درخت حوزه‌های تخصصی

مقدمه: در حال حاضر به طور گسترده پذیرفته شده که فلج مغزی بسیار بیشتر از یک "اختلال در وضعیت و حرکت" است و اغلب با طیف گسترده ای از اختلالات، مانند اختلالات شناختی، ارتباطی و حسی_ادراکی همراه است. لذا این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تحریک جریان مستقیم فراجمجمه ای بر عملکردهای اجرایی کودکان مبتلا به فلج مغزی صورت گرفت. روش کار: مطالعه حاضر از نوع آزمایشی دو گروهی بود. شرکت کنندگان کودکان مبتلا به فلج مغزی 7 تا 18 سال ساکن شهر تهران بودند، 36 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش (tDCS) (هر گروه 18 نفر) جای دهی شدند. گروه آزمایش10 جلسه 20 دقیقه ای به صورت پنج بار در هفته به مدت 2 هفته tDCS دریافت کرد و گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماندند. ارزیابی با استفاده از پرسشنامه کارکردهای اجرایی BRIEF فرم والدین انجام شد و داده ها با استفاده از آزمون واریانس یک راهه تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد در گروه آزمایش زیر مولفه بازداری (7/2±26/77)، انتقال توجه (61/1±21/54)، کنترل هیجان (6/1 20±/80)، آغازگری (35/2±16/77)، حافظه کاری (14/2±20/54)، سازمان دهی (98/1±38/16) و نمره کل عملکرد اجرایی (73/92±3/170) بالاتر از گروه کنترل بوده است؛ این در حالی است که در زیر مولفه های برنامه ریزی (56/3±23/31) و کنترل (02/62±2/17) بود که این میزان از گروه کنترل پایین تر بوده است؛ با این وجود نتایج آزمون واریانس یک راهه نشان داد دو گروه به جز در زیرمولفه سازمان دهی در سایر زیرمولفه ها با یکدیگر تفاوت معناداری نداشته اند (05/0≤P). نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد tDCS به عنوان یک وسیله کمکی برای توان بخشی کودکان فلج مغزی چشم انداز کاربردی خوبی دارد و اگرچه نتایج بررسی های این مطالعه معنادار نبود در زمینه تاثیر tDCSبر عملکردهای اجرایی شناختی کودکان مبتلا به فلج مغزی نیاز به مطالعات بیشتری وجود دارد.

لکنت زبان، اختلالی شایع در دوران کودکی، فراتر از ایجاد چالش های گفتاری، می تواند به طور قابل توجهی بر توانایی کودکان در ابراز وجود و تعاملات اجتماعی تأثیر بگذارد. با توجه به اهمیت مهارت ابراز وجود در رشد سالم روانی و اجتماعی کودکان، شناسایی و به کارگیری مداخلات درمانی مؤثر برای این گروه از کودکان، امری ضروری است. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، به عنوان یکی از رویکردهای نوین روان درمانی، با تأکید بر افزایش انعطاف پذیری روانشناختی، پذیرش تجارب درونی ناخواسته و حرکت در جهت ارزش های فردی، پتانسیل قابل توجهی برای بهبود ابراز وجود در این کودکان نشان داده است. هدف اصلی این پژوهش، تعیین میزان اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر بهبود مؤلفه ابراز وجود در کودکانی بود که با چالش لکنت زبان مواجه بودند. این مطالعه با استفاده از یک طرح نیمه آزمایشی شامل پیش آزمون، پس آزمون و یک دوره پیگیری دوماهه، همراه با گروه کنترل انجام پذیرفت. جامعه آماری شامل کودکان ۱۰ تا ۱۲ ساله مبتلا به لکنت زبان مراجعه کننده به مراکز گفتاردرمانی شهر تنکابن بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزار اصلی برای جمع آوری داده ها، پرسشنامه استاندارد ابراز وجود گمبریل و ریچی بود. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر انجام شد. نتایج حاصل از تحلیل های آماری نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد تأثیر مثبت و معناداری بر افزایش سطح ابراز وجود در کودکان گروه آزمایش داشته است (p<0.01).

