ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱٬۰۲۱ تا ۱٬۰۴۰ مورد از کل ۵۴٬۴۶۹ مورد.
۱۰۲۱.

جستاری بر اجرای جلوه های عرفانی و اشتراک آن با زیبایی شناسی معماری مناره شمس تبریزی از منظر هِگل(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۹۵
زمینه/ هدف: آیین های سالکین یکی از کاربردهای نمادین عرفانی می باشد. این سنّت ها، «شیوه های اجرایی» هستند که در گذر زمان توسعه و تکامل یافته اند. از این توانمندی ها، می توان در برگزاری مراسم آیینی بهره برده و باعث رونق بیش از پیش آرامگاه شمس تبریزی شد. هدف در این پژوهش نشان دادن ابزارهای اجرایی است که شامل وسایل خاصی بوده و تبدیل به افزارگان نمادینی شده و متناسب با آموزه های وحدت گرایانه مولانا اجرا می شوند. از دیگر مراسم نیز می توان به جلوه های چرخشی، موسیقایی و کلامی اشاره کرد که در بین آن ها مراسم سماع درویشان آن گونه که امروز به اجرا درمی آید، بسیار الهام گرفته از پندهای عرفانی مولاناست. چنین کاربردهای عرفانی را به راحتی می توان در اشتراک با ساختار نمادین و معماری منحصر به فرد مناره شمس تبریزی و مطابقت آن با گردش ستاره ها به دور خورشید مشاهده و احساس کرد. از این رو این پژوهش براساس دو پرسش شکل گرفته است: 1. تَجلّی جلوه های عرفانی آموزه های مولانا در مکان های معنوی چه تأثیری می تواند داشته باشد؟ 2. چگونه می توان دورنمای عرفانی را با معماری مناره شمس تبریزی از نظرگاه سه گانه هنر هِگل و «روح مطلق» او همپوشانی داد؟ روش/ رویکرد: داده های این پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی تدوین شده و به بررسی پیوند میان معماری و جلوه های اجرایی و نمودِ نمادها و نشانه ها در فضاهای عرفانی و سنتی پرداخته شده است. یافته ها/ نتایج: اصلی ترین نتیجه پژوهش آشکار می کند که کاربردهای اجرایی عرفانی این آیین مذهبی، متأثر از غنای آثار مولانا است که به زیبایی توانسته در تطابق و همگونی آن با دیدگاه های هنری هگل در نقش شکل های متعدد معماری در مناره شمس تبریزی و بسط آن با «روح زمانه»ی او یک فضای تاریخی ایجاد کند.
۱۰۲۲.

بررسی استعاره های مفهومی در مثنوی لیلی و مجنون درباره پدیده های طبیعی و حیوانات براساس نظریه آمیزه مفهومی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۱ تعداد دانلود : ۱۳۰
این پژوهش به بررسی استعاره های مفهومی در مثنوی لیلی و مجنون نظامی، با تمرکز بر دو حوزه «پدیده های طبیعی» و «حیوانات»، براساس نظریه آمیزه مفهومی فوکونیه و ترنر (۲۰۰۲-۱۹۹۸) می پردازد. در این نظریه، استعاره ها با استفاده از فضاهای ذهنی (دو فضای دروندادی، یک فضای عام، و یک فضای آمیخته) تحلیل می شوند. یافته ها نشان می دهد که از میان ۱۱۰۰ استعاره شناسایی شده، حوزه های «پدیده های طبیعی» با بسامد ۲۱۳ (۱۹.۳۶%) و «حیوانات» با بسامد ۱۵۲ (۱۳.۹%) بیشترین کاربرد را داشته اند. آزمون آماری خی-دو (با مقدار ۲.۲e-۱۶) تأیید کرد که تفاوت میان فراوانی های این استعاره ها معنادار است (p<0.05). نتایج بیانگر آن است که نظامی از این حوزه های مفهومی برای بازتاب جهان ملموس و مفاهیم انتزاعی بهره برده و پیوندی عمیق میان طبیعت، حیوانات، و تجربیات انسانی ایجاد کرده است. بسامد بالای این استعاره ها همچنین نشان دهنده توجه ویژه ی شاعر به زندگی عینی و تعامل انسان با محیط است. این پژوهش بر غنای تصویرپردازی نظامی و کاربرد هدفمند استعاره ها در انتقال مفاهیم انسانی تأکید دارد.
۱۰۲۳.

