درخت حوزه‌های تخصصی

ساخت تمدن تراز اسلامی در عصر احیاء، جز با درک عمیق و کاربست همه جانبه آموزه های ثقلین امکان پذیر نیست. پرسش مشخص در پژوهش حاضر آن است که مبتنی بر دیدگاه اهل بیت به عنوان راهبران شاخص فراعصری در فرهنگ اسلامی، ابعاد غیرمالی و غیرشرعی هنجار زکات که دارای تأثیر تمدنی هستند، چگونه تعریف می شود؟ بر اساس یافته های پژوهش به روش تحلیلی، در فرهنگ اسلامی التزام همگانی و حداکثری به فرهنگ معیار، منش سازنده و اصلاح گرانه در عرصه اجتماعی، نقش آفرینی فعّال علمی آموزشی و منش خدمت محور در نهاد حاکمیّت، زکات انگاری گردیده است. در نتیجه مشخص گردید اهل بیت با این گفتمان، مترصد آن بودند که جامعه عناصر تمدّن ساز را بسان شریعت فریضه بدانند؛ هرچند این موضوعات به صورت خاص در دایره فروع دین نگنجند و عنوان فریضه شرعی بر آنان بار نگردد. به علاوه اهل بیت با زکات انگاری نقش های تمدّنی کوشیده اند تا ذهنیّت اکتفا به مسئولیت مالی، به عموم برخورداری های انسانی در بروز نقش های مثبت اجتماعی گسترش یابد.

«دعا» عبادتی است که خداوند بارها در قرآن کریم به انجام آن امر نموده و استجابت و تاثیر را در ازای آن وعده داده است. پرسش این است که در صورت استجابت، نحوه تاثیر دعا بر اساس مبانی فلسفی چگونه می باشد؟ در پژوهش حاضر، با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر آموزه توحید افعالی به این پرسش پاسخ داده خواهد شد و مبانی سه مکتب اصلی فلسفه اسلامی (مشاء، اشراق، حکمت متعالیه) در این باب، مورد تبیین و تحلیل قرار خواهد گرفت. یافته های پژوهش حاکی از آن است که فلاسفه مسلمان بر تاثیر دعا به عنوان یکی از اسباب تکوینی و حقیقی نظام هستی تصریح دارند، و با وجود اینکه در نحوه سببیت دعا میان سه مکتب یاد شده تفاوت مبنایی وجود دارد، اما در عین حال با ارزیابی و مقایسه این سه مبنا، این نتیجه به دست می آید که نفس در پی دعا آماده پذیرش فیض حق متعال می شود تا خداوند که موثر حقیقی و مسبب حقیقی است، خواسته داعی را برآورده نماید؛ از این رو تاثیر و سببیت دعا بر اساس جهان بینی هر سه مکتب فلسفه اسلامی در نهایت به خداوند متعال ختم می شود.

جمعیت همواره یکی از راهبردی ترین مؤلفه ها در سرنوشت جوامع بوده است. این مسئله افزون بر تأثیرپذیری از متغیرهای متعدد اقتصادی، امنیتی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، خانوادگی و... در داخل کشورها، به دلیل درهم تنیدگی نظام مسائل و موضوعات در عصر حاضر، از متغیرها و اسناد بین المللی نیز متأثر بوده است. یکی از مهم ترین اسناد بین المللی تأثیرگذار در نیم قرن اخیر در تحولات جمعیتی کشورها، سند مطالعات امنیت ملی امریکا (پیامدهای رشد جمعیت جهان بر امنیت و منافع برون مرزی ایالات متحده) است که با هدف مدیریت جمعیت جهان در راستای منافع این کشور طراحی و در کشورهای گونگون اجرا شده است. در این نوشتار برآنیم تا با روشی تحلیلی توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، نقش آفرینی این سند در روند کاهش جمعیت ج.ا.ایران و تبدیل این کشور به الگوی کاهش جمعیت در سطح جهانی را واکاوی نماییم. یافته های پژوهش بیانگر آن است که کاربست الگوی این سند در ساختارها و بافتارهای ج.ا.ایران، با تأثیرگذاری در سیاست گذاری ها و برنامه ریزی های علمی، اقتصادی، آموزشی، بهداشتی، فرهنگی و...، یکی از اصلی ترین عوامل در کاهش شدید رشد جمعیت ایران بوده است.

