درخت حوزه‌های تخصصی

هدف: یکی از اقدامات لازم برای کنترل اثرات مخرب طوفان گرد و غبارها بر محیط زیست و سلامت انسان ها، شناسایی کانون های آن ها و انجام مطالعات تخصصی روی آن ها است. از آنجایی که خشک شدن تالاب هورالعظیم و تبدیل آن به سبخا باعث ایجاد زمین هایی حساس به فرسایش و کانون های طوفان گرد و غبار شده است؛ لذا هدف این مطالعه پتانسیل سنجی سبخاهای هورالعظیم در ایجاد طوفان گرد و غبار است. روش و داده: برای این منظور مطالعات میدانی، آزمایشگاهی و مدل تصمیم گیری چندمعیاره WASPAS استفاده شده است. پارامترهای استفاده شده در این مطالعه، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک های منطقه مورد مطالعه که شامل شوری، رطوبت، اسیدیته، وزن مخصوص ظاهری، نسبت جذب سدیمی و میزان رس، سیلت، شن و هم چنین نقشه های پوشش گیاهی و دمای سطح زمین بوده است. جهت تعیین وزن این معیارها از روش وزن دهی آنتروپی شانون استفاده گردید و اولویت بندی گزینه ها با مدل WASPAS انجام شد و نقشه نهایی 5 کلاسه پتانسیل سنجی تولید طوفان گرد و غبار تهیه شد. یافته ها: نتایج نشان داد که 84/18 درصد از مساحت منطقه مورد مطالعه در محدوده خطرپذیری بسیار بالای تولید طوفان گرد و غبار، 50/30 درصد در محدوده خطرپذیری متوسط و 85/14 درصد از مساحت منطقه در محدوده خطرپذیری پایین قرار دارد. بخش های جنوبی منطقه در کلاس خطرپذیری بسیار بالا و بالا، بخش های میانی منطقه در خطرپذیری متوسط و قسمت های شمالی و بخش هایی از غرب منطقه در خطرپذیری کم و بسیار کم قرار دارند. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که یافته های مطالعه حاضر با نقشه های منشأ تولید طوفان های گرد و غبار استان خوزستان که بخش های خشک شده تالاب هورالعظیم و نواحی پیرامون آن را شامل می شود، مطابقت دارد. نتایج نشان داد که منطقه مورد مطالعه یکی از مناطق مهم تولید طوفان گرد و غبار در کشور است و نیاز به اقدامات مدیریتی برای کنترل و یا کاهش تولید آن است. نوآوری، کاربرد نتایج: در این پژوهش برای پتانسیل سنجی سبخاهای موجود در تالاب هورالعظیم در تولید طوفان گرد و غبار، تلفیقی از مطالعات میدانی، آزمایشگاهی و مدل تصمیم گیری چند معیاره WASPAS استفاده شد که برای اولین بار در مطالعه حاضر با استفاده از معیارهای فیزیکی شیمیایی خاک های منطقه انجام شده است.

هدف: هدف اصلی این پژوهش تبیین سناریوهای پیش رو و ارائه سناریو مطلوب نظام کاربری زمین و پوشش اراضی در راستای پایداری سکونتگاه های روستایی زیر حوضه کوهپایه- سگزی در افق 1425 است. روش و داده: این پژوهش از لحاظ روش از نوع روش توصیفی- تحلیلی و با توجه به هدف از نوع پژوهش های کاربردی و اکتشافی است و با بهره گیری از رویکرد آینده نگاری و با ترکیب روش های کمی و کیفی انجام پذیرفته است. داده های موردنیاز با مطالعات کتابخانه ای، بررسی منابع و اجرای پرسشگری از گروه خبرگان گردآوری شده و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها و گردآوری اطلاعات از نرم افزار میک مک و سناریوویزارد بهره گیری شده است. یافته ها: نتایج این پژوهش حاکی از آن است که از بین 54 حالت پیش رو، ۶۶/۷ درصد در شرایط نامطلوب و بحرانی پیش می رود و در 11 درصد حالت مطلوب را پیش رو دارد. همچنین در کمتر از ۲۲/۳ درصد ادامه روند کنونی است و بر این اساس نظام کاربری زمین و پوشش اراضی در افق 1425 به سمت آینده نامطلوب حرکت می کند. نتیجه گیری: بر مبنای یافته های تحقیق می توان عنوان کرد که اتخاذ تدابیر فوری در این زمینه و در این قلمرومکانی باتوجه به پیشران های کلیدی و سناریوهای پیش رو الزامی و ضروری است. سناریوهای پیش رو نظام کاربری زمین و پوشش اراضی در این زیرحوضه، بروز شرایط بحرانی در افق پیش رو را نشان می دهد و به عبارتی در این دوره زمانی ناپایداری، شرایط نامطلوب و بحرانی در سکونتگاه های روستایی این قلمرو مکانی دور از انتظار نخواهد بود و سناریو اول را می توان تنها سناریو مطلوب و ایده آل در راستای دستیابی به پایداری در سکونتگاه های روستایی بیان نمود. نوآوری، کاربرد نتایج: از مهم ترین جنبه های نوآورانه و کاربردی تحقیق می توان به بهره گیری و ترکیب روش های آینده پژوهی و کاربرد آن در برنامه ریزی فضایی و نظام کاربری زمین و پوشش اراضی اشاره نمود. همچنین پژوهش پیش رو با توجه به رویکرد مکانی-زمانی، روش و نتایج دارای نوآوری بوده است.

