درخت حوزه‌های تخصصی

درک گردشگران برای مدیریت مؤثر یک سایت گردشگری ضروری است. اگر مدیران مقصدهای گردشگری، رفتار گردشگران را درک می کردند، ایده بهتری در مورد چگونگی تدوین استراتژی های بازاریابی خود برای بهینه سازی استفاده کارآمد از منابع موجود خود داشتند. این مقاله یک چارچوب تفسیری جدید از ادراک فرهنگی-هویتی-رفتاری گردشگران ارائه می دهد. مطالعه حاضر، یک مقاله توصیفی-تحلیلی است که در دسته تحقیقات کاربردی قرار می گیرد. استراتژی پژوهش، جزو تحقیقات پیمایشی است. جامعه آماری گردشگرانی است که از آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی بازدید داشته اند. روش نمونه گیری به صورت تصادفی ساده بوده است. نتایج نشان می دهد که زیبایی شناسی بر ارزش ادراکی تأثیر مثبت و مستقیم دارد. زیبایی شناسی در سایت های میراث فرهنگی نه فقط به صورت یک ویژگی بصری، بلکه به صورت یک مؤلفه ذهنی-احساسی، بخش مهمی از ارزش ادراکی تجربه گردشگر را تشکیل می دهد. هم چنین ارزش ادراکی تأثیر مستقیم و معناداری بر وفاداری عاطفی گردشگران دارد. از طرفی هویت احساسی گردشگران تأثیر مستقیم و معناداری بر وفاداری عاطفی گردشگران دارد. از طرف دیگر همه محرک ها بر مؤلفه هویت احساسی از طریق تجربه ذهنی، تأثیر مثبت و غیرمستقیم دارد. در نهایت پیشنهاد می شود در فصل اوج بازدید، اقدامات نرم افزاری مانند ورود زمان بندی شده و طول مدت بازدید یا منطقه بندی فرهنگی در نظر بگیرند.

یکی از چالش های اصلی در قراردادهای انتقال تکنولوژی، محدودیت های رقابتی است که می تواند تأثیرات منفی بر رقابت، نوآوری و دسترسی به فناوری در بازارهای مختلف داشته باشد. این محدودیت ها به ویژه در قراردادهایی که شامل شرایط انحصاری و تقسیم بازار هستند، می توانند منجر به کاهش رقابت، افزایش قیمت ها و محدود شدن دسترسی به تکنولوژی های نوین شوند. این مقاله به بررسی تأثیرات محدودیت های رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی و پیامدهای آن ها بر رقابت در بازارهای مختلف پرداخته است. محدودیت های رقابتی می توانند شامل مواردی همچون تبانی قیمت ها، تقسیم بازار، و ایجاد موانع ورود برای رقبا باشند که همگی موجب کاهش رقابت و افزایش قیمت ها برای مصرف کنندگان می شود. این امر نه تنها به ضرر مصرف کنندگان است، بلکه می تواند نوآوری را کاهش داده و رقابت در بازارهای داخلی و جهانی را مختل کند. همچنین، این مقاله به بررسی برخی از استثنائات و معافیت هایی می پردازد که تحت شرایط خاص می توانند برای توافقات انتقال تکنولوژی در نظر گرفته شوند. در نهایت، پژوهش حاضر بر اهمیت رعایت الزامات رقابتی در قراردادهای انتقال تکنولوژی تأکید دارد. نظارت دقیق و مؤثر بر این قراردادها و استفاده از مقررات معافیت گروهی می تواند از بروز موانع رقابتی غیرضروری جلوگیری کرده و در عین حال از منافع طرفین قرارداد نیز حمایت کند. این مقاله به طور کلی بر ضرورت ایجاد تعادل میان منافع تجاری طرفین و حفظ رقابت در بازار تأکید دارد تا انتقال تکنولوژی به ابزاری برای ارتقای نوآوری، کاهش هزینه ها و افزایش رقابت در بازارهای جهانی تبدیل شود.

مفهوم دلبستگی به مکان جنبه ای کلیدی در تعامل انسان و محیط است. شهرها بستری برای شکل گیری این تعامل و ایجاد پیوندی عمیق بین انسان و مکان فراهم می کنند. با این حال، در عصر حاضر، شاهد غلبه روند ایجاد فضاهای شهری بی هویت و فاقد معنا هستیم که به شدت از میزان دلبستگی شهروندان به محله هایشان کاسته است. این مسئله در شهرهای مهاجرپذیر که از تنوع فرهنگی و اجتماعی بالایی برخوردارند، نمود و اهمیت بیشتری می یابد. در پاسخ به این چالش، هدف اصلی این پژوهش، سنجش و ارزیابی حس تعلق مکانی در چنین بافتی است. مطالعه حاضر شهر فردوسیه را به عنوان نمونه ای از شهری مهاجرپذیر که واجد ابعاد اجتماعی، احساسی و کالبدی متفاوت و در عین حال درهم تنیده است، مورد بررسی قرار می دهد. این پژوهش با ماهیتی کاربردی و با بهره گیری از روشی توصیفی تحلیلی و رویکردی رابطه ای و تطبیقی انجام شده است. داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه گردآوری و با استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی (شامل آزمون های تی، همبستگی، رگرسیون و واریانس) در نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش را ساکنان شهر فردوسیه با جمعیتی حدود ۳۰,۵۷۷ نفر تشکیل می دهند که از میان آن ها، نمونه ای به حجم ۳۸۴ نفر بر اساس فرمول کوکران و به روشی تصادفی از پنج محله مختلف این شهر انتخاب شد. بر پایه یافته ها، بین ابعاد مختلف حس دلبستگی به مکان در شهر فردوسیه پیوندی بسیار معنادار و با ضریب همبستگی 0/895 وجود دارد، به طوری که 78/4 درصد از واریانس این حس توسط این ابعاد تبیین می شود. با این وجود، ارزیابی شهروندان بیانگر آن بود که میزان این ابعاد در سطحی پایین تر از حد مطلوب قرار دارد. به منظور تبیین دقیق تر، از مدل تحلیل رگرسیون استفاده شد که نتایج آن نشان داد بُعد «هویت مکان» با ضریب تأثیر 0/778 بیشترین سهم را در شکل گیری حس دلبستگی دارد، در حالی که «پیوندهای اجتماعی» با ضریب 0/131- کمترین تأثیر را داشته است.

