافته پیامدهای مهمی برای شیوه های یادگیری ریاضی در مدارس ابتدایی دارد.

درگیری تحصیلی یکی از عوامل اصلی تأثیرگذار بر یادگیری در کلاس های درس و پیش بین قوی برای عملکرد و پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ذهنیت رشد بر درگیری تحصیلی دانشجومعلمان با نقش واسطه ای تاب آوری تحصیلی و بهزیستی روانشناختی انجام شد. جامعه آماری پژوهش کلیه دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان استان آذربایجان غربی بودند (N- 4900) که 236 نفر از آنان به روش نمونه گیری خوشه ای و با استفاده از روش کلاین و محاسبه پارامترها به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای اندازه گیری متغیرها از پرسشنامه ذهنیت رشد دوئک (2006)، تاب آوری تحصیلی مارتین و مارش (2006)، بهزیستی روانشناختی ریف (1989) و درگیری تحصیلی ریو و تسنگ (2011) استفاده گردید. یافته ها نشان دهنده اثر مثبت و معنادار ذهنیت رشد بر تاب آوری تحصیلی، بهزیستی روانشناختی و درگیری تحصیلی بود. اثر تاب آوری تحصیلی بر بهزیستی روانشناختی و درگیری تحصیلی مثبت و معنادار بود. اثر بهزیستی روانشناختی بر درگیری تحصیلی مثبت و معنادار بود. نقش میانجی تاب آوری تحصیلی و بهزیستی روانشناختی در اثر ذهنیت رشد بر درگیری تحصیلی مثبت و معنا دار بود. براساس نتایج پژوهش ذهنیت رشد نقش مهمی در تاب آوری تحصیلی و بهزیستی روانشناختی دانشجومعلمان و در نتیجه افزایش درگیری تحصیلی آنان دارد.

با گسترش روزافزون فناوری هوش مصنوعی در آموزش عالی، شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر پذیرش و به کارگیری این فناوری به یکی از دغدغه های اصلی پژوهشگران، طراحان آموزشی، سیاست گذاران و مدیران آموزشی تبدیل شده است. اگرچه ابزارهایی برای سنجش پذیرش فناوری در دسترس هستند، تاکنون ابزار بومی و جامعی که به طور خاص مؤلفه های مؤثر بر پذیرش هوش مصنوعی در آموزش عالی را ارزیابی کند، طراحی نشده است. هدف پژوهش حاضر، توسعه و رواسازی پرسشنامه ای برای اندازه گیری عوامل مؤثر بر پذیرش و استفاده از فناوری هوش مصنوعی در آموزش عالی بر پایه مدل UTAUT است. این مطالعه با رویکرد پژوهش آمیخته مدل توسعه ابزار در دو بخش کیفی و کمّی (اسنادی و همبستگی) انجام شد. در بخش کیفی، نشانگان سازه ریسک ادراک شده شناسایی شده و ضمن متناسب سازی سایر گویه ها به شکلی دقیق و بومی سازی شده، نسخه توسعه یافته آماده شد. در بخش کمّی، نمونه ای ۲۳۰ نفر انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل ۲۹ گویه در قالب هفت سازه اصلی شامل عملکرد مورد انتظار، تلاش مورد انتظار، تأثیر اجتماعی، شرایط تسهیل گر، ریسک ادراک شده، قصد رفتاری و رفتار استفاده بود. روایی صوری و محتوایی ابزار با استفاده از نظر خبرگان و شاخص های CVR و CVI تأیید شد. همچنین ثبات و همسانی درونی ابزار از طریق آزمون بازآزمایی، ضریب آلفای کرونباخ و ضریب اُمگا برای هر سازه بررسی و تأیید گردید. یافته ها نشان می دهند که این ابزار از ویژگی های روان سنجی مناسبی برخوردار است و می تواند به طور مؤثری برای سنجش و تحلیل عوامل مؤثر بر پذیرش و استفاده از هوش مصنوعی در آموزش عالی به کار رود.

