درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه ها و خرده مولفه های برنامه درسی آینده پژوهانه و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالادستی آموزش و پرورش انجام شد. روش پژوهش توصیفی شامل؛ تحلیل اسنادی و تحلیل محتوا و رویکرد آن کاربردی بود. جامعه پژوهش در بخش تحلیل اسنادی کلیه متون مرتبط با برنامه درسی آموزش آینده پژوهانه و در بخش تحلیل محتوا چهار سند بالادستی نظام آموزش و پرورش می باشد؛ با توجه به ماهیت موضوع از نمونه گیری صرف نظر و کل جامعه بررسی شد. ابزارهای اندازه گیری  فرم، فیش برداری و سیاهه تحلیل محتوای محقق ساخته است. داده های اسنادی به شیوه کیفی و داده های تحلیل محتوا با استفاده از شاخص های توصیفی در فرایند تحلیلی آنتروپی شانون مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد: چارچوب مفهومی برنامه درسی آینده پژوهانه را می توان در پنج مولفه تربیت چند فرهنگی، تربیت شهروندی، تربیت فناوری اطلاعات و ارتباطات، تربیت هنری و زیبا شناسانه و تربیت جنسی نشان داد. میزان توجه به مولفه های برنامه درسی آینده پژوهانه در اسناد بالادستی متفاوت است، به طوری که بیش ترین تأکید بر مولفه «هنر و زیبایی شناسی» و کم ترین تأکید بر مولفه «فناوری اطلاعات و ارتباطات» و «تربیت جنسی» است. در بین اسناد مورد بررسی، بیش ترین ضریب اهمیت مربوط به سند چشم انداز بیست ساله (439/) و کم ترین مربوط به سند نقشه جامع علمی کشور (232/) بوده است؛ بنابراین لازم است مولفان و تدوین کنندگان اسناد بالادستی در ویراست های آتی اسناد، به مولفه ها و خرده مولفه های کم تر مورد تاکید قرار گرفته اند، توجه بیش تری داشته باشند.

در دنیای امروز که آموزش ریاضی به عنوان یکی از مهارت های کلیدی در رشد تحصیلی و اجتماعی اهمیت دارد، درک عوامل مؤثر بر درگیری دانش آموزان در این درس حیاتی است. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف، تحلیل تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم انگیزش و خودکارآمدی ریاضی بر درگیری در یادگیری ریاضی و نحوه تأثیرگذاری ارزش تکلیف به عنوان یک عامل واسطه ای در این فرآیند است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف یک پژوهش توسعه ای است و از منظر گردآوری داده ها، توصیفی و از نوع همبستگی است که در آن از روش مدل معادلات ساختاری استفاده شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه پنجم و ششم ابتدایی شهرستان سنقر در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 2470 نفر بود که تعداد 332 نفر به عنوان نمونه به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در پژوهش، پرسشنامه های درگیری در درس ریاضی ریم-کافمن (2010)؛ خودکارآمدی ریاضی بتز وهاکت (۱۹۸۳)، انگیزش به یادگیری ریاضی کورتر (۲۰۰۵) و ارزش تکلیف پینتریچ و دیگروت (۱۹۹۱) بود. نتایج پژوهش نشان داد که انگیزش به یادگیری ریاضی، خودکارآمدی ریاضی و ارزش تکلیف بر درگیری در درس ریاضی اثر مستقیم مثبت و معنی دار دارند.، خودکارآمدی ریاضی و انگیزش به یادگیری ریاضی بر ارزش تکلیف اثر مستفیم مثبت و معنی دار دارند. علاوه بر این، خودکارآمدی ریاضی و انگیزش به یادگیری ریاضی هر دو به صورت غیرمستقیم توانستند درگیری در درس ریاضی را از طریق ارزش تکلیف پیش بینی کنند. در کل نتیجه شد که مدل مفهومی درگیری در ریاضی بر اساس خودکارآمدی ریاضی و انگیزش به یادگیری ریاضی با نقش واسطه ای ارزش تکلیف با مدل تجربی برازش دارد. یافته های پژوهش بر اهمیت نقش خودکارآمدی، انگیزش و ارزش تکلیف در مشارکت دانش آموزان در درس ریاضی تأکید دارد.