این پژوهش دستاوردهای کلیدی کنفرانس های جهانی تغییر اقلیم و ارتباط آن با ایران را بررسی می کند. تغییر اقلیم، به عنوان یکی از چالش های اصلی قرن حاضر، بر منابع آب، کشاورزی، سلامت و امنیت غذایی ایران اثر عمیق دارد. اسناد رسمی کنفرانس های اخیر سازمان ملل، شامل COP29 باکو 2024 و COP30 بِلم برزیل 2025، مرور و تحلیل شدند. نتایج نشان می دهد جامعه جهانی بر افزایش منابع مالی اقلیم، سه برابر شدن بودجه سازگاری تا 2035، و گذار عادلانه از سوخت های فسیلی تأکید دارد. برای ایران، این دستاوردها هم فرصت و هم چالش اند: از یک سو، کاهش بارش، افزایش دما و تشدید خشکسالی ضرورت بهره گیری از منابع مالی و شاخص های جهانی سازگاری را دوچندان می کند؛ از سوی دیگر، وابستگی به نفت و گاز و تداوم تحریم ها دسترسی کامل به سازوکارهای مالی بین المللی را محدود می سازد. علاوه بر تحلیل اسناد جهانی، مرور نظام مند مطالعات اقلیمی ایران انجام شد. یافته ها روندهای غالب را نشان می دهد: افزایش میانگین دما، کاهش بارش، تشدید خشکسالی و تغییر الگوهای اقلیمی. بر این اساس، اصلاح و تقویت سیاست های اقلیمی با تکیه بر توسعه ساختاری، نهادی و تشکیلاتی شفاف و رویکرد کلایموپلیتیک ضروری است. ارتقای تاب آوری مستلزم همگرایی مسئولانه و بهره گیری از تجربه های بین المللی است. ترکیب پژوهش های داخلی با دستاوردهای جهانی می تواند سیاست گذاری اقلیمی ایران را واقع بینانه و کارآمد کند. چارچوب کاری WCRP سه محور مداخله را برجسته می کند: حذف دی اکسید کربن زمینی (CDR)، حذف دی اکسید کربن دریایی، و مدیریت تابش خورشیدی (SRM).

در دهه های اخیر، شکل گیری انضباط مالی جهانی به یکی از مؤلفه های اساسی حکمرانی مالی بین المللی تبدیل شده است. در این میان، گروه ویژه اقدام مالی (FATF) به عنوان نهادی فراملی، بدون برخورداری از قدرت الزام آور حقوق سخت، از طریق تولید و ترویج استانداردها و توصیه ها در چارچوب حقوق نرم (Soft Law)، نقش تعیین کننده ای در سامان دهی رفتار مالی دولت ها ایفا می کند. این مقاله با بهره گیری از روش تحقیق کیفی و رویکرد تحلیلی انتقادی، به بررسی نقش FATF در اعمال انضباط مالی جهانی و سازوکارهای حکمرانی مالی مبتنی بر فشار بین المللی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که توصیه های غیرالزام آور FATF، از رهگذر ابزارهایی همچون ارزیابی های متقابل، رتبه بندی کشورها، ایجاد محدودیت در دسترسی به شبکه های مالی جهانی و اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی، عملاً واجد کارکرد الزام آور شده اند. مقاله استدلال می کند که این فرآیند، نمونه ای بارز از تحول حکمرانی مالی جهانی از حقوق سخت به حقوق نرم است؛ تحولی که در آن، قدرت اقتصادی و سیاسی کشورهای مسلط، به ویژه در چارچوب گروه G7، نقشی محوری در تثبیت و اجرای انضباط مالی جهانی ایفا می کند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت بازنگری در سازوکارهای تصمیم گیری و ارزیابی FATF، افزایش شفافیت نهادی و توجه به نابرابری های ساختاری کشورهای در حال توسعه در مواجهه با فشارهای بین المللی تأکید دارد.