هدف از این پژوهش اعتباریابی الگوی پارادایمی توسعه حرفه ای پایدار معلمان بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش آمیخته اکتشافی متوالی بود. مرحله کیفی مبتنی بر رویکرد نظریه داده بنیاد بود. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از کدگذاری باز، محوری و گزینشی و مکس کیودا (2020) استفاده شد. در مرحله کمی، جامعه آماری پژوهش کلیه معلمان ابتدایی مدارس استان اردبیل به تعداد 5009 نفر بود که تعداد 360 نفر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسش نامه محققساخته بود. برای بررسی معناداری روابط متغیر ها از مدل حداقل مربعات جزئی، روایی همگرا، واگرا، آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، spss و smart pls 4 استفاده شد. نتایج نشان داد که ضرایب مسیر بین متغیر های پنهان و سازه های اصلی بالاتر از 7/0 و بارهای عاملی بین متغیرهای پنهان و آشکار بالاتر از 5/0 است، همچنین مقادیر p-values کمتر از 05/0 و آماره t بالاتر از 96/1 بود، بنابراین روابط متغیرهای پنهان و آشکار با سازه های اصلی معنادار است. همچنین مقادیر واریانس استخراج شده (AVE)، بالاتر از 5/0 و مقادیر شاخص یگانه-دوگانه ((HTMT کمتر از 9/0 بود و گویه های متغیرها دارای همبستگی درونی و روایی افتراقی مناسب بودند. می توان نتیجه گرفت که نتایج حاصل از مرحله کمی، مدل پارادایمی حاصل از مرحله کیفی پژوهش را تایید می کند و این مدل از اعتبار مناسبی برخوردار است.

هدف پژوهش حاضر، مدل یابی درگیری تحصیلی بر پایه هویت تحصیلی موفق، سرزندگی و خودراهبری با نقش میانجی اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دختر بود. این پژوهش از نوع همبستگی و با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل ۵۵۰ نفر از دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان دامغان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۲۲۶ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (2006)، اشتیاق تحصیلی فردریکز، بلومنفیلد و پاریس (2004)، هویت تحصیلی واز و ایزاکسون (2008)، درگیری تحصیلی آپلتون، کریستنسون، کیم و رچلی (2006) و خودراهبری فویشر و کینگ (2010) بود و تحلیل داده ها با نرم افزار Smart-PLS-3 انجام شد. نتایج نشان داد که هویت تحصیلی موفق (03/8=t، 37/0=β)، سرزندگی تحصیلی (66/3=t، 16/0=β) و خودراهبری (73/5=t، 27/0=β) تأثیر مثبت و معناداری بر درگیری تحصیلی دانش آموزان دارند. همچنین، هویت تحصیلی موفق (27/5=t، 30/0=β)، سرزندگی تحصیلی (61/7=t، 37/0=β) و خودراهبری (36/5=t، 28/0=β) بر اشتیاق تحصیلی اثر مثبت و معناداری داشتند و اشتیاق تحصیلی نیز بر درگیری تحصیلی اثر مثبت داشت (30/5=t، 26/0=β). افزون بر این، اشتیاق تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق و درگیری تحصیلی (35/3=t، 08/0=β)، سرزندگی تحصیلی و درگیری تحصیلی (77/3=t، 10/0=β) و نیز خودراهبری و درگیری تحصیلی (74/3=t، 07/0=β) نقش میانجی معناداری ایفا کرد. نتایج شاخص های R² و Q² نشان داد که مدل از قدرت تبیین و پیش بینی مطلوبی برخوردار است. همچنین، هویت تحصیلی موفق و خودراهبری بیشترین نقش را در تبیین درگیری تحصیلی دانش آموزان داشته و اثر آن ها در حد متوسط تا قوی بود. معلمان، مشاوران و مدیران مدارس باید با ایجاد محیطی حمایتی، تقویت احساس تعلق و آموزش مهارت های خودراهبری، زمینه افزایش اشتیاق و مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری را فراهم کنند. توجه به این عوامل می تواند در کاهش افت تحصیلی، افزایش انگیزه و بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان دختر نقش مؤثری داشته باشد.