انیمیشن ها درمیان رسانه های مختلف از مهمترین ابزارها جهت پرورش تفکر کودکان محسوب می شوند و انتخاب آگاهانه و هدفمند آنان می تواند باتوجه به اهداف تربیتی در کودکان موثر باشد. در این خصوص پرورش تفکر خلاق در کودکان با استفاده از انیمیشن های مناسب می تواند راهکار مهمی برای والدین و متخصصان تعلیم وتربیت باشد. در این راستا هدف پژوهش حاضربررسی مؤلفه های تفکر خلاق در انیمیشن زوتوپیا بود. پژوهش در رویکرد کیفی به شیوه تحلیل محتوای قیاسی بصورت توصیفی- تفسیری انجام شد. انیمیشن زوتوپیا بر اساس آمار مخاطبین ازسایت IMDb انتخاب گردید. در این راستا این انیمیشن آمار مخاطبین قابل ملاحظه ای دربین کودکان، نوجوانان و حتی بزرگسالان را دارد. جهت انتخاب واحد تحلیل از سکانس های انیمیشن استفاده گردید. تعداد سکانس های این انیمیشن 64 مورد بود. تحلیل یافته ها درهر سکانس بر اساس مؤلفه های تفکر خلاق آمابلی و تورنس انجام گرفت. جهت اعتبارسنجی یافته ها از بازبینی محقق و مسیر ممیزی استفاده شد. نتایج تحلیل ها نشان داد این انیمیشن از میان سه مؤلفه خلاقیت آمابلی (مهارت های موضوعی، مهارت های خلاقانه و انگیزش) در مؤلفه مهارت های خلاقانه بیشترین فراوانی را دارد و کمترین فراوانی مربوط به مؤلفه انگیزش بود. همچنین براساس مؤلفه های چهارگانه خلاقیت تورنس (سیالی، انعطاف پذیری، بداعت، گسترش وبسط)، مؤلفه بداعت بیشترین فراوانی و مؤلفه بسط وگسترش کمترین فراوانی رانشان داد. درمجموع انیمیشین زوتوپیا توان پرورش تفکر خلاق درکودکان را دارد و می تواند دربرگیرنده مضامین تربیتی لازم جهت پرورش تفکر خلاق باشد.

با توجه به الکترونیکی شدن جامعه و تغییرات سریع در عرصه های مختلف علمی، اجتماعی و اقتصادی، بهره گیری از روش تدریس پویا، فعال و خلاقانه برای پاسخگویی به نیازهای جامعه و فراگیران ضروری است. براین اساس، پژوهش حاضر به دنبال واکاوی روش تدریس خلاقانه و مفید به ویژه در حوزه علوم اجتماعی و انسانی با توجه به ویژگی های نسل جدید فراگیران و مهارت های مورد نیاز در قرن بیست ویکم است تا بتواند زمینه مناسبی برای آموزش اثربخش و یادگیری باکیفیت فراهم سازد. به منظور دستیابی به این هدف، علاوه بر مرور منابع موجود در این حیطه، از روش مطالعه موردی با استفاده از مآخذ اطلاعاتی مختلف، نظیر مصاحبه با دانشجویان، ثبت تجربیات شخصی و اسناد ارزشیابی ثبت شده از برنامه تدریس یک استاد جامعه شناسی به عنوان نمونه مورد مطالعه استفاده شده است. نتایج حاصل از مطالعه نشان داد در این شیوه تدریس، معلم از انواع روش ها، فناوری ها، فنون تدریس و فعالیت های مختلف نظری و تجربی درجهت پرورش مهارت ها و استعدادهای گوناگون فراگیران استفاده می کند. معلم فضای یادگیری فعال و پویا را با ارائه مطالب و ایده های جدید و متنوع، تمارین فردی و گروهی، بازی های فکری، آثار خلاقانه، پروژه های میدانی به وجود می آورد که می تواند منجر به علاقه، تفکر خلاقانه، مطالعه و تحقیق در دانشجویان شود. همچنین نتایج حاصل از گزارش های ارزشیابی استاد و تحلیل مصاحبه با دانشجویان حاکی از رضایت دانشجویان از شیوه تدریس خلاقانه است.معلم فضای یادگیری فعال و پویا را با ارائه مطالب و ایده های جدید و متنوع، تمارین فردی و گروهی، بازی های فکری، آثار خلاقانه، پروژه های میدانی به وجود می آورد که می تواند منجر به علاقه، تفکر خلاقانه، مطالعه و تحقیق در دانشجویان شود. همچنین نتایج حاصل از گزارش های ارزشیابی استاد و تحلیل مصاحبه با دانشجویان حاکی از رضایت دانشجویان از شیوه تدریس خلاقانه است.

پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان اثربخشی بسته آموزشی راهبردهای حلّ مسائل ریاضی بر کیفیت زندگی تحصیلی دانش آموزان پایه پنجم دوره ابتدایی در مدارس منطقه سیلوانا انجام شد. در دوره شهید همت سال تحصیلی 1403-1402 منطقه سیلوانا شهرستان ارومیه به این مهم پرداخته شد. از بین دانش آموزان ی که معلمان آن ها در این دوره ها شرکت کرده بودند به صورت انتخاب نمونه در دسترس 12 نفر به عنوان گروه آزمایش و 12 نفر دیگر نیز به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. نتایج پیش آزمون و پس آزمون پرسشنامه کیفیت یادگیری این دو گروه با استفاده از تحلیل های آماری توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و استنباطی (آزمون کوواریانس) در نرم افزار SPSS 27 مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد میانگین نمرات کیفیت زندگی مدرسه در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، افزایش معنی داری داشت. تحلیل کوواریانس داده ها نشان داد آموزش راهبردهای حل مسئله به گروه آزمایش به ترتیب با اندازه های اثر 46/0، 42/0، 32/0، 34/0 و 50/0 باعث افزایش معنی دار انسجام اجتماعی، فرصت ها، ماجراجویی و پیشرفت، رضایت عمومی و کاهش عواطف منفی دانش آموزان این گروه شد (01/0 p>).

با توجه به گسترش آموزش مجازی در نظام آموزش عالی و بارز بودن اهمیتی که تدریس مجازی باکیفیت در دوره های مجازی دارد هدف از این پژوهش طراحی الگوی تدریس مجازی با کیفیت در نظام آموزش عالی ایران بود. برای طراحی الگو از روش پژوهش توصیفی تحلیلی استفاده شد. قلمرو مطالعاتی منابع چاپی و الکترونیکی در خصوص تدریس مجازی و عناصر آن بود. به منظور اعتبار بخشی الگو از روش توصیفی استفاده شد. جامعه آماری شامل متخصصان، استادان و صاحب نظران آموزش مجازی بود، نمونه پژوهش با روش نمونه گیری ملاک محور، بر اساس ملاک هایی مانند داشتن مقاله، کتاب، ترجمه یا تدریس در دوره های مجازی، 30 نفر انتخاب شدند که اعتبار الگوی پیشنهادی را بررسی کردند. در زمینه طراحی الگوی تدریس مجازی با کیفیت، نظریه ارتباط گرایی در این الگو به عنوان مبنا مد نظر قرار گرفت. بر اساس مبانی ذکر شده ویژگی های عناصر الگوی تدریس با کیفیت در نظام آموزش عالی ارائه شد و در نهایت اعتبار الگوی مذکور توسط متخصصان و صاحبنظران بررسی شد و مورد تایید قرار گرفت. در الگوی طراحی شده، فعالیت یاددهی-یادگیری یا اجرای تدریس در قالب سه مرحله طراحی، اجرا و ارزشیابی ارائه شد. این سه مرحله منفک از هم نبوده و با هم تعامل دارند. همچنین ویژگی های مربوط به عنصر فرایند یاددهی-یادگیری مربوط به این الگو تبیین شد.