یکی از اصلی ترین مؤلفه هایی که احساس امنیت اجتماعی باعث بهبود و ارتقای آن می شود و جامعه را سالم، آرام و مطلوب می کند، نشاط اجتماعی است. از مؤلفه های اصلی در طراحی فضاهای شهری، نشاط و سرزندگی است، چرا که نبود نشاط در فضا به افزایش رفتارهای ناهنجار کمک می نماید. دستیابی به چنین خصیصه هایی مستلزم ارتقای کیفی و کمی فضاست. این در حالی است که اگر محیط های شهری فضایی امن و مطلوب را فراهم سازد و فعالیت ها و تفریحات سالم به گونه ای سازمان یافته و مطابق با ارزش های جامعه میسر گردد، حضور فعال مردم و به تبع آن سرزندگی افزایش می یابد. هدف پژوهش حاضر بررسی وضعیت نشاط اجتماعی در بین شهروندان و رابطه آن با احساس امنیت اجتماعی است. واحد مشاهده و تحلیل، فرد (شهروندان) است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی از نوع علی و همبستگی می باشد. نتایج تحلیل همبستگی نشان می دهد که بین متغیر احساس امنیت اجتماعی و نشاط اجتماعی رابطه همبستگی معنی داری وجود دارد. عوامل تبیین کننده امنیت اجتماعی در مدل رگرسیونی و تحلیل مسیر نشان می دهد که متغیر رضایت با ضریب بتای 0.637= β بالاترین همبستگی را با متغیر احساس امنیت اجتماعی دارد. دومین متغیری که به لحاظ ضریب β وارد معادله شده است، خلق مثبت است. ضریب تأثیر رگرسیونی این متغیر برابر با 0.293 است. سومین متغیر با توجه به نتایج سلامتی با ضریب بتا 0.256 است. چهارمین متغیری که به لحاظ وزن بتا وارد مدل شده است، متغیر عزت نفس با ضریب 0.195 می باشد؛ و آخرین متغیری که وارد معادله شده است، متغیر کارآمدی با ضریب بتا 0.149 است.

رشد هوشمند شهری به عنوان رویکردی نوین در برنامه ریزی شهری، بر ارتقای کارایی فضایی، کاهش وابستگی به خودرو و تقویت فضاهای انسان محور تأکید دارد پژوهش حاضر با هدف تبیین ارتباط میان کیفیت پیاده مداری و تحقق رشد هوشمند شهری در شهر خوی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی تحلیلی است. داده های موردنیاز با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته شامل ۲۴ گویه در قالب هشت شاخص دسترسی و اتصال شبکه، جذابیت کالبدی، ایمنی و راحتی حرکت، سرزندگی شهری، پایداری زیست محیطی، کارایی شهری، کیفیت زندگی و تعاملات اجتماعی گردآوری شد. روایی سازه ابزار با تحلیل عاملی اکتشافی (KMO=0.892؛ Sig=0.000) و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ۰/۹۱ تأیید شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از آزمون تی تک نمونه ای، همبستگی کندال، آزمون کروسکال والیس و رگرسیون چندگانه انجام شد. نتایج نشان داد میانگین ارزیابی تمامی شاخص ها بالاتر از حد متوسط (۳/۴۱ تا ۳/۷۴) قرار دارد و میان ابعاد پیاده مداری و مؤلفه های رشد هوشمند شهری روابط مثبت و معناداری (Sig=0.000؛ ۰/۶۳≥τ≥۰/۳۹) مشاهده می شود که قوی ترین آن میان سرزندگی شهری و تعاملات اجتماعی به دست آمد (τ=۰/۶۳). نتایج مدل رگرسیونی نیز نشان داد شاخص های کیفیت پیاده مداری توانسته اند ۶۱/۴ درصد از تغییرات رشد هوشمند شهری را تبیین کنند (Sig=0.000؛ R²=۰/۶۱۴؛ R=۰/۷۸۴) که در این میان سرزندگی شهری با ضریب استاندارد β=۰/۳۵ قوی ترین پیش بین محسوب می شود. بر این اساس، تقویت کیفیت و سرزندگی فضاهای پیاده محور در کنار ارتقای دسترسی، جذابیت محیطی و ایمنی حرکت می تواند به عنوان راهبردی مؤثر در جهت تحقق رشد هوشمند شهری در شهر خوی عمل کند

مطالعه حاضر با هدف بررسی پیوند میان قیمت مسکن و شاخص های کمی مرتبط با آن، شامل الگوی مسکن، تراکم ساختمانی و تراکم خانوار، با سلامت روانی شهروندان منطقه ۱۸ شهر تهران انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۸۰ خانوار از محله های شهری این منطقه بود که میزان استرس و افسردگی آن ها به ترتیب با پرسش نامه های استاندارد کوهن و بک سنجیده شد. برای تحلیل فضایی قیمت مسکن و متغیرهای کمی مسکن، از مدل های Hot Spot و Cold Spot (Getis-Ord Gi*)  و شاخص خودهمبستگی فضایی موران (I) در محیط ArcGIS بهره گرفته شد. همچنین، مدل سازی تغییرات استرس و افسردگی بر مبنای شاخص های مسکن با استفاده از رگرسیون خطی گام به گام در نرم افزار SPSS صورت گرفت. نتایج نشان داد میان متغیرهای کمی مسکن و شاخص های سلامت روانی رابطه ای معنادار وجود دارد؛ به گونه ای که افزایش قیمت و تراکم مسکن با سطوح بالاتر استرس و افسردگی همراه بود. تحلیل های کیفی نیز حاکی از ضرورت تعامل میان برنامه ریزان شهری و متخصصان روان شناسی در مدیریت پیامدهای روانی مسکن است. در پایان، پیشنهادهایی کاربردی ارائه شد، از جمله توسعه مسکن مقرون به صرفه برای اقشار کم درآمد، بازنگری در سیاست های متراکم سازی با رویکرد سلامت روان، ایجاد مراکز مشاوره در محله های آسیب پذیر و استفاده از سامانه های داده محور برای پایش مستمر اثرات روانی تغییرات بازار مسکن.