هدف این پژوهش، مطالعه کیفی علل و زمینه های عدم تمایل دانش آموزان دوره دوم متوسطه به مطالعات فلسفی است. روش پژوهش از نوع کیفی بوده و با شیوه نظریه داده بنیاد انجام شده و تلاش بر این است تا با بهره گیری از مصاحبه عمیق، فرآیند ایجاد انگیزش مطالعات فلسفی بواسطه واحد یادگیری آموزش فلسفه در دوره متوسطه دوم را شناسایی کند. مشارکت کنندگان این پژوهش 25 نفر از معلمان شهر تبریز هستند که به روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. فرآیند نمونه گیری تا اشباع اطلاعاتی ادامه پیدا کرد. یافته های حاصل از مصاحبه های مشارکت کنندگان نشان می دهد که مقوله های نقص در فرآیند کاوشگری و بسط مهارت ها، عدم توسعه مهارت های دانش آموزان و بی توجهی به ظرفیت تخصصی معلمان به مثابه شروط علی و مقوله های عدم بسترمندی آموزش فلسفه در آموزش و پرورش، ضعف در کیفیت آموزشی واحد یادگیری فلسفه و عدم احساس نیاز به آموزش فلسفه به عنوان شرایط زمینه ساز بی انگیزگی دانش آموزان به مطالعات فلسفی است. تحلیل داده های حاصل از مصاحبه ها همچنین حاکی است که مقوله های کالایی شدن آموزش و پرورش، تسلط آموزشهای سنتی و پولی شدن آموزش شروط مداخله گر است. مشارکت کنندگان مقوله های مطلوبیت ساختار و تعاملات آموزش و پرورش، بهبود محیط آموزشی و توجه به شیوه های فعال در آموزش فلسفه را به مثابه استراتژی های ایجاد انگیزه در دانش آموزان برای مطالعات فلسفی دانستند. مقوله های فرهیختگی دانش آموزان، تبلور خردمندی و زیست اخلاقی دانش آموزان از منظر مشارکت کنندگان پیامدهای انگیزش مطالعات فلسفی دانش آموزان است. مقوله محوری در این پژوهش مفهوم هژمونی سیستماتیک نظام بازاری بر آموزش و پرورش است.

هدف کلی پژوهش حاضر، مقایسه و تحلیل روایت های سه گروه ذی نفع اصلی برنامه درسی، یعنی معلمان، فراگیران و والدین آن ها، ذیل دو کلان استعاره «سفرتربیتی» و «جهان های موازی»، است. طرح پژوهش از نوع کیفی و روش اصلی پژوهش، از نوع «روایی» و مبتنی بر مصاحبه های نیمه ساختاریافته است. مکان پژوهش نیز به صورت عام، عرصه تعلیم و تربیت ایرانی-اسلامی و به طور خاص، مدرسه دولتی ابتدایی واقع در ناحیه دو آموزش و پرورش استان قم است. نمونه پژوهش نیز شامل 3 تَن از معلمان دوره ابتدایی،2 تَن از فراگیران و نیز والدین آن ها (به سبب متارکه یک گروه از والدین، جمعاً 3 نفر) می باشد. در خصوص روش تحلیل داده ها نیز باید گفت که تحلیل روایتی با نگاهی فراگیر در سراسر پژوهش جریان داشته و علاوه بر آن، فرآیند اصلی استخراج مفاهیم و مضامین اصلی، با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی (1987) انجام شده است. یافته ها حاکی از شکاف و فاصله جدی میان ساختار کلان حاکم بر نظام آموزشی و حوزه مطالعات برنامه درسی با میدان عمل برنامه درسی و داستانِ واقعی است که در مدرسه جریان دارد. در چنین مختصاتی، ضمن این که نمی توان تربیت را از برنامه درسی جدا دانست، مؤلفه های برنامه درسی، با دفع منطق حاکم بر برنامه درسی (تایلریسم خطی) ماهیتی پیچیده و غیرخطی یافته و به کلی دگرگون می شوند.

پیشینه و اهداف: با گسترش روزبه روز رسانه های اجتماعی، جوانان به ویژه دانشجویان، شناخت و بهره برداری بیشتری از رسانه های اجتماعی کرده و با اهداف مختلفی چون آموزش، سرگرمی و تفریح، بخش مهمی از اوقات خود را در این رسانه ها میگذرانند. از آنجایی که دانشجومعلمان نیز از این قاعده مستثنی نیستند؛ بررسی و تحلیل پیامدها و یا آسیب های عضویت ایشان در رسانه های اجتماعی، لازم و ضروری خواهد بود. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که اثرگذاری زیست دانشجومعلمان در بستر رسانه های اجتماعی بر کیفیت تدریس ایشان چیست؟ روش: جهت پاسخگویی به این پرسش، از روش کیفی استفاده شده است. جمع آوری داده ها از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته و تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه پژوهش دانشجومعلمان پردیس امیرکبیر دانشگاه فرهنگیان هستند که از میان آنها 14 نفر از دانشجومعلمان به روش نمونه گیری هدفمند تا اشباع نظری داده ها انتخاب شدند. یافته ها: با عملیات کدگذاری باز مجموعاً 729 کد باز از مصاحبه ها استخراج و مقوله بندی شدند. نتیجه گیری: این نتیجه حاصل شد که زیست دانشجو معلمان در بستر رسانه های اجتماعی علاوه بر اثرگذاری مستقیم، به واسطه شاخص هایی چون چالش های وابستگی به رسانه های اجتماعی، الگوهای مصرف رسانه ای، انگیزه ها و علایق استفاده از شبکه های اجتماعی، اثرگذاری غیرمستقیم نیز بر کیفیت تدریس ایشان دارد.