مقدمه و هدف : این پژوهش به بررسی تأثیر سبک رهبری خدمتگزار بر درگیری شغلی معلمان ابتدایی شهرستان بستان آباد پرداخته است. درگیری شغلی از ابعاد مهم عملکرد آموزشی است که مطالعه آن در ارتباط با سبک های رهبری و تجربه معناداری کار، زمینه ساز فهم دقیق تر روابط حرفه ای در محیط مدرسه خواهد بود. روش شناسی پژوهش : پژوهش حاضر از نوع کاربردی، کمی و توصیفی همبستگی (مدل معادلات ساختاری) است. جامعه آماری شامل 380 معلم مقطع ابتدایی شهرستان بستان آباد در سال تحصیلی 1404-1403 بود. حجم نمونه آماری 198 نفر بود که با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه مطالعه سودیبجو و ریانتینی (2024) گردآوری و با کمک نرم افزارهای SPSS 26 و PLS 3.2.8 تجزیه و تحلیل شدند یافته ها : نتایج نشان داد رهبری خدمتگزار با ضریب 0.337 و سطح معناداری 0.0001 با کار معنادار رابطه مثبت و معنی داری دارد؛ کار معنادار با ضریب 0.688 و سطح معناداری 0.0001 با درگیری شغلی رابطه مثبت و معنی داری دارد؛ رهبری خدمتگزار با ضریب 0.118 و سطح معناداری 0.014 با درگیری شغلی رابطه مثبت و معناداری دارد؛ و رهبری خدمتگزار با ضریب 0.232 و سطح معناداری 0.0001 از طریق کار معنادار رابطه مثبت و معنی داری با درگیری شغلی دارد. بحث و نتیجه گیری: براساس نتایج توصیه می شود مدیران، رویکرد رهبری خدمتگزار را در مدیریت خود مورد توجه قرار دهند و با ایجاد فضای حمایتی و مشارکتی در مدارس و القای ارزشمندی اهداف شغلی و سازمانی، در افزایش احساس معناداری کار در معلمان و بهبود درگیری شغلی و کیفیت کار آنان موثر باشند.

هدف از پژوهش حاضر «تحلیل کیفی محتوای سند ملی برنامه درسی ایران بر اساس مهارت های ده گانه یونسکو برای سال 2020 میلادی » است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوا است.جامعه آماری پژوهش را اسناد بالادستی آموزش و پرورش یعنی سند برنامه درسی ملی تشکیل می دهد. در پژوهش حاضر حجم نمونه پژوهش برابر با جامعه آماری است. و کل متن سند برنامه درسی ملی به عنوان نمونه برای تحلیل محتوای کیفی انتخاب شده است. در این پژوهش برای جمع آوری اطلاعات از فهرست وارسی(چک لیست) محقق ساخته جهت تحلیل متن سند برنامه درس ملی استفاده شد. برای تعیین روایی محتوا، فهرست وارسی دراختیار چند نفر از متخصصان قرار گرفت و روایی آن تایید شد. برای تفسیر و تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوا از نوع قیاسی استفاده شد. مقوله ها در این پژوهش، مهارت های ده گانه مورد نظر یونسکو و گویه های ساخته شده برای هر مهارت، معیار(مولفه) تحلیل متن است. یافته های پژوهش حاکی از آن است میزان تاکید بر تمامی گویه های مهارتهای ده گانه یونسکو در سند ملی برنامه درسی ایران یکسان نیست. نتایج تحلیل محتوا نشان داد به تمامی گویه های مهارت شایستگی های فرا فرهنگی، مهارت فرارشته ای،مهارت تفکر محاسباتی،مهارت هوش اجتماعی،مهارت تفکر طراحی، در سند برنامه درسی ملی ایران توجه شده است. اما در سایر مهارت ها ناهمسانی در تاکید بر گویه ها مهارت های تفکر بدیع و انطباق پذیر، مشارکت مجازی، معنی یابی، سواد رسانه ای جدید، مدیریت بارشناختی در سند ملی برنامه درسی ایران وجود داشت.