این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین ادراک از خود و ناگویی هیجانی با وضعیت سلامت روان زنان خانه دار با واسطه گری هم وابستگی انجام گرفت. روش پژوهش همبستگی از نوع مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان خانه دار مراجعه کننده به پنج پایگاه پایگاه های سلامت شهر تهران بود که از این بین 250 نفر به شیوه در دسترس به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های سلامت روان گلدبرگ، ناگویی هیجانی تورنتو، هم وابستگی اسپن و فیشر و تصور از خود بک بود. نتایج نشان داد که مدل پژوهش از برازش مطلوب برخوردار بود. طبق نتایج بین ناگویی هیجانی و هم وابستگی با سلامت روان رابطه معکوس و معنادار و بین ادراک از خود با سلامت روان در زنان خانه دار رابطه مثبت و معنادار وجود داشت. همچنین نقش واسطه ای هم وابستگی در رابطه بین ادراک از خود با وضعیت سلامت روان زنان خانه دار تأیید شد، اما نقش واسطه ای متغیر هم وابستگی در رابطه بین ناگویی هیجانی با وضعیت سلامت روان زنان خانه دار تأیید نشد. با توجه به مدل تأییدشده، می توان در زمینه افزایش سلامت روان زنان خانه دار به نقش متغیرهای ادراک از خود، ناگویی هیجانی و هم وابستگی توجه ویژه داشت.

هدف از این پژوهش، بررسی رابطه نارضایتی از بدن و علائم اختلال خوردن در زنان مشتاق مدل مد با نقش میانجی اضطراب بود. پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش شامل تمامی زنان 20 تا 40 سال شهر تهران در سال 1402 بود که 210 نفر به صورت هدفمند از مراکز و کلینیک های خدمات زیبایی، مزون های لباس و سالن های ورزشی شهر تهران انتخاب شدند. برای گرد آوری داده ها از پرسشنامه های نارضایتی از بدن کوپر و همکاران، اضطراب بک و علائم اختلال خوردن گارنر و همکاران استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و تکنیک مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که اضطراب بین نارضایتی از بدن و علائم اختلال خوردن در زنان مشتاق مدل مد، نقش میانجی دارد. همچنین تمامی اثرات مستقیم مدل، معنادار بودند به نحوی که نارضایتی از بدن بر اضطراب، اضطراب بر علائم اختلال خوردن و همچنین نارضایتی از بدن بر علائم اختلال خوردن در زنان مشتاق مدل مد مؤثر بود. بنابراین روان شناسان با درک نقش نارضایتی و اضطراب بدن در بروز علائم اختلال خوردن و مشکلات مربوط به آن می توانند اقدامات عملی و مداخلات مناسب را انجام دهند.