پیشینه و اهداف: یادگیری مطالعات اجتماعی در مدارس ابتدایی در شکل گیری پایه و اساس دانش دانش آموزان در مورد جامعه و محیط خود اهمیت دارد و شناسایی عواملی که مانع دلزدگی تحصیلی در این درس می شود ضرورت دارد. این پژوهش با هدف پیش بینی دلزدگی تحصیلی از درس مطالعات اجتماعی بر اساس جو یادگیری ادراک شده، کیفیت تدریس و خودکار آمدی معلم انجام گرفته است. روش ها : این پژوهش کاربردی از لحاظ روش پیمایشی از نوع همبستگی می باشد. جامعه آماری دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان آبادان (1500 نفر) بود و 380 نفر با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های دلزدگی تحصیلی پکران و همکاران (2005)، کیفیت تدریس زابلی و همکاران(1393)، خودکارآمدی معلم اسچانن و همکاران (2001) و مقیاس جو یادگیری ادراک شده بلک و دسی (2000) استفاده شد. یافته ها: یافته های حاصل نشان داد بین دلزدگی تحصیلی از درس مطالعات اجتماعی با جو یادگیری ادراک شده و کیفیت تدریس در بین دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان آبادان رابطه معنی داری و معکوسی وجود دارد و 17 درصد از تغییرات دلزدگی تحصیلی از درس مطالعات اجتماعی بر اساس جو یادگیری ادراک شده و 40 درصد بر اساس کیفیت تدریس قابل پیش بینی است و خودکارآمدی معلم نقش پیش بینی کننده معناداری نداشت (0/03). نتیجه گیری: بنابراین بر اساس یافته های پژوهش توصیه می شود جهت کیفیت بخشی تدریس درس مطالعات اجتماعی و ایجاد جو یادگیری مطلوب و خودکارآمدی معلمان در تدریس این درس اقدامات لازم صورت پذیرد.

پیشینه و اهداف: امروزه جهان با چالش اساسی مصرف مواد و الکل در نوجوانان مواجه است و اغلب کشورهای عضو دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل، در راستای پیشگیری از مصرف مواد اقدام به انجام مداخلات آموزشی پیشگیرانه در سطح مدارس نموده اند. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش توانمند سازی روانی- اجتماعی بر ارتقای نگرش به مصرف مواد مخدر و مهارت حل مسئله اجتماعی نوجوانان انجام شده است. روش : این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه دهم شهرستان ملارد بود که 380 نفر از آنها (190 پسر و 190 دختر) به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت11جلسه تحت آموزش بسته توانمند سازی روانی- اجتماعی و گروه گواه تحت آموزش های مرسوم مدرسه ای قرار گرفتند. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه های نگرش سنج موادمخدر و توانایی حل مسئله گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس انجام گرفت. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که آموزش برنامه توانمند سازی روانی- اجتماعی به طور معناداری بر نگرش به مصرف مواد مخدر(f= 22.017, p<0.01) و مهارت حل مسئله اجتماعی(f= 10.867, p<0.01) دانش آموزان گروه آزمایش را نسبت به گروه کنترل افزایش داد. نتیجه گیری: اجرای برنامه آموزشی توانمند سازی روانی- اجتماعی در مدارس می تواند به عنوان راهکاری مؤثر در ارتقای نگرش به مصرف مواد مخدر و مهارت حل مسئله اجتماعی به کار گرفته شود.