نگاهی به ویژگی های مناسب فرامرزنامه برای اقتباس بازی رایانه ای

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۴ تعداد دانلود : ۱۴۵
اقتباس از ادبیات کلاسیک فارسی برای ساخت بازی های رایانه ای، یکی از بزنگاه های مناسبی است که با تکیه بر غنای محتوایی و تناسب استاندارد ساختار آثار حماسی با شیوه ی بیان مرسوم در این هنر صنعت، این ظرفیت را دارد که با ترکیبی از هنرهای سینما، موسیقی و گرافیک، در بستر فناوری مدرن، به تولید محصولاتی با گستره ی وسیع مخاطب داخلی و خارجی منجر گردد. با این توصیف هدف مقاله ی پیش رو، این است که با بررسی و تحلیل اثر حماسیی فرامرزنامه، به روش توصیفی تحلیلی به این پرسش پاسخ داده شود که در آثار حماسی و خاصه متن برگزیده، چه شاخص هایی شرایط اقتباس را برای بازی رایانه ای مناسب نموده و با تکیه بر چه عناصری می توان از این متون در بازتولید محصولات پرمخاطب بهره بردای کرد. از این زاویه، به نظر می رسد ویژگی هایی مانند وجود داستان مصور، روایت پرهیجان، نقش آفرینی ابرقهرمان های خیر و شر، تعدد انواع شخصیت های جذاب انسانی و موجودات شگفت انگیز با ظرفیت ایجاد تعامل در گستره ای از انواع چالش ها و وجود توصیفات پرجزئیات اغراق شده در این متن و نمونه های مشابه، این آثار را به انتخاب هایی مناسب برای تولید بازی های رایانه ای اقتباسی تبدیل می نماید.
۱۰۲۴.

تحلیل اشعار اجتماعی عارف قزوینی براساس مؤلفه های پوپولیسم(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۴۶
دوره مشروطه که دوره بیداری ایرانیان بود. نتیجه اش نگاه تازه به جهان و جامعه بود. در این دوره به جهت ورود نشانه های تجدَد از غرب و حرکات سیاسی و اجتماعی که درکشور رخ داد، مضامین سیاسی در شعر اجتماعی به طور چشمگیری افزایش یافت. جنبشی اجتماعی به نام «پوپولیسم» در دهه 1870 در بین روشنفکران روسیه پدید آمده بود که کم کم اندیشه های این جنبش به نقاط دیگر جهان منتشر شد. درواقع پوپولیسم روشی سیاسی بود که از حقوق و علایق مردم عامّه دربرابر گروه نخبه یا روشنفکر طرفداری نشان می داد. ادیبان و اندیشمندان جهان از اندیشه های این جنبش در آثارشان بهره برده اند. شاعران و نویسندگان عصر مشروطه نیز، تحت تأثیر ادبای جهان، و با مشاهده اوضاع نابسامان کشور، از آموزه های پوپولیسم استفاده کردند و سعی بر آگاهی مردم داشته و برای بهب ود اوض اع جامعه تلاش می کردند عارف قزوینی از جمله شاعرانی بود که در اشعارش تعصّب خود را نسبت به ایران نشان داد و در بیداری جامعه گام مؤثری برداشت. در این جستار به روش توصیفی تحلیلی جنبه های گوناگون تفکّرات پوپولیستی در اشعار اجتماعی عارف قزوینی مورد تحلیل قرار گرفته است نتایج تحقیق بیانگر آن است که نویسنده اهداف و نگرش های پوپولیسم را به صورت مثبت و تأثیرگذار درجهت رفع مشکلات مردم و رسیدن به عدالت اجتماعی به کار برده است
۱۰۲۵.

تبیین قراردادهای اجرایی در شکل گیری نمایش آئینی تعزیه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۸ تعداد دانلود : ۱۸۷
تعزیه، نمایشی آیینی است که قالب و مضمون آن از سنن مذهبیِ ریشهدار متأثر است و در طول تاریخ و به مرورزمان در قالب گونه های مختلف، از دل آئین ها، سوگواره ها و مراسم روضه خوانی سر برآورده است؛ تعزیه، دارای مجموعه ای از قراردادهای اجرایی است که به صوت سینه به سینه از نسلی به نسل دیگر منتقل و به فراخور گذر زمان، فرازوفرودهایی را طی کرده و دستخوش تحول شده است؛ ازاین رو تبیین اصول و قواعد قراردادهای نمایشی در شکل گیری نمایش آیینی تعزیه، یکی از ضرورت های نمایش امروز ماست. هدف اصلی این پژوهش تبیین قراردادهای نمایش آئینی تعزیه در فرایند تولید اینگونه ی نمایش آئینی است. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی تدوین شده و جهت تکمیل مبانی نظری از منابع کتابخانه ای و اینترنتی استفاده شده است؛ در این مقاله سعی بر آن است تا به این سؤالات پاسخ داده شود که قراردادهای نمایشی به چه معناست و عناصر و شاخص های قراردادهای نمایش آئینی تعزیه کدامند؟ در نتیجه گیری تصریح شده است که آشنایی و فراگیری قراردادهای نمایشی همچون « قراردادهای پیرنگ یا طرح روایی و ترتیب و توالی رویدادها در نمایش آئینی تعزیه»، «قراردادهای نمایشگری در نمایش آئینی تعزیه»، «قراردادهای زمانی در نمایش آئینی تعزیه»، «قراردادهای اشیاء در نمایش آئینی تعزیه»، «قراردادهای مکان و صحنه آرایی در نمایش آئینی تعزیه»، «ارتباط متقابل و مشارکت فعال نمایشگران با تماشاگران در نمایش آئینی تعزیه»، «قراردادهای لباس و رنگ در نمایش آئینی تعزیه» و «قراردادهای موسیقی و آواز در نمایش آئینی تعزیه» می تواند موجب افزایش شناخت نمایشگران از ظرفیت های اجرایی قراردادهای نمایشی در اشکال مختلف نمایش آئینی تعزیه شود.
۱۰۲۶.