گفتمان انقلاب اسلامی پس از حضور در عرصه منازعات جهانی قدرت، توانسته است منشأ تأثیرات جدی در تغییر معادلات قدرت در سطوح محیط های متجانس و غیر متجانس واقع گردد. لزوم تداوم این امر تقویت عمق بخشی خارجی انقلاب اسلامی است. نکته کلیدی که این پژوهش بر آن تأکید دارد، آن است که برد موشک ها و پهباد های ج.ا.ا نمی تواند موجبات تقویت عمق بخشی خارجی انقلاب اسلامی را فراهم کند چرا که رقبای ما می توانند برد آن ها را کوتاه کنند. در واقع شلیک یک اثر گفتمانی بسیار موثرتر از شلیک موشک خواهد بود. بنابراین، این پژوهش با سؤال، چگونه با استفاده از نظریه گفتمان لاکلا و موف می توان موجبات تقویت عمق بخشی خارجی انقلاب اسلامی را در محیط های متجانس و غیر متجانس فراهم کرد؟ به دنبال آن بوده است که با فراخواندن نظریه گفتمان لاکلا و موف بر سر سفره بازخوانی و پیکرتراشی از این نظریه، الگویی را برای تقویت عمق بخشی خارجی انقلاب اسلامی ارائه کند و این الگو شامل: راهبرد گفتمان سازی و شش راهکار «قابلیت دسترسی و اعتباریابی»، «غیریت سازی و هویت بخشی»، «ایدئولوژی سازی»، «مشروعیت سازی و مشروعیت نمایی»، «اسطوره سازی» و «انتقال گرایی پیش تازانه» بوده است که هر کدام از این راهکارها به تناسب خود مسئولیت تکمیل، بخشی از پازل تقویت عمق بخشی خارجی انقلاب اسلامی را که بر اساس گفتمان سازی طراحی شده، برعهده داشته است. این پژوهش که توسعه ای– کاربردی می باشد ؛ برای گردآوری اطلاعات نیز از روش کتاب خانه ای و پیمایشی استفاده کرده است.  

تعد دراسه علاقه النبی محمد(صلى الله علیه وآله وسلم) بالسحر من الموضوعات بالغه الأهمیه؛ إذ یمکنها أن تجیب عن بعض التساؤلات أو الادعاءات غیر الدقیقه المثاره حول شخصه. وفی هذا السیاق، ترد روایه عن ابن جریج فی أهم مصادر أهل السنه کتفسیر الطبری، تشیر إلى مؤامره المشرکین لسحر رسول الله (صلى الله علیه وآله وسلم). یسعى هذا البحث - نظراً لأهمیه الموضوع وعدم وجود دراسه مستقله لتحلیل هذه الروایه - إلى معالجه أبرز الإشکالات فی سند الروایه ومتنها. اعتمدت الدراسه المنهج الوصفی التحلیلی فی فحص سند الروایه ومتنها عبر المصادر السنیه والشیعیه. تکشف النتائج أن مصادر أهل السنه - ظاهریاً - تظهر الطبری کرائد فی نقل هذه الروایه فی تفسیره، ثم تبعه ابن کثیر بإیرادها فی تفسیره. لکنّ کُتّاب البحث وجدوا روایات فی المصادر الشیعیه حول سحر النبی (صلى الله علیه وآله وسلم) تختلف عن روایات ابن جریج وتحتاج لدراسه مستقله. وقد نُقلت روایه سحر النبی (صلى الله علیه وآله وسلم) بطریقین عن ابن جریج، وهما یعانیان من ضعف فی السند، کما أن المتن غیر مقبول ولا موثوق به من الناحیه النصیه.

مقاله حاضر حاصل پژوهشی در حوزه فلسفه کاربردی است و با مشاوره فلسفی، به عنوان یکی از روش های کاربست فلسفه، سروکار دارد. جایگاه فضایل، تعالی و معنویت در درمان و مشاوره منطق محور الیوت کوهن، پرسش اصلی مقاله پیش ِرو است. (LBTC) زیرمجموعه درمان عقلانی-عاطفی-رفتاریِ آلبرت الیس و به تبع آن، زیرمجموعه گونه عامترِ درمانِ شناختی- رفتاری است. (LBTC) همچنین با روانشناسی مثبت نگر پیوند وثیقی دارد؛ در عین حال، آنچه (LBTC) را از دیگر روش های مشاوره و درمان متمایز می کند، تأکید آن بر فضایل عقلانی و اخلاقی و پروراندن آرزوی فضیلت مندانه زیستن، در مُراجعان است. کوهن علاوه بر بیان فضایل راهنما، دو مفهوم تعالی و معنویت را نیز در میان می آورد تا نشان دهد که فضیلت، چگونه باعث تعالی مُراجعان می شود و در نهایت امکان برخورداری از تجربه ای معنوی را برای آنان فراهم می سازد. به زعم کوهن، امکان از سرگذراندن تجربه معنوی، به یکسان، هم برای مُراجعان دیندار وجود دارد و هم برای مُراجعان غیردیندار. حال اگر مُراجعان، پذیرای فلسفه های دینی باشند، تجربه معنوی مُراجعان، تجربه ای عمیقا دینی خواهد بود؛ اما اگر مُراجعان، فلسفه های غیردینی را بپذیرند، تجربه آزادی بخش آنان، همچنان، تجربه ای معنوی است. داده های اولیه پژوهش با استفاده از منابع کتابخانه ای گردآوری شده و روش پژوهش، تجزیه و تحلیل عقلانی داده ها است.