هدف پژوهش حاضر شناسایی مولفه ها و چارچوب آماده سازی دانشجو معلمان آموزش ویژه بر مبنای رویکرد شایستگی و اعتباریابی درونی آن بود. روش پژوهش آمیخته، از نوع طرح اکتشافی بود. در بخش کیفی اسناد، مقالات، کتاب ها که بواسطه جستجوی نظامند بدست آمدند و متن های استخراج شده از مصاحبه با 21 نفر از استادان متخصص و کارشناسان و صاحب نظران که به شیوه هدفمند انتخاب شده بودند، مورد تحلیل محتوای قیاسی قرار گرفت. به منظور تعیین روایی تحقیق کیفی از مثلث سازی، بازبینی توسط مصاحبه شوندگان و بازبینی همکار و برای پایایی آن از توافق میان دو کد گذار استفاده گردید. جمع آوری داده ها در بخش کیفی با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته و تحلیل محتوا از اسناد و در بخش کمی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته انجام گرفت. نتایج تحلیل محتوا منجر به شناسایی 14 مولفه برای الگوی آماده سازی دانشجو معلمان آموزش ویژه بر مبنای رویکرد شایستگی و 60 زیر مولفه آن شد که در قالب الگو ارائه گردید. ابتدا الگوی مفهومی و سپس الگوی روندی طراحی و تدوین گردید. به منظور بررسی اعتبار درونی الگو از پرسشنامه استفاده شد که روایی از طریق بررسی متخصصان و پایایی با آلفای کرونباخ 91.2/0 بدست آمد. نمونه شامل 42 نفر از متخصصان تکنولوژی آموزشی و آموزش ویژه بود. میانگین کل گویه ها 4.76 و بالاتر از میانگین فرضی3 بود و تفاوت میانگین معنا دار بود و با اطمینان 99 درصد می توان گفت الگوی طراحی شده از اعتبار درونی برخوردار است.

این مقاله با رویکردی انتقادی به بررسی توسعه نظریه های مدیریت و رهبری آموزشی با تمرکز بر دیدگاه های طبیعت گرایانه کالین اوورز و گابریل لاکومسکی می پردازد. رهبری آموزشی به عنوان رشته ای نسبتاً جوان، تحت تأثیر پارادایم های کلاسیک مدیریت قرار دارد و از دیدگاه این دو اندیشمند، نیازمند بازتعریف بر اساس اصول علم طبیعی و انسجام گرایی معرفت شناختی است. اوورز و لاکومسکی با تأکید بر پیوند مدیریت آموزشی با علوم طبیعی، رویکردی پساپوزیتیویستی را پیشنهاد می کنند که در آن نظریه ها بر اساس معیارهایی مانند سازگاری، سادگی، و انسجام درونی ارزیابی می شوند. مباحث اصلی مقاله حول سه محور فردگرایی در برابر ساختارگرایی، ذهن متمرکز و خودسازمان دهی، و شناخت توزیع شده و تصمیم گیری متمرکز است. اوورز و لاکومسکی با دفاع از «انسجام گرایی طبیعت گرایانه»، استدلال می کنند که نظریه های مدیریت آموزشی باید با علوم طبیعی همسو باشند و از معیارهای علمی مانند تجربه پذیری و انسجام درونی برخوردار باشند. با این حال، این رویکرد با انتقاداتی مانند تقلیل گرایی عدم کاربردپذیری عملی، و غفلت از روایت های عملی مواجه است. در مجموع مقاله اشاره می کند که هرچند رویکرد طبیعت گرایانه اوورز و لاکومسکی گامی به سوی علمی تر کردن مدیریت آموزشی محسوب می شود، اما نیاز به تعدیل و ترکیب با دیدگاه های اجتماعی و انتقادی دارد. نقد اصلی به آن ها، ایده آلیستی دانستن نظریه شان و فاصله گرفتن از واقعیت های عینی در محیط های آموزشی است. به رغم این محدودیت ها، مشارکت آن ها در احیای بحث های معرفت شناختی در رهبری آموزشی قابل توجه است.