بررسی گروتسک و خاستگاه های روانی پدیدآورنده آن در رمان «اعترافات هولناک لاک پشت مرده»(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۷ تعداد دانلود : ۱۷۴
گروتسک، نوعی نگاه به هستی است. این اندیشه، درواقع برگرفته از نقاشی های کهن غارهای باستانی در ایتالیاست که آمیزه ای از انسان، گیاه و حیوان را به شکلی درهم و پیچیده نشان می داد. بعدها این سبک به هنر و ادبیات رسوخ کرد و پایه گذار شیوه ای نو و منحصر به فرد در آثار ادبی شد. اغراق، هنجارگریزی، استهزا، زبان توهین آمیز و بدن مندی از نشانه های این سبک ادبی است. شیوه ای که نویسنده رمان «اعترافات هولناک لاک پشت مُرده» به شکلی ویژه از آن در نگارش اثرش بهره جسته است. در این رمان هراس آورترین و تلخ ترین پیشامدهای زندگی با طنزی گزنده و زبانی رکیک روایت می شود. شیوه ای که با آمیختن صحنه های گوناگونِ مرگ، غذا خوردن و خواهش های تنانه، در جای جای رمان جلوه ای بارز از سبک گروتسک را پدید آورده است. در این نوشتار تلاش شده است تا با روش توصیفی تحلیلی، ضمن تحلیل عناصر گروتسک و چگونگی تأثیرپذیری نویسنده از این عناصر، به بررسی خاستگاه های گرایش راوی رمان به استفاده از زبان و مؤلفه های گروتسکی پرداخته شود. یکی از اهداف مهم پژوهش این است از بیان صرف عناصر گروتسک فراتر رفته و این مؤلفه ها در راستای تحلیل روان شخصیت راوی به کار گرفته شود. فرآیندی که نتیجه آن رسیدن به مواردی همچون ترس از مرگ، اضطرابها و روان ضربه های طول زندگی، به عنوان محرک اصلی برای گزینش سبک زندگی گروتسکی از سوی راوی است. حاصل این پژوهش تأثیر بُعد ناخودآگاه ذهن شخصیت داستان را بر شکل گیری ذهن و زبان گروتسکی آشکار می سازد.
۱۰۲۷.

Le Feu dans Thérèse Desqueyroux de François Mauriac: Une Analyse à Travers la Perspective de Gaston Bachelard(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۱ تعداد دانلود : ۸۸
L’analyse proposée examine l’élément du feu dans Thérèse Desqueyroux de François Mauriac au regard de la critique thématique de Gaston Bachelard. En suivant la méthode bachelardienne — qui accorde une valeur heuristique aux images élémentaires — nous montrons que le feu fonctionne dans le roman comme un motif dialectique: il symbolise à la fois la passion et le désir d’émancipation de Thérèse, l’héroïne, tout en portant en germe la destruction, la culpabilité et l’isolement. La question problématique est la suivante: le feu traduit-il, dans la texture narrative et psychologique de l’œuvre, la tension entre la volonté de liberté et la conscience des conséquences? Nous avançons l’hypothèse que le feu articule simultanément l’activation (volonté, révolte), la purification (possibilité de renouvellement) et le danger (autodestruction, perte d’appartenance sociale). Par une lecture textuelle étayée — focalisée sur les images de braise, de flamme et sur leurs interactions avec l’eau et la terre — nous dégagerons plusieurs fonctions du feu: révélateur de désirs refoulés, agent de purification symbolique et moteur de conflit éthique. L’analyse montre aussi que les éléments complémentaires (l’eau comme miroir et apaisement, la terre comme enracinement) modulant la flamme rendent la dynamique du personnage profondément ambivalente. En conclusion, le feu chez Mauriac n’est ni une pure métaphore héroïque ni un simple symbole de condamnation: il constitue un instrument critique pour explorer les coûts moraux de la quête d’identité et invite à concevoir la liberté comme une transformation exigeant parfois des sacrifices douloureux.
۱۰۲۸.