پیشرفت های علم پزشکی این امکان را به بشر امروز داده است تا به دستاوردهای نوینی در عرصه درمان بیماری ها یا بهبود آسیب های وارده، علاوه بر اعضا از اشیای وجودی انسان نیز بهره ببرد؛ اما تبیین مشروعیت خریدوفروش این اشیا به مطالعات فقهی و حقوقی نیازمند است؛ بنابراین پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی، تلاشی است جهت پاسخگویی به این سؤال که مالیت و ملکیت پرده آمنیون از منظر فقه و حقوق چگونه است؟ یافته ها حاکی از آن است که آمنیون بعد از فراوری به عنوان پانسمان بیولوژیک زخم در جراحی های چشم، زخم های دیابتی، سوختگی ها، پیوند پوست و... اثربخشی دارد. همچنین از عصاره آن برای بازسازی قرنیه و ترمیم زخم استفاده می شود و چون برخوردار از خواص ضدباکتریایی، ضدالتهابی و ضدویروسی است در بدن واکنش ایمونولوژیک ایجاد نمی کند و در کاهش درد بیمار و روند بهبود زخم مؤثر است؛ از این رو داشتن منافع محلّله مقصوده فراوان، عدم ردع شارع، نبود مانع ذاتی یا قانونی استفاده از آمنیون و عدم اضرار جداسازی آن از مادر و جنین و مهم تر گرایش بیماران و متخصصان حوزه پزشکی، مالیت و ارزش اقتصادی آمنیون را اثبات می کند. همچنین خریدوفروش آن، مطابق مواد ۲۱۵ و ۳۴۸ ق.م، به صراحت مالیت داشتن مورد معامله را مطرح می کنند، وجاهت قانونی می دهد. علاوه بر این، ملکیت فرع بر مالیت است که بعد از طرح فروض متفاوت آن در تحقیق پیش رو، الحاق مالکیت آمنیون به والدین صحیح می باشد؛ زیرا تشکیل جنین و توابع آن، حاصل لقاح گامت می باشد.

مقاله حاضر به بررسی مفهوم ولایت عرفانی از منظر امام خمینی با تمرکز بر مراتب آن در قوس نزول و صعود می پردازد. این پژوهش که با روش کتابخانه ای و با مطالعه آثار عرفانی امام خمینی انجام شده، ضرورت خود را در تبیین نظام هستی شناسی عرفانی ولایت با تأکید بر این دو قوس می داند که در پژوهش های معاصر کمتر بدان پرداخته شده است. از نگاه امام خمینی، ولایت، حقیقتی واحد و ظهور اسم اعظم «الله» است که همه موجودات به میزان سعه وجودی خود از آن بهره مندند. این حقیقت در قوس نزول از ذات غیب الغیوب آغاز شده و در پنج حضرت (احدیت، واحدیت، ارواح، مثال و کون جامع) و مراحلی چون فیض اقدس، اسم اعظم، اعیان ثابته و فیض مقدس تجلی می یابد. در قوس صعود، سالک با پیمودن اسفار اربعه عرفانی و گذر از مراتب فنا (فعلی، صفاتی و ذاتی) و قرب (نوافل و فرایض)، به شهود مراتب ولایت و وصول به مقام انسان کامل نائل می شود. نتایج تحقیق نشان می دهد که از دیدگاه امام خمینی، انسان کامل (حقیقت محمدیه و علویه) مظهر تام ولایت و عینیت یافته با اسم اعظم است و سیر عرفانی در چارچوب شریعت و تحت هدایت اولیای الهی محقق می گردد.

تصویرسازی یکی از جلوه های بی نظیر و شور انگیز زبان دین است معصومین(ع) بعنوان سرآمدان تفسیر قرآن کریم با استفاده استعاره؛ الفاظ را از دایره محدود معانی خارج کرده و تجلی واژگان و جملات را بسان مصداق های دقیق و عمیق، تصاویری زنده و تابلوهایی واضح و جذاب به تمامی مخاطبان ارائه می دهند؛ تا بدانجا که می توان زبان دینی را رستاخیز سخن نام گذاری کرد. در این پژوهش با روش کتابخانه ای به واکاوی استعاره های مفهومی دعا در قرآن و روایات پرداخته و سپس با روش تحلیل محتوا به این مهم دست یافته که؛ معصومین(ع) بعنوان مفسران واقعی قرآن کریم استعاره های مفهومی را برای سخنوری بیان نکردند و در پی این نبودند که شاهکار ادبی از خویش به یادگار، برجای گذارند. بلکه از منظر ائمه اطهار(ع) ابزار منتقل کردن مفاهیم والا و آموزه های ارزشمند است. و خود ادبیات و الفاظ هدف نیستند. در بعد تربیت اعتقادی مجسم کردن لذت و آثار رضایت الهی را برای متربیان است. دعا کردن یکی از راه های پیمودن مسیر تربیت الهی و رسیدن به مرحله رضوان الله است.