یکی از روش های برآورد سیلاب در این حوضهها، استفاده ازروش مدل سازی هیدرولوژیکی است. هدف ازاین بررسی تحلیل دبی حداکثرسیلابی بعد فراکتال و مدل های WinTR-55 ، NRCS، HEC-HMS در برخی زیرحوضه سد کلان ملایر همدان بااستغاده ازداده های ژئومورلوژی است . بررسی نشان می دهد که در زیر حوضه Ac بین هیدروگراف های واحد NRCS و واحد بعد فراکتال تطابق قابل قبولی وجود دارد و خروجی مدل HEC-HMS نیز بیانگر این است که بین داده های مشاهداتی و خروجی مدل نیز در زیر حوضه Ac انطباق قابل قبولی وجود داردکه دربعد فراکتال وخروجی HEC-HMSبصورت یک هیدروگراف واحد NRCS مشاهده می شود . نتایج محاسبه دبی اوج با استفاده از روش هیدروگراف واحدژئومورفولوژی علیرغم وسعت کم و تغییرات کم پارامترهای ژئومورفولوژی حوضه نشان می دهد که مقادیر دبی اوج برآورد شده در روش GIUH با دبی های مشاهداتی و محاسباتی توسط مدل WinTR-55 اختلاف کمی دارند و به معنای آن است که پارامترهای ژئومورفولوژی نقش مهم و مؤثری در برآورد دبی اوج ایفا می کنند. بررسی ها نشان داد که هیدروگرافهای مدل WinTR-55 در دوره بازگشت های پایین تر از 5 سال سنجش قابل قبولی را نسبت به دادههای مشاهداتی انجام می دهد و هرچقدر دوره بازگشت ها بیشتر می شود از دقت مدل کاسته می شود بعلاوه مدل به مقادیر شماره منحنی CN حساسیت بیشتری نشان میدهدو بیانگر این است که مدل برای زیرحوضه ها نتایج قابل قبولی ارائه داده و برای حوضه های بزرگ تر مناسب نمی باشند . بنابراین پیشنهاد میشود که برای حوضه های کوچک ازمدل winTR-55 و بعد فراکتال با تراکم زهشکی بیشتر و دقیق تر استفاده شود

پژوهش با هدف ارزیابی کمی و کیفی اثرات تغییرات اقلیم بر دبی رودخانه، ابتدا به مقایسه و انتخاب کارآمدترین مدل هوش مصنوعی هیبریدی(رگرسیون بردار پشتیبان -موجک، رگرسیون بردار پشتیبان –نهنگ و رگرسیون بردار پشتیبان –ازدحام ذرات) برای برآورد دقیق دبی بر اساس داده های تاریخی طی سالهای 2022-1992 می پردازد. در گام بعدی، از پیش بینی های اقلیمی مدل های گردش عمومی جو (GCMs) تحت سناریوهای مختلف انتشار گازهای گلخانه ای برای پیش بینی روند آتی دبی رودخانه طی سالهای 2043-2023 -استفاده می گردد. همچنین جهت مقایسه عملکرد مدلهای هیبریدی مورد بررسی از شاخص های آماری ضریب همبستگی، ریشه میانگین مربعات خطا، میانگین قدر مطلق خطا و ضریب نش ساتکلیف استفاده شد. نتایج حاصل از اریابی مدلهای هیبریدی نشان داد مدل رگرسیون بردار پشتیبان-موجک با بیشترین ضریب همبستگی 980/0 ، کمترین ریشه میانگین مربعات خطا 372/0 ، کمترین میانگین قدر مطلق خطا 174/0 و بیشترین ضریب نش ساتکلیف 985/0 عملکرد بهتری نسبت به سایر مدلهای مورد بررسی از خود نشان داده است. همچنین نتایج حاصل از ارزیابی مدل LARS-WG نشان داد که مدل Can ESM5.0 دماهای حداکثر و حداقل را به خوبی پیش بینی می کند، اما در تخمین بارش با خطا همراه است، در حالی که مدل BCC-CSM2-MR بارش بیشتری را در فصول گرم تر تخمین می زند. پیش بینی ها برای دوره 2023 تا 2043 تحت سناریوهای مختلف انتشار گازهای گلخانه ای SSP126 و SSP585 حاکی از افزایش دما، به ویژه در سناریوی انتشار بالای SSP585، و نوسانات نامشخص در میزان بارش است که این نوسانات بین مدل های مختلف نیز تفاوت قابل توجه

