درخت حوزه‌های تخصصی

فضاهای عمومی شهری به عنوان عرصه های کلیدی تعاملات اجتماعی، نقش مهمی در شکل گیری هویت جمعی و ارتقای کیفیت زندگی شهری دارند، اما ابعاد رفتاری کاربران و الگوهای فاصله گذاری میان فردی در مطالعات ایران کمتر بررسی شده است. این پژوهش با هدف پاسخ به این پرسش که «الگوهای فاصله گذاری میان فردی در میدان نقش جهان اصفهان چگونه شکل می گیرند و در بازه های زمانی مختلف چه تغییراتی دارند؟» انجام شد. روش پژوهش ترکیبی کیفی کمی و مبتنی بر مشاهده مستقیم غیرمداخله گر بود. داده ها در سه نوع روز (کاری، نزدیک تعطیل و تعطیل) و سه بازه زمانی (صبح، عصر و شب) از کاربران شامل شهروندان و گردشگران جمع آوری و با چک لیست متغیرهایی مانند نوع فعالیت، ترکیب اجتماعی، فاصله میان فردی، طبق مدل هال، تراکم و شرایط محیطی ثبت شد. تحلیل کمی با آمار توصیفی و تحلیل کیفی با تفسیر نقشه های رفتاری و یادداشت های محیطی انجام شد. یافته ها نشان داد که الگوهای فاصله گذاری تحت تأثیر نوع روز، تراکم جمعیت و ویژگی های کالبدی فضا تغییر می کنند، در روزهای کاری فاصله های اجتماعی و عمومی غالب اند، درحالی که در روزهای تعطیل و شب ها فاصله های شخصی و صمیمی افزایش می یابند. کاربران با انتخاب موقعیت های مشخص قلمروهای موقت و نیمه خصوصی ایجاد می کنند و عناصر محیطی مانند نور، سایه و مبلمان رفتار میان فردی را تنظیم می کنند. این نتایج ضمن تأیید مدل هال، ضرورت بومی سازی آن در بستر فرهنگی و اقلیمی ایران و ارائه چهارچوبی کاربردی برای طراحی انسان محور فضاهای عمومی تاریخی را نشان می دهد.

توجه به رفتارهای محیط زیست گرایانه ازجمله صرفه جویی در مصرف آب می تواند یکی از عوامل تأثیرگذار بر پایداری محیط زیست و زمینه ای برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار در هر کشور باشد. پژوهش حاضر به دنبال بررسی عوامل مؤثر بر قصد و رفتار زنان روستایی برای صرفه جویی در مصرف آب خانگی بر اساس یک مدل ترکیبی مبتنی بر تئوری رفتار برنامه ریزی شده و تئوری انگیزه حفاظت بود. تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی، ازنظر روش گردآوری داده ها پیمایشی و ازنظر روش تحلیل داده ها، از نوع تحقیقات توصیفی است. جامعه آماری پژوهش را زنان روستایی بخش مرکزی شهرستان همدان تشکیل دادند (N=750) که با استفاده از روش نمونه گیری غیراحتمالی دردسترس، 230 نفر به عنوان نمونه آماری مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه بود که روایی آن توسط افراد متخصص تأیید و برای بررسی پایایی آن از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن در حد مناسب و قابل قبول بود. داده های به دست آمده توسط نرم افزار SPSS 27.0.1 وSmart-PLS   تجزیه وتحلیل شد. نتایج حاصل از مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد متغیرهای موجود در مدل ترکیبی حاصل از دو تئوری رفتار برنامه ریزی شده و تئوری انگیزه حفاظت شامل نگرش، هنجارهای ذهنی، خودکارآمدی، شدت درک شده، ریسک درک شده و آسیب پذیری درک شده رابطه معناداری با قصد دارد و قصد زنان روستایی برای صرفه جویی در مصرف آب هم بر رفتار آن ها در صرفه جویی در مصرف آب تأثیر می گذارد. این تحقیق برای درک قصد و رفتار زنان روستایی برای حفاظت از محیط زیست به ویژه حفاظت از آب مفید بوده و برای تشویق آنان برای حفاظت از آب ارزشمند است.

با توجه به اهمیت حیاتی معضل محیط زیست و ضرورت نگاه فرهنگی و آموزشی نسبت بدان، این پژوهش درصدد واکاوی چالش ها و مشکلات گنجاندن سواد محیط زیستی در برنامه های درسی دانشگاهی بود. پژوهش در حوزه سواد محیط زیستی انجام گرفته و ازنظر هدف، کاربردی و به لحاظ روش، کیفی از نوع تحلیل مضمون و مبتنی بر وارسی تجارب اندیشیده تعدادی از کارشناسان و صاحب نظران دانشگاهی حوزه محیط زیست استان اصفهان بود. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، دیدگاه ها و تجارب ۲۲ نفر منابع اطلاع رسان تحقیق در این زمینه جمع آوری و مورد کاوش قرار گرفت. ابزار جمع آوری اطلاعات پژوهش نیز مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته بود که با عنایت به اصل اشباع نظری انجام گرفت. جهت تجزیه وتحلیل اطلاعات حاصل از تحقیق و سازمان دهی آنها از روش هفت مرحله ای کلایزی استفاده شد. مجموعاً یافته های تحقیق نشان داد که ارتقای سواد محیط زیستی در نظام آموزش عالی کشور با دو معضل اساسی یعنی چالش های ساختاری و مسائل اجرایی مواجه است. چالش های ساختاری یا بنیادی مواردی همچون فقدان سیاستگذاری اصولی و دقیق محیط زیستی آموزش عالی، عدم وجود محتوای آموزشی و تجارب یادگیری مناسب در دانشگاه، فقدان فرهنگ نهادینه شده در حوزه محیط زیست و بی توجهی به سواد محیط زیستی در دوران ابتدایی را در برمی گیرد. در مقابل، مشکلات اجرایی این حوزه هم شامل مواردی مثل کمبود استادان و نیروی انسانی متخصص سواد محیط زیستی در دانشگاه، بی تفاوتی و عدم وجود دغدغه های محیط زیستی، تئوری زدگی افراطی آموزش ها و عدم وجود قوانین و یا چهارچوب های قانونی جدی است. بدیهی است مقابله اثربخش با چالش های یادشده مستلزم سیاستگذاری و برنامه ریزی دقیق نهاد دانشگاه در حوزه آموزش محیط زیست و بر مبنای آن، اقدامات علمی در این حوزه می باشد.