Étude de l’effet de l’application Duolingo dans le processus d’auto-apprentissage du FLE chez les apprenants iraniens(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۱ تعداد دانلود : ۹۳
L’intégration des technologies numériques dans l’enseignement des langues étrangères représente actuellement une véritable révolution pédagogique, offrant de nouvelles opportunités pour diversifier les modalités d’apprentissage. Cette étude examine l’efficacité de la plateforme Duolingo dans l’acquisition du FLE par de jeunes adultes iraniens âgés de 18 à 25 ans. En adoptant une démarche méthodologique mixte, combinant approches quantitative et qualitative, elle explore les perceptions, la motivation, ainsi que les facteurs favorisant ou entravant la persévérance des apprenants dans l’utilisation de cet outil numérique. S’appuyant sur le Modèle d’acceptation de la technologie (MAT), l’analyse met en lumière l’impact différencié en fonction du niveau linguistique, tout en soulignant ses limites en matière de compétences orales et d’interactions authentiques. Les résultats indiquent que Duolingo constitue une ressource complémentaire efficace pour l’apprentissage du français, mais demeure insuffisant pour une maîtrise complète, notamment à l’oral. Des recommandations pour une intégration pédagogique plus efficiente, en complémentarité avec d’autres dispositifs, sont proposées afin d’optimiser l’engagement et la réussite des apprenants.
۱۰۲۹.

ابونواسِ ایرانی و شعرِ بی قافیه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۶ تعداد دانلود : ۱۱۲
بررسی پیوندهای میان شعر پارسی دری و شعر ایران پیش از اسلام یکی از موضوعات مهمی است که توجه برخی از پژوهش گران داخلی و خارجی را به خود جلب کرده است. پاره ای از پرسش هایی که درباره شعر ایران پیش از اسلام مطرح است در پیوند با مؤلفه های صوری و ساختاری مانند وزن و قافیه است. بعضی پژوهش ها نشان از آن دارد که شعر باستانی ایرانیان معمولاً بی قافیه بوده است. اکنون این پرسش به میان می آید که آیا دنباله این «بی قافیه» به شعر پارسی یا عربیِ پس از اسلام نیز کشیده شده است یا خیر. در این مقاله به یک نمونه شگفت انگیز شعر از ابونواس ایرانی اشاره می شود که به زبان عربی است و قافیه ندارد. این نمونه جالب در کتاب العمده فی محاسن الشعر اثرِ ابن رشیقِ قیروانی آمده است. احتمال دارد که ابونواس با توجه به اینکه ایرانی بوده است این ویژگی را از آن سنت گرفته باشد. می توان گفت که این نخستین شعرِ سپیدی (blank verse) است که در جهانِ اسلام سروده شده است.
۱۰۳۰.

واکاوی نگرش به مرگ در حکایات هزار و یک شب(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۱ تعداد دانلود : ۱۲۹
مرگ، به عنوان کهن ترین نگرانی انسان، در متون ادبی بازتاب فراوان داشته است. هزارویک شب نیز یکی از برجسته ترین آثاری است که مرگ را در اَشکال و جنبه های گوناگون به تصویر می کشد. پژوهش حاضر با بررسی ساختار روایی این کتاب و مفاهیم وابسته به مرگ در حکایات آن، نشان می دهد که این پدیده، نه تنها یک واقعیت زیستی و طبیعی، بلکه عاملی در جهت پیشبرد روایت و شکل گیری تعلیق در داستان است. مرگ در این مجموعه در قالب هایی چون مرگ طبیعی، قتل و کشتار، مرگ فراطبیعی، مرگ عاشقانه و مرگ آیینی ظاهر می شود و نشان دهنده جلوه هایی از باور اجتماعی، مذهبی و اسطوره ای جوامع شرقی است که با عوامل فراطبیعی و جادویی درآمیخته است. هرچند شهرزاد با روایت پردازی از مرگ می گریزد و چرخه کشتار را به ابزاری برای ادامه زندگی و استمرار داستان تبدیل می کند، اما در حکایات با شخصیت هایی مواجه می شویم که مرگ را عاشقانه می پذیرند و آگاهانه به استقبال آن می روند. مرگ در هزارویک شب، نه تنها سرنوشتی تلخ و گریزناپذیر، بلکه مفهومی چندلایه و ابزاری برای بازنمایی و نمایش عشق، قدرت، تقدیر، سرنوشت، مکر، حیله، برقراری عدالت و مسیری برای رهایی و تعالی است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی با تکیه بر ترجمه هزارویک شب از مرعشی پور، خوانش تمام حکایات و بررسی اَشکال و شیوه های گوناگون مرگ، تصویری روشن، عمیق و تحلیلی از ترس ، امید، کنش و واکنش های انسانی در مواجهه با فناپذیری ارائه می دهد.
۱۰۳۱.