اشتغال غیر رسمی در واقع نوعی فعالیت برای زنده ماندن و مصون بودن از انحرافات اجتماعی است که در ایران مطالعه و شناخت بخش غیر رسمی هنوز به گونه جدی در دستور کار سیاست گذاران اقتصاد قرار نگرفته ،به طوری که درک آن ها از مبارزه با این بخش در سطح شهر می باشد . دولت ها می بایست به جای مبارزه با آن و تغییر نگاه از تهدید به فرصت جهت ارتقاء آن بکوشند زیرا باعث ثبات قیمت ها ،بازار رقابتی و از همه مهمتر بازار شهروندان کم بضاعت و محلی برای عرضه محصولات سنتی روستاییان می باشد.هدف از انچام پژوهش ساماندهی و توانمند سازی دستفروشان خیابان سلمان فارسی می باشد . روش تحقیق این پژوهش توصیفی-تحلیلی (اسنادی- پیمایشی)، مشتمل بر مطالعات کتابخانه ای، میدانی ،طراحی و تکمیل پرسشنامه و روش گردآوری اطلاعات استفاده از منابع رسمی برای داده های کمّی(پرسشنامه و مصاحبه) بوده و تکنیک کار مدل VIKOR است. یافته ها نشان داد از آنجا که حذف این گروه غیر رسمی اقتصادی عملا غیر ممکن به نظر می رسد بنابراین بهترین روش ساماندهی دستفروشان انتقال و جابجایی آنان به مکانی خارج از خیابان سلمان فارسی می باشد البته فراهم نمودن شرایط مکان جدید از جمله عدم اخذ مالیات و اجاره بها ،غرفه بندی می تواند باعث تشویق دستفروشان جهت پذیرش مکان جدید شود.

هدف از تحقیق حاضر ارائه مدل نقش توسعه گردشگری ورزشی بر اشتغال زایی بود. روش تحقیق حاضر، به لحاظ ماهیت توصیفی از نوع همبستگی و جمع آوری اطلاعات به صورت میدانی انجام گرفت. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل تمامی اساتید مدیریت ورزشی، اساتید گردشگری و متخصصان کسب و کار در ورزش بودند و نمونه آماری از بین اعضای جامعه با بهره گیری از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند (100 نفر). ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط 10 نفر از اساتید مدیریت ورزشی و اساتید گردشگری و پایایی مرکب نیز از طریق آزمون معادلات ساختاری مورد تأیید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش های آماری درصد فراوانی، میانگین، روایی همگرا، واگرا، پایایی مرکب و بار عاملی با استفاده از نرم افزار PLS نسخه 4 انجام گرفت. یافته های تحقیق نشان داد که گردشگری ورزشی اثر مثبتی بر اشتغال زایی مستقیم، اشتغال زایی غیرمستقیم و تمامی ابعاد آن ها دارد؛ این تأثیرات به ویژه در بخش هایی مانند خدمات حمل ونقل، هتل داری، رستوران ها، راهنمایان تور و فروشگاه های مرتبط با تجهیزات ورزشی مشهود است. علاوه بر این، گردشگری ورزشی می تواند باعث ایجاد فرصت های شغلی جدید در مناطق کمتر توسعه یافته شده و به توسعه اقتصادی و اجتماعی آن ها کمک کند؛ این نتایج نشان می دهد که گسترش گردشگری ورزشی می تواند به عنوان یک عامل کلیدی در کاهش نرخ بیکاری و ایجاد فرصت های شغلی پایدار کمک کند.

فرسایش خاک یکی از چالش های اساسی در مدیریت پایدار منابع طبیعی است که تأثیرات منفی متعددی از جمله کاهش حاصلخیزی خاک، تخریب اکوسیستم ها، و کاهش عمر سازه های هیدرولیکی مانند سدها را به دنبال دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی تغییرات کاربری اراضی و اثرات آن بر فرسایش خاک در حوضه آبریز سد سهند (هشترود) پس از احداث سد، با استفاده از مدل تجربی EPM انجام شده است. داده های مورد نیاز شامل طبقات ارتفاعی، شیب زمین، کاربری اراضی، لیتولوژی، بارش، شاخص NDVIو بافت خاک از منابع مختلف گردآوری و با استفاده از نرم افزارهای ArcGIS و ENVI پردازش شدند. نتایج نشان دهنده پتانسیل بالای فرسایش خاک در این حوضه به دلیل ویژگی های فیزیوگرافیکی نظیر مساحت گسترده (۸۷۴ کیلومتر مربع)، اختلاف ارتفاع قابل توجه (۱۹۸۹ متر)، و شیب های تند است. بررسی تغییرات کاربری اراضی طی سال های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۴ نشان دهنده کاهش مساحت مراتع ضعیف و متوسط و افزایش اراضی کشاورزی دیم و آبی است که عمدتاً ناشی از فشارهای انسانی، تغییرات اقلیمی، و اقدامات مدیریتی است. نتایج مدل EPM حاکی از افزایش شدت فرسایش خاک (از 86/581 به 43/1221 متر مکعب در سال به ازای هر کیلومتر مربع) و دبی رسوب ویژه (از 37/221 به 66/426 متر مکعب در سال) است که با افزایش بارندگی و ضریب شدت فرسایش همخوانی دارد. تحلیل ها نشان داد که شیب های تندتر و کاربری های ناپایدار مانند مراتع، عوامل اصلی تشدید فرسایش هستند. این مطالعه بر ضرورت اتخاذ راهبردهای جامع مدیریت منابع طبیعی با تأکید بر حفاظت خاک و بهینه سازی کاربری اراضی برای کاهش فرسایش و حفظ پایداری اکوسیستم ها تأکید دارد.