برای خط مشی گذاری یا سیاستگذاری عمومی می توان سطوح مختلفی در نظر گرفت. سطح راهبردی سیاستگذاری درواقع فصل مشترک موضوع سیاستگذاری عمومی و مدیریت استراتژیک محسوب می شود. خط مشی گذاری عمومی در رویکرد فرآیند آن دارای مراحل کلی تدوین، اجرا و ارزیابی است. مرحله اجرا نسبت به سایر مراحل کمتر موردتوجه قرارگرفته است. خط مشی ها زیست محیطی یکی از موضوعات مهم سطح راهبردی در کشورهای گوناگون محسوب می شود چراکه اثرات گسترده ای بر آحاد شهروندان داشته و به صورت مستقیم و طی یک بازه زمانی بلندمدت سلامت آنان را تحت تأثیر قرار می دهد. یکی از آشکارترین مسائل زیست محیطی کشور مسئله آلودگی هوا است که در این سال های اخیر اثرات منفی زیادی را به دنبال داشته است. قوانینی جهت رفع و کاهش آلودگی هوا تدوین شده است اما به طور کامل اجرایی نشده اند. پژوهش حاضر تحلیل چرایی و اولویت بندی موانع اجرایی قانون هوای پاک به عنوان یکی از مهم ترین راهبردهای زیست محیطی را از طریق به کارگیری رویکرد ترکیبی (ابتدا تحلیل مضمون و سپس تکنیک دیمتل) را دنبال می کند. تحلیل مضمون از طریق مصاحبه با مدیران و خبرگان زیست محیطی کشور و نهایتاً کدگذاری داده ها منجر به شکل گیری 5 مضمون فراگیر (موانع مربوط به مجریان و مدیران، محیطی، ساختاری، سخت افزاری و زیرساختی و نقص در ماهیت قانون) شده است. سپس برای سطح بندی موانع اجرای قانون هوای پاک با کمک مضامین سازمان دهنده پرسش نامه مقایسه زوجی تشکیل شده است. نهایتاً موانع اجرای قانون هوای پاک در دو سطح بالا (موانع اثرگذار) و پایین (موانع اثرپذیر) سطح بندی شده اند.

تعلق مکانی فرصت رشد محیط زیست و توسعه فضای گردشگری است؛ زیرا زمینه صیانت از محیط زیست را فراهم کرده و رفتار گردشگران را در مسیری هدفمند هدایت می نماید. به همین منظور، هدف از انجام این پژوهش، تبیین مدل حس تعلق مکانی در رفتار محیط زیست گرایانه گردشگران شهرستان دزفول است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و ازنظر روش و ماهیت، توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را گردشگران شهرستان دزفول در سال 1402 تشکیل می دهند که تعداد آن ها برابر با 000/550/2 نفر برآورد گردیده است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 384 نفر مشخص گردید که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استفاده شد و برای تحلیل داده ها از رویکرد مدل سازی معادله ساختاری واریانس محور با کمک نرم افزارهای SPSS و Smart-PLS استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که حس تعلق مکانی با ضریب مسیر 667/0 بر رفتار محیط زیست گرایانه گردشگران شهرستان دزفول تأثیر دارد؛ همچنین وضعیت تمامی شاخص های پژوهش بالاتر از سطح متوسط و مطلوب است. درنهایت می توان نتیجه گرفت که مؤلفه های تعلق به مکان، هویت مکانی، وابستگی مکانی و دل بستگی احساسی به ترتیب اولویت بر رفتار محیط زیست گرایانه گردشگران شهرستان دزفول تأثیرگذارند.

مقدمه و هدف: یکی از اصول کلیدی نظریه های کریستوفر الکساندر، تأکید بر شناخت عمیق محیط و ارتباط با فرهنگ های محلی است. این پژوهش با هدف بررسی هویت محیطی و معماری شهر ارومیه از دیدگاه نظریات الکساندر انجام شده است. ارومیه به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص و تنوع فرهنگی، محیطی مناسب برای تحلیل هویت محیطی و نقش معماری در تقویت همزیستی اقوام و ادیان مختلف دارد. روش پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و به صورت مطالعه موردی انجام شده است. داده ها از طریق مشاهده، مصاحبه و عکاسی گردآوری و سپس تحلیل شده اند. رویکرد کیفی و پارادایم فرااثبات گرایی به منظور دستیابی به شناختی عمیق از هویت معماری و نقش آن در همزیستی مسالمت آمیز استفاده شده است. یافته ها: نتایج نشان می دهد که بناهای تاریخی و مذهبی ارومیه، مانند کلیسای ننه مریم و مسجد جامع، با محیط طبیعی و نیازهای فرهنگی مردم هماهنگ بوده و حس تعلق به مکان را تقویت می کنند. معماری ارومیه با بهره گیری از مصالح بومی و اصول پایداری، علاوه بر سازگاری با اقلیم، به ایجاد پیوندهای فرهنگی میان اقوام مختلف کمک کرده است. همچنین، فضاهای باز پیرامون بناها به عنوان نقاط گردهمایی اجتماعی و فرهنگی، تعاملات میان اقوام را تسهیل کرده اند. نتیجه گیری: پژوهش نشان می دهد که معماری ارومیه، به دلیل استفاده از مصالح بومی و توجه به اصول پایداری، علاوه بر همخوانی با محیط طبیعی، به عنوان نمادی از همزیستی فرهنگی و تعاملات مثبت میان اقوام مختلف عمل کرده و می تواند الگویی برای دیگر محیط های چندفرهنگی باشد.

