نرگس صائبی

با توجه به اهمیت حیاتی معضل محیط زیست و ضرورت نگاه فرهنگی و آموزشی نسبت بدان، این پژوهش درصدد واکاوی چالش ها و مشکلات گنجاندن سواد محیط زیستی در برنامه های درسی دانشگاهی بود. پژوهش در حوزه سواد محیط زیستی انجام گرفته و ازنظر هدف، کاربردی و به لحاظ روش، کیفی از نوع تحلیل مضمون و مبتنی بر وارسی تجارب اندیشیده تعدادی از کارشناسان و صاحب نظران دانشگاهی حوزه محیط زیست استان اصفهان بود. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، دیدگاه ها و تجارب ۲۲ نفر منابع اطلاع رسان تحقیق در این زمینه جمع آوری و مورد کاوش قرار گرفت. ابزار جمع آوری اطلاعات پژوهش نیز مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته بود که با عنایت به اصل اشباع نظری انجام گرفت. جهت تجزیه وتحلیل اطلاعات حاصل از تحقیق و سازمان دهی آنها از روش هفت مرحله ای کلایزی استفاده شد. مجموعاً یافته های تحقیق نشان داد که ارتقای سواد محیط زیستی در نظام آموزش عالی کشور با دو معضل اساسی یعنی چالش های ساختاری و مسائل اجرایی مواجه است. چالش های ساختاری یا بنیادی مواردی همچون فقدان سیاستگذاری اصولی و دقیق محیط زیستی آموزش عالی، عدم وجود محتوای آموزشی و تجارب یادگیری مناسب در دانشگاه، فقدان فرهنگ نهادینه شده در حوزه محیط زیست و بی توجهی به سواد محیط زیستی در دوران ابتدایی را در برمی گیرد. در مقابل، مشکلات اجرایی این حوزه هم شامل مواردی مثل کمبود استادان و نیروی انسانی متخصص سواد محیط زیستی در دانشگاه، بی تفاوتی و عدم وجود دغدغه های محیط زیستی، تئوری زدگی افراطی آموزش ها و عدم وجود قوانین و یا چهارچوب های قانونی جدی است. بدیهی است مقابله اثربخش با چالش های یادشده مستلزم سیاستگذاری و برنامه ریزی دقیق نهاد دانشگاه در حوزه آموزش محیط زیست و بر مبنای آن، اقدامات علمی در این حوزه می باشد.