پیشینه و هدف : در دهه های اخیر، توجه پژوهشگران تعلیم و تربیت به پرورش تفکر خلاق، در دانش آموزان افزایش یافته است. یکی از رویکردهای مؤثر در این زمینه، الگوی شش کلاه تفکر ادوارد دوبونو است که با هدف سامان دهی و هدایت فرایند اندیشیدن طراحی شده است. این الگو شش شیوه متمایز تفکر را در قالب شش «کلاه» رنگی معرفی می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل محتوای بخش تاریخ کتاب های درسی مطالعات اجتماعی متوسطه اول بر اساس مؤلفه های تفکر ادوارد دوبونو اجرا شد. روش: روش پژوهش توصیفی و از نوع تحلیل محتوا و رویکرد پژوهش کاربردی بود. جامعه آماری پژوهش، بخش تاریخ کتاب های درسی مطالعات اجتماعی متوسطه اول در سال تحصیلی 1405- 1404 بود که، کل جامعه آماری به عنوان نمونه در نظر گرفته شد. ابزار اندازه گیری چک لیست تحلیل محتوای محقق ساخته بود و نتایج پژوهش با استفاده از شاخص های آمار توصیفی در فرایند تحلیلی «آنتروپی شانون» مورد بررسی قرار گرفت. پژوهش: در بخش تاریخ کتاب های درسی مطالعات اجتماعی دوره متوسطه اول، 376 مرتبه به مؤلفه های تفکر اشاره شده است. همچنین فراوانی مؤلفه های تفکر کلاه های سفید، قرمز، سیاه، زرد، سبز و آبی به ترتیب 143، 35، 53، 60، 35 و 50 بوده است. نتیجه گیری: عمده ترین نتایج پژوهش بیان کننده آن است که در بین پایه های تحصیلی متوسطه اول، پایه هفتم با میزان بار اطلاعاتی 1.515 و ضریب اهمیت 0.360 بیشترین توجه و پایه هشتم با میزان بار اطلاعاتی 1.454 و ضریب اهمیت 0.317 کمترین توجه را به مؤلفه های تفکر به خود اختصاص داده بودند.

پیشینه و اهداف: بازی یکی از قدیمی ترین و اساسی ترین فعالیت های انسانی است که نقش مهمی در رشد و توسعه فردی و اجتماعی دارد. بازی ها علاوه بر ایجاد لذت و سرگرمی، بستری برای یادگیری و انتقال مهارت های متنوع فراهم می کنند. ماهیت بازی ها، قوانین و شیوه های تعامل با آنها در جوامع گوناگون به شدت تحت تأثیر ساختارهای فرهنگی است و بازتاب دهنده زبان، باورها و نظام های ارزشی آن جوامع محسوب می شود. یادگیری از طریق بازی به عنوان رویکردی نوآورانه در نظام های آموزشی معاصر مورد توجه قرار گرفته است. روش ها : در این مطالعه، به روش مرور روایتی و با جستجوی کلید واژه هایی مانند تمرین آموزش، فراهم کردن بازی مناسب، یادگیری، فرهنگ در پایگاه های اطلاعاتی اقدام و مقالات معتبر در این حوزه شناسایی و مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که بازی ها ابزاری برای تقویت مهارت های شناختی، اجتماعی و حرکتی بوده و به عنوان بستری برای انتقال ارزش ها، هنجارها و باورهای فرهنگی عمل می کنند. ضمناً مشخص شد که عوامل فرهنگی نظیر زبان، باورهای اجتماعی، ساختارهای خانوادگی و ارزش های قومی تأثیر مستقیمی بر انواع بازی ها و نحوه تعامل افراد با این بازی ها دارند. نتیجه گیری: این تحقیق بر ضرورت توجه به ابعاد فرهنگی در توسعه بازی های آموزشی تأکید دارد و پیشنهاد می کند که بازی ها به عنوان ابزارهایی انعطاف پذیر در خدمت انتقال فرهنگ و ارتقای یادگیری اجتماعی مورد استفاده قرار گیرند. یافته های این تحقیق می تواند زمینه ساز توسعه راهبردهای آموزشی نوآورانه باشد.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی چالش ها و موانع اصلی بازدارنده پژوهندگی در دانشجو معلمان است. این پژوهش در قالب پژوهش آمیخته تشریحی صورت گرفته است. در بخش کمی از آمار استنباطی و در بخش کیفی از روش پدیدارشناسی استفاده شده است. جامعه پژوهشی شامل دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان استان مرکزی (پردیس زینب کبری و پردیس باهنر) به تعداد 1856 نفر بود که از این جامعه در بخش کمی پژوهش، به روش نمونه گیری تصادفی 334 نفر انتخاب شدند و در بخش کیفی با روش نمونه گیری هدفمند و با ملاک نفرات اول هر ورودی و رتبه های زیر 1000 در کنکور سراسری (در سال های 1400-1402)؛ 20 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش گردآوری داده ها در بخش کمی، پرسش نامه موانع فعالیت های تحقیقاتی در دانشگاه (Karimian et al, 2011) بود که شامل 46 گویه در طیف لیکرت است و تحلیل داده ها با مدل رگرسیون، تحلیل عاملی و آزمون فردیمن انجام شده است. روایی این پرسش نامه با استفاده از نظر متخصصان علوم تربیتی و ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسش نامه 91/0 به دست آمد  و در بخش کیفی از روش مصاحبه نیمه سازمان یافته جهت جمع آوری داده ها استفاده شد و با روش کلایزی تحلیل شد. نتایج به دست آمده در بخش کمی پژوهش نشان داد که شش بعد موانع پژوهندگی با یکدیگر همبستگی دارند و می توانند تحت عنوان کلی؛ موانع پژوهندگی قرار گیرند. همچنین نتایج نشان داد که موانع حرفه ای مهمترین مانع پژوهندگی است. تحلیل داده ها در بخش کیفی نیز منجر به شکل گیری 3 مضمون اصلی (چالش منابع، چالش شخصی و چالش دسترسی به استادان و راهنماهای پژوهشی) و 9 مضمون فرعی گردید. بنابراین می توان نتیجه گرفت که موانع حرفه ای مانند کمبود تجربه دانشجو معلمان در پژوهش، عدم شناخت منابع اطلاعاتی و عدم مدیریت زمان و مهارت های عملی آن ها، مهم ترین مانع پژوهندگی در میان دانشجو معلمان است.