پیدایش حکومت و دولت، نقطه عطف تاریخ بشر است. تاریخ تمدن و تکامل زندگی انسان بدون توجه به حکومت و دولت تقریباً بی معناست. در حقیقت، حکومت و دولت، مهم ترین اختراع و دستاورد جمعی بشر محسوب می شود، چرا که تمام پیشرفت ها و دستاوردهای مدنی و تمدنی انسان در ذیل حکومت و دولت شکل گرفته است. دولت و حکومت نشانه مدنیت، پیشرفت و بیانگر سیر تکوین و تکامل زندگی اجتماعی و سیاسی انسان هاست. مطالعه حکومت و دولت در ایران و واکاوی و تطبیق آن با نظریه های خاستگاه حکومت مسئله مهمی است که نیازمند مطالعه و بررسی است. سؤال اصلی پژوهش این است که خاستگاه دولت و حکومت در ایران چگونه بوده است و بر اساس کدام نظریه یا نظریه ها، خاستگاه حکومت در ایران را می توان توضیح داد و آن را تبیین کرد. پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی انجام شده و داده های مورد نیاز پژوهش به شیوه کتابخانه ای و با استفاده از منابع معتبر جمع آوری شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد نظریه های خاستگاه حکومت متنوع و برخی از آنها تجویزی است و لزوماً منطبق بر واقعیت های تاریخی نیست. در خصوص تجربه ایران، برخی نظریه های خاستگاه حکومت بر اساس فضای سیاسی و تکوین دولت و حکومت در ایران می توانند تا حدی و بخشی از مسئله را توضیح دهند و در برخی دیگر به کلی ناتوان هستند. در میان نظریه های مختلف، نظریه مرکزگرا و مرکزگریز ریچارد هارتشورن و نظریه سیرکلاسیون و آیکونوگرافی ژان گاتمن در جغرافیای سیاسی از تأیید پذیری و توضیح پذیری بیشتری نسبت به سایر نظریه ها درباره ایران برخوردار است.

با توجه به بحران کمبود آب در کشور و پایین بودن راندمان مصرف آب در بخش کشاورزی، تمرکز بر رویکردهای بهبود مصرف آب و افزایش راندمان مصرف آب در این بخش، اهمیت فراوانی دارد. یکی از مهم ترین اقدامات انجام شده در این راستا توسعه شبکه های آبیاری و زهکشی می باشد. علی رغم هزینه های فراوان جهت اجرای این شبکه ها، متاسفانه در بسیاری موارد عدم کارایی و بی استفاده ماندن آن ها مشاهده می شود. تخریب کانال ها یا تجهیزات به کاربرده شده نمونه هایی از این موارد می باشند. مدیریت مشارکتی آب و انتقال مدیریت آبیاری به بهره برداران به عنوان راه چاره برای بهبود کارایی شبکه های آبیاری در این پژوهش به شیوه مروری مورد بررسی قرار گرفته و اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه ای و سایت های اینترنتی جمع آوری شده است. اجرای شبکه های آبیاری و زهکشی با توجه به اثرات مفید و نقش مهم خود در احیای اراضی کشاورزی اهمیت بسیار بالایی دارد. اجرای بسیاری از این طرح ها توسط دولت و بدون دخالت و بهره گیری از نظر کشاورزان انجام شده و همین موجب شده تا در بسیاری از موارد آنان به طرح های اجرا شده تعلق خاطری نداشته باشند. علت این موضوع نواقص فنی در اجرای شبکه های آبیاری و مشکلات مربوط به بهره برداری از این شبکه ها می باشد. این مسئله در درازمدت زمینه شکست این طرح ها را فراهم می آورد. بنابراین جلب مشارکت بهره برداران در مراحل طراحی و اجرا و همچنین زمینه سازی برای واگذاری مدیریت و بهره-برداری از شبکه های آبیاری و زهکشی یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. تجربیات اخذ شده در رابطه با جلب مشارکت های مردمی در مدیریت منابع مشترک آب، حاکی از آن است که اتخاذ این سیاست، قانونمند شدن توزیع آب در بین بهره برداران، مدیریت بهینه آب در بین بهره برداران، ارتقای مهارت های بهره برداران، مطلوب تر شدن سیاست گذاری های تخصیص آب و در نهایت بهبود کیفیت آب های سطحی را موجب می شود.

زمینه: حکمروایی یکپارچه شهری، با ایجاد هماهنگی میان نهادها و تقویت مشارکت شهروندان، می تواند به بهبود کیفیت زندگی و توسعه پایدار کمک کند. بااین حال، کلان شهرهایی مانند تهران با چالش های گوناگون و متعددی مانند ناهماهنگی میان نهادها، تعدد قوانین و ضعف در مشارکت شهروندی مواجه هستند که مانع از نهادینه سازی مدیریت یکپارچه شهری می شوند. روش: این پژوهش با استفاده از روش های ترکیبی کیفی و کمی انجام شده است. در مرحله کیفی، از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۰ متخصص و تشکیل ۵ پنل تخصصی به منظور شناسایی موانع نهادینه سازی حکمروایی یکپارچه شهری بهره گرفته شد. در مرحله کمی، تحلیل عاملی تأییدی و شاخص های آماری مانندKMO ، آلفای کرونباخ و Q² به منظور بررسی پایایی و اعتبار ابزار اندازه گیری و توانایی پیش بینی مدل مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: نتایج تحلیل عاملی نشان داده است که موانع نهادینه سازی مدیریت یکپارچه شهری در چهار بعد اصلی دسته بندی می شوند: بعد سازمانی (۳۵.۷٪ واریانس)، بعد قانونی (۲۷.۵٪)، بعد فرهنگی-شناختی (۱۸.۲٪) و بعد هنجاری-اجتماعی (۱۴.۱٪). شاخص Q² توانایی پیش بینی مدل را با بیشترین مقدار برای بعد هنجاری-اجتماعی (۰.۳۷۵) و کمترین مقدار برای بعد قانونی(۰.290) تأیید می کند. نتایج: یافته ها نشان می دهند که موانع نهادینه سازی مدیریت یکپارچه شهری چندبعدی و درهم تنیده هستند. بعد هنجاری-اجتماعی با بیشترین توانایی پیش بینی، تأکید بر مسائلی مانند نابرابری های اجتماعی و ضعف مشارکت شهروندی دارد. برای رفع این موانع، نیاز به رویکردی جامع شامل اصلاح ساختارهای سازمانی، تدوین قوانین شفاف، ارتقای آگاهی عمومی و تقویت فرهنگ مشارکت است. پژوهش حاضر می تواند به عنوان چارچوبی برای بهبود حکمروایی شهری در کلان شهرهایی مانند تهران مورداستفاده قرار گیرد.