بروز رفتارهای قلدرانه در میان نوجوانان به خصوص در مدارس، منجر به نگرانی های عمده ای در بین روان شناسان، معلمان و خانواده ها شده است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش میانجیگری سبک حل مسئله خلاقانه و سلامت روان در رابطه بین مهارت های مقابله با استرس و رفتارهای قلدرانه دانش آموزان دوره اول متوسطه انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع، به روش همبستگی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۲۰۰ نفر از دانش آموزان دوره اول متوسطه شهر ایلام بود که بر اساس فرمول کوکران، ۳۰۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از مقیاس قلدری ایلی نویز (۲۰۰۱)، پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و میلر (۱۹۷۹)، پرسشنامه مهارت حل مسئله کسیدی و لانگ (۱۹۹۶) و پرسشنامه سبک های مقابله با استرس اندلر و پارکر (۱۹۹۰) استفاده شد. در راستای تحلیل داده ها به دلیل نرمال نبودن و ناهمسانی واریانس ها از نرم افزار SmartPLS استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که مهارت های مقابله با استرس به صورت مستقیم با رفتارهای قلدرانه دانش آموزان رابطه ندارد، ولی به صورت غیر مستقیم و از طریق سبک حل مسئله خلاقانه و سلامت روان با رفتارهای قلدرانه تأثیر دارد و مجموع این متغیرها توانستند ۵۰/۸۴ درصد از واریانس رفتارهای قلدرانه نوجوانان را تبیین نمایند. علاوه بر این، متغیر مهارت های مقابله ای فقط و فقط به صورت غیر مستقیم با رفتارهای قلدرانه رابطه دارند. این یافته، مفهوم «میانجی گری کامل» را در پژوهش ها برجسته می سازد و به غنای نظری در حوزه رفتارهای اجتماعی دانش آموزان می افزاید. به ویژه، اثبات اثر محافظت کننده مهارت های مقابله ای بر قلدری نوجوانان از طریق سبک حل مسئله خلاقانه و سلامت روان، نشان دهنده ظرافت تحلیلی و قدرت تبیینی مدل ارائه شده است.

مقدمه: در تحقیقاتی که با هدف یافتن عوامل مؤثر بر واکنش ناظران به قلدری سایبری انجام شده است، تاکنون تلاش برای یافتن رابطه بین جنسیت قلدر، قربانی و ناظر با واکنش ناظران نتیجه قاطعی در پی نداشته است. هدف این پژوهش بررسی اثر تعاملی بین جنسیت قلدر، قربانی و ناظر قلدری سایبری بر قصد یاری رسانی ناظر و مقصرشناسی قربانی بود. روش: این پژوهش از یک طرح آزمایشی که در آن جنسیت قلدر و قربانی و ناظر در یک سناریوی قلدری سایبری دستکاری می شد، بهره گرفت. جامعه پژوهش دانشجویان مشغول به تحصیل در نیمسال دوم سال تحصیلی 1403-1402 در دانشگاه های تهران و هرمزگان بود. نمونه ای متشکل از 601 نفر از طریق آگهی آنلاین در شبکه های اجتماعی وارد پژوهش شدند و از طریق یک پلت فرم آنلاین به مقیاس های پس آزمون شامل قصد یاری رسانی ناظر و مقصرشناسی قربانی پاسخ دادند. تحلیل داده ها به روش تحلیل واریانس سه طرفه و مدل سازی رگرسیون رابطه میانجی با استفاده از نرم افزارهای SPPS و AMOS (0.05=p) انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد، جنسیت با پویایی پیچیده ای بر مقصرشناسی قربانی و قصد یاری رسانی ناظر تأثیر می گذارد، از جمله اینکه ناظران به قربانیان مؤنث تقصیر بیشتری نسبت می دهند و قصد یاری رسانی کمتری به قربانیان مذکر ابراز می کنند (0.05>p). نتیجه گیری: برای کاهش اثرات منفی قلدری سایبری لحاظ کردن این پیچیدگی ها در طراحی برنامه های پیشگیری و مداخله ضروری است.

وسواس بیش از حد نسبت به نقص درک شده در ظاهر افراد چاق بر کیفیت زندگی آنها تأثیر می گذارد. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی پارادوکس درمانی بر سوگیری تصویر بدن و راهبردهای مقابله ای بدنی در افراد چاق مبتلا به اختلال بدریختی بدن بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل ۴۹ نفر از افراد چاق با اختلال بدریختی بدن بود که در سال ۱۴۰۳ جهت درمان های لاغری به کلینیک های تغذیه شهر تهران مراجعه کردند. مطابق نمونه گیری هدف مند، ۳۶ نفر از افراد واجد شرایط انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه مساوی آزمایش (۱۸ نفر) و کنترل (۱۸ نفر) گمارش شدند. شرکت کنندگان مقیاس وسواسی- اجباری ییل براون، پرسشنامه چندبعدی رابطه خود- بدن (MBSRQ) و سیاهه راهبردهای مقابله ای تصویر بدن (BICSI) را تکمیل کردند. تحلیل داده ها با آزمون تحلیل کوواریانس تک راهه نشان داد که پارادوکس درمانی به طور معنا داری سوگیری تصویر بدن را کاهش داده، ارزیابی از ظاهر، تناسب اندام و رضایت از بدن را افزایش داده و گرایش به ظاهر و وزن ذهنی را کاهش می دهد. همچنین، این پژوهش اثبات کرد که پارادوکس درمانی بر راهبردهای مقابله ای بدنی شامل کاهش ترمیم ظاهر و اجتناب و افزایش پذیرش مثبت منطقی تأثیر مؤثر دارد (05/0p ≤) . نتایج تحقیق نشان داد که پارادوکس درمانی می تواند وضعیت عاطفی مراجع را تقویت کرده و در درک غیرمنطقی بودن واکنش های احساسی وی یاری رساند؛ بنابراین، این رویکرد می تواند به توسعه راهبردهای سازگارانه تر در بهبود تصویر بدن در اختلال بدریختی بدن کمک کند.

هدف: امروزه، دانش آموزان زیادی با چالش های تحصیلی و غیرتحصیلی فراوانی مواجه هستند که از جمله می توان به افت حس امنیت و افزایش اهمال کاری تحصیلی اشاره کرد. بنابراین، هدف این پژوهش تعیین اثربخشی آموزش خودشفقت ورزی بر حس امنیت و اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم بود. روش و مواد: مطالعه حاضر شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش حاضر دانش آموزان دختر متوسطه دوم منطقه 6 آموزش وپرورش شهر تهران در سال تحصیلی 3-1402 بودند که از میان آنها تعداد 60 نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی با کمک قرعه کشی در دو گروه 30 نفری شامل گروه های آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت آموزش خودشفقت ورزی قرار گرفت و در این مدت گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس حس امنیت ادموندسون (1999) و مقیاس اهمال کاری تحصیلی سولومون و راث بلوم (1984) بودند و داده های حاصل از اجرای آنها با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم افزار SPSS-23 تحلیل شدند. یافته ها: بر اساس یافته های این مطالعه، بین گروه های آزمایش و کنترل از نظر هر دو متغیر حس امنیت و اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم تفاوت معنی داری وجود داشت. به عبارت دیگر، آموزش خودشفقت ورزی باعث افزایش معنی داری حس امنیت و کاهش معنی دار اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم شد (001/0P<). نتیجه گیری: بر اساس یافته های ذکرشده، آموزش خودشفقت ورزی نقش موثری بر بهبود حس امنیت و اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم داشت. بنابراین، مشاوران و روانشناسان می توانند از روش آموزش خودشفقت ورزی در کنار سایر روش های آموزشی برای افزایش حس امنیت و کاهش اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم استفاده نمایند.

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری توحیدی بر افزایش شادکامی دانش آموزان در بخش سنگر شهر رشت انجام شد. این پژوهش زیر مجموعه تحقیقات کمّی است که از بین ۷۵ دانش آموز مدرسه متوسطه اول شهدای منطقه سنگر رشت، تعداد ۳۰ دانش آموز که در پرسش نامه شادکامی آکسفورد نمره کمتر کسب نموده، انتخاب و با روش تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند؛ پس از آن ۸ جلسه درمان شناختی رفتاری توحیدی به گروه آزمایش ارائه و به گروه گواه درمانی ارائه نگردید؛ در نهایت در مرحله پس آزمون میزان شادکامی در هر دو گروه آزمایش و گواه مورد اندازه گیری قرار گرفت. تحلیل نتایج با استفاده از نرم افزار Spss22 نشان داد درمان شناختی رفتاری توحیدی منجر به افزایش شادکامی دانش آموزان گروه آزمایش شرکت کننده در پژوهش در مقابل گروه گواه بدون درمان شده است. استفاده از درمان شناختی رفتاری توحیدی در مدارس و کلینیک های مشاوره توصیه می شود.

هدف از انجام این پژوهش بررسی چالش های فرزندآوری در جوانان با تأکید بر مؤلفه های روان شناختی بود. پژوهش حاضر یک مطالعه کیفی بود که به روش پدیدار شناختی تفسیری انجام شد. نمونه پژوهش متشکل از 18 نفر از جوانان متأهل بازه سنی 18 تا 35 سال ساکن شهر تهران در سال 1402 بود که به روش هدفمند انتخاب و پس از طی مراحل اخلاقی پژوهش، از آن ها مصاحبه به عمل آمد. برای گردآوری داده ها از مصاحبه های عمیق، فردی و نیمه ساختاریافته استفاده شد و تا زمان اشباع داده ها مصاحبه ها تداوم پیدا کرد. درنهایت نتایج استخراج شده از مصاحبه ها بر اساس رویکرد هرمنوتیک و به روش دیکلمن و همکاران (1989) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های به دست آمده 5 مضمون اصلی و 16 مضمون فرعی را آشکار کرد. مضامین اصلی شامل «عوامل انگیزشی»، «عوامل شناختی»، «عوامل عاطفی/ هیجانی»، «عوامل رفتاری» و «تعیین کننده های فراروانی مؤلفه های روان شناختی مرتبط با فرزندآوری» بود. بر اساس یافته های پژوهش چنین استنباط می شود که عوامل انگیزشی، شناختی، عاطفی/ هیجانی و رفتاری در تعامل با کلان سیستم های خارج از خانواده بر تمایلات فرزندآوری و فرزندپروری زوجین تأثیر می گذارند؛ به همین جهت ضروری است این عوامل در مشاوره های پیش از ازدواج و مداخلات فردی و خانوادگی مورد توجه مشاوران، مددکاران اجتماعی و روان شناسان قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر بر پریشانی روان شناختی و ناگویی هیجانی نوجوانان دختر مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی انجام شد. پژوهش حاضر کاربردی، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش را نوجوانان دختر مبتلا به اختلال وسواس فکری و عملی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شرق تهران در فصل تابستان 1402 تشکیل دادند. در این پژوهش تعداد 36 نوجوان دختر مبتلا به اختلال وسواس فکری و عملی با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه های آزمایش و گواه جایدهی شدند (18 نوجوان در گروه آزمایش و 18 نوجوان در گروه گواه). نوجوانان دختر حاضر در گروه آزمایش درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر را طی ده هفته در ده جلسه 90 دقیقه ای دریافت نمودند. در این پژوهش از پرسشنامه وسواسی- جبری مادزلی (MOCQ)، پرسشنامه پریشانی روان شناختی (PDQ) و پرسشنامه ناگویی هیجانی (AQ) استفاده شد. داده های با تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرم افزار آماری SPSS 23 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر بر پریشانی روان شناختی (0/0001>P؛ 0/61=Eta؛ 54/47=F) و ناگویی هیجانی (0/0001>P؛ 0/67=Eta؛ 68/09=F) نوجوانان دختر مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی تأثیر معنادار دارد. در نتیجه درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر با بهره گیری از فنونی همانند بازشناسی هیجان های اولیه و ثانویه، ردیابی تجارب هیجانی و پرهیز از اجتناب هیجانی و شناختی می تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش پریشانی روان شناختی و ناگویی هیجانی نوجوانان دختر مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی مورد استفاده قرار گیرد.

هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی ویژگی های روانسنجی مقیاس خودکارآمدی کاربر هوش مصنوعی در جامعه ایرانی انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری شامل تمامی افراد بالای 20 سال در ایران در سال 1403 بود که دانش مقدماتی در زمینه کامپیوتر و هوش مصنوعی داشتند. از میان آنها، 340 نفر (137 مرد و 203 زن) به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده شامل مقیاس خودکارآمدی کاربر هوش مصنوعی، پرسشنامه انگیزه های استفاده از هوش مصنوعی و فرم کوتاه مقیاس نگرش نسبت به هوش مصنوعی بود. یافته ها: تحلیل عاملی تأییدی چهار عامل کلیدی شامل کمک، تعامل انسان وار، راحتی با هوش مصنوعی و مهارت های تکنولوژیکی را برای مقیاس خودکارآمدی تأیید کرد. نتایج ضرایب همبستگی پیرسون برای بررسی روایی همزمان (همگرا و واگرا) این مقیاس نشان داد که بین خرده مقیاس های آن و خرده مقیاس های پرسشنامه انگیزه های استفاده از هوش مصنوعی و خرده مقیاس پذیرش هوش مصنوعی در مقیاس نگرش نسبت به هوش مصنوعی همبستگی مثبت معنادار و با خرده مقیاس ترس از هوش مصنوعی در مقیاس نگرش نسبت به هوش مصنوعی همبستگی منفی معنادار وجود دارد. همسانی درونی خرده مقیاس های این پرسشنامه نیز با استفاده از آلفای کرونباخ و ضرایب همبستگی بین 83/0 تا 96/0 تأیید شد. نتیجه گیری: این مقیاس از ویژگی های روانسنجی مناسبی در جامعه ایرانی برخوردار است و می تواند در تحقیقات مرتبط برای طراحی برنامه های آموزشی مؤثر و تسهیل پذیرش هوش مصنوعی در سازمان ها به کار گرفته شود.

زمینه و هدف: بازنگری بررسی های انجام شده دو دهه اخیر در زمینه همه گیرشناسی خودکشی در ایران نشان می دهد که میزان شیوع خودکشی و اقدام به آن، در بیشتر استان های کشور به ویژه در میان نوجوانان و جوانان رو به افزایش است. این مطالعه با هدف مقایسه مهارت های مقابله با استرس، کیفیت زندگی و تاب آوری در افراد 15 – 25 ساله اقدام به خودکشی و افراد عادی در شهرستان قم انجام شد. روش: طرح پژوهش از نوع علی- مقایسه ای بود. جامعه آماری تحقیق حاضر، کلیه افراد 15 – 25 ساله در سال 1400 که اقدام به خودکشی کرده ساکن در شهرستان قم و مراجعه کننده به کلینیک ها و مراکز مشاوره و بیمارستان ها  به تعداد 2640 نفر بود که از بین آن ها 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. سپس 60  نفر  از افراد عادی به صورت همتاسازی از لحاظ سن، تحصیلات و وضعیت تأهل و به شیوه در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه مقابله با استرس اندلر و پارکر (1990)، پرسش نامه کیفیت زندگی (1986)، پرسش نامه اقدام برای خودکشی می و کلونسکی (2013) و پرسش نامه تاب آوری روان شناختی کانر و دیودیسون (2003) استفاده شد. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها از تحلیل واریانس چند متغیری به وسیله نرم افزار آماری SPSS 25 استفاده شد. یافته ها: تحلیل واریانس چند راهه نشان داد که میانگین سبک های مقابله مسئله مدار، کیفیت زندگی و تاب آوری در بین اقدام کنندگان به خودکشی به طور معناداری در سطح 0/05 کمتر از افراد بدون اقدام به خودکشی بود. نمرات سبک های هیجان مدار در افراد اقدام به خودکشی به طور معناداری بالاتر از نمره افراد عادی است (0/01>p).  همچنین بین افراد اقدام کننده به خودکشی و عادی در متغیرهای کیفیت زندگی و تاب آوری روان شناختی تفاوت معنادار وجود دارد. به این معنا که نمرات کیفیت زندگی و تاب آوری روان شناختی در افراد اقدام به خودکشی به طور معناداری پایین تر از نمره افراد عادی است (0/01>p).  نتیجه گیری: این مطالعه عواملی را شناسایی کرد که ممکن است افراد دارای افکار خودکشی را از پیشرفت به سمت خودکشی محافظت کند. برنامه های پیشگیری از خودکشی را می توان با تغییر از رویکرد مبتنی بر نقص به رویکرد مبتنی بر نقاط قوت از طریق ارتقای تاب آوری، کیفیت زندگی و کاهش مقابله ناسازگار، بهینه کرد.

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر یادگیری خودراهبر بر شادکامی ذهنی و سازگاری تحصیلی با میانجی گری خودکارآمدی دانشجویان شهر تبریز انجام شد. این تحقیق از نوع کاربردی، کمّی و توصیفی_پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، دانشجویان دانشگاه های پیام نور و سراسری شهر تبریز بودند که 380 نفر از آنان با روش تصادفی طبقه ای انتخاب شدند و پرسشنامه های یادگیری خودراهبری فیشر و همکاران (2001)، سازگاری تحصیلی بیکر و سریاک (۱۹۸۴)، شادکامی آکسفورد (OHI) آرجیل و همکاران (1989) و خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (1999) را تکمیل کردند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون مدل سازی معادلات ساختاری و آزمون سوبل در نرم افزار smartpls3.1.1 و در سطح معنا داری 05/0 انجام شد. نتایج نشان داد که یادگیری خودراهبر بر شادکامی (037/4=t؛ 001/0=p)، سازگاری تحصیلی (916/4=t؛ 001/0=p) و خودکارآمدی تحصیلی (028/29=t؛ 001/0=p) دانشجویان تأثیر معنا داری دارد. همچنین خودکارآمدی تحصیلی بر شادکامی (447/7=t؛ 001/0=p) و سازگاری تحصیلی (340/129=t؛ 001/0=p) دانشجویان تأثیر معنا داری دارد و خودکارآمدی تحصیلی در تأثیر یادگیری خودراهبر بر شادکامی (594/9=z؛ 001/0=p) و سازگاری تحصیلی (252/12=z؛ 001/0=p) دانشجویان نقش میانجی ایفا می کند. بنابراین، می توان با ترویج خودمدیریتی، خودکنترلی و انگیزش و همچنین شناسایی استعداد دانشجویان و فراهم کردن زمینه های تلاش آنها، موجبات شادکامی و سازگاری تحصیلی دانشجویان را فراهم کرد.

زمینه: در دنیای امروز، توانایی تفکر انتقادی به عنوان یکی از مهارت های اساسی در فرآیند یادگیری و زندگی اجتماعی شناخته می شود. این مهارت شامل دو بعد مهم، یعنی آزاداندیشی و انتقادپذیری است که به افراد کمک می کند تا اطلاعات را به طور مؤثر تجزیه و تحلیل کنند و تصمیمات آگاهانه تری بگیرند. با این حال، در نظام های آموزشی، به ویژه در مورد دانش آموزان دختر، توجه کافی به آموزش این مهارت ها نشده است و خلا پژوهشی قابل توجهی در این زمینه وجود دارد. بنابراین، پژوهش حاضر به بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال بر ارتقای تفکر انتقادی از بعد آزاداندیشی و انتقادپذیری در دانش آموزان دختر می پردازد. هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال بر ارتقای تفکر انتقادی از بعد آزاداندیشی و انتقادپذیری در دانش آموزان دختر پایه هفتم متوسطه اول شهرستان سنقر بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این مطالعه شامل تمامی دانش آموزان پایه هفتم دوره اول متوسطه در سال تحصیلی 1402-1403 شهرستان سنقر بود. نمونه گیری در این پژوهش به روش نمونه گیری در دسترس انجام شد و در نهایت، تعداد 120 دانش آموز انتخاب شدند که به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه تقسیم شدند (60 نفر در گروه آزمایش و 60 نفر در گروه گواه). جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه تفکر انتقادی کالیفرنیا (فاکون، 1997) استفاده شد. گروه آزمایش 10 جلسه 90 دقیقه ایی آموزش مبتنی بر طرحوار استدلال (کاباتز- میمز و کاکان-آکاس، 2020) را فراگرفتند. در نهایت داده ها با آزمون کواریانس با استفاده از نرم افزار SPSS-26 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال بر ارتقای آزاداندیشی و انتقادپذیری در سطح معناداری (001/0) تأثیر معناداری داشته است. نتیجه گیری: آموزش مبتنی بر طرحواره استدلال به دانش آموزان این امکان را می دهد که به طور فعال در فرآیند یادگیری شرکت کنند و مهارت های تحلیلی و استدلالی خود را تقویت نمایند. این نوع آموزش، با تشویق به پرسشگری و تحلیل انتقادی اطلاعات، به ارتقای توانایی دانش آموزان در ارزیابی و نقد نظرات و ایده های مختلف کمک می کند.

هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش استرس والدینی و بهبود تعامل مادر و کودک در مادران دارای فرزند کم توان ذهنی بود. این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود و جامعه آماری آن را مادران دارای فرزند کم توان ذهنی مرکز آموزشی و توانبخشی شهر بجنورد تشکیل دادند. تعداد 30  نفر از این افراد به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گردآوری داده ها با شاخص استرس والدینی (PSI) و مقیاس رابطه والد-کودک (CPRS) انجام شد. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکردند تحلیل کواریانس نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش استرس والدینی و بهبود تعامل مادر و کودک در مادران دارای فرزند کم توان ذهنی تأثیر معناداری دارد (0.05>P). این پژوهش نشان دهنده آن بود که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می تواند به رشد مهارت های روان شناختی و بهبود مشکلات مادران دارای فرزند کم توان ذهنی کمک کند.

هدف: برای ارزیابی ذهنیت راه‌حل محور ، وجود ابزاری معتبر ضروری به نظر می‌رسد. پژوهش حاضر با هدف ترجمه و اعتباریابی نسخه فارسی پرسش‌نامه 12 سؤالی راه‌حل محور (SFI) گرنت و همکاران (2012) انجام گرفت. روش پژوهش: مطالعه حاضر یک پژوهش روش‌شناسی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 1403 - 1402 بود که تعداد 263 نفر از دانشجویان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شده و در پژوهش شرکت کردند. پس از ترجمه و اخذ نظرات اساتید متخصص، اعتبار صوری و محتوایی پرسش‌نامه به صورت کیفی تعیین گردید و پس از آن اعتبار سازه (با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی)، اعتبار ملاک (سنجش همبستگی میان نسخه فارسی پرسش‌نامه راه‌حل محور و پرسش‌نامه بهزیستی روان‌شناختی ریف و رضایت از زندگی داینر) و همسانی درونی ابزار مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج تحلیل اعتبار همگرا، بیانگر همبستگی مثبت بین نسخه فارسی پرسش‌نامه راه‌حل محور، پرسش‌نامه بهزیستی روان‌شناختی و رضایت از زندگی بود. ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسش‌نامه 77/0 و برای سه خرده مقیاس عدم درگیری با مشکل، جهت‌گیری هدف و فعال‌سازی منابع بین 46/0 تا 79/0 بود. همچنین نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان‌دهنده اعتبار سازه پرسش‌نامه بود. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش، نشان‌دهنده اعتبار صوری، اعتبار سازه، اعتبار ملاک و همسانی درونی و ثبات قابل قبول ابزار است. از این جهت می‌توان از این ابزار جهت سنجش ذهنیت راه‌حل محور در بخش‌های پژوهشی استفاده لازم را به عمل آورد.