یکی از چالش های مهمی که امروزه موجب نارضایتی صاحب نظران در تعلیم و تربیت شده است، بی رغبتی دانش آموزان نسبت به تحصیل می باشد. توجه به متغیر درگیری تحصیلی به ویژه در دوره نوجوانی-یک دوره پرتلاطم رشدی با چندین تغییر زیستی-روانی-اجتماعی، از اهمیتی دوچندان برخوردار است. از این رو هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه ارتباط معلم-دانش آموز و درگیری تحصیلی دانش آموزان با میانجی گری سرمایه روان شناختی تحصیلی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهرستان گناباد بود. با توجه به گستردگی جامعه پژوهش، با استفاده از نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای، از بین مدارس دخترانه دوره دوم شهرستان گناباد، چهار مدرسه به صورت تصادفی انتخاب و از هر مدرسه نیز به-طور تصادفی دو کلاس انتخاب شد و تمام دانش آموزان آن کلاس ها به تعداد 350 نفر به پرسشنامه های درگیری تحصیلی ریو (2013)، ارتباط معلم-دانش آموز مورای و زوواک (2011) و سرمایه روان شناختی تحصیلی (زارعی، 1399) پاسخ دادند. پژوهش حاضر همبستگی و از نوع روش مدل یابی معادلات ساختاری است که در آن روابط بین سه متغیر مورد بحث، بررسی شد. با توجه به نتایج آماری کسب شده، مدل از برازش مناسبی برخوردار است. یافته ها نشان داد ارتباط معلم-دانش آموز به صورت مستقیم (36/.) و غیرمستقیم (22/.) و از طریق سرمایه روان شناختی تحصیلی پیش بینی کننده مثبت و معنادار درگیری تحصیلی دانش آموزان است. در مجموع یافته های این پژوهش بیانگر اهمیت توجه به نقش ارتباط معلم-دانش آموز و سرمایه روان شناختی تحصیلی در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان است.

هدف این پژوهش شناسایی و تبیین مؤلفه ها و ابعاد خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی استان هرمزگان بود. پژوهش با روش کیفی و با نظام کدگذاری استقرایی به انجام رسیده است. در این پژوهش، برای شناسایی مؤلفه ها و ابعاد خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی از روش مصاحبه نیمه ساختار یافته با متخصصان، استادان و معاونان پژوهشی دانشگاه های استان هرمزگان استفاده شد. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و با 20 مصاحبه، داده ها به اشباع رسید. پژوهشگر به عنوان ابزار پژوهش، از روش مصاحبه برای جمع آوری داده ها استفاده کرد. جامعه پژوهشی شامل متخصصان، استادان و معاونین پژوهشی دانشگاه های سطح استان هرمزگان بودند. یافته ها بیان گر این است که شش مقوله کلیدی شامل تسلط بر مهارت ها و روش علمی نسبت به مقوله پژوهش؛ تسلط بر مراحل و نحوه انجام هر یک از مراحل پژوهشی؛ داشتن ویژگی های شخصیتی و مهارت های ارتباطی مناسب برای انجام پژوهش؛ نگرش درونی مطلوب نسبت به مقوله پژوهش؛ تسلط بر دانش تخصصی مرتبط با مقوله پژوهش؛ و تأییدپذیری از جامعه علمی هدف انجام کار پژوهشی، ابعاد و مؤلفه های خودکارآمدی پژوهشی هستند. نتایج نشان داد؛ سه مؤلفه تسلط بر مهارت ها و روش علمی نسبت به مقوله پژوهش، نگرش درونی مطلوب نسبت به مقوله پژوهش و تسلط بر دانش تخصصی مرتبط با مقوله پژوهش، بیشترین برجستگی را در این بین دارا هستند و سایر مقولات در درجات بعدی اهمیت قرار می گیرند.