هدف: در دهه های اخیر شهرها به عنوان کانون فعالیت های اقتصادی و نوآوری در عصر شهرنشینی مطرح شده اند. رقابت شهری پس از شهرنشینی بسیار قوی شده است، بنابراین شهرها برای رقابت جهانی بایستی متمایز شوند. اقتصاد اشتراکی پدیده جدیدی است که نشان دهنده یک مدل کسب و کار نوآورانه است که می تواند به عنوان یک مسیر بالقوه برای توسعه اقتصادی پایدار عمل کند. با توجه به این که نابرابری در رقابت پذیری باعث ایجاد بحران های ملی می شود، بایستی به توسعه اقتصادی شهرهای مرزی در راستای تقویت اقتصاد ملی توجه ویژه ای صورت پذیرد. شهر بیرجند به ویژه پس از مجزا شدن استان خراسان جنوبی، نقش های متعددی در حوزه نفوذ خود ایفا نموده؛ لذا تقویت توان اقتصادی این شهر بسیار قابل توجه است. ایده اصلی این پژوهش، گذار به سمت اقتصاد اشتراکی با شناسایی پیشران های مؤثر در افزایش رقابت پذیری شهر بیرجند است. روش و داده: رویکرد حاکم بر این پژوهش آینده پژوهی و روش انجام آن ترکیبی از مطالعات کتابخانه ای و میدانی است. ماهیت پژوهش، تحلیلی و هدف آن، توسعه ای–کاربردی است. با مروری بر ادبیات نظری و با مصاحبه با خبرگان حوزه ی برنامه ریزی شهری، در نهایت ۵ متغیر و ۳۹ شاخص انتخاب گردیده است، در مرحله ی بعد برای تعیین پیشران ها، از 30 نفر از خبرگان خواسته شده تا تأثیرات را در ماتریس اثرات متقاطع در نرم افزار Mic Macمشخص نمایند. یافته ها: بر اساس نتایج تحلیل داده ها، شاخص های الگوهای مصرف و توسعه پایدار و ایجاد شغل های جدید به عنوان اثرگذارترین و شاخص های حمایت دولت از کسب و کارهای دانش بنیان و نوآور و پتانسیل تکنولوژیک به عنوان اثرپذیرترین شاخص ها هستند. نتیجه گیری: با توجه به موقعیت استراتژیک شهر بیرجند می توان با بهره گیری از راهکارهایی چون سرمایه گذاری استراتژیک در شکل گیری پلتفرم های دیجیتال تجارت به منظور مبادله کالاها در راستای تقویت پیشران های شناسایی شده و توسعه اقتصاد شهر بیرجند اقدام نمود. نوآوری، کاربرد نتایج: نوآوری پژوهش حاضر، بررسی تمامی متغیرهای تأثیرگذار در تقویت اقتصادی اشتراکی به عنوان رویکردی نوین به منظور ارتقای رقابت پذیری شهرها علی الخصوص شهرهای مرزی است که در پژوهش های پیشین به آن پرداخته نشده است.

در این پژوهش از فرآورده های روزانه برف مادیس (MOD10A1 و MYD10A1) در دوره 2020-2003 استفاده و ارتفاع برف مرز در قلمرو شمال غرب ایران (به دو روش 1) خط همدمای 0˚ به کمک داده های LST و 2) به ازای هر یاخته هم برف پوش وجود داشته باشد و هم LST 0˚ یا زیر0˚ باشد) به صورت ماهانه، فصلی، سالانه و بلندمدت برآورد و نقشه های پهنه ای ترسیم شد. بر اساس الگوریتم اول و دوم، ارتفاع برف مرز در ژانویه در فاز بیشینه و در جولای و اگوست در فاز کمینه قرار داشته است. بر اساس الگوریتم دوم، در ژانویه ناهنجاری های منفی دمایی همراه با بارش برف منجر به گسترش برف مرز تا تراز ارتفاعی 1974 متر شده است. افزایش دمای هوا، ذوب برف و افت شدید گستره برف پوش در جولای و اگوست سبب پسروی این مشخصه فنولوژیک برف به تراز ارتفاعی 4811 متر (کوهستان سبلان) شده است. در الگوریتم دوم، بیشینه پیشروی ارتفاع برف مرز از اکتبر به سوی نوامبر به میزان 1374 متر به سوی طبقات ارتفاعی پایین تر اتفاق افتاده است. ارتفاع برف مرز در فصل زمستان (فاز بیشینه) بر اساس الگوریتم دوم به تراز ارتفاعی 2230 متر و در الگوی تابستانه (فاز کمینه) به تراز ارتفاعی 4805 منتقل شده است. بر اساس الگوریتم دوم، سال های 2011 و 2010 به ترتیب با ارتفاع 3408 متر و 3692 متر کمترین و بیشترین ارتفاع برف مرز را به خود اختصاص داده اند.

جغرافیای فرهنگی به عنوان شاخه ای میان رشته ای، تعامل میان انسان، فضا و مکان در گذر زمان بررسی می کند. یکی از مهم ترین جلوه های این تعامل، بازتاب طبیعت در اسطوره ها است. مطالعه اسطوره ها در فرهنگ های ایران و یونان باستان، چشم اندازی نو از درک جغرافیای فرهنگی این جوامع فراهم می کند و چگونگی ادراک و معنا دادن به طبیعت در طول تاریخ را روشن می سازند. باورهای اسطوره ای نقشی بنیادین در تکوین نگرش انسان به طبیعت ایفا کرده اند. از این رو، هدف این پژوهش، مقایسه تطبیقی نگرش اسطوره ای به طبیعت در ایران و یونان باستان است. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، کیفی بوده و داده ها به روش کتابخانه ای گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی بررسی و تطبیق داده شده اند. یافته ها نشان می دهند که در اسطوره های ایرانی، طبیعت دارای قداست است و رابطه ای هم افزا میان خدا، انسان و محیط طبیعی برقرار است. طبیعت نه تنها واسطه ای برای ارتباط با امر قدسی، بلکه سرچشمه برکت و نیروی محافظ در برابر شر محسوب می شود؛ نگرشی که بازتاب جهان بینی کیهانی و معنوی در بستر جغرافیای ایران است. در مقابل، اسطوره های یونانی غالباً رابطه ای خصمانه یا سلطه جویانه با طبیعت ترسیم می کنند. طبیعت در این فرهنگ، عرصه ای برای قدرت نمایی خدایان و ابزاری برای اعمال اراده آن هاست؛ نگرشی که نشان دهنده جهان بینی مادی در تعامل انسان با فضای طبیعی پیرامون خود است. این دو نوع نگرش در حافظه فرهنگی جوامع تداوم یافته اند و از طریق ساختارهای فرهنگی، هنری و نگرش های زیست محیطی بازتولید شده اند. نگاه عرفانی و احترام آمیز به طبیعت در فرهنگ ایرانی، و نگاه ابزاری و سلطه جویانه در سنت فکری غرب، گواهی بر تداوم اثرگذاری جغرافیای فرهنگی بر شکل گیری الگوهای رفتاری و ارزشی انسان ها در مواجهه با طبیعت است.