امروزه روش کلاس درس معکوس به عنوان یک روش آموزشی جدید که می تواند فناوری را با آموزش ادغام کند موردتوجه قرارگرفته است. کلاس درس معکوس به عنوان یک رویکرد آموزشی جدید به طور فزاینده ای در آموزش ریاضی مورداستفاده قرار می گیرد. اگرچه مطالعات زیادی در مورد اثربخشی کلاس معکوس بر بهبود یادگیری ریاضیات در مقایسه با روش سنتی انجام شده است، بااین حال نتایج به دست آمده از این مطالعات یکسان نیستند. برای پرداختن به این موضوع، این فراتحلیل اثربخشی آموزش به روش کلاس معکوس را بر عملکرد ریاضی دانش آموزان موردبررسی قرار داده است. پژوهش حاضر یک  فراتحلیل نظام مند  از 15 مطالعه ایرانی با 16 اندازه اثر بود که به روش  نیمه آزمایشی یا آزمایشی  بین سال های 1390 تا 1402 اجرا شده بودند. جامعه آماری شامل  دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی  در ایران بود. داده ها با استفاده از  نرم افزار SPSS نسخه 28  و مدل  اثرات تصادفی  تحلیل شدند. سوگیری انتشار با روش های  نمودار فونل و آزمون اِگر  بررسی گردید. نتایج نشان داد که  اندازه اثر ترکیبی (73/0= g )  به دست آمده معنی دار و در حد متوسط است که حاکی از برتری روش کلاس معکوس نسبت به روش سنتی در آموزش ریاضی می باشد. همچنین،  هیچ شواهدی از سوگیری انتشار  در مطالعات موردبررسی مشاهده نشد. یافته های این فراتحلیل نشان می دهد که  روش کلاس معکوس در بافت آموزشی ایران  می تواند به عنوان یک راهبرد آموزشی مؤثر برای بهبود عملکرد ریاضی دانش آموزان به کار گرفته شود. پیشنهاد می شود معلمان و سیاست گذاران آموزشی با در نظر گرفتن زیرساخت های فناورانه، این روش را در نظام آموزشی ایران ترویج دهند.