ادّعای عدالت تمامی صحابه از جمله اساسی ترین مبانی رجالیِ اغلب اهل سنت محسوب می شود، به نحوی که این مبنا مرزهای حدیثی-رجالیِ آنان را از دیگر مذاهب متمایز کرده است.هرچند تصریح رجالیون اهل سنت به عدالت صحابه در تألیفات آنان آشکار است؛ با بررسی عمیق تر اظهارات یک رجالی می توان میزان اهتمام او به این مبنا را تحصیل کرد.ابن حجر عسقلانی رجالی اهل سنت زیسته در قرن 8 و 9 قمری، از جمله معتقدین به عدالت تمامی صحابه است.او صاحب تصانیف متعدد رجالی از جمله کتاب «لسان المیزان» است که آن را ناظر بر کتاب «میزان الاعتدال فی نقد الرجال» ذهبی نگاشته است.ذکر نام برخی از صحابه در میزان الاعتدال و ضعیف و مجهول معرفی شدن آنان توسط ذهبی،عسقلانی را بر آن داشته تا ضمن انتقاد به ذهبی، با شیوه های گوناگونی به دفاع از صحابه بپردازد.چیستیِ این شیوه ها، پرسش اصلی پژوهش فراروی است. از این رو با روش توصیفی تحلیلی و رویکردی نقادانه به کنکاش در لسان المیزان پرداختیم.نتیجه تحقیق نشان می دهد، عسقلانی با راهکارهایی همچون مراجعه به مصادر اصلی مورد استفاده ذهبی، حکم به تصحیف نام صحابی، استناد به تعدد راویانِ صحابه، تأویل کلام رجالیون، نیز نقل روایت در مَدح صحابی، به دفاع از صحابه پرداخته است، هرچند پاره ای از مستندات او از استحکام کافی برخوردار نبوده و با نقدهایی مواجه است

ماجرای «اصحاب القریه» که تنها در سوره یس اشاره شده است، با ماجرای اعزام رسولان مسیح به سرزمینهای مختلف که در کتاب اعمال رسولان آمده است اشتراکاتی دارد. از این رو مفسران، اصحاب القریه را بر اهالی انطاکیه حمل می کنند. این در حالی است که تناقضات آشکاری بین این ماجراهای عهدینی با ماجرای قرآنی وجود دارد؛ از جمله اینکه در متن آیات به عذاب «القریه» اشاره شده درحالیکه کتب تاریخی نه تنها گزارشی از نزول عذاب بر انطاکیه ارائه نکرده اند، بلکه انطاکیه را نخستین شهری می دانند که به مسیح ایمان آورده است. همین تناقضات ضرورت بررسی آراء مفسران و علت انطباق ماجرای اصحاب القریه با انطاکیه را مطرح کرد تا با روش تحلیل آیات و بررسی بینامتنیت سوره یس با کتاب اعمال رسولان که در عهد جدید آمده، این مسئله تبیین شود. در نهایت چنین حاصل شد که وجود اشتراکات و تشابهات بین ماجرای اصحاب القریه با چند ماجرای مختلف از کتاب اعمال رسولان که هر کدام مربوط به یک سرزمین است، مفسران را به مطابقت آنها با یکدیگر واداشته است. درصورتی که در هیچیک از این ماجراها به وجود شخصی که از «اقصی المدینه» می آید اشاره ای نشده است و حتی بر نزول عذاب بر انطاکیه نیز سخنی به میان نمی آید. حضور دو راوی اسرائیلی یعنی وهب بن منبه و کعب الاحبار نیز در نقل این اسرائیلیات بی تاثیر نیست. مراد از اصحاب القریه طبق برخی از قرائن درون متنی قومی یهودی بودند که در برابر فرستادگان الهی مقاومت کرده و به عذاب دچار شدند. کاربرد واژه رحمن، اشاره به رجم و تطیر که جزو معتقدات یهودی است، به عنوان دلایلی در این دیدگاه مطرح می شود.