تحلیل تطبیقی ساختار شخصیت ورونسکی، سیدمیران، لئون و رودلف بر اساس روانکاوی فروید(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۷ تعداد دانلود : ۲۰۹
پژوهش پیش رو با رویکرد تحلیلی – تطبیقی بر مبنای روانکاوی فروید در بخش ساختار شخصیت، کشمکش های روحی و روانی شخصیت های مرد نابهنجار رمان های شوهرآهوخانم، آناکارنینا و مادام بواری را بررسی می نماید، این رمان ها در موضوع، درونمایه، شیوه بیان و روایت شباهت دارند؛ بنابراین روانکاوی شخصیت های ضد قهرمان در این رمان ها مساله ی اصلی این پژوهش است. یافته ها نشان می دهد که شخصیت های ضد قهرمان (مرد و نابهنجار) در هر سه رمان در مسیر حرکت خطی داستان تا انتها به گونه ایی عمل می کنند که تحت سیطره وجه نهاد قرار دارند و در راستای برآورده کردن وجه نهاد باعث روانپریشی خود و اطرافیان و نیز فروپاشی کانون خانواده می شوند. سیدمیران با سه شخصیت دیگر، یعنی؛ لئون و رودلف در رمان آناکارنینا و ورونسکی در رمان مادام بوواری کمی متفاوت است. دلیل این تفاوت متاهل بودن سیدمیران است. موضوع و درونمایه ی هر سه رمان با این که در دو فضای متفاوت جامعه شرقی و غربی رخ می دهد، خیانت و فروپاشی خانواده است. به دلیل غلبه وجه نهاد، اضطراب روان نژندی و همچنین اضطراب اخلاقی در ساختار شخصیت این افراد مشاهده می شود. به دنبال این اضطراب ها اغلب مکانیسم های دفاعی در هر چهار شخصیت نشان داده می شود.
۱۰۳۲.

بررسی بازتاب دگردیسی افراط و تفریط در چهار عنصر، از اسطوره به حماسه در شاهنامه فردوسی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۹ تعداد دانلود : ۱۵۰
بر بنیاد اسطوره های ایرانی بندهشی، نظم و تعادل و میانه روی، خواسته و داده ی اهورامزداست و برابر با مفاهیم بهشتی و کمال مطلوبیت است. در نبرد نخستین هرمزد و اهریمن که به تبع آن تا فرجام و در اسطوره های فرجام به درازا می انجامد؛ اهریمن سوگند یاد کرده است که با آفریده های مطلوب اهورمزدا نبرد نماید و همه را نابود کند. اهریمن با ایجاد افراط و تفریط تلاش می کند مطلوبیت آفرینش هرمزدی را از میان بردارد و تعادل و میانگی بهشتی را به آشوب و هرج و مرج و دروج (آشفتگی) بدل نماید. یکی از ممیزه های دروج و بی نظمی - که خواست و داده ی اهریمن است - افراط و تفریط به دستیاری دیو آز است. بر این بنیاد در جستار پیش رو، کوشش شده است تا بازتاب چنین پنداره های اسطوره ای که در حماسه ملی در متن داستان ها دگردیسی یافته و تجلی یافته است؛ در چهار عنصر سازنده ی گیتی (آب، خاک، باد و آتش) نشان داده شود. بدین منظور در شاهنامه فردوسی، مواردی از خشم و انگیختگی و بی سامانی در مظاهر چهار عنصر را که به سود انیران و نیروهای ستیزنده با ایران کنش ورزی داشته اند، شرح و تفسیر نهاده ایم. افراط و تفریط در آب، خاک، باد و آتش را که سبب گرفتاری جبهه ی نیکی و یلان حماسی شده بود و به یاریگری دشمنان ایران انجامیده بود در قالب دگردیسی پنداره های اسطوره ای به حماسی شرح داده ایم. روش این تحقیق، توصیفی - تحلیلی و شیوه ی نگارش آن، کتابخانه ای و تطبیقی بوده است و هدف اصلی تحقیق؛ کشف و بازنمون افراط و تفریط و آشفتگی اهریمنی در چهار عنصر در شاهنامه ی فردوسی بوده است.
۱۰۳۳.

هماهنگی واکه ای در گویش قاینی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۹ تعداد دانلود : ۱۷۸
پژوهش حاضر به بررسی پدیده هماهنگی واکه ای در گویش قاینی، یکی از گویش های جنوبی خراسان، می پردازد. داده های این تحقیق از منابع مکتوب مرتبط با گویش قاینی، شم زبانی نگارنده و مصاحبه با گویشوران بومی میان سال گردآوری شده است. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل انواع هماهنگی واکه ای در این گویش با تمرکز بر نوع پس رو و بررسی تغییرات واکه ای در واژه های مختلف از منظر ویژگی هایی چون پسین بودن، افراشتگی و گردی است. نتایج نشان می دهد که در گویش قاینی، هماهنگی پس رو در پیشوندهای فعلی نظیرme- وbe- به صورت چشمگیری رخ می دهد و منجر به تغییراتی مانند تبدیل me- به mi- یا mo- می گردد. همچنین، در برخی واژه ها، واکه ها تحت تأثیر واکه های مجاور دچار تغییر در ویژگی های آوایی خود می شوند که نشان دهنده حضور فعال و نظام مند این فرایند در ساخت واژگانی و نحوی گویش قاینی است. این یافته ها می تواند در طبقه بندی واج شناختی این گویش و درک بهتر از ساختارهای زبانی نواحی شرقی ایران مفید واقع شود.
۱۰۳۴.