مقاومت ویژه الکتریکی و قطبش القایی از جمله روش هایی هستند که در مرحله اکتشافات تفصیلی به منظور شناسایی مکان کانی سازی زیرسطحی و پنهان در عمق مورد استفاده قرار می گیرند. بنابراین هدف از این پژوهش ارزیابی و مدل سازی مطالعات ژئوفیزیک با استفاده از روش های مقاومت ویژه و قطبش القایی در منطقه کهدلان استان آذربایجان شرقی می باشد. منطقه کهدلان در استان آذربایجان شرقی، به دلیل موقعیت زمین شناسی منحصر به فرد و قرارگیری در کمربند فلززایی اهر-جلفا، از نظر پتانسیل های معدنی و منابع آب زیرزمینی حائز اهمیت است. در این پژوهش، به منظور ارزیابی دقیق پراکندگی کانسارهای معدنی از روش های ژئوفیزیکی مقاومت ویژه و قطبش القایی استفاده شده است. داده های حاصل از برداشت های صحرایی با استفاده از نرم افزارهای تخصصی پردازش و تفسیر شده و نقشه های مغزه ای و مقاطع ژئوفیزیکی تهیه گردیده است. همچنین با استفاده از آرایش دایپل- دایپل بر روی سه پروفیل با طول های متفاوت و فاصله الکترودی مساوی 20 متر در مجموع 976 ایستگاه اندازه گیری مورد بررسی قرار گرفت. عمق مطالعات از سطح تا حداکثر 50 متری با استفاده از مدل های نهایی حاصل از معکوس سازی داده های پلاریزاسیون القائی و مقاومت ویژه الکتریکی به کمک نرم افزار تخصصی Res2Dinv مورد بررسی قرار گرفت. از طرفی مناطق امید بخش حاوی ماده معدنی، بصورت بی هنجاریهای ژئوفیزیکی در هر مقطع بطور جداگانه مشخص شدند و به منظور بررسی آنها نقاطی برای انجام حفاری های اکتشافی پیشنهاد گردید. نتایج این پژوهش، ضمن کمک به توسعه پایدار منطقه کهدلان، زمینه ساز انجام اکتشافات دقیق تر و هدفمند برای شناسایی و بهره برداری از منابع معدنی و آب های زیرزمینی این ناحیه خواهد شد.

گردشگری از مهم ترین فعالیت های اقتصادی در جهان امروز است که از نظر درآمدزایی و ایجاد اشتغال از جمله صنایع دارای رشد سریع است و به اقتصاد محلی، ملی و جهانی کمک می کند. اخیرا گردشگری مبتنی بر طبیعت در این صنعت مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. در همین زمینه، مناطقی که دارای منابع آبی هستند می توانند تجربیات متنوعی در رابطه با آب به گردشگران ارائه دهند. گردشگری به منابع آبی پتانسیل زیادی می دهد و توسعه ی این منابع جذاب را تسهیل می کند. این در حالی است که برنامه ریزی برای توسعه گردشگری آبی مستلزم شناسایی ظرفیت های آبی در هر منطقه است. در واقع شناخت ظرفیت های هر منطقه این امکان را می دهد تا راه های توسعه آن را بر اساس وضع موجود و توان منطقه به طور متناسب شناسایی کرد. بر همین اساس مطالعه حاضر به منظور شناسایی مناطق دارای پتانسیل گردشگری آب در استان خوزستان طراحی و اجرا گردید. برای دستیابی به این هدف از روش مصاحبه و مشاهده استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش، دست اندرکاران گردشگری آب در نواحی روستایی و شهری شهرستان های دارای جاذبه های گردشگری در استان خوزستان بودند. نمونه ای به روش هدفمند به تعداد 50 نفر از بین واجدان شرایط که دارای آگاهی و دانش در مورد گردشگری آب بودند، از چهار شهرستان اهواز، دزفول، شوشتر و شادگان انتخاب شد. نتایج نشان داد که بیش از نیمی از جاذبه های گردشگری در مناطق مورد مطالعه در استان خوزستان، مربوط به گردشگری آب می باشد؛ همچنین شهرستان دزفول دارای بیش ترین جاذبه ی مربوط به گردشگری آب است. علاوه بر این، توسعه ی گردشگری آب در مناطق روستایی و یا شهری در سطح استان خوزستان، باعث افزایش امکانات و زیرساخت های منطقه ای و ایجاد اشتغال و افزایش درآمد برای مردم محلی بخصوص جوانان شده است؛ همچنین ساکنین چنین مناطقی با رضایت از توسعه ی گردشگری آب و حضور گردشگران در منطقه خود، از توسعه ی بیشتر آن استقبال می کنند.

با توجه به افزایش تخلفات ساختمانی در شهرها، مطالعه و بررسی این تخلفات، می تواند نقش مؤثری در کاهش یا پیشگیری از آن داشته باشد. مرجع رسیدگی به تخلفات ساختمانی در ایران شهرداری و کمیسیون ماده 100 آن می باشد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی و دسته بندی تجارب و سیاست های تخلفات ساختمانی و تغییرات کاربری زمین شهری در کشورهای مختلف و ارائه راه حل های پیشگیری از این تخلفات می باشد. مقاله حاضر از نوع تحقیقات بنیادی محسوب می شود و پس از استخراج مقررات و سیاست های کشورهای مختلف در برخورد با تخلفات ساختمانی و برنامه ریزی کاربری زمین شهری در دو بخش کشورهای توسعه یافته و کشورهای کمتر توسعه یافته بررسی و در نهایت با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی مورد بررسی قرار گرفته است. قوانین ساخت و ساز در کشورهای مختلف نشان از تفاوت های موجود در مکانیزم ها و ضمانت اجرایی قوانین شهری در این کشورها دارد. در مجموع می توان دلیل وقوع تخلفات ساختمانی را در سه سطح شهروندی (مالکین)، مدیریتی (ناظران، مدیران شهری، مدیریت محلی شهری، استانی و کشوری) و اجرایی (قوانین، ضوابط و آیین نامه ها) دانست. با توجه به بررسی تجارب کشورهای مختلف در پیشگیری از وقوع تخلفات ساختمانی راهکارهای مختلفی در مطالعات داخلی و خارجی ارائه شده است که توجه به آن ها، زمینه مناسبی برای برنامه ریزی و سیاست گذاری پیشگیری از تخلفات ساختمانی و برنامه ریزی کاربری زمین شهری در ایران فراهم می آورد که می تواند موجب کاهش بروز تخلفات ساختمانی شود.