هدف از این پژوهش معرفی و اعتباریابی ابزار سنجش «ادراک معلمان از کاربرد هوش مصنوعی در آموزش» بود. روش پژوهش، توصیفی پیمایشی بود. جامعه آماری، دانشجومعلمان سال سوم و چهارم دانشگاه فرهنگیان استان کردستان بودند. با استفاده از روش نمونه گیری دردسترس، نمونه ای به حجم 321 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها مقیاس 15 ماده ای ادراک معلمان از کاربرد هوش مصنوعی در آموزش بود که توسط اوزوم و همکاران (Üzüm & et al., 2025) تدوین شده است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی، ضریب آلفای کرونباخ و آزمون t تک نمونه ای انجام شد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که نسخه فارسی مقیاس دقیقاً مشابه با ساختار عاملی نسخه اصلی، قابل تقلیل به سه زیرمقیاس است. بنابراین به پیروی از نسخه اصلی، این زیرمقیاس ها به ترتیب «ادراک از تدریس»، «ادراک از یادگیری» و «ادراک از مسائل اخلاقی» نام نهاده شدند. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نیز بیانگر برازش خوب مدل سه بعدی ادراک معلمان از کاربرد هوش مصنوعی در آموزش بود. نتایج بررسی پایایی نشان داد که پایایی کل مقیاس با ضریب 89/0 تأیید می شود. پایایی زیرمقیاس ها نیز در دامنه 75/0 تا 89/0 بود. سایر یافته ها بیانگر ادراک مثبت افراد نمونه از کاربرد هوش مصنوعی در آموزش بود. بر مبنای یافته های پژوهش، نسخه فارسی مقیاس ادراک معلمان از کاربرد هوش مصنوعی در آموزش در نمونه ایرانی مورد مطالعه دارای روایی و پایایی مناسبی است و می توان از این ابزار در پژوهش های آتی استفاده نمود.

پژوهش حاضر باهدف شناسایی دیدگاه معلمان پایه سوم ابتدایی نسبت به تغییرات برنامه درسی ریاضی در پنج سال اخیر است. در این پژوهش، تعداد 10 نفر مشارکت کننده معلم از منطقه ۵ شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1404 با توجه به معیارهایی چون تجربه زیسته در تدریس پایه سوم ابتدایی و سابقه کاری مرتبط، از طریق شیوه گلوله برفی انتخاب و برای مصاحبه های نیمه ساختار یافته در چارچوب رویکرد پدیدارشناسی دعوت شدند. داده ها نیز با روش گام به گام کلایزی و نرم افزار MAXQDA تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که معلمان، تغییرات برنامه را از نظر کاربردی تر شدن مفاهیم، افزایش فعالیت های گروهی و مشارکتی و تأکید بر حل مسأله و فعالیت های بازی محور مثبت ارزیابی می کنند اما با چالش هایی همچون حجم بالای مطالب نسبت به زمان تدریس، سازمان دهی ضعیف برخی محتواها، کمبود منابع و راهنمایی های پشتیبان، عدم تناسب برخی مباحث با سطح سنی و ضعف آموزش ضمن خدمت مواجه هستند. همچنین موانع ساختاری و اجرایی مانند کمبود امکانات فیزیکی، تراکم بالای کلاس، ضعف حمایت مدیریتی و مقاومت خانواده ها ازجمله محدودیت های اصلی اجرای موفق برنامه است. این نتایج بر اهمیت درک دیدگاه ها و تجربیات معلمان برای طراحی و اجرای موثرتر تغییرات آتی در برنامه درسی تأکید می کند.

پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی است که با هدف تعیین رابطه تاب آوری اخلاقی تحصیلی با وجدان تحصیلی و بی صداقتی، در نمونه ای از دانشجومعلمان دختر دانشگاه فرهنگیان اجرا شده است . در این پژوهش 180 نفر دانشجومعلم دختر رشته های علوم پایه به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شده اند. متغیرها با استفاده از پرسشنامه های تاب آوری اخلاقی تحصیلی (راه پیما و همکاران ، 1398 ) ، وجدان تحصیلی (مک ایلروی و بانتینگ ، 2002) و پرسشنامه بی صداقتی تحصیلی ( مک کاب و تریوینو 1996) اندازه گیری شده اند. تحلیل آماری داده ها به کمک نرم افزار SPSS نسخه 24 و با روش رگرسیون گام به گام انجام شده است. نتایج تحلیل نشان دادند ، رابطه منفی معنی داری بین بی صداقتی تحصیلی با تاب آوری اخلاقی تحصیلی ( p<0.01 , r= -0.273 ) و همچنین رابطه منفی معناداری بین وجدان تحصیلی و بی صداقتی تحصیلی وجود دارد ( p<0.01 , r = -0.493 ) . همچنین رابطه بین وجدان تحصیلی و تاب آوری اخلاقی تحصیلی مثبت و معنادار است ( p<0.01 , r = 0.346 ). نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی نیز حاکی از این است که وجدان تحصیلی قوی ترین پیش بین کننده تاب آوری اخلاقی تحصیلی محسوب می شود؛ اما متغیر بی صداقتی تحصیلی در حضور متغیر وجدان تحصیلی، فاقد سهم افزوده معنادار در پیش بینی تاب آوری اخلاقی بود . چشم انداز این پژوهش ایجاد زمینه برای انجام تحقیقات آزمایشی در راستای متغیرهای پژوهش است تا اثربخشی مداخلات مبتنی بر ارتقاء وجدان تحصیلی و کاهش بی صداقتی بر تاب آوری اخلاقی تحصیلی مورد بررسی قرار گیرد .