حوضه آبریز اُنارچای مشکین شهر با مساحت 36/122 کیلومتر مربع در استان اردبیل، جنوب شرقی شهرستان مشکین شهر در موقعیت جغرافیایی بین ʺ 01 ´50 °47 تا ʺ 16 ´55 °47 طول شرقی و ʺ38 ´14 °38 تا ʺ 06 ´34 °38 عرض شمالی واقع شده است . این حوضه به دلیل ویژگی های خاص زمین شناسی، اقلیمی، ژئومورفولوژیکی پیوسته تحت تأثیر زمین لغزش بوده است. لذا، تحقیق حاضر با هدف پهنه بندی خطر زمین لغزش در این حوضه انجام شده است. روش مورد استفاده بر اساس مدل تصمیم گیری چند معیاره ماباک (MABAC) و در محیط های نرم افزاری EXCEL و GIS صورت گرفت. در راستای پهنه بندی زمین لغزش اُنارچای از 12 متغیر مهم موثر بر وقوع زمین لغزش: زمین شناسی ، خاک شناسی ، لیتولوژی، فاصله از گسل ، پوشش گیاهی، شیب، جهت شیب، طبقات ارتفاعی ، بارش، فاصله ازآبراهه ، کاربری اراضی، فاصله از جاده استفاده گردید. وزن دهی به معیارهای مورد بررسی در ماباک با استفاده از روش کریتیک (CRITIC) انجام شد. در نهایت، لایه های موضوعی مؤثر بر رویداد زمین-لغزش با توجه به وزن و ضرایب آن ها در محیط نرم افزار GIS با استفاده از روش ترکیب وزنی با یکدیگر ترکیب و نقشه نهایی پهنه بندی خطر زمین لغزش بدست آمد. با توجه به خروجی حاصل از بکارگیری روش ماباک، عوامل شیب،کاربری اراضی، لیتولوژی و زمین شناسی با کسب امتیاز بیشتری در رتبه های اول تا چهارم قرار گرفتند. بدین ترتیب از مجموع 36/122 کیلومتر مربعی مساحت حوضه، 72/22 کیلومتر مربع (50/18درصد ) ، 64/30کیلومتر مربع ( 25 درصد)، 10/29کیلومتر مربع (80/23درصد)، 26/20کیلومتر مربع (60/16درصد) و 64/19 کیلومتر مربع (10/16درصد) به ترتیب در کلاس های با خطر زمین لغزش خیلی زیاد، زیاد ، متوسط ، کم و خیلی کم قرار گرفتند.

هدف پژوهش حاضر درک نظام معنایی و ذهنی مدیران روستایی بود که برای تحقق آن از نظریه زمینه ای و تکنیک مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. نمونه گیری به صورت هدفمند از بین مدیران روستایی (اعضای شوراها و دهیاران از سال 1401 - 1375) روستای بارنجگان از استان خراسان جنوبی انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری با تعداد 15 نفر مصاحبه شد. متن مصاحبه ها در قالب بیش از 200 مفهوم، 17 مقوله عمده فرعی و یک مقوله هسته ای کدگذاری شده است. نتیجه این پژوهش که در قالب مقوله هستی ای آمده، حاکی از آن است که معنای مدیریت روستایی در گذر زمان و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. این مطالعه نشان داد که عواملی چون خدمت به خلق، پاداش اخروی، جاه طلبی، عرق به وطن، قومیت گرایی، پیشینه مدیریت خانوادگی، نفوذ اداری و تحصیلات پایین اهالی در برخی زمان ها برخی افراد به سمت مدیریت روستایی می کشاند. مهم ترین جادبه های مدیریت روستا که باعث می-شود علی رغم تمام آسیب های روحی، روانی و جسمی و پیامدهای نامطلوب اجتماعی بازهم تعدادی برای پذیرفتن این پست نام نویسی کنند شامل بیشتر دیده شده شدن و قدرت کلام در ادارت می باشد. افراد پس از ورود به عرصه مدیریت، بلافاصله در گروه های مدیریتی جذب می شوند و خود را با گروه هماهنگ و همرنگ می کنند. آنها در جمع خود مناسک و آداب خاصی دارند که در جهت تقویت و انسجام گروهی و کاهش سختی های کارهاست. اعضای شورا و دهیار علی رغم تعلق فراوانی که به گروه دارند، در یک دوراهی می مانند از یک سو نگاه جامعه به آن ها برحسب اعتماد است و از سوی دیگر برچسب های دیگران به آن ها آزاردهنده است. در این برزخ فکری، مدیران راهبردهای برای اداره و کنترل شرایط دارند. آن ها عمدتا مدیریت روستایی را از طریق شفاف سازی ها و تکریم بزرگان طوایف توجیه می کنند و یا آن را موقتی می دانند. آسیب های روحی، روانی و جسمی شدید از پیامدهای مدیریت روستایی است.

شرایط اجتماعی، زیرساختی و طبیعی مقاصد گردشگری، نقش اساسی در توانایی یک مقصد برای ارائه تجربیات گردشگری با کیفیت دارد. توجه به مسائل مربوط به کیفیت زندگی و اثرگذاری برنامه های توسعه گردشگری برآن اهمیت ویژه ای دارد زیرا تجربیات گردشگری باکیفیت به جمعیت میزبان پذیرا و محیط طبیعی جذاب بستگی دارد. بنابراین در این پژوهش سعی شده است، نگرش شهروندان شهراشکذرکه از مقاصد اصلی گردشگری استان یزد است، به اثرات گردشگری بر شاخص های «مدیریتی- زیرساختی» و «محیط طبیعی» تحلیل و بررسی شود.این تحقیق به لحاظ روش، از نوع پیمایشی مبتنی بر استفاده از پرسشنامه و شاخص های ذهنی است. با استفاده از قاعده ی کوکران مقدار حجم نمونه ی مورد نظر 100 نفر برآورد شده و به منظور تحلیل از روش های آماری در نرم افزار SPSS استفاده شده است. بر مبنای یافته های تحقیق می توان عنوان کرد که در عامل محیط طبیعی، «توسعه ی گردشگری» در شهر اشکذر بر روی 4 گویه ی « افزایش آلودگی بصری، آلودگی خاک، بهم خوردن اکوسیستم منطقه و آسیب رسانی به بافت طبیعی شهر» بی تأثیر بوده است. این بی تأثیری جنبه مثبت دارد چرا که هر 4 مورد جزء عوامل تخریب کننده و منفی برای اثرات توسعه ی گردشگری در هر شهری هستند. همچنین، در عامل مدیریتی-زیرساختی، «توسعه ی گردشگری» در این شهر بر روی 8 گویه ی مد نظر تأثیر مثبت داشته است. بنابراین می توان گفت مدیریت شهر اشکذر در این دو عامل موفق عمل کرده است. به طورکلی، نتایج این پژوهش حاکی از این بود که اثر «توسعه ی گردشگری» بر دو عامل «محیط طبیعی» و «مدیریتی و زیرساختی» مردم شهر اشکذر اثرگذار و این اثر در جهت مثبت است. نتایج این پژوهش در بررسی و ارزیابی اثرات توسعه گردشگری بر کیفیت زندگی می تواند هم برای مدیران شهری و هم برای مسئولان گردشگری شهر اشکذر برای برنامه ریزی موفق مهم و موثر باشد.

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین پیامدهای توسعه گردشگری ورزشی در شرایط تحریم های بین المللی و بهره گیری از این ظرفیت در جهت برون رفت ایران از وضعیت تحریمی است. این پژوهش از نوع کیفی انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۴ نفر از خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری ورزشی در ایران طی ژانویه تا آوریل ۲۰۲۵ جمع آوری و تا حد اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها منجر به شناسایی پنج مقوله محوری از پیامدهای توسعه گردشگری ورزشی در شرایط تحریم شد: پیامدهای اقتصادی (رشد درآمدهای ارزی غیرنفتی، اشتغال زایی پایدار، جذب سرمایه های داخلی و جمعی)؛ پیامدهای فرهنگی-اجتماعی (انسجام ملی، کاهش فشار روانی، امیدآفرینی و کاهش ناهنجاری های اجتماعی)؛ پیامدهای بین المللی-سیاسی (بازسازی تصویر ایران در رسانه های خارجی، کاهش ایران هراسی، دیپلماسی ورزشی به عنوان اهرم نفوذ نرم)؛ پیامدهای زیرساختی-محیطی (بهبود حمل ونقل، ارتقای استانداردهای زیست محیطی، ساماندهی بافت فرسوده)؛ پیامدهای رسانه ای و برندینگ (ارتقای برند ملی، تولید محتوای الهام بخش، رقابت پذیری منطقه ای). برخلاف پژوهش های پیشین که عمدتاً بر پیامدهای منفی تحریم متمرکز بوده اند، یافته های این پژوهش نشان می دهد که گردشگری ورزشی می تواند با ایجاد کانال های ارتباطی غیررسمی، بازسازی برند ملی از طریق دیپلماسی عمومی معکوس، و توسعه درون زا و تاب آور، به عنوان یک راهبرد ژئوپلیتیکی هوشمندانه عمل کرده و تهدید تحریم را به فرصتی برای توسعه پایدار تبدیل نماید. سرمایه گذاری هدفمند و میان بخشی در این حوزه می تواند نقش کلیدی در عبور ایران از شرایط تحریمی ایفا کند.

از جمله مسائل مهم در زمینه تدوین تجارب تاریخی جمهوری اسلامی ایران، نقش احزاب و تشکل-های مدنی در مشارکت سیاسی است که تلاش می شود تا در پژوهش حاضر به آن پرداخته شود. پژوهش حاضر با واکاوی پیشینه تعامل دولت و اقوام و روندپژوهی این تعامل در جمهوری اسلامی به دنبال این مسأله است که با توجه به سیاستگذاری قومی دولت های پس از انقلاب اسلامی در استان کردستان، مشارکت سیاسی قوم کرد چه روندی را پیموده است؟ و احزاب و تشکل های مدنی در وضعیت مشارکت سیاسی استان کردستان چه نقشی ایفا کرده اند؟ به نظر می رسد سیاست قومی جمهوری اسلامی با اتخاذ رویکرد وحدت در عین کثرت و رویکرد فرصت محور به قومیت ها از طریق ایجاد سازوکار انتخابات، احزاب سیاسی، انجمن ها و تشکل های مدنی، ضمن فراهم نمودن زمینه مشارکت سیاسی قوم کرد در ساختار نظام اسلامی، زمینه حکمفرما شدن آنها بر سرنوشت شان را فراهم ساخته باشد. یافته های پژوهش نشان می دهد که احزاب سیاسی و تشکل های مدنی موافق مشارکت سیاسی در کردستان نقش فعالی در ادوار مختلف انتخابات ریاست جمهوری داشته اند. احزاب سیاسی فعال ظرفیت خود را در دو بخش بسیج سیاسی و مشارکت سیاسی به کار گرفتند. آنها با استفاده از ارزش ها و نمادهای قومی در دوره های متوالی به بسیج سیاسی پرداختند. در تمامی این دوران ها، خواسته های قومی مانند زبان مادری، فرهنگ و آداب و رسوم محلی و به کارگیری امور اجرایی و اداری استان به دست افراد بومی منطقه تنها تکیه گاهی بوده است که در داخل و خارج از نظام با استفاده از آنها سعی در جلب توجه مردم کردستان داشته اند.

زمینه و هدف: انرژی خورشیدی با ایجاد شغل، جذب سرمایه گذاری و ترویج شیوه های پایدار، نه تنها به چالش های زیست محیطی می پردازد، بلکه توسعه اقتصادی قوی را نیز تقویت می کند. مطالعه اثرات انرژی خورشیدی بر اشتغال و رشد اقتصادی نه تنها برای درک بهتر از تأثیرات اقتصادی و اجتماعی این منبع انرژی ضروری است، بلکه می تواند به توسعه پایدار و ایجاد فرصت های شغلی پایدار در آینده کمک کند. با توجه به چالش های زیست محیطی و نیاز به منابع انرژی پاک، این مطالعات اهمیت بیشتری پیدا می کند. با توجه به اهمیت انرژی خورشیدی و نقش و جایگاه آن ها در رشد و اشتغال در کشور عراق و پتانسیل های بالای عراق در این زمینه، هدف این پژوهش بررسی تاثیرات استفاده از انرژی خورشیدی بر اشتغال و رشد اقتصادی در عراق می باشد. روش شناسی: در این پژوهش برای بررسی تاثیرات استفاده از انرژی خورشیدی بر اشتغال و رشد اقتصادی در عراق طی دوره زمانی 2022-1995 از رویکرد سری زمانی و مبتنی بر الگوی خودتوزیع با وقفه های گسترده (ARDL) استفاده شده است. یافته و نتایج: یافته های این مطالعه نشان داد که انرژی خورشیدی تاثیری مثبت بر رشد اقتصادی در سطح 95 درصد اطمینان داشته است. همچنین اثرات انرژی خورشیدی بر اشتغال نیز مثبت و از لحاظ آماری در سطح 90 درصد اطمینان معنادار بوده است. با توجه به یافته ها میزان ضریب جمله تصحیح خطا در این الگو برابر با 489/0- و از لحاظ آماری معنی دار بوده است و نشان می دهد که در صورتی که شوکی به نرخ رشد اقتصادی در عراق وارد شود در طی هر دوره 489/0 درصد از عدم تعادل در نرخ رشد اقتصادی تعدیل شده و به سمت روند بلندمدت خود نزدیک خواهد شد. همچنین میزان ضریب جمله تصحیح خطا در این الگو برابر با 365/0- و از لحاظ آماری معنی دار بوده است و نشان می دهد که در صورتی که شوکی به میزان اشتغال در عراق وارد شود در طی هر دوره 365/0 درصد از عدم تعادل در میزان اشتغال تعدیل شده و به سمت روند بلندمدت خود نزدیک خواهد شد. با توجه به نتایج بدست آمده کشور عراق می تواند برای بهبود رشد اقتصادی و اشتغال همراه با حفظ محیط زیست روی انرژهای خورشیدی سرمایه گذاری نماید.

زمینه و هدف: تاب آوری اجتماعی یکی از رویکردهایی است که امروزه، اهمیت زیادی در جهت کاستن از آسیب ها پیدا نموده است. شهر ارومیه با توجه به نقش مرکزیت آن باعث جذب مهاجران و سکونت تعداد بالای از آنها در روستاهای حاشیه شهر گردیده. که این امر منجر به رشد بدون برنامه و آسیب پذیر شدن این روستاها شده است. هدف این پژوهش تحلیل ابعاد تاب آوری اجتماعی در کاهش مخاطرات انسانی روستاهای در حاشیه 3 کیلومتری ارومیه می باشد. روش شناسی: روش پژوهش توصیفی – تحلیلی، جامعه آماری ساکنین روستاهای مورد مطالعه و حجم نمونه 374 نفر از از سرپرستان خانوار بر اساس فرمول کوکران است. ابزار جمع آوری داده ها اسنادی و پرسشنامه می باشد. برای تجزیه و تحلیل نمودن داده ها از الگوی مدل سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار LISREL استفاده شده است. یافته ها و نتایج: نتایج مدل سازی معادلات ساختاری تاب آوری اجتماعی روستاها براساس برآورد ضرایب استاندارد شده مدل ساختاری پژوهش سطح معناداری 0.021 بدست آمده که نشان دهنده برازش مطلوب مدل می باشد و براساس یافته های پژوهش تاثیرات عامل مشارکت بر تاب آوری اجتماعی با ضریب مستقیم و مثبت 0.98 ، تاثیر عامل دانش و آگاهی در تاب آوری اجتماعی روستاهای مورد نظر با ضریب مستقیم و مثبت 0.97 ، و شاخص اعتماد جهت تاب آوری اجتماعی با ضریب مثبت 0.98 ، عامل تعلق با ضریب مستقیم و مثبت 0.98 ، تاثیر شاخص اعتبار بر تاب آوری اجتماعی با ضریب مستقیم و مثبت 0.93 ، و در نهایت عامل اقتصاد با بیشترین تاثیر با ضریب مستقیم و مثبت 0.99 نقش موثری در تاب آوری اجتماعی روستاها در مقابل مخاطرات دارند.