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی ارزشیابی عناصر برنامه درسی در شبکه دانش آموزی شاد انجام شد. پارادایم پژوهش حاضر از نوع پراگماتیک بوده است. روش پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی؛ به لحاظ گردآوری اطلاعات، از نوع آمیخته بوده است روش پژوهش در بخش کیفی پدیدارشناسی و در بخش کمی پیمایشی بود. میدان مطالعه پژوهش کلیه معلمان، مدیران مدارس، راهبران آموزشی و پرورشی و کارشناسان آموزش ابتدایی استان خراسان جنوبی بوده اند. روش نمونه گیری در بخش کیفی به روش غیر احتمالی و هدفمند و تا سطح اشباع و در بخش کمی تصادفی طبقه ای بود. براین اساس در بخش کیفی 16 نفرکه با هدف پژوهش همخوانی بیشتری داشتند به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. در بخش کمی جامعه آماری شامل راهبران آموزشی و سرگروه های آموزشی استان خراسان جنوبی(390 نفر) بودند که براساس فرمول کوکران 194 نفر به صورت نمونه گیری طبقه ای تصادفی عنوان نمونه پزوهش انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده ها در مرحله کیفی از مصاحبه نیمه ساخت مند و در مرحله کمی از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. داده های کیفی با استفاده از روش کلایزی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. و داده های کمی با استفاده از تحلیل عاملی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر اساس نتایج تحلیل داده ها الگوی ارزشیابی عناصر برنامه درسی در شبکه دانش آموزی شاد دارای 31 مولفه فرعی بود که در قالب 6 مولفه محیط کاربری، معلم، دانش آموز، محتوا آموزشی، فرایند یاددهی-یادگیری و ارزشیابی فرایند یاددهی-یادگیری تقسیم بندی شدند.

این نوشتار نقش آفرینی پداگوژی را در آموزش مفاهیم تربیتی در داستان «أنا و جمانه» مورد بررسی قرار داده است. داستان «أنا و جمانه» از داستان های محمود شقیر ادیب و داستانسرای مشهور فلسطینی است که به شرح مشکلات مردم مظلوم فلسطین می پردازد. نگارندگان در این پژوهش تلاش کرده اند ضمن ارزیابی پداگوژی، به عنوان هنر و علمی که کودکان را برای یادگیری بهتر، بیشتر و دقیق تر یاری می رساند، أثر آن را در تعلیم آموزه های متعالی این داستان بررسی و تحلیل نمایند. پرداختن به موضوع بدین دلیل ضروری است که علیرغم اهمیت بسیار زیاد مفاهیم تعلیمی در آثار محمود شقیر، تاکنون به نقش پداگوژی در تأثیرگذاری و ماندگاری تعالیم این داستان ها بر روح و جان کودکان که مخاطبان اصلی داستان های او هستند، پرداخته نشده است. به همین منظور نگارندگانِ این جستار، با روشی توصیفی - تحلیلی، داستان «أنا و جمانه» را از منظر پداگوژیِ ادبیات کودک مورد واکاوی قرار داده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که پداگوژی به نویسنده کمک کرده است از طریق بازی و در قالب گفتگوهای کودکانه ی آنان با یکدیگر، درس مقاومت را به صورت غیرمستقیم در لایه های پنهان داستان به کودکان تعلیم نماید. بدین ترتیب، به کارگیری مؤثر عناصر پداگوژیک در روایت داستان «أنا و جمانه» تأثیرگذاری و ماندگاری آموزه های تربیتی و اجتماعی آن را در ذهن مخاطبان خردسال افزایش می دهد.  