تحقیق حاضر با هدف تقویت حس علاقه، محبت و معرفت نسبت به اهل بیت در راستای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در دانش آموزان پایه دوم شامل 32 نفر، دبستان دخترانه صدیقه گیوه چیان1 واقع در ناحیه 1 در سال تحصیلی 1402 1401 انجام شده است. مدل پژوهش کیفی و رویکرد آن توصیفی تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات، مصاحبه، مطالعه و مشاهده عملکرد دانش آموزان در مورد میزان توجه و علاقه مندی به زندگی 14 معصوم(ع) بود که مورد پژوهش قرار گرفت. درواقع عدم دسترسی به کتاب هایی در زمینه اهل بیت(ع)، عدم مطالعه در مورد مسائل مذهبی، حضور کمرنگ در مراسم و مجلس های مذهبی و... باعث به وجود آمدن احساس فاصله دانش آموزان از زندگی بزرگواران شده بود و اجرای راه حل هایی همچون فعالیت هایی برای آراستگی ظاهری محیط کلاس و بالا بردن روحیه معنوی دانش آموزان در مدرسه، غنی سازی منابع مورد مطالعه از زندگی اهل بیت(ع) در کتابخانه کلاس و طرح مروجان محبت و معرفت اهل بیت(ع) در خانواده و جامعه، موجب علاقه و معرفت بیش از پیش نسبت به اهل بیت(ع) در قلب و ذهن دانش آموزان شد. علاوه بر آن، اجرای راه حل های مذکور، اهداف دیگری همچون حس همکاری، افزایش اعتماد به نفس و احترام متقابل نسبت به یکدیگر را نیز تقویت نمود.