آب همواره یک ضرورت انکارناپذیر برای توسعه اجتماعی، اقتصادی و بقای اکوسیستم های حیاتی در سطح کره زمین بوده است. محدودیت منابع آب و نزول متفاوت بارندگی، دال بر این است که باید منابع آب های موجود سطحی و زیرزمینی به خوبی شناسایی و مطالعه شده و با برنامه ریزی دقیق، بهره برداری صحیح از آن ها صورت گیرد. آب یکی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر هرگونه تراکم است. لذا در این پژوهش منطقه چهار کلان شهر تبریز به عنوان یکی از پرجمعیت ترین مناطق شهری تبریز در جهت برآورد ظرفیت برد منابع آبی موردبررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر توصیفی _تحلیلی بر اساس نمونه موردی می باشد، داده های پژوهش به روش اسنادی و مراجعه به نهادهای مرتبط ازجمله شهرداری، شرکت آب و فاضلاب منطقه صورت گرفته است. پس از تلفیق و یکپارچه سازی اطلاعات به دست آمده و تهیه لایه های اطلاعاتی در محیط GIS به تهیه نقشه های مربوطه پرداخته شد. براساس اطلاعات به دست آمده حداقل و حداکثر توان جمعیت پذیری منطقه 4 تبریز بر اساس شاخص آب و عامل محدودکننده تولید و تصفیه فاضلاب برابر172800و 227368 نفر است که با توجه به میزان جمعیت منطقه برابر با حداکثر تراکم 95 نفر، تراکم ناخالص 229 نفر و تراکم خالص مسکونی195 نفر در هکتار را می تواند تحت پوشش قرار دهد لذا با توجه به نتایج به دست آمده تراکم خالص مسکونی منطقه 4 برابر با 329 نفر در هکتار است که از آستانه مجاز فراتر بوده و در میزان فشار بحرانی قرار دارد.

رشد سریع جمعیت شهری فشار فزاینده ای بر محیط مصنوع وارد کرده که منجر به کاهش فضاهای باز و افت کیفیت محیطی شده است. این چالش ها نیاز به مطالعات آسایش حرارتی فضای باز را برای مقابله بهتر با پیامدهای شهرنشینی و تغییر اقلیم تشدید کرده است. این مطالعه با هدف مرور انتقادی ادبیات پژوهشی جدید (چهار سال اخیر) در زمینه آسایش حرارتی فضای باز در محیط های شهری انجام شده است. در این راستا، هم رویکردهای خرد-مقیاس (کیفی) و هم کلان-مقیاس (کمی) مورد بررسی قرار گرفته، شکاف های پژوهشی کلیدی شناسایی شده و جهت گیری های آینده پژوهشی با تأکید بر استانداردسازی شاخص های حرارتی و ادغام ابعاد روانشناختی آسایش پیشنهاد شده است. یک مرور نظام مند با استفاده از پایگاه های داده علمی اصلی انجام شد. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج از طریق غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل، ۵۰ مقاله مرتبط و داوری شده انتخاب و بر اساس حوزه تمرکز، روش شناسی، شاخص های مورد استفاده و توزیع جغرافیایی تحلیل شدند. این مرور نشان داد که در مورد شاخص های آسایش حرارتی در مناطق اقلیمی مختلف اجماع وجود ندارد و ادغام عوامل روانشناختی و انطباقی محدود است. افزون بر این، تلاش های پژوهشی به صورت ناهمگون توزیع شده اند؛ به طوری که برخی مناطق توجه نامتناسب دریافت کرده اند و برخی دیگر کمتر مطالعه شده اند. نیاز مبرمی برای استانداردسازی معیارهای آسایش حرارتی و تعریف محدوده های ارزش خنثی مختص هر اقلیم وجود دارد. پژوهش های آینده باید رویکردهای بین رشته ای را در پیش گیرند و بینش های محیطی و روانشناختی را برای بهبود درک و طراحی فضاهای شهری با آسایش حرارتی مناسب ترکیب کنند. این مرور می تواند به عنوان مرجعی برای پژوهشگران، طراحان و برنامه ریزان در جهت ارتقای آسایش حرارتی در محیط های شهری به طور فزاینده متراکم مورد استفاده قرار گیرد. مرور حاضر تأکید می کند که راهبردهای استاندارد خنک سازی بدون انطباق بافتی با اقلیم محلی، ریخت شناسی شهری و مصالح، کارایی محدودی نشان می دهند و راه حل های خاص هر منطقه را ضروری می سازند.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تطبیقی وضعیت گردشگری شهری و پایداری محیطی در دو شهر شرقاط و تکریت انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق پرسش نامه طیف لیکرت پنج درجه ای از 220 نفر از شهروندان (111 نفر از تکریت و 109 نفر از شرقاط) جمع آوری شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تی دو نمونه مستقل و آزمون لوین استفاده گردیده است. شاخص های مورد بررسی شامل ابعاد اقتصادی گردشگری (میزان درآمد و تعداد گردشگران ورودی)، ابعاد اجتماعی (رضایت ساکنان)، کیفیت خدمات و زیرساخت های گردشگری، و شاخص های زیست محیطی شامل کیفیت هوا، آب آشامیدنی، مدیریت پسماند، کنترل آلودگی صوتی و حفاظت از منابع طبیعی بوده است. نتایج نشان داد که شهر تکریت در تمامی شاخص های مورد بررسی عملکرد بهتری نسبت به شرقاط داشته است. در بعد اقتصادی، میانگین درآمد از گردشگری در تکریت 92/3 در مقابل 75/2 در شرقاط و تعداد گردشگران ورودی 64/3 در مقابل 77/2 بوده است. رضایت ساکنان از توسعه گردشگری در تکریت 52/3 نسبت به 73/2 در شرقاط، کیفیت خدمات گردشگری 66/3 در مقابل 61/2 و زیرساخت های گردشگری 62/3 در مقابل 67/2 بوده است. در شاخص های زیست محیطی نیز تکریت برتری قابل توجهی نشان داده است: کیفیت هوا 70/3 در مقابل 68/2، وضعیت آب آشامیدنی 58/3 در مقابل 68/2، مدیریت پسماند 62/3 در مقابل 60/2، کنترل آلودگی صوتی 60/3 در مقابل 72/2 و حفاظت از منابع طبیعی 62/3 در مقابل 66/2. تمامی این تفاوت ها در سطح معناداری 000/0 تأیید شده اند. یافته ها نشان دهنده آن است که تکریت الگوی موفقی از توسعه گردشگری پایدار را تحقق بخشیده که در آن تعادل مطلوبی میان رشد اقتصادی و حفاظت محیطی برقرار شده است. این شهر از پتانسیل بالاتری برای توسعه گردشگری پایدار برخوردار بوده و شرایط مناسب تری برای جذب گردشگر و حفظ محیط زیست فراهم آورده است. در مقابل، شرقاط نیاز به بازنگری در سیاست ها و برنامه ریزی یکپارچه جهت بهبود وضعیت موجود دارد.