بررسی منابع و سیمای بعضی عجیب الخلقه ها در متون حماسی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۴ تعداد دانلود : ۱۳۶
سفر قهرمان به سرزمین های ناشناخته (اغلب جزایر هند) و دیدار/ستیز او با عجیب الخلقه ها از بن مایه های متون حماسی است که نشان کمرنگ آن را پسین تر در متون غنایی متأخر نیز می توان یافت؛ بن مایه ای افسانه وار، شگفت انگیز و مکرّر با پیشینه ای دراز که در متون علمی کهن نیز آمده و در گذر قرون، جزئی از فرهنگ عامه شده است؛ بنابر این، برای مخاطب، باورپذیر و آشناست. عجیب الخلقه ها، جانوران یا نیمه انسان – حیوان هایی هستند که چون از لحاظ جثّه، شکل و اندام، نابهنجارند، بنابر این، مضحک یا مخوف می نمایند و البته وجهی از انسان وارگی دارند؛ اسب سران، سگساران، نسناسان (نیمه تنان) و ورچشمان در این شمارند. پژوهش حاضر می کوشد تا ضمن توصیف بعضی عجیب الخلقه ها در متون حماسی، به بررسی منابع کهن یونانی، عربی و فارسی در این مقوله بپردازد تا تبیین کند که خاستگاه فرهنگی عجیب الخلقه ها و نیز کیفیت حضور آنها در متون حماسی و شخصیت پردازی حماسه سرا از آنها چگونه بوده است؟ صرف نظر از اساطیر ملل مختلف، کهن ترین توصیف تاریخی از اینگونه عجیب الخلقه ها را در متون کهن یونانی/رومی و به نقل از مورّخانی می یابیم که با فرهنگ هندی در ارتباط بوده اند. بازگردانی داستان اسکندر و متون علمی یونانی/رومی به زبان های شرقی از یک سو و همسایگی ایران و هندوستان و تأثیرات متقابل فرهنگی از دیگر سو را می توان برای این حضور در نظر داشت.
۱۰۳۵.

تحول نثر روایی در عصر قاجار: از خوابنامه تا رمان مدرن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۸ تعداد دانلود : ۱۳۱
زمینه: در عصر قاجار، با ورود مفاهیم جدید به عرصه اجتماع و ادب، نویسندگان روشنفکر در جستجوی قالب های روایی نوینی برای بیان اندیشه های خود بودند. در این میان، خوابنامه نویسی به عنوان گونه ای ادبی-سیاسی با استقبال گسترده ای روبه رو شد. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی ساختار روایی این آثار و تبیین جایگاه آن ها در تاریخ تحول ادبیات داستانی فارسی است. روش: روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای، به بررسی ساختاری و مقایسه ای نه خوابنامه شاخص از دوره قاجار می پردازد. چارچوب نظری پژوهش، واکاوی هشت عنصر داستانی شامل پیرنگ، شخصیت پردازی، حقیقت مانندی، درونمایه، زاویه دید، صحنه پردازی، گفت وگو و لحن است. یافته ها: آن چه در این پژوهش به وضوح می توان نشان داد نقش خوابنامه ها در شکل گیری رمان های مدرن فارسی است به گونه ای که در بررسی های سرچشمه های این رمان ها نمی توان از نقش این خوابنامه ها چشم پوشی کرد بلکه این آثار را می توان پلی بین قصه نویسی کهن و رمان نویسی مدرن دانست. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان از یک ساختار منسجم و مشابه در عناصرداستانی دارد؛ به گونه ای که پیرنگ آن ها از یک ساختار شش بخشی مشترک تبعیت می کند. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که خوابنامه های قاجاری با کیفیت ماهرانه ای که در به کارگیری عناصر داستان از خود نشان داده اند، نه تنها قالبی متمایز و دارای تشخص هستند، بلکه به عنوان پلی میان داستان نویسی کلاسیک و رمان مدرن فارسی عمل کرده و سهمی تعیین کننده در تکوین ادبیات داستانی معاصر ایران داشته اند.
۱۰۳۶.