توسعه ورزش نقش کلیدی در پیشرفت شهرها ایفا می کند، چرا که با ایجاد فضاهای عمومی فعال و تقویت ارتباطات اجتماعی، به بهبود کیفیت زندگی شهری کمک می نماید. سرمایه گذاری در زیرساخت های ورزشی نه تنها فرصت های جدیدی برای جذب گردشگران و افزایش درآمدهای اقتصادی فراهم می آورد، بلکه نقش مهمی در پویایی و توسعه پایدار شهرها ایفا می کند. در همین راستا پژوهش حاضر، با اتخاذ رویکرد آینده پژوهی و با هدف کاربردی و توصیفی-تحلیلی، به بررسی شاخص های توسعه ورزش بر توسعه شهری در شهر اهواز می پردازد. داده های مورد نیاز از طریق منابع کتابخانه ای و پرسشنامه جمع آوری شده و جامعه آماری آن شامل 50 نفر از خبرگان، اساتید دانشگاه، مدیران و کارشناسان فعال در زمینه های شهر، توسعه شهری و ورزش در شهر اهواز است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش دلفی و ماتریس اثرات متقاطع (میک مک) انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که از میان 23 زیرشاخص، 14 عامل به عنوان محرک های کلیدی برای آینده توسعه ورزش بر توسعه شهری شناسایی شده اند که دارای بیشترین تأثیرگذاری و کمترین تأثیرپذیری هستند. در این میان، سه زیرشاخص درآمدهای مالیاتی از فعالیت های ورزشی و رویدادها، افزایش آگاهی زیست محیطی از طریق رویدادها و فعالیت های ورزشی در طبیعت و افزایش فعالیت های تجاری و گردشگری ورزشی به ترتیب بالاترین تأثیر توسعه ورزش را بر توسعه شهری اعمال می کنند. به طور کلی، توسعه زیرساختی و محیطی، با قرار گرفتن در ناحیه اول(عوامل تاثیرگذار) بیشترین پتانسیل را برای افزایش توسعه ورزشی بر توسعه شهری ایفا می کنند و نیازمند مدیریت هوشمندانه برای تقویت جنبه های مثبتشان هستند. این در حالی است که عوامل توسعه اجتماعی و فرهنگی کمترین تأثیر را نشان می دهند. که لزوماً به معنای بی اهمیتی آن ها نیست، بلکه نشان دهنده نیاز به رویکردهای مکمل و هماهنگ برای فعال سازی این بخش ها است.

مشارکت شهروندان در برنامه ریزی مدیریت شهری و فرآیندهای تصمیم گیری در چارچوب حکومت دموکراتیک و مشارکتی اهمیت قابل توجهی دارد. اصول اساسی حکمرانی خوب، مشارکت جامعه را به عنوان ابزاری برای تقویت دولتی که با شفافیت، پاسخگویی، فراگیر بودن، و پاسخگویی به خواسته ها و اهداف شهروندان مشخص می شود، اولویت دارد. . هدف از این پژوهش بررسی نقش مشارکت شهروندان در موفقیت مدیریت شهری دزفول و ارائه راه کارهای مناسب جهت ارتقا مشارکت شهروندان در مدیریت شهری است. مطالعه حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی و از نظر روش گردآوری، پیمایشی است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، از آمار استنباطی (آزمون تی تک نمونه) در محیط نرم افزارspss و همچنین برای اولویت بندی متغیرهای موردنظر، از آزمون فریدمن استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ساختار سیاسی حاکمیت (75/4) ، بازسازی شهر(20/4) و تاثیر گذاری و نظارت شهروندی (88/3) ، بیشترین اولویت را دارا هستند. و در مقابل کمترین میانگین نیز مربوط به دموکراسی نمودن (32/2) ، بازنمایی قدرت شهروندان (40/1) و تمایلات جمعی(20/1) بوده است.

این پژوهش به بررسی تغییرات محیطی در منابع آبی، پوشش گیاهی و کاربری اراضی شهرستان رشت طی سال های 1994 تا 2024 می پردازد. هدف آن، دستیابی به درکی جامع از روندها و فشارهای انسانی بر منابع طبیعی است. داده های تحقیق از تصاویر ماهواره ای لندست (نسخه های TM5، ETM+7، OLI/TIRS 8 و 9) گرفته شده از پایگاه Earth Explorer و پردازش آن ها با نرم افزار ENVI انجام گرفته است. نتایج نشان می دهد که پهنه های آبی رشت طی سه دهه گذشته با روندی نزولی، از 13.05 کیلومترمربع در 1994 به 8.05 کیلومترمربع در 2024 کاهش یافته اند. کمترین سطح آبی در 2012 با 2.81 کیلومترمربع ثبت شد، اما در 2018 به دلیل وقوع سیل سراسری مارس 2018 افزایش موقتی مشاهده شد. تحلیل شاخص NDVI نیز بیانگر کاهش تدریجی پوشش گیاهی، به ویژه در نواحی مرکزی، شرقی و جنوب شرقی شهر است. این روند عمدتاً پیامد گسترش ساخت وسازهای شهری، تغییر کاربری اراضی کشاورزی و جنگلی، و توسعه بی رویه سکونتگاه های انسانی محسوب می شود.بر پایه یافته ها، فشار ناشی از فعالیت های انسانی بر منابع طبیعی به طور مداوم رو به افزایش است و نیاز فوری به سیاست های مدیریت پایدار زمین و آب وجود دارد. راهکارهای پیشنهادی شامل حفاظت و احیای پهنه های آبی، کنترل گسترش شهری، و تقویت پوشش سبز در مناطق شهری است تا پایداری زیست محیطی منطقه حفظ شود. پیامدهای زیست محیطی مشاهده شده شامل تخریب اکوسیستم های آبی، کاهش تنوع زیستی، افت نفوذپذیری خاک، افزایش رواناب سطحی، شکل گیری جزایر حرارتی شهری و تشدید آسیب پذیری در برابر تغییرات اقلیمی است. در مجموع، نتایج تحقیق تأکید می کند که برای حفظ تعادل اکولوژیکی و بهبود کیفیت زیست در شهرستان رشت، اجرای سیاست های جامع و پایدار در زمینه مدیریت منابع طبیعی ضروری است.