یتناول هذا المقال دراسه العلاقه بین الأمه الإسلامیه والمجتمع الولائی ضمن إطار نموذج النظام العالمی الإسلامی. النموذج المنشود للنظام العالمی، المستلهم من التعالیم الإسلامیه، هو "نظام الأمه الإمام". ومن جهه أخرى، تؤکد المصادر الإسلامیه على نمط من التفاعلات الاجتماعیه بین المسلمین یُعرف ب "الولایه"، وهو ما یشکّل أساس المجتمع الولائی .السؤال المحوری فی هذا البحث یتمثل فی ماهیه النسیج الاجتماعی لنظام القائم على الأمه، وطبقاته، وخصائصه، والعلاقات المتبادله بینها. ویهدف المقال إلى توضیح الطبقات الاجتماعیه فی نموذج الأمه الإمامه، وتحلیل العوامل المکوّنه للنسیج الاجتماعی، ودراسه عمق النمطیه فی کل طبقه، ودور الطبقات الأعمق فی تنظیم الطبقات السطحیه، وکیفیه إسهام کل طبقه فی تشکیل مستویات متمیزه من النمطیه السلوکیه، والهُویّاتیه والوجودیه، والتنظیم الاجتماعی. الفکره المرکزیه التی ینطلق منها البحث هی أن نظام الأمه الإمامه هو نظام اجتماعی یتکوّن من طبقتین متداخلتین: مجتمع المسلمین والمجتمع الولائی، ویُعدّ جزءًا من المجتمع التوحیدی. ویشکّل المجتمع الولائی النواه المرکزیه والمحور الجوهری للأمه، إذ لا یمکن الحدیث عن نشوء الأمه دون وجود هذا المجتمع. یطرح هذا البحث فکره "النظام الشبکی" فی مقابل "النظام الهرمی"، لیُسند إلى المجتمع الولائی دورًا یتجاوز کونه أعمق طبقه اجتماعیه فی نظام الأمه الإمامه؛ إذ یرتقی بهذا الدور لیجعل من المجتمع الولائی محورًا مرکزیًا ونواهً أساسیهً للنظام، ویُبرز مکانته فی تحوّل مباحث السلطه، والشرعیه، والمفاهیم الأساسیه لعلم السیاسه ضمن نظام الأمه الإسلامیه. وقد اتّبع البحث منهجًا تحلیلیًا استنتاجیًا، مستندًا فی الرجوع إلى المصادر الإسلامیه إلى الأسالیب البحثیه المعتبره والمتعارف علیها فی دراسه النصوص الإسلامیه. یتکوّن المقال من قسمین رئیسیین: یتناول القسم الأول خصائص الطبقات الاجتماعیه، بینما یرکّز القسم الثانی على موقع المجتمع الولائی فی تحوّل المفاهیم السیاسیه. فی القسم الأول، یُعرض المجتمع التوحیدی بوصفه فضاءً یقوم على إیمان مشترک یتمحور حول العداله والقسط فی تنظیم البنیه الاجتماعیه، حیث تُضمن حقوق أصحابها وقیمهم على أساس الأمر القدسی. یتشکّل المجتمع الإسلامی ضمن المجتمع التوحیدی، وعلى أساس توضیح الحقوق والقیم وفقًا للشریعه والمنهج الإسلامی. هذا النسیج الاجتماعی یتمتّع بجوهر أعمق من مجرد الإیمان المشترک، ویُنتج ثقافهً مستقلهً تُسهم فی بناء الهویه. وتقتضی هذه المرحله من التنظیم تحدید حدود التضحیه، ونمط التمییز بین الذات والآخر، ومعاییر الصداقه والعداوه؛ وفی ضوء ذلک، یصبح المجتمع الإسلامی قادرًا على رسم الحدود الجغرافیه والهوویه، وتعزیز التماسک فی مواجهه القوى الخارجیه، والحفاظ على استقلاله وسیادته على مجاله الخاص. وتُشکّل هذه القدره أرضیهً للارتقاء بعملیه بناء المجتمع من مجرد مسلمین إلى مسلمین مؤمنین، وتحقیق المجتمع الولائی. ومع ذلک، فإن المجتمع المسلم یتکوّن من بنیهٍ تضمّ جزءًا یعیش فی حاله من التردد والشکّ الفکری والسلوکی والإیمانی؛ ومن ثمّ، فإن تحقیق نظام قائم على الالتزام الداخلی والمسؤولیه الجماعیه، وهو ما یتطلّبه النظام الشبکی، یُعدّ أمرًا عسیرًا فی هذا السیاق. وبناءً علیه، یُنظّم المجتمع وفقًا للنظام الهرمی ومتطلباته، لتحقیق منظومه الالتزام والطاعه. یُعدّ المجتمع الولائی النقطه المرکزیه وأعمق طبقه اجتماعیه فی بنیه الأمه، إذ یقوم على روابط قلبیه عمیقه مع الأمر القدسی، ویُشکّل ثمرهً لأولئک الأولیاء الذین یتّسمون بالإیمان والالتزام، ویعشقون المسؤولیه بإخلاص. هؤلاء، بصدقهم وتعهدهم، قادرون على تحویل النظام الهرمی إلى نظام شبکی ولائی، ویُسهمون من خلال الأرکان الثلاثه: الإیمان، الألفه، والالتزام، فی بناء حقیقه المؤسسات الاجتماعیه المنظمه ضمن نظام الأمه الإمامه، وهی: الأمر بالمعروف والنهی عن المنکر، التولی والتبری، والولایه الاجتماعیه. فی القسم الثانی، یُبحث دور المجتمع الولائی بوصفه محورًا لنظام الأمه. ویُمیّز المقال بین النظام الهرمی (القائم على القوه والإکراه) والنظام الشبکی (القائم على التعاون والتآلف)، ویُقدّم تصورًا للمجتمع الولائی باعتباره تجسیدًا للنظام الشبکی، مما یفتح المجال لتحوّل المفاهیم الأساسیه فی علم السیاسه فی ضوء هذا التعریف الجدید. فی تحوّل الطاعه والإلزام السیاسی، یتناول البحث مفهوم "النظام العاشقانی" فی مقابل "النظام الاستعبادی"، وفی تحوّل المنطق الحسابی، یُرکّز على النموذج السلوکی القائم على الإیثار وقبول الحق. وفی مجال الحُکم، یُصبح الإمام من خلال مسار الهجره والبعثه والجهاد والشهاده قدوهً فی الفضائل للأمه، ویُنظّمها فی إطار الحقوق المتبادله بین الوالی والرعیه. أما فی السیاسه، فإن تنظیم السلطه یتمّ فی سیاق المجاهده من أجل بلوغ الأمر المتعالی، ویُبنى على أسس العداله والحریه والروحانیه. وتُعدّ الولایه مزیجًا من الحاکمیه والمحبّه، وهی تبتعد عن نموذج الحاکمیه الحدیثه القائم على احتکار القوّه. وفی النهایه، تترکّز السیاسه على حفظ العداله لا على موازنه القوى. فی الخاتمه، یُنظر إلى المجتمع الولائی بوصفه النواه المعنویه للنظام الإسلامی، وهو نظام شبکی وعاشقانی، فی حین تتّسم الطبقات الأخرى بالطابع الهرمی. یقوم المجتمع المسلم بتحدید الحدود، بینما یُقاوم المجتمع التوحیدی الطاغوت. وفی النموذج المثالی، تُنظّم علاقات السلطه وفقًا للمنطق الولائی، ویُعدّ الفاعلون الولائیون روّادًا اجتماعیین فی طلیعه الحرکه. وتُسهم هذه الطبقات فی تشکیل دینامیات العلاقات الدولیه فی العالم الإسلامی