خوانش نمایشی مثنوی «مولانا در خانقاه شمس» شهریار(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۴۶
شعر معاصر فارسی در بحبوحه مشروطه به دنبال ترجمه آثار ادبی تکانه های شدید ادبی روبرو شد و به تصویر سازی گرایش نمود و در این مسیر با استفاده از ابزار نمایشی هم چون گفت وگو ، صحنه و شخصیت پردازی و غیره به نمایش نزدیک شد و از محدوده شنیداری به مرحله دیداری و اجرا هدایت گردید. نیما یوشیج در « افسانه» قدم های مهمی در این زمینه برداشت؛سپس شاعرانی هم چون شهریار با این رویکرد به آفرینش ادبی پرداخته اند؛ شهریار شاعر معاصر به تناسب شعر و نمایش توجه داشته و رد پای عناصر درام در اشعارش محسوس می باشد. روش های خوانش مستقیم متون ادبی جهت انتقال پیام های فرهنگی بسنده نبوده، به بستری جدید نیاز دارد تا توانمندی های متون در صحنه ، با برجسته سازی مولفه های نمایش، بازیابی شود تا شاهد یک نمود مجسّم فرهنگی هنرمندانه و قدرتمند باشیم. مثنوی «مولانا در خانقاه شمس» نمونه ای برجسته از پیوند ادبیات و نمایش است که با بهره گیری از عناصر نمایشی، فضایی دراماتیک خلق می کند و در خوانش اولیّه قابلیت اقتباس نمایشی را نشان می دهد. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی از طریق مطالعه کتابخانه ای به بررسی عناصر بنیادین نمایش، همچون طرح، حرکت، روایت، ستیز، شخصیّت ، صحنه پردازی و گفتگو، جهت بازآفرینی ادبیات و زنده نگه داشتن میراث ادب پارسی با تمرکز بر اثری از شهریار، صورت گرفته است. اهمیت این پژوهش تبیین پیوند میان ادبیات و هنرهای نمایشی برای تقویت تاثیرگذاری شعر است تا ضمن شناسایی ویژگی های نمایش، مولفه های موثر در ارتقای کیفیت زیبایی شناختی و معنایی شعر آشکار شود. نتیجه پژوهش نشان می دهد شعر غنای کافی برای تبدیل شدن به متنی نمایشی دارد.
۱۰۳۷.

کاوشی در هنجارگریزی نوشتاری علی باباچاهی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۲ تعداد دانلود : ۳۷
زبان شعر، زبانی دیگرگونه است و شاعر برای آشنایی زدایی و گریز از عادت زدگی و خودکارشدگی(اتوماتیزه) زبان، همواره تمهیداتی را به کار می گیرد. این تمهیدات شامل دو مجموعه بزرگ عدول از هنجارهای زبان و افزودن بر قواعد زبان می شود. جفری لیچ از زبان شناسان انگلیسی ضمن اینکه ادبیات را مسأله ای زبانی می داند، هشت نوع هنجارگریزی مشخّص کرده است که یکی از آن، هنجارگریزی نوشتاری است. در هنجارگریزی نوشتاری، شاعر در شکل نوشتار تغییر ایجاد کرده و تمهیداتی را به کار می گیرد تا از طریق شکل نوشتار غرابت ایجاد کرده و مایه آشنایی زدایی و برجسته سازی شود. شاعران ضمن برجسته سازی و ایجاد غرابت در زبان شعر با این شیوه، مفاهیمی ثانوی را در قالب شکل نوشتار انتقال می دهند. در این حالت شعر به نقّاشی نزدیک می شود و خواننده از شعر لذّت بصری نیز می برد. هنجارگریزی نوشتاری گامی در جهت خلق هماهنگی و هارمونی بین فرم و محتوا و عامل زیبایی است. علی باباچاهی از شاعران معاصر فارسی نیز از این نوع هنجارگریزی در شعر خود استفاده کرده است. پژوهش حاضر این نوع هنجارگریزی را با روشی توصیفی-تحلیلی در شعر باباچاهی مورد بررسی و کاوش قرار داده است. نتیجه پژوهش حاضر گویای این است که باباچاهی ضمن آشنایی زدایی و برجسته سازی زبان شعرش با کاربست این نوع هنجارگریزی مفاهیمی ثانوی را نیز بر آن حمل کرده و همچنین با تقویت هماهنگی فرم (شکل نوشتار) و محتوا زیبایی هنری ایجاد کرده است
۱۰۳۸.

پیوندهای فرهنگ حوضه جنوبی دریاچه ارومیه و شمال بین النهرین در هزاره سوم و دوم ق.م(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۸۵
زمینه/ هدف: یکی از مناطق فرهنگی ایران در هزاره سوم ق.م (عصر مفرغ)، منطقه شمال غرب ایران است. پژوهش های باستان شناسی شمال غرب، نشانه هایی از تحولات فرهنگی را که در روند جابه جایی های جمعیتی به وجود آمده، مشخص نموده است. مهاجرانی که بر اثر تغییرات زیست محیطی یا افزایش جمعیت و کمبود منابع زیستی در گستره وسیع شرق باستان از شمال شرق آناتولی تا جنوب لوانت استقرار پیدا کردند. یکی از مناطق مهم جنوب دریاچه ارومیه، حوضه رودخانه زاب است که اخیرا پژوهش های باستان شناسی در آن منطقه انجام یافت. این حوضه به دلیل هم جواری با مناطق قفقاز جنوبی و شرق آناتولی و همچنین شمال بین النهرین از اهمیت بسیاری در خصوص برهمکنش های فرهنگی برخوردار است و به عنوان یک پل ارتباطی فرهنگی و یا گذرگاه جمعیتی، اهمیت فراوانی در طول تاریخ داشته است. روش/ رویکرد: این پژوهش با هدف تبیین فرهنگ های عصر مفرغ و تمایزات و تشابهات حوضه جنوب دریاچه ارومیه و شمال بین النهرین انجام شد. این نوشتار تلاش می کند به این پرسش پاسخ دهد که چگونه ارتباطات و مناسبات فرهنگی بین حوضه دریاچه ارومیه با شمال بین النهرین برقرار بوده است؟ یافته ها/ نتایج: اهمیت نویافته های باستان شناسی حاکی از این است که در حوضه جنوبی دریاچه ارومیه مناسبات فرهنگی قوی با مناطق حسنلو VII، تپه حسنعلی و تپه بروه در داخل مرزهای ایران و محوطه بزرگ کانی شایی در شمال بین النهرین برقرار بوده است. نتایج پژوهش های باستان شناسی در حوضه رودخانه زاب کوچک و در محوطه های نویافته عصر مفرغ نشان داد که پیوندهای فرهنگی حوضه دریاچه ارومیه با مناطق شمال بین النهرین برقرار است.
۱۰۳۹.