با توجه به روند بی سابقه و رو به رشد جمعیت و گسترش شهرها و با افزایش س اخت وس ازها و در محدوده, حاشیه شهری مسئله نظ ام م دیریت و برنام ه ری زی ش هری را تح ت الش عاع ق رار داده اس ت؛یکی از رویکردهای جدید در برنامه ریزی شهری، استفاده از تصاویر ماهواره ای و روش های نوین سنجش از دور می باشد. روش پژوهش حاضر توصیفی و کمی است که با هدف استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین بر پایه پردازش شئ گرا از تصاویر ماهواره سری لندست و سنتینل انجام گرفته است. بعد از انجام تصحیحات و تلفیق تصاویر یا Image fusion با استفاده از روش های NNDiffuse و Gram schmidt تصاویر لندست و سنتینل در نرم افزار ENVI 5.6 انجام گرفت و تصویری جدید با خصوصیات مشترک دو تصویر تولید گردید جهت قطعه بندی و طبقه بندی از نرم افزار ایکاگنیشن استفاده گردید و فرآیند قطعه بندی بر اساس مقیاس، ضریب شکل و ضریب فشردگی مناسب با هدف تولید اشیاء تصویری انجام شد. با استفاده از طبقه بندی کننده های یادگیری ماشین مبتنی بر پردازش شئ گرای محدوده فیزیکی شهر مشگین شهر تولید شد بر اساس نتایج تحقیق، طبقه بندی کننده بیز دارای دقت کلی 96 درصد و ضریب کاپای 94/0، k - نزدیکترین همسایه دارای دقت کلی 97 درصد و ضریب کاپای 94/0، ماشین بردار پشتیبان دارای دقت کلی 95 درصد و ضریب کاپای 94/0، درخت تصمیم گیری دارای دقت کلی 96 درصد و ضریب کاپای 94/0 و درخت های تصادفی دارای دقت کلی 94 درصد و ضریب کاپای 84/0 بودند. لذا از بین کلیه الگوریتم های مورد استفاده در این تحقیق، k - نزدیکترین همسایه با دقت کلی 97 درصد و ضریب کاپای 94/0 مقدار دقت بیشتری را ارائه نمود. کلاس اراضی ساخته شده بیشترین تغییر را به مقدار 92/16 درصد ازنظر افزایش مساحت داشته است.

این مقاله به بررسی پیشران های برند سازی گردشگری روستایی مجازی در روستای تاریخی کندوان می پردازد. با توجه به ویژگی های منحصربه فرد معماری صخره ای و فرهنگ بومی غنی کندوان، این منطقه ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یک مقصد گردشگری مجازی جذاب دارد. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر در تقویت برند سازی مجازی برای این منطقه با تأکید بر فناوری های دیجیتال، شبکه های اجتماعی، و مشارکت جوامع محلی است. در این راستا، استفاده از فناوری هایی مانند واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)، توسعه زیرساخت های دیجیتال، و ایجاد محتوای کاربرمحور (UGC) به عنوان پیشران های اصلی مورد بررسی قرار گرفته اند. همچنین، نقش شبکه های اجتماعی در ارتقاء آگاهی عمومی و تبلیغات هوشمند در جذب گردشگران مجازی بررسی شده است. نتایج نشان می دهد که برند سازی مجازی می تواند تأثیرات مثبتی بر توسعه اقتصادی و اجتماعی کندوان داشته باشد و با ارتقاء زیرساخت های دیجیتال و افزایش مشارکت ساکنان محلی، این فرآیند می تواند به توسعه پایدار گردشگری روستایی منجر شود. در پایان، پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی و بهبود استراتژی های برند سازی مجازی ارائه شده است.

هدف این تحقیق شناسایی عوامل تأثیرگذار بر نگرش کشاورزان نسبت به خشکسالی در بخش مرکزی شهرستان اقلید می باشد. جامعه آماری 7650 کشاورز (7650N=)، که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب، تعداد 365 کشاورز به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش تحقیق پیمایشی و ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه محقق ساخت بوده است. روایی پرسشنامه از طریق بهره گیری از نظرات برخی استادان صاحب نظر دانشگاهی و کارشناسان با تجربه سازمان جهاد کشاورزی صورت گرفته و آزمون مقدماتی و اعتبار پرسشنامه از طریق تکمیل 30 پرسشنامه خارج از جامعه مورد نظر و ضریب آلفای کرونباخ برای بخش های مختلف بین 75/0 و 90/0 مورد تأیید قرار گرفت. مهم ترین یافته های این مطالعه حاکی از ارتباط معنادار سابقه فعالیت کشاورزی، میزان تحصیلات، میزان استفاده از منابع اطلاعاتی و دانش کشاورزان نسبت به راهکارهای مقابله با خشکسالی، با نگرش کشاورزان نسبت به این پدیده می باشد. علاوه بر این بین کشاورزان با دو نگرش فعال و منفعل از نظر دانش و دیدگاه در خصوص اثرات خشکسالی اختلاف معناداری وجود دارد. یافته های حاصل از رگرسیون چند متغیره گام به گام نشان داد که متغیرهای دانش کشاورزان نسبت به راهکارهای مقابله با خشکسالی و دیدگاه آن ها در خصوص اثرات اجتماعی خشکسالی، 53 درصد از تغییرات نگرش کشاورزان را نسبت به خشکسالی پیش بینی می کند.

مازندران در زمره استان های با اکثریت جمعیت روستانشین و برخوردار از اقتصاد کشاورزی در دوره پهلوی دوم بود. در دهه چهل شمس اما با اجرای سیاست ها و طرح های جامع گردشگری بافت برخی از روستاهای استان در دچار تغییر شد. درحالی که سیاست توسعه گردشگری با اهداف اقتصادی در دوره پهلوی دوم منجر به تغییر بافت برخی از روستاها مازندران به بافت شهری شد؛ تبدیل شدن روستای آلاشت به شهر در دوران پهلوی دوم متفاوت و متأثر از شرایطی ویژه و در نتیجه رواج و نوعی گردشگری با اهداف سیاسی و تبلیغاتی بود. بر این اساس پژوهش پیش رو در صدد است تا با استفاده از روش تحقیق تاریخی و به کارگیری اسناد آرشیوی، به طرح و پاسخگویی این پرسش بپردازد که گردشگری سیاسی برپایه اهداف سیاسی و تبلیغاتی حکومت در عصر پهلوی دوم چه تأثیری بر تبدیل موقعیت آلاشت از روستا به شهر داشت؟ یافته های تحقیق نشان می دهد که برخلاف برخی از روستاهای مازندران مانند فریدونکار، نشتارود، محمودآباد متل قو ... که در نتیجه سیاست توسعه گردشگری با اهداف اقتصادی بافت روستائی آنها تبدیل به بافت شهری شد؛ این اتفاق در مورد روستای آلاشت در نتیجه نوعی گردشگری سیاسی با اهداف تبلیغاتی به گونه دیگر رقم خورد. ضرورت فراهم آوردن امکانات زیر ساختی برای حضور، بازدید و اقامت بازدیدگنندگان از زادگاه موسس سلسله پهلوی در نتیجه سیاست های تبلیغاتی حکومت پهلوی دوم در شناساندن رضاشاه به عنوان پدر ایران نوین منجر به شکل گیری نوعی گردشگری سیاسی در این روستا شد. درپی تلاش حکومت پهلوی دوم برای توسعه گردشگری سیاسی در آلاشت اگرچه این روستا از موقیت و امکانات شهری مانند امکانات رفاهی و بهداشتی، راه، آب، برق و تلفن، شهردار، پاسگاه ژاندامری، دادگستری ... برخوردار شد و در نتیجه آن در تقسیمات اداری به عنوان حوزه شهری شناخته شد؛ اما بافت آن دچار تغییر نشد و به شکل بافت روستایی باقی ماند.

مقدمه: کشور ایران با مسائل و مشکلات محیط زیستی فراوانی روبه رو است که رفع یا کاهش آن ها مستلزم حرکت عمومی و هم افزایی اقدامات در حاکمیت، نهادها، سازمان ها و افراد جامعه است. پژوهش حاضر به عنوان نخستین پژوهش جدی به بازنمایی محیط زیست در سه فیلم سینمایی ایرانی پرداخته است. با توجه به تولیدات اندک سینما و تلویزیون (تنها ۴ فیلم سینمایی در بازه زمانی بین سال های ۱۳۷۶ تا ۱۳۹۴) در این حوزه، انجام این پژوهش برای توسعه و افزایش تولیدات سینما و تلویزیون در حیطه محیط زیست امری ضروری به نظر می رسد. در واقع اهمیت این پژوهش در پیوند وظایف سینما در زمینه محیط زیست تعریف می شود. سؤالاتی که در این پژوهش به آن ها پاسخ خواهیم داد عبارت اند از: سینمای ایران چگونه محیط زیست را بازنمایی می کند؟ و چه حوزه هایی از محیط زیست در فیلم ها بازنمایی شده اند؟ مواد و روش ها: نمونه های موردنظر فیلم هایی هستند که به طور کامل موضوع و مسئله محیط زیست روایت اصلی آن ها بوده است. شیوه استخراج داده ها به این صورت است که پژوهشگران هر جمله و متنی که به صورت صریح و ضمنی به مسئله محیط زیست اشاره دارد را استخراج و پس از دسته بندی، آن ها را در تقسیم بندی های مشخص در سطح «توصیف» جایگذاری و سپس به «تفسیر» و «تبیین» آن ها در روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف پرداخته شد. یکی از بهترین و برجسته ترین تحلیل هایی که شرایط شکل گیری یک گفتمان در موقعیت اجتماعی یک متن و روابط میان آن و زبان و کنشگران را نمایان می کند تحلیل گفتمان انتقادی است. این روش زبان را به عنوان شکلی از کارکرد اجتماعی بررسی و بر بازتولید قدرت اجتماعی به وسیله متن تأکید می کند. در این روش برخلاف تحلیل های زبان شناسانه، فقط با عناصر نحوی و لغوی تشکیل دهنده جمله به عنوان اصلی ترین مبنای تشریح معنا، یعنی «زمینه متن» سرکار نداریم؛ بلکه با عوامل بیرون از متن، یعنی بافت موقعیتی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، ارتباطی و غیره روبرو هستیم؛ بنابراین، تحلیل گفتمان چگونگی تبلور و شکل گیری معنا و پیام های واحدهای زبانی را در ارتباط با عوامل درونی زبانی (زمینه متن) و عوامل برون زبانی مثل زمینه های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مطالعه می کند. تحلیل متن از منظر فرکلاف دارای هفت بعد است؛ چهار بعد آن (گرامر، واژه، انسجام متن و ساختار کلی متن) به مالک متن و سه بعد آن (قدرت کلام، انسجام و بینامتنیت) به تفسیر و برداشت خواننده متن مرتبط می شود. به طور خلاصه، فرکلاف در تحلیل هر یک رویداد ارتباطی، سه پدیده را بررسی می کند.1- متن: دربرگیرنده لغت، دستور، معنی شناسی و نظام آوایی 2- فعالیت گفتمانی: دربرگیرنده فرایندهای تولید و مصرف متن 3- فعالیت اجتماعی: جنبه ای از گفتمان است که به موضوعات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی می پردازد که گفتمان در آن شکل گرفته است. نتایج و بحث: مسائل مربوط به انرژی های پاک، عدم اتکا به منابع نفتی و توسعه مبتنی بر منابع تجدید پذیر، مصرف بهینه آب و انرژی، تأکید بر تغییر سبک زندگی مسالمت آمیز با محیط زیست، عدم برنامه ریزی دولت در استخدام، به کارگیری و کمبود نیروهای جنگلبانی در این سه اثر بازنمایی شده است. همچنین به بحران های محیط زیستی چون فرسایش خاک، بیابان زایی، جنگل زدایی، توزیع ناعادلانه انرژی و آب، خشک شدن تالاب ها و دریاچه ها، نابودی پوشش های گیاهی و جانوری و خط مشی و سیاست گذاری های دولت اشاره ای نشده و موضوعات به قاچاق چوب، زباله ها، آلودگی هوا و استفاده از انرژی پاک تقلیل داده شده است. نتیجه گیری: بر اساس نتایج، فیلمی که به طور منسجم و اخص چالش ها و مشکلات محیط زیستی را روایت کند و در ژانر محیط زیستی باشد در سینمای ایران بسیار محدود است. بیشتر فیلم و سریال های ساخته شده در این زمینه نتوانستند تمرکز ویژه ای بر موضوعات محیط زیستی داشته باشند و با واردکردن موضوعات دیگر به فیلم، دچار چند پارگی روایت می شوند. هم چنین عدم سیاست گذاری ها و عملکرد دولت در فیلم های موردبررسی به صورت جدی به چشم می خورد. به عبارتی گفتمان محیط زیستی در فیلم های سینمایی بررسی شده، مشکلات ساختاری محیط زیست را نادیده گرفته است.

مقدمه: نواحی روستایی با چالش هایی مانند کاهش جمعیت، درآمد پایین و افول اقتصادی مواجه اند. حفظ کشاورزی سنتی بدون تغییر، مشکلات اجتماعی را تشدید می کند. توسعه گردشگری روستایی به عنوان راهکاری برای ارتقای معیشت، حفظ میراث فرهنگی و افزایش تاب آوری مناطق روستایی پیشنهاد شده است. سرمایه گذاری هدفمند و اصلاح سیاست های حمایتی در این زمینه ضروری است. با تنوع محصولات و بهبود امکانات، روستاها می توانند گردشگران بیشتری جذب کنند. با این حال، باید توسعه گردشگری به گونه ای مدیریت شود که هم به ساکنان سود برساند و هم به محیط طبیعی آسیب نرساند. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش مشارکت پذیری جوامع روستایی در توسعه پایدار گردشگری آن ها است. مواد و روش ها: این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی انجام شد. ابزار اصلی گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته است. جامعه آماری پژوهش، متخصصان و کارشناسان گردشگری روستایی هستند. برای تعیین حجم نمونه از روش تمام شماری استفاده و در نهایت 30 نفر انتخاب شده است. روایی محتوایی پرسش نامه توسط اساتید و خبرگان حوزه گردشگری و توسعه روستایی تأیید شد. پایایی پرسش نامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد و مقدار آن برابر با 782/0 به دست آمد. در این پژوهش از آزمون های مجموع نمرات، انحراف معیار و ضریب تغییرات برای اجماع نظرات بین متخصصان، از آزمون کروسکال- والیس و کندال برای ثبات بین گروهی و قابلیت اطمینان نظرات بین خبرگان و برای رتبه بندی معیارها و زیر معیارها از مدل تصمیم گیری چندمعیاره سلسله مراتبی فازی (AHP- Fuzzy) استفاده شده است. نتایج و بحث: نتایج پژوهش حاکی از آن است که مؤلفه اقتصادی گردشگری با وزن نهایی 388/0، به عنوان مهم ترین عامل مؤثر در توسعه پایدار جوامع روستایی در شهرستان شیراز شناسایی شد. پس از آن، بعد زیست محیطی با وزن 240/0 در رتبه دوم اهمیت قرار دارد. همچنین، ابعاد اوقات فراغت و آموزشی با وزن 195/0 و اجتماعی- فرهنگی با وزن 185/0 به ترتیب در مراتب بعدی قرار گرفتند. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که جنبه های اقتصادی نقش پررنگ تری در نگاه ذی نفعان نسبت به سایر ابعاد توسعه پایدار در بستر گردشگری روستایی ایفا می کنند. نتیجه گیری: تحقق توسعه پایدار روستایی مستلزم تعامل سازنده و هم افزا میان جامعه میزبان (ساکنان روستا) و جامعه میهمان (گردشگران) است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که گردشگری روستایی، در صورتی که با رویکردی مشارکت محور و برنامه ریزی شده دنبال شود، می تواند بستری برای منافع چندسویه اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیست محیطی و آموزشی برای هر دو جامعه فراهم آورد. از دیدگاه جامعه میزبان، گردشگری موجب افزایش اشتغال، تنوع معیشتی، تقویت کسب وکارهای بومی و ارتقای سرمایه اجتماعی شده است. مشارکت مستقیم روستاییان در فعالیت های گردشگری، نه تنها باعث پویایی اقتصادی شده، بلکه به حفظ و بازتولید هویت فرهنگی و همبستگی اجتماعی نیز کمک کرده است. از سوی دیگر، گردشگران با دسترسی به محیط های اصیل روستایی، تجربه هایی معنادار، آرامش روانی و آموزش غیررسمی دریافت کرده اند که در نهایت به شکل گیری نگرش های مسئولانه، آگاهی محیط زیستی و احترام به تنوع فرهنگی انجامیده است. در دوران بحران کرونا، گردشگری روستایی به عنوان مکانی امن و درمانگر روانی برای گردشگران ظاهر شد و در عین حال، به تقویت تاب آوری جامعه میزبان نیز انجامید. تحلیل ابعاد چهارگانه گردشگری نشان داد که جامعه میزبان بیشتر بر مزایای اقتصادی تمرکز دارد، در حالی که جامعه میهمان به جنبه های زیست محیطی و آموزشی-تفریحی علاقه مند است. این تمایز نیازمند سیاست گذاری دقیق تری بر مبنای انتظارات هر دو گروه است.

مقدمه: در دهه های اخیر، هم زمان با تشدید بحران های زیست محیطی و افزایش تمرکز گازهای گلخانه ای، موضوع تاب آوری شهری در برابر تهدیدات اقلیمی به یکی از محورهای اصلی سیاست گذاری و برنامه ریزی شهری در سطح جهان تبدیل شده است. تلاش های بین المللی برای کاهش آلاینده های کربنی و گذار به سوی شهرهای کم کربن، بر لزوم بازنگری در ساختارهای اقتصادی و نهادی شهرها تأکید دارند. در این میان، شهر کرمان به عنوان یکی از مراکز مهم صنعتی و معدنی کشور، با چالش هایی همچون مصرف بالای انرژی، رشد نامتوازن فضایی و وابستگی شدید به فعالیت های صنعتی روبه رو است؛ عواملی که منجر به تمرکز بالای کربن و کاهش تاب آوری زیست محیطی در بافت شهری می شوند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل و تبیین مؤلفه های اقتصادی و نهادی مؤثر بر تاب آوری در برابر کربن در سطح شهر کرمان انجام گرفته است تا با شناسایی نواحی آسیب پذیر و ارائه ی راهکارهای سیاستی، مسیر توسعه ی شهری کم کربن و پایدار را هموار سازد. مواد و روش ها: از نظر هدف، این تحقیق در زمره ی پژوهش های کاربردی قرار دارد و از حیث ماهیت و روش، توصیفی–تحلیلی است. داده های مورد نیاز از طریق دو منبع اصلی گردآوری شد: مطالعات کتابخانه ای برای استخراج چارچوب نظری و شاخص های تاب آوری اقتصادی–نهادی و مطالعات میدانی با بهره گیری از پرسشنامه ی ساخت یافته برای سنجش وضعیت موجود در سطح خانوار. جامعه ی آماری تحقیق را سرپرستان خانوارهای ساکن در شهر کرمان تشکیل دادند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، ۳۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده های گردآوری شده ابتدا با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های استنباطی شامل تی تک نمونه ای و تی مستقل در محیط نرم افزار SPSS تحلیل شد. در ادامه، برای تبیین و ارزیابی الگوهای فضایی تاب آوری و ارتباط آن با تمرکز کربن، از مدل رگرسیون وزن دار جغرافیایی (GWR) و شاخص های خودهمبستگی فضایی در محیط ArcGIS استفاده گردید. نتایج و بحث: نتایج تحلیل ها نشان داد که ابعاد اقتصادی و نهادی تاب آوری در شهر کرمان به طورکلی در سطحی بالاتر از میانگین نظری قرار دارد و می توان وضعیت کلی شهر را «نسبتاً مطلوب» ارزیابی کرد. با این حال، ناهمگونی فضایی چشم گیری میان مناطق مختلف شهری مشاهده شد که بیانگر توزیع نامتوازن ظرفیت های تاب آوری است. نتایج تفصیلی حاکی از آن است که ساکنان مناطق ۱ و ۲ از سطح بالاتری از تاب آوری اقتصادی برخوردارند، درحالی که تاب آوری نهادی در مناطق ۱ و ۵ نسبت به سایر مناطق وضعیت بهتری دارد. تحلیل رگرسیون وزن دار جغرافیایی نیز نشان داد که مؤلفه ی صنایع و فناوری با ضریب تعیین بالا (R²=0.91) بیشترین تأثیر را بر الگوی فضایی تمرکز کربن در سطح شهر دارد. پس از آن، متغیرهای جمعیت شهری و کیفیت محیط زیست به ترتیب در رتبه های دوم و سوم قرار گرفتند. این نتایج بیانگر آن است که ساختار اقتصادی مبتنی بر صنایع انرژی بر و توزیع نامتوازن خدمات نهادی، از عوامل اصلی شکل گیری تفاوت های فضایی تاب آوری در کرمان محسوب می شوند. نتیجه گیری: اگرچه میانگین کلی شاخص های تاب آوری اقتصادی و نهادی در کرمان در سطح قابل قبول قرار دارد، اما توزیع فضایی ناهمگون آن می تواند تهدیدی برای پایداری زیست محیطی و عدالت فضایی در آینده ی شهر باشد. بر این اساس، اتخاذ رویکردی یکپارچه در مدیریت شهری که بر کاهش شدت مصرف انرژی در بخش صنعتی–تکنولوژیک، تنوع بخشی به ساختار اقتصادی شهری و تقویت سرمایه های نهادی و اجتماعی متمرکز باشد، ضرورت دارد. برنامه ریزی هدفمند برای نواحی مرکزی و بافت های فرسوده که سطح تاب آوری پایین تری دارند، می تواند به ارتقای عدالت محیطی، بهبود ایمنی شهری و تحقق الگوی توسعه ی پایدار و تاب آور منجر شود. در نهایت، نتایج پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی سیاست های محلی و منطقه ای جهت کاهش انتشار کربن، ارتقای ظرفیت انطباقی و افزایش تاب آوری شهر کرمان در برابر مخاطرات اقلیمی فراهم سازد.

هدف: هدف از پژوهش حاضر شناسایی مناطق مستعد سیل خیز در منطقه نیمه خشک طبس با استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین لجستیک درختی (LT)، (K-SVM) خطی و نزدیک ترین همسایه (KNN) است تا مهم ترین عوامل مؤثر در سیل خیزی منطقه شناسایی و مورد بررسی قرارگیرد. روش و داده: ابتدا 288 نقطه سیلابی از منابع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری استان خراسان جنوبی گردآوری شده است. در گام دوم داده ها به دو بخش تقسیم شدند: 70 درصد جهت آموزش و توسعه مدل و 30 درصد جهت اعتبارسنجی. سپس 12 عامل کلیدی در ارزیابی پتانسیل سیلاب مورد بررسی قرار گرفت و دقت الگوریتم ها با استفاده از شاخص های آماری مختلف ارزیابی شد. یافته ها: نقشه های پهنه بندی سیل نشان می دهند که در الگوریتم LT، مناطق شمالی و غربی با خطر سیل خیزی زیاد (%43) و نواحی غربی و جنوبی با خطر خیلی زیاد (%36) مواجه هستند. در مقابل، الگوریتم K-SVM نشان می دهد که قسمت های مرکزی، غربی و جنوبی منطقه در معرض سیل خیزی زیاد (%59) قرار دارند، در حالی که نواحی شرقی، شمالی و مرکزی خطر سیل خیزی خیلی زیاد (%41) را نشان می دهند. در الگوریتم KNN نیز نواحی شمالی، شرقی و مرکزی با خطر سیل خیزی زیاد (%38) و مناطق شمال غربی، غربی و مرکزی با خطر سیل خیزی خیلی زیاد (%27) قرار گرفته است که ناشی از تغییرات کاربری اراضی، به ویژه در مناطقی است که فاقد پوشش گیاهی هستند که باعث افزایش رواناب می شود و خطر سیلاب را تشدید می کند. نتیجه گیری: نقشه های پهنه بندی سیلاب نشان می دهند که مناطق پرخطر در نزدیکی آبراهه ها قرار دارند جایی که جریان آب های زیرسطحی باعث تشکیل جبهه های رطوبتی می شود. این امر مقاومت خاک را کاهش داده و احتمال وقوع سیل خیزی را افزایش می دهد. عوامل هیدرولوژیکی مانند شاخص های مرتبط با سیل خیزی ، مناطق غربی، مرکزی، شمال و شمال غرب و جنوب شرق را به عنوان مناطق سیل خیز اصلی معرفی می کنند نوآوری، کاربرد نتایج: استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین در پژوهش حاضر نوآوری های قابل توجهی را به همراه دارد. این رویکرد نه تنها دقت پیش بینی ها را افزایش می دهد، بلکه امکان استفاده از داده های چندمنظوره و شناسایی الگوهای پیچیده را فراهم می کند. نتایج حاصل از این رویکرد، در مدیریت سیلاب و حفظ سلامت اکوسیستم های آبی تأثیرگذار خواهد بود.