سخن گفتن از بن مایه باورهای امامیه در سده نخست هجری ،از جمله مسائل پر چالش در تاریخ کلام شیعه به شمار می آید .در این میان باور به عصمت امامان شیعه یکی از بحث برانگیزترین ویژگی های این جریان در دوره یاد شده است برای سنجش اعتبار تاریخی این عقیده در سده نخست هجری،یکی از روش موثر کاوش در بازتاب های اجتماعی این باور بررسی کنش های پیروان اهل بیت است.با توجه به اینکه در این دوره باورهای کلامی بیشتر در قالب منازعات اجتماعی و سیاسی نمود یافته اند ، این جستار می کوشد با تمرکز بر نقاط تلافی گفتمان امامیه و جریان های رقیب در عرصه اجتماع ، به بازشناسی مفهوم عصمت د راندیشه شیعیان نخستین بپردازد.جستار حاضر نشان خواهد داد که باور به عصمت امام ، هر چند در سده نخست هجری بخشی از معتقدات شیعیان بوده است،اما به دلیل تکوین اصطلاحات تخصصی دانش کلام در سده دوم هجری ، این باور غالبا با تغییراتی متفاوت و در قالب هایی غیر اصطلاحی ابراز شده است.

روساخت و ژرف ساخت از مباحث علم زبان شناسی هستند. نوآم چامسکی، اولین فردی است که نظریه دستور زایشی - گشتاری را مطرح کرده است. وی از جملات عینی به روساخت و از جملات نهفته در پس آن ها به ژرف ساخت تعبیر می کند. ترجمه لایه های سطحی و توجه به رویکرد صورت مدار در ترجمه، مترجم را از تأمل در لایه های عمیق معنا باز می دارد. در جستار حاضر، نگارندگان بر آن هستند تا از رهگذر رویکرد متن مدارانه، ترجمه های فولادوند، خرمشاهی، مجتبوی و مشکینی را بررسی و هر یک را تجزیه وتحلیل کنند. هدف پژوهش آشنایی بیشتر مترجمان با موضوع ژرف ساخت معنایی به ویژه در متون دینی است تا به وسیله آن مخاطب بتواند ارتباطی بهتر با آن اثر برقرار کند. برآیندهای حاصل از این پژوهش نشان می دهند مترجمان یادشده که ترجمه هایشان ترجمه ای معنایی است، در ترجمه آیات پرکاربرد این کتاب آسمانی، فقط به لایه سطحی معنا توجه داشته باشند و این امر آن ها را از بررسی معنای نهفته عبارت ها بازداشته است.

در رویکرد دینی، دنیا با ویژگی های خاصی طراحی شده تا بهترین موقعیت و محرک رشد انسانی باشد. هدف این تحقیق بازشناسی ویژگی های دنیا به منزله ی بستر و محرک رشد با تکیه بر دیدگاه های امام علی (ع) و نیز استخراج شیوه های مواجهه ی سازنده با دنیا متناظر با این ویژگی هاست. این تحقیق به شیوه ی توصیفی - تحلیلی انجام شد و ده ویژگی برای دنیا به دست آمد (آمیختگی حق و باطل، تنوع و کثرت (انسان ها)، درهم تنیدگی رنج و لذت (آزمون محوری)، دار دگرگونی های مداوم، جولانگاه شیطان، محمل انتخاب، سرای حق و تکلیف، سرای عمل و عکس العمل، پیوستگی دنیا با جهان آخرت و تأثیر متقابل و سرنوشت مشترک). سپس، سی ودو (۳۲) اصل برای مواجهه ی سازنده با دنیا استخراج شد، ازجمله اتخاذ شاخص های حق، تقویت خرد، مسئولیت سپاری و مسئولیت پذیری متناسب با استعدادها و توانمندی ها، درک فلسفه ی سختی ها، تنظیم رغبت ها، هم مراقبتی، حق طلبی جمعی، وحدت مؤمنانه و مشارکت جمعی خیرمحور.

جنگ جهانی دوم از مهم ترین جنگ های تأثیرگذار در تاریخ جهان بود. ایران در دو سال نخست جنگ با اعلام بی طرفی از پیامدهای مستقیم آن در امان ماند؛ اما با گسترش روابط ایران و آلمان، این سیاست نقض شد و کشور عملاً به عرصه جنگ جهانی دوم کشیده شد. با وجود سانسور گسترده در دوره رضاشاه، مطبوعات نقشی مهم در بازتاب تحولات ایران و جهان داشتند. روزنامه تجدد ایران یکی از مطبوعات این دوره است که به بازتاب اوضاع اجتماعی و سیاسی آن دوران پرداخته و مواضع دولت را در قبال نیروهای متحدین و متفقین آشکار می سازد. این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی و بررسی محتوای روزنامه تجدد ایران ، در پی آن است که اقدامات نظامی و دیپلماتیک متفقین در ایران را مورد تبیین قرار دهد و ابعاد این جنگ را همزمان با تبعید رضاشاه روشن سازد. یافته های مقاله نشان می دهد روزنامه تجدد ایران در شهریور ۱۳۲۰، ضمن بازنمایی اوضاع سیاسی کشور قبل و بعد از ورود متفقین به خاک ایران، گزارش های ارزشمندی درباره جلسات مجلس و تحلیل وضعیت ایران در سخنرانی های نمایندگان ارائه می کند. بررسی شماره های این روزنامه نشان دهنده ابعاد گوناگون جنگ و تأثیر آن بر سیاست ایران می باشد.