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و بررسی ابعاد و مؤلفه های خودرهبری دانش آموزان دوره دوم متوسطه است. این پژوهش کاربردی است و از روش پژوهشی کیفی با بهره گیری از مطالعه اسنادی و مصاحبه با صاحب نظران انجام شده است. جامعه آماری شامل دو بخش است که در بخش اول، با خبرگان آشنا به این حوزه مصاحبه شده و در بخش دوم اسناد و مدارک علمی بررسی شده اند. این نمونه در بخش کتاب ها و پایان نامه های مرتبط در زمینه خودرهبری (15 مورد)، مقاله های داخلی (29 مورد)، مقاله های خارجی (21 مورد) را بررسی کرده است. در بخش دوم با 16 نفر از خبرگان حوزه مدیریت آموزشی، روان شناسی تربیتی و مدیران ستادی وزارت آموزش و پرورش مصاحبه شده است. برای انتخاب هر دو بخش از روش نمونه گیری هدفمند به منظور رسیدن به اشباع نظری در زمینه مضامین خودرهبری استفاده شد. برای تحلیل داده ها، از شیوه کدگذاری باز، محوری و انتخابی بهره گرفته شد. با توجه به نتایج، 63 مضمون پایه (مؤلفه ها) و 14 مضمون فراگیر (ابعاد) برای ساخت الگوی مفهومی شناسایی شدند. همچنین نتایج نشان داد که مهم ترین ابعاد خودرهبری دانش آموزان دوره دوم متوسطه عبارت اند از: خودمدیریتی، خودتوسعه ای، خودهدایتی، خودآگاهی، خودتنظیمی، خوداصلاحی، خودکارآمدی، خودانگیزشی، خودنفوذی، خودباوری، خودیادگیری و مسئولیت پذیری. شناسایی این مولفه ها به مدیران، سیاست گذاران و مجریان نظام آموزش و پرورش کمک می کند آموزش خودرهبری به طور مؤثرتری برای دانش آموزان پیاده سازی و فرهنگ خودرهبری در آن ها نهادینه شود.

هدف: هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی جامع و ساختاری اثربخشی دوره معرفتی و تربیتی «طرح ولایت» دانشجویی بر اساس مدل چهارسطحی کرک پاتریک(واکنش، یادگیری، تغییر رفتار و پیامد نهایی) و شناسایی اولویتهای راهبردی برای ارتقای آن بود. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمّی است. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموختگان دوره تابستان ۱۴۰۳ بود و داده ها یک سال پس از دوره، از طریق پرسشنامه ای استاندارد با ۳۸۰ نمونه معتبر جمع آوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزیی و نرم افزار اسمارت پی.ال.اس نسخه 4 صورت گرفت و از تحلیلهای تکمیلی شامل تحلیل چندگروهی برای بررسی نقش تعدیلگر جنسیت و تحلیل نقشه اهمیت- عملکرد، برای ارائه پیشنهادهای راهبردی استفاده شد. یافته ها: اثربخشی دوره «طرح ولایت» از طریق یک زنجیره علّی معنادار و قوی قابل تبیین است. واکنش مثبت شرکت کنندگان به دوره، به یادگیری عمیق و این یادگیری نیز به تغییر رفتار کاربردی منجر می شود. در نهایت، این زنجیره به شکل قدرتمندی پیامدهای نهایی دوره را پیش بینی می کند(تبیین 84 درصد از واریانس). در حالی که الگوی کلی برای هر دو جنسیت یکسان بود، تحلیل چندگروهی تفاوتهای ظریفی را در برخی مسیرها نشان داد. در نهایت، تحلیل اهمیت- عملکرد، اولویتهای راهبردی برای ارتقای دوره را شناسایی کرد. نتیجه گیری: دوره طرح ولایت دارای اثربخشی ساختاری و چندلایه ای است. برای ارتقای مستمر پیامدهای نهایی این دوره، سیاستگذاران باید با استفاده از چارچوب ارزیابی مبتنی بر شواهد این پژوهش، بر تقویت حلقه های زنجیره اثربخشی، به ویژه تسهیل انتقال «یادگیری» به «تغییر رفتار» تمرکز کنند.