اگر بخواهیم برای ایجاد مشارکت فعال شهروندان دنبال ابزاری مناسب باشیم، می توانیم جلب اعتماد شهروندان از سوی مسئولان شهری را مهم ترین ابزار قلمداد کنیم. همواره برنامه ریزان در عمل برای جلب مشارکت شهروندان با چالش ها و موانعی روبرویند، جهت غلبه بر این مشکلات، اجرای راهکارهای جلب و تشویق مشارکت شهروندان در امور شهر از جمله؛ ایجاد حس اعتماد، تخصیص عادلانه امکانات شهری نسبت به مناطق شهرداری، نظرخواهی از شهروندان و همه پرسی های محلی و... پیشنهاد می گردد. بر همین اساس هدف پزوهش حاضر نقش شهرداریها در ارتقاء محیط شهری با رویکرد رضایتمندی شهروندان در شهر گلستان می باشد که از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش 650 نفر کارکنان شهرداری این شهر بوده که با استفاده از جدول مورگان تعداد 242 نفر به صورت تصادفی ساده بعنوان نمونه آماری انتخاب شدند. به منظور انجام این پژوهش شاخص های مدیریت خوب شهری و توسعه پایدار شهری توسط پرسشنامه از جامعه آماری به پرسش گذاشته شده است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و Amos انجام گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می دهد؛ شاخص های مشارکت، قانون مداری، عدالت و پاسخگویی از لحاظ میزان تاثیرگذاری حکمروائی خوب شهری برتوسعه پایدار شهر از اولویت بیشتری نسبت به شاخص های شفاف سازی، مسئولیت پذیری، توافق جمعی و کارایی و اثربخشی برخوردارند. همچنین مدیریت خوب شهری در دستیابی به توسعه پایدار در شهر گلستان دارای تأثیر مثبت و معناداری می باشد.

کشور ایران به دلیل برخورداری از تنوع اقلیمی و ژئومورفولوژیکی، در ردیف کشورهای مطرح جهان قرار دارد. این گوناگونی کمک شایانی به جذب گردشگر داخلی و خارجی به کشور می کند و این مهم، از طریق درک اقلیم گردشگری در هر منطقه امکان پذیر است. در پژوهش حاضر برای نیل به این هدف، از دو شاخص اقلیم گردشگری (TCI) و شاخص اقلیمی تعطیلات (HCI) استفاده شد تا با مقایسه تطبیقی آن ها، وضعیت اقلیم گردشگری استان همدان مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا، از داده های اقلیمی 11 ایستگاه همدید استان همدان و ایستگاه های مجاور با دست کم 30 سال آمار برای بازه زمانی 34 ساله(1991 تا 2024 میلادی) استفاده شد. این داده ها عبارتند از؛ میانگین حداکثر دمای روزانه؛ میانگین دمای روزانه؛ میانگین حداقل رطوبت نسبی؛ میانگین رطوبت نسبی؛ مجموع بارش ماهانه؛ میانگین ساعات آفتابی، میانگین سرعت باد و ابرناکی. نتایج حاکی از این است که در هر دو شاخص، ماه های ژوئن، جولای، آگوست و سپتامبر یعنی اواخر بهار و سرتاسر تابستان، مساعدترین زمان برای گردشگری استان همدان است و در این میان، ماه های جولای و آگوست(تیر و مرداد) با وضعیت ایده آل، در رتبه نخست بهترین زمان گردشگری استان را به خود اختصاص داده اند. در مقابل، فصول پاییز و زمستان در استان همدان مصادف با پربادترین، سردترین و پربارش-ترین ماه های استان است که شرایط گردشگری را بسیار نامساعد و حتی غیرقابل قبول می کند و فقط مناسب گردشگری زمستانه و گردشگری ورزشی می باشد. همچنین تحلیل فضایی این دو شاخص در استان همدان نشان داد که نیمه شمالی استان به سبب ارتفاع زیاد، سرمای شدید، بارش برف، ابرناکی و یخبندان زمستانی، مطلوبیت کمتری جهت حضور گردشگران انبوه دارد، اما نیمه جنوبی و مرکزی استان به سبب ارتفاع کمتر، سرمای ملایم تر و داشتن شرایط آسایش حرارتی بهتر نسبت به شمال استان، گزینه مناسب تری در سفرهای بهاره و تابستانه گردشگران در همدان محسوب می-شود.

تعاونی دهیاری ها به عنوان یکی از نهادهای مدیریتی در کشور بشمار می آید که با توجه به وظایف و اهدافی که برای آنها در نظر گرفته شده است می تواند نقش موثری در توسعه نواحی روستایی ایفا نماید. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تعاونی دهیاری شهرستانهای بوانات و سرچهان در ابعاد توسعه روستایی انجام شده است. روش انجام پژوهش توصیفی تحلیلی و جامعه آماری شامل دهیاران(34 نفر) و اعضای شورای اسلامی(106 نفر) روستاهای عضو تعاونی دهیاری می باشند. اطلاعات مورد نیاز به روش اسنادی و میدانی گردآوری و برای پردازش اطلاعات از روشهای آماری استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد تعاونی دهیاری نقش موثری در توسعه نواحی روستایی داشته که بر اساس آزمون من ویتنی مشخص شد تفاوت معناداری بین نقش دو تعاونی دهیاری در توسعه روستایی وجود دارد. در همین رابطه نتایج نشان داد بیشترین نقش تعاونی دهیاری های مورد مطالعه، در توسعه بعد زیست محیطی روستاها می باشد. همچنین نتایج نشان داد پاسخگویانی که با وظایف و اهداف تعاونی دهیاری آشنایی دارند، نقش تعاونی دهیاری را در توسعه روستایی، مطلوب تر ارزیابی نموده اند. با توجه به یافته های پژوهش، پیشنهاد می شود که آگاهی و آموزش مدیران محلی افزایش یابد، حمایت های دولتی توسعه یابد، نظارت بر عملکرد تعاونی ها تقویت شود و بر توسعه اقتصادی آن ها، به ویژه در بخش های تولیدی و خدماتی، تمرکز بیشتری صورت گیرد. ارتقای این ابعاد می تواند نقش تعاونی های دهیاری را در تحقق توسعه پایدار روستایی به طور مؤثرتری تقویت کند.

زمینه و هدف : مفهوم در حال گسترش میراث، تعامل فزاینده میراث با محیط پیرامونی، اهمیت روزافزون میراث در اقتصاد پایدار و افزایش نیروهای تهدیدزای میراث منجر به شکل گیری تفکرات و نگرش های جدیدی در حوزه مدیریت میراث فرهنگی شده است. مدیریت میراث فرهنگی چارچوب قانونی و فنی مناسبی را برای حفاظت مناسب، تضمین پایداری میراث و اصول بهره برداری صحیح از میراث فرهنگی (ازجمله تفسیر و عرضه میراث به بازار و بازاریابی و تسهیل دسترسی بازدیدکنندگان به میراث) ارائه می دهد. دانش مدیریت میراث فرهنگی یکی از رویکردهایی است که در ایران به صورت بسیار محدود مورد توجه قرار گرفته است. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه های مؤثر بر وضعیت آینده مدیریت میراث فرهنگی ایران با رویکرد آینده پژوهی است تا با شناسایی ابعاد و مؤلفه های دانش مدیریت میراث فرهنگی، بستری مناسب برای دست یابی به وضعیت مطلوب در مدیریت میراث فرهنگی ایران فراهم کند. روش شناسی : پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی، از نظر ماهیت، تحلیلی و اکتشافی و روش گردآوری داده های پژوهش نیز مطالعات کتاب خانه ای و مصاحبه با خبرگان است. بدین منظور یک فرم مصاحبه طراحی و با 30 نفر از خبرگان حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و باستان شناسی مصاحبه شد. با توجه به ماهیت پژوهش، از روش تحلیل ساختاری میک مک و دلفی برای شناسایی عوامل مؤثر بر وضعیت آینده مدیریت میراث فرهنگی ایران استفاده شده است. یافته ها : یافته های پژوهش بیان گر آن است که 10 عامل «ساختارهای سازمانی میراث»، «منابع انسانی آموزش دیده»، «حفظ ارزش های میراث»، «افق روشن و هدفمند»، «برنامه مدیریت بحران»، «سیاست گذاری مناسب»، «مدیریت یکپارچه میراث»، «تأمین مالی حفاظت میراث»، «کنوانسیون ها و دستورالعمل های جهانی» و «اولویت میراث در اسناد بالادستی» به ترتیب کلیدی ترین مؤلفه های مؤثر بر وضعیت آینده مدیریت میراث فرهنگی ایران هستند. نتیجه گیری و پیشنهادات : نتیجه پژوهش نشان می دهد که برنامه ریزی جهت توسعه و بهبود عملکرد عوامل مذکور می تواند سهم چشم گیری در سیستم مدیریت میراث فرهنگی ایران و حرکت به سمت وضعیت مطلوب در مدیریت میراث فرهنگی ایران داشته باشد. با توجه به نتایج حاصل شده پیشنهاد می شود مشارکت مردم و همکاری بین ارگان ها و سازمان های مرتبط با میراث بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد تا از طریق این چرخه مدیریتی، بتوان روابط متقابل بین میراث فرهنگی و جامعه را بهبود بخشید؛ هدفی که برای پایداری آینده میراث فرهنگی و رونق گردشگری پایدار فرهنگی ضروری است. نوآوری و اصالت : با توجه به اینکه در حوزه مدیریت میراث فرهنگی ایران تاکنون پژوهشی در زمینه شناسایی و رتبه بندی مؤلفه های مؤثر بر وضعیت آینده مدیریت میراث فرهنگی ایران انجام نشده، از این جهت پژوهش حاضر دارای نوآوری است و نقطه نظرات خبرگان و صاحب نظران این حوزه بر اصالت موضوع افزوده است.