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای فصل دوم (حواس) از کتاب زیست شناسی پایه یازدهم بر اساس مدل خلاقیت گیلفورد انجام شد. این مدل شامل چهار مؤلفه اصلی حافظه شناختی، تفکر همگرا، تفکر واگرا و تفکر ارزشیاب است که ابعاد مختلف تفکر و خلاقیت دانش آموزان را مورد ارزیابی قرار می دهد. مطالعه حاضر از نوع توصیفی-کاربردی و با رویکرد تحلیل محتوای کمی طراحی شد. جامعه پژوهش شامل کل محتوای فصل «حواس» کتاب زیست شناسی پایه یازدهم دوره دوم متوسطه (چاپ 1404-1403) بود و ابزار گردآوری داده ها، فرم محقق ساخته بر اساس مؤلفه های خلاقیت گیلفورد بود که روایی آن توسط پنج نفر از کارشناسان تعلیم و تربیت و اساتید زیست شناسی تأیید شد. برای بررسی پایایی، دو کدگذار مستقل ۲۰٪ از داده ها را به طور جداگانه کدگذاری کردند و میزان توافق آن ها با استفاده از روش توافق بین کدگذاران ارزیابی شد. برای تحلیل داده ها، محتوای فصل به سه بخش متن، تصاویر و فعالیت ها تقسیم شد و هر واحد محتوا به صورت جمله به جمله با مؤلفه های خلاقیت کدگذاری گردید. نتایج نشان داد از مجموع 220 واحد کدگذاری شده، 106 واحد (48%) مربوط به حافظه شناختی، 68 واحد (31%) به تفکر همگرا، 25 واحد (11.5%) به تفکر واگرا و 21 واحد (9.5%) به تفکر ارزشیاب اختصاص یافته است. این یافته ها نشان می دهد که کتاب مورد بررسی تأکید بیشتری بر حافظه شناختی دارد و سایر ابعاد خلاقیت، به ویژه تفکر واگرا و ارزشیاب، کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. این نتایج می توانند به طراحان محتوای آموزشی، معلمان و برنامه ریزان درسی در جهت تقویت فعالیت های خلاقانه و توسعه تفکر واگرا و ارزشیاب در کتاب های درسی کمک کنند.

این پژوهش تأثیر انگیزه های درونی و بیرونی را بر رضایت شغلی و کارآمدی معلمان زبان انگلیسی در محیط های آموزشی دولتی و خصوصی ایران بررسی کرده است. با بهره گیری از رویکرد ترکیبی، داده ها از طریق پرسشنامه و مصاحبه با 150 معلم از مناطق مختلف ایران گردآوری شد تا شکاف موجود در درک انگیزش معلمان در زمینه های غیرغربی مورد توجه قرار گیرد. نتایج این پژوهش نشان داد که انگیزه های درونی، مانند رضایت شخصی از تدریس، کارآمدی معلمان را تقویت کرده و آن ها را به استفاده از نوآوری های آموزشی ترغیب می کند. در مقابل، انگیزه های بیرونی، مانند افزایش حقوق و ارتقاء شغلی، در حفظ وفاداری سازمانی و دستاوردهای کوتاه مدت مؤثرند، اما تأثیر کمتری بر رشد حرفه ای بلندمدت معلمان دارند. همچنین مشخص شد که معلمان در مدارس خصوصی، به دلیل حمایت های بیشتر و دسترسی بهتر به منابع، انگیزش بالاتری گزارش کردند. این یافته ها می توانند به طراحی سیاست های آموزشی مؤثری برای بهبود انگیزه و رضایت شغلی معلمان کمک کنند.