حقوق زنان ازجمله موضوعات مهم در حوزه حقوق بشر است که در چارچوب ادعای برابری حقوق این قشر با مردان قابل بررسی می باشد. آنچه مسلم است در دیدگاه غربی از تساوی کامل حقوق زن و مرد سخن گفته شده، درحالی که آیت الله خامنه ای با ارجاع به اسلام ضمن تأکید بر ارزش انسانی زن، عدالت و تفاوت های طبیعی را مبنا و معیار توزیع حقوق و تکالیف میان زنان و مردان قرار داده است. حقوق زنان در نظام حقوق بشر اسلامی و در منظومه فکری ایشان، بر پایه کرامت انسانی و ارزش های اخلاقی تعریف شده است. اسلام با شناسایی تفاوت های طبیعی میان زن و مرد، حقوق و تکالیف خاصی برای زنان تعیین کرده است که در چارچوب عدالت و تکامل اجتماعی معنا پیدا می کنند. این مقاله درصدد پاسخ به این سؤالات می باشد که رویکرد معظم له نسبت به وجود احکام ظاهراً نابرابر میان زن و مرد در اسلام چیست؟ زنان در رویکرد اسلامی از چه جایگاهی برخوردارند؟ فلسفه و علل تفاوت و عدم تساوی حقوق و تکالیف زنان و مردان در رویکرد آیت الله خامنه ای در چه موضوعی است و تفاوت آن با رویکرد غربی نسبت به حقوق زنان در چیست؟ با بررسی های صورت گرفته مشخص شد برابری و تساوی معنوی یکی از ارزش های مورد توجه اندیشه اسلامی می باشد که در رویکرد ایشان مشهود است، اما با توجه به اینکه برابری مطلق حقوقی منطبق با واقعیت نمی باشد و رعایت عدالت، لزوماً به معنای برابری مطلق نیست، اقتضای عدالت، دلیل اصلی تفاوت های حقوقی زنان و مردان است. در حقوق بشر اسلامی و دیدگاه معظم له، برابری جنسیتی باید در چارچوب اصول اسلامی و با تأکید بر تفاوت های طبیعی میان زنان و مردان و احترام به ارزش های دینی مورد توجه قرار گیرد.

بازنمایی و تقدیس عبدالله بن عباس در تاریخ نگاری عباسی، بخشی از راهبرد مشروعیت سازی سیاسی و دینی خلفای عباسی در مواجهه با علویان بود. مسئله اصلی مقاله آن است که چگونه عباسیان، با فاصله گرفتن از الگوی وصایت ابوهاشم بن محمدبن حنفیه، از طریق شباهت سازی عبدالله بن عباس با پیامبر، کوشیدند مشروعیت نسبی و معرفتی خلافت خود را از طریق نیاکان شان و فاصله گرفتن از ریشه های علوی قیامشان تثبیت کنند. در همین جهت، مجموعه ای از روایت ها درباره تولد، رؤیت جبرئیل، دعای پیامبر برای اعطای علم تأویل، نابینایی سال های پایانی عمر و حتی نحوه بازنمایی ظاهری عبدالله بن عباس، به ابزارهایی برای ساخت چهره ای شبه نبوی از وی بدل شد. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل گفتمان تاریخی و روایی با رویکرد حافظه فرهنگی «یان آسمن» است. بر این مبنا، روایت های متون عصر عباسی نه به مثابه گزارش های عینی بلکه به عنوان ساز و کارهای حافظه جمعی برای بازآفرینی گذشته و تثبیت هویت سیاسی خاندان عباسی بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عباسیان عبدالله بن عباس را در قالب الگویی قدسی و واسطه ای میان نبوت و خلافت بازسازی کرده اند؛ الگویی که از رهگذر تقدیس فضائل، جعل سن و نسبت دادن معجزات روایی، وی را به صورت نیای معنوی و معرفتی خلفای عباسی تصویر می کند. این بازنمایی ها بخشی از پروژه کلان عباسیان در تبدیل تاریخ به حافظه ای سیاسی و مشروعیت ساز است.