مقدمه: چالش های توسعه شهری در سطح جهانی به دلیل شهرنشینی سریع و عدم توجه کافی به نیازهای معنوی شهروندان برای ایجاد آرامش کافی پدیدار شده است. این چالش ها از طریق کاهش امنیت، افزایش ترافیک، دسترسی ناکافی به خدمات شهری و تشدید نابرابری های اجتماعی نمایان می شود. فقدان اطلاعات و آگاهی، نبود اعتماد به نهادهای شهری، محدودیت منابع، ساختارهای تصمیم گیری سلسله مراتبی سنتی، مقاومت در برابر ایده های نوآورانه، ارتباط ضعیف بین برنامه ریزان شهری و سازمان ها، فقدان شفافیت و نبود اهداف راهبردی، موانع مهمی برای برنامه ریزی شهری مؤثر هستند. این مسائل شکافی بین شهروندان و نهادهای شهری ایجاد می کند که منجر به کاهش احساس تعلق و کاهش تمایل به حفاظت از فضاهای عمومی می شود. جنبش «محله آرام» به عنوان پاسخی برای بهبود کیفیت زندگی در عین کاهش سرعت شهری و اعتراض به فرهنگ فست فود و توسعه سریع پدیدار شد. این مطالعه با هدف تبیین تأثیر مؤلفه های مشارکت برنامه ریزان شهری بر دستیابی به محله آرام در محله باغ فیض، منطقه ۵ تهران انجام شده است. مواد و روش ها: این پژوهش از روش شناسی کاربردی با رویکرد توصیفی-تحلیلی استفاده می کند و از روش های تحقیق کتابخانه ای و میدانی ترکیبی بهره می برد. یک پرسشنامه جامع برای شناسایی عوامل مؤثر بر تحقق شهر آرام طراحی شد که از رویکرد کمی از طریق مدل سازی معادلات ساختاری استفاده می کند. چارچوب نظری شامل متغیرهای مستقل (مؤلفه های مشارکت برنامه ریزان شهری) و متغیر وابسته (دستیابی به شهر آرام) است. پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ ارزیابی شد که مقادیر بالای ۰.۷ را نشان داد. بارهای عاملی برای تمام متغیرها از ۰.۴ بیشتر بود که پایایی و روایی سازه را تأیید می کند. جامعه آماری شامل ۲۴۶ کارشناس و مهندس برنامه ریزی شهری فعال در محله باغ فیض بود که به دلیل تخصص حرفه ای و دانش عمیق آن ها از فرآیندهای برنامه ریزی شهری انتخاب شدند. با استفاده از فرمول کوکران، ۱۵۴ نفر به عنوان حجم نمونه مناسب محاسبه شد. این مطالعه شامل کارشناسان از رشته های برنامه ریزی شهری، جغرافیا، معماری و مدیریت شهری بود. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SmartPLS نسخه ۴ انجام شد. نتایج  و بحث: تحلیل مدل سازی معادلات ساختاری تأثیرات قابل توجه متغیرهای مختلف بر مشارکت برنامه ریزان شهری و دستیابی به شهر آرام را نشان داد. مشارکت برنامه ریزان شهری بیشترین تأثیر را بر کیفیت زندگی شهری نشان داد (۰.۹۱۴ = R²). عوامل کلیدی افزایش مشارکت شامل بهبود امکانات آموزشی، رعایت اصول پایداری و محیط زیست، ایجاد فضاهای عمومی و تفریحی و تعامل با ساکنان بود. تحلیل مؤلفه های حیاتی مانند دسترسی و تحرک، مسئولیت در اقدامات شهری، مشارکت در تصمیم گیری شهری، مدیریت فضای عمومی، مشارکت در طراحی شهری و همکاری با مقامات محلی را به عنوان عوامل مهم شناسایی کرد. نتیجه گیری: این پژوهش نقش حیاتی مشارکت برنامه ریزان شهری در دستیابی به توسعه پایدار شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهری را نشان می دهد. مشارکت فعال در فرآیندهای برنامه ریزی، ابتکارات آموزش شهروندی و ایجاد فضاهای شهری مناسب به طور قابل توجهی کیفیت زندگی را بهبود می بخشد و روابط اجتماعی را در بافت های شهری قدیمی و جدید محله تقویت می کند. یافته ها نشان می دهد که مشارکت مؤثر برنامه ریزان شهری به عنوان کاتالیزوری برای تحقق محله آرام عمل می کند که نیازمند رویکردهای جامع است که تخصص حرفه ای، مشارکت جامعه و اصول توسعه پایدار را یکپارچه می کند.

  امروزه پاسخ به مسائل و چالش های درونی و بیرونی شهرها به خصوص در کلان شهرها، تبدیل به مهم ترین و اصلی ترین دغدغه مدیریت شهری شده است. معمولا طرح ها و برنامه های شهری به عنوان سندی برای ارائه وضع موجود، به چالش ها، تأکید بر قوت ها و فرصت ها، چشم انداز سازی و... اشاره داشته اند؛ لذا پژوهش حاضر بر آن بوده است تا به واکاوی نظری و عملیاتی برنامه های توسعه ای در شهر رشت بپردازد. بدین منظور براساس تئوری زمینه ای، نوع پاسخ گویی به این هدف کیفی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و مصاحبه عمیق با 30 نفر از صاحب نظران سطح شهری بوده است. همچنین با استفاده از نرم افزار «MAXQDA» اقدام به استخراج کدهای باز و محوری و در نهایت کدگذاری گزینشی با بهره گیری از پتانسیل های شهر و نظر نخبگان شده است. نتایج بررسی های صورت گرفته نشان می دهد مهمترین مؤلفه های نظری اندیشه ای در بعد علی شامل: نظام برنامه ریزی کشور و محتوای طرح های جامع و مشکلات اجرایی، مشکلات مربوط به ماهیت حقوقی، اموال و دارایی های شهرداری ها و مراجع قضایی و ... است. در بعد پدیده شامل: غفلت مسائل اجتماعی،گرایش تقاضا برای تغییر کاربری زمین شهری در رشت به واسطه جهت گیری های غیر علمی در طرح های توسعه شهری و... می باشد؛ در بعد راهبرد شامل: جهت دهی برنامه به سوی دستور کار اقدامات آینده، ارائه ماتریسی که متغیرهای محیطی به طور منظم در آن چیده شده باشند و غیره است و نهایتا در بعد پیامد شامل: کاهش فشارهای فزآینده ناشی از؛ تغییرات محیطی، توسعه پویش تغییر مداوم و... بوده است. همچنین در بخش عملیاتی الگو مشاهده می شود که در مفهوم علی، مهمترین مقوله شامل: نارسایی های عمیق کالبد و محتوا؛ در بخش پدیده، مقوله چندپارگی های منتج به تضعیف و ناکارامدی نظام و طرح های شهری؛ در بخش راهبرد مقوله لزوم خودپالایی ریشه ای و بازسازی هدفمند با تأکید بر الزامات توسعه ای پراگماتیسم و نهایتاً در بخش پیامد مقوله عدم تکافوی راهکارهای موجود برای توسعه عملیاتی و آینده نگر مهمترین مقولاتی بوده اند که هر کدام مفاهیم مترتب بر خود را داشته اند.

هدف: این پژوهش با هدف بازخوانی نظام مند ادبیات و ارائه یک طبقه بندی نوین از شاخص های کلیدی ارزیابی شهر سبز صورت پذیرفته است. با توجه به انبوه و پراکندگی شاخص های موجود، دستیابی به یک چارچوب طبقه بندی منسجم برای فهم جامع تر و عملیاتی سازی این مفهوم از اهمیت بسزایی برخوردار است. روش: این مطالعه با رویکرد مرور نظام مند و بر اساس پروتکل پریزمای 2020 انجام شده است. جست وجو در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و بین المللی منجر به شناسایی ۳۵ سند مرتبط شد. داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل و شاخص های استخراج شده طی فرایندی پالایشی در سه مرحله ادغام و دسته بندی شدند. یافته ها: تحلیل یافته ها منجر به شناسایی نهایی ۲۳ شاخص کلیدی شد که در یک چارچوب مفهومی چهاربُعدی سازماندهی شدند: بُعد محیط زیستی  اکولوژیکی (۷ شاخص؛ مانند کیفیت هوا، مدیریت پسماند، سرانه فضای سبز)؛ بُعد اجتماعی  فرهنگی (۷ شاخص؛ مانند عدالت در دسترسی به پارک ها و خدمات شهری، مشارکت شهروندی، حفظ میراث فرهنگی)؛ بُعد کالبدی  زیرساختی (۵ شاخص؛ مانند حمل ونقل عمومی، انرژی های تجدیدپذیر، فرم پیاده محور)؛ بُعد اقتصادی و حکمرانی (۴ شاخص؛ مانند اشتغال سبز، برنامه ریزی راهبردی، جذب سرمایه). نتیجه : یافته ها مؤید آن است که مفهوم «شهر سبز» ماهیتی چندبُعدی یکپارچه و متوازن دارد که تحقق آن مستلزم توجه هم زمان به چهار رکن محیط زیستی، اجتماعی، کالبدی، و حکمرانی است. چارچوب پیشنهادی می تواند به عنوان ابزاری راهبردی برای برنامه ریزان، مدیران شهری، و پژوهشگران در جهت تدوین سیاست ها، ارزیابی عملکرد، و انجام دادن مطالعات مقایسه ای مورد استفاده قرار گیرد. این مطالعه بر ضرورت عبور از نگاه تک بعدی و اتخاذ رهیافتی کل نگر در مسیر توسعه پایدار شهری تأکید می ورزد.

آلودگی محیط زیست هم زمان با تقاضای انرژی جهان افزایش یافته و به بحران انرژی و گرمایش جهانی دامن زده است. دی اکسیدکربن یکی از مهم ترین گازهای گلخانه ای است که 58 درصد از مصرف انرژی جهانی را تشکیل می دهد. ازاین رو با توجه به اهمیت انتشار گاز دی اکسیدکربن، پژوهش حاضر به دنبال بررسی تأثیر قیمت زمین بر انتشار دی اکسیدکربن در بخش صنعت ایران، با استفاده از روش رگرسیون کوانتایل در فاصله زمانی فصل اول سال 1390 تا فصل چهارم سال 1402 است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که در تمامی دهک ها، قیمت زمین، ارزش افزوده بخش صنعت و نرخ رشد جمعیت شهری تأثیر مثبت و معنی دار بر انتشار دی اکسیدکربن در بخش صنعت ایران، و مجذور ارزش افزوده بخش صنعت تأثیر منفی و معنی دار بر انتشار دی اکسیدکربن در بخش صنعت ایران دارد. در رابطه با تأثیر مثبت قیمت زمین بر انتشار دی اکسیدکربن، نتیجه آن شد که با افزایش قیمت زمین، محدودیت های تأمین مالی شرکت ها تشدید می یابد و از طریق محدود کردن توانایی آن ها برای تأمین مالی طرح های سازگار با محیط زیست یا اتخاذ فناوری های نوآورانه و همچنین سوق دادن آن ها به کاهش هزینه های تحقیق و توسعه و نیز تکیه بر منابع انرژی ارزان تر و کربن محور باعث افزایش انتشار دی اکسید کربن می شود. از این رو با توجه به نتایج به دست آمده از پژوهش، پیشنهاد می شود سیاست گذاران اقتصادی، الف) از طریق اعمال سیاست های مالیاتی  ممانعتی، نظیر مالیات بر عایدی سرمایه با هدف کاهش سفته بازی در زمین و کاهش ذخیره سازی زمین، زمینه لازم برای کاهش قیمت زمین و به دنبال آن کاهش انتشار دی اکسید کربن را فراهم سازند؛ ب) از طریق بهبود کارایی مصرف نهاده انرژی در واحدهای تولیدی، زمینه رشد اقتصادی همراه با کاهش آلودگی را فراهم سازند؛ ج) برنامه توسعه شهرها را هماهنگ با مباحث محیط زیست تدوین کنند.

سیلاب شهری یک چالش جهانی چندبعدی است که احتمال دارد در آینده در اثر تغییرات اقلیمی، دگرگونی کاربری زمین و فرسودگی زیرساخت ها شدت یابد. هدف از انجام این پژوهش تهیه نقشه پهنه بندی سیلاب حوضه شمال-شمال غرب شهر تهران مربوط به رودخانه های درکه، فرحزاد، کن و کانال سیل برگردان غرب با دوره بازگشت های 10 تا 100 سال با هدف شناسایی نواحی با خطرپذیری زیاد در شهر تهران است. پژوهش حاضر به منظور تهیه نقشه پهنه بندی سیل شهری با استفاده از اطلاعات هیدرومتری برای شبیه سازی جریان از مدل هیدرولیکی HEC-GeoRAS با ترکیب در محیط نرم افزار ArcGIS انجام شد. نتایج نشان داد گسترش مساحت پهنه سیلابی در دوره بازگشت 100 ساله در رودخانه کن 292 هکتار و بیشترین کاربری در منطقه خطر سیل را فضای سبز با 8/203 هکتار، در کانال سیل برگردان غرب 6/99 هکتار و بیشترین کاربری آن را مناطق مسکونی با 2/57 هکتار، در رودخانه درکه 8/74 هکتار و بیشترین کاربری آن را فضای سبز با 8/55 هکتار و در رودخانه فرحزاد 34 هکتار و بیشترین کاربری آن را فضای سبز با 6/32 هکتار در بر می گیرد. نتایج نشان می دهد رودخانه کن (در پایین دست سیل برگردان غرب) و کانال سیل برگردان غرب بیشترین پهنه های سیل را دارد و کاربری مناطق مسکونی و مناطق خدماتی، اداری، تجاری و کارگاهی در پهنه های با خطر سیل و ارزش اقتصادی زیاد قرار گرفته اند. نتایج این پژوهش می تواند در شناسایی مناطق پرخطر و آسیب پذیر شهر تهران در برابر سیل، هدایت توسعه شهری، طراحی زیرساخت های شهری به سمت مناطق امن تر و طراحی بهینه سیستم های جمع آوری رواناب های سطحی شهر کمک کند.