اثری ناشناخته در حماسه دینی: جنگ نامه خامس آل عبا در زمین کربلا(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۱ تعداد دانلود : ۱۰۶
«جنگ نامه خامس آل عبا در زمین کربلا» یکی از منظومه های حماسی مربوط به واقعه عاشورا در ادب فارسی است که توسّط میرزا محمد اکبر بمرودی قاینی معروف به «منشی» (ف.1180 ق.) در 2000 بیت و به تقلید از شاهنامه فردوسی سروده شده است. این منظومه پس از حمد و ثنای خدای تعالی و مدح پیامبر اسلام (ص) و امیرالمؤمنین (ع) به گزارش جنگ های امام حسین (ع) و یارانش در صحرای کربلا و به درجه رفیع شهادت رسیدن آن ها پرداخته؛ در این منظومه که تاکنون از دید پژوهشگران به دور مانده، اعتقادات و باورهای اسلامی، صحنه های رجزخوانی و همچنین ترسیم نمایش گونه وقایع عاشورا به شکل دقیق آمده است. استفاده از ترکیبات و جمله واره های خاص زبان حماسی، استفاده صحیح از قابلیت های زبانی و ادبی همچون ایجاز، واج آرایی، اغراق، تشبیه و ... از نکات مثبت این منظومه می باشد. در عین حال ناتوانی شاعر در به کارگیری صحیح اصول قافیه، همچنین نپرداختن به شهدای شاخص واقعه کربلا از مواردی است که ارزش ادبی و محتوایی این اثر را کاسته است. معرّفی این منظومه و بررسی ویژگی های سبکی این اثر نکته ای است که در این مقاله به آن می پردازیم.
۱۰۴۰.

مرگ و بی مرگی و سرنوشت پس از مرگ در شاهنامه فردوسی و ایلیاد و ادیسه هومر (یک بررسی تطبیقی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۲ تعداد دانلود : ۲۶۳
قهرمانان آثار بزرگ حماسی و ادبی جهان، گاه از ویژگی هایی دارند که بر عظمت آن ها افزوده است. این ویژگی ها گاه با دیگر شخصیت ها مشترک و مخصوص یک نفر بوده است. رویین تنی برای قهرمان خاص، در پاره ای از آثار حماسی وجود دارد. آنچه باعث تفاوت آن ها می-شود، چگونگی مرگ یا از بین رفتن شرایط بی مرگی است. ازآنجاکه زبان فارسی و یونانی ازنظر فرهنگ و بن مایه های مشترک ادبی شباهت های زیادی دارند، بررسی تطبیقی کمک شایانی به چگونگی تأثیر و تأثر پذیرفتنِ شاهنامه فردوسی و ایلیاد و ادیسه خواهد داشت. در این جستار، شباهت ها و تفاوت های مرگ و سرنوشت پس از مرگ و بی مرگی، در این آثار با روش تحقیق نظری (بنیادی)، صورت گرفته است. این پژوهشِ کیفی به روش تحلیل محتواست و بر اساس یادداشت ها و مطالبی که از رهگذر بررسی تطبیقی بین شاهنامه فردوسی و کتاب ایلیاد هومر از منظر مکتب فرانسوی صورت گرفته، تنظیم شده است. برای روشن تر شدن مطلب، موارد مشابه یا برابری های موجود در آثار حماسی پیش از اسلام نیز، که اندیشه های شاهنامه از آن بی بهره نبوده، بررسی شده است. بررسی انجام شده همسانی ها و باورهای ایرانیان و یونانیان را که در حماسه های آن ها تجلی یافته است، نشان می دهد. با بررسی بن مایه های مرگ، سرنوشت پس از مرگ، بی مرگی، جاودانگی و رویین تنی در شاهنامه فردوسی و ایلیاد و ادیسه هومر مشخص شد همه این موارد با نگاه خداشناسانه و منطق دینی هر فرهنگ و تمدنی که شاعر این اسطوره ها در آن پرورش یافته است، در ارتباط است.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان