درخت حوزه‌های تخصصی

این پژوهش با هدف تحلیل تجربه های زیسته دانشجومعلمان از کارورزی آنلاین و شناسایی فرصت ها و چالش های این شیوه کارورزی انجام شده است. این پژوهش کیفی با روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه پژوهش شامل دانشجومعلمانی بود که کارورزی خود را به صورت مجازی در دانشگاه فرهنگیان گذرانده بودند و نمونه شامل ۱۷ دانشجومعلم بود که به صورت هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته آنلاین گردآوری شد و هر مصاحبه بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه به طول انجامید. گردآوری داده ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها طی سه مرحله شامل استخراج مضامین پایه، سازمان دهی مضامین و تولید مضامین فراگیر (ساختاردهی نهایی یافته ها) انجام شد. برای افزایش اعتبار و پایایی پژوهش، یافته های اولیه به مشارکت کنندگان ارائه شد، از یادداشت برداری و بازاندیشی پژوهشگر برای کنترل سوگیری استفاده گردید و کدگذاری ها توسط متخصصان تحلیل کیفی بازبینی و تأیید شد. نتایج نشان داد که کارورزی مجازی از نگاه دانشجومعلمان با فرصت هایی همچون تقویت مهارت های فناوری، کاهش هزینه های اقتصادی، و افزایش خودراهبری همراه بوده است. در مقابل، چالش هایی مانند ضعف زیرساخت های فناوری، محدودیت تعاملات حضوری، کاهش کیفیت بازخوردها و احساس انزوای روان شناختی را نیز به همراه داشته است. دانشجومعلمان بر لزوم تعاملات حضوری، بهبود زیرساخت های فناوری و ارائه حمایت های روان شناختی تأکید داشتند. یافته ها نشان می دهد ترکیب کارورزی حضوری و مجازی با تأکید بر تعاملات اجتماعی و ارتقای سامانه های فناوری می تواند کیفیت این تجربه را بهبود بخشد.

پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه بین سبک رهبری استراتژیک با کارایی و اثربخشی سازمانی و سرمایه اجتماعی مدیران مدارس ابتدایی همدان انجام شد که از نظر نوع، توصیفی - همبستگی و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه آماری پژوهش متشکل از مدیران مدارس ابتدایی دخترانه، پسرانه و مختلط همدان بود. حجم نمونه از طریق نرم افزار GPower، 74 نفر تعیین و اعضای نمونه به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل چهار پرسش نامه استاندارد رهبری استراتژیک لیر، کارایی سازمانی پین پریانگ و سینگ سای، اثربخشی سازمانی پارسونز و سرمایه اجتماعی ناهاپیت و گوشال به ترتیب با پایایی 949/0، 922/0، 965/0 و 965/0 بود. تجزیه وتحلیل آماری داده ها از طریق آزمون رگرسیون چندگانه با استفاده از نرم افزار SPSS 27 انجام شد. یافته ها نشان داد با استفاده از روش تحلیل رگرسیون هم زمان، مدل معنی داری به دست آمد  (681/0= مجذور R تنظیم شده و 0.05>P  و 024/53=F) این مدل 1/68 درصد از واریانس را توجیه می کند و کارایی و اثربخشی پیش بینی کننده های معنی داری بودند؛ اما متغیر سرمایه اجتماعی، پیش بینی کننده معنی داری نبود. این پژوهش نشان می دهد که رابطه مثبتی بین سبک رهبری استراتژیک و کارایی و اثربخشی مدیران استان همدان وجود دارد. سرمایه اجتماعی نیز می تواند نقش مهمی در تسهیل همکاری و اشتراک گذاری اطلاعات بین مدیران مدارس داشته باشد

این پژوهش به بررسی تأثیر آموزش هوش هیجانی بر حمایت اجتماعی آنلاین و اضطراب اجتماعی پرداخته است. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش هوش هیجانی بر حمایت اجتماعی آنلاین و اضطراب اجتماعی در دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی شهرستان بوانات بود که در سال تحصیلی 1403-1402 مشغول به تحصیل بودند. روش پژوهش آزمایشی از نوع پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری را همه دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی بوانات تشکیل دادند. از میان این دانشجویان تعداد 30 نفر به طور تصادفی با روش نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب و در 2 گروه 15 نفری (آزمایش دختر و پسر و گواه دختر و پسر) گمارده شدند.جهت ارزیابی میزان حمایت اجتماعی آنلاین و اضطراب اجتماعی از پرسش نامه حمایت اجتماعی آنلاین و پرسش نامه اضطراب اجتماعی استفاده شد. سپس برنامه آموزش هوش هیجانی به عنوان عامل آزمایشی در 8 جلسه 90 دقیقه ای به صورت 2 جلسه در هفته برای گروه آزمایش اجرا شد. نتایج حاصل از تحلیل کواریانس چند متغیری نشان داد که دانشجویان گروه آزمایش از حمایت اجتماعی آنلاین بالاتر و اضطراب اجتماعی پایین تری نسبت به گروه کنترل پس از اتمام دوره آموزشی برخوردار بوده اند. بنابراین آموزش هوش هیجانی باعث افزایش حمایت اجتماعی آنلاین و کاهش اضطراب اجتماعی می شود.

پیشینه و اهداف: منابع انرژی دریای خزر با افزایش مصرف جهانی نفت بیش از گذشته مورد توجه قدرت های عمده بین المللی همچون آمریکا، روسیه، چین، ژاپن و اتحادیه اروپا قرار گرفته است. منطقه آسیای مرکزی به دلیل محصور بودن در خشکی، با محدودیت های ژئوپلیتیکی در دسترسی به دریاهای آزاد مواجه است و مهم ترین چالش این کشورها انتقال نفت و گاز به بازارهای جهانی است. ازاین رو، اتکا به خطوط انتقال انرژی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. در کنار این جنبه های ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی، مطالعه جغرافیای انرژی دریای خزر می تواند به عنوان یک موضوع کاربردی در «آموزش جغرافیا» مورد استفاده قرار گیرد؛ زیرا تحلیل موقعیت، مسیرها و محدودیت های فضایی این منطقه به درک بهتر مفاهیم کلیدی مانند ارتباطات فضایی، پویایی های منطقه ای و حتی چالش های محیطی نظیر بحران انرژی کمک می کند. همچنین بررسی جایگاه ایران در این فرآیندها می تواند در آموزش جغرافیا، اهمیت موقعیت راهبردی کشور و نقش آن در مدیریت منابع و امنیت انرژی را برجسته سازد.. روش: : این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی به این پرسش می پردازد که ایران در پروژه های انتقال انرژی حوزه دریای خزر و توسعه ژئواکونومیک آسیای مرکزی چه جایگاهی دارد. روش تحقیق کیفی بوده و داده ها از اسناد و منابع معتبر گردآوری شده است. یافته ها : نتایج نشان می دهد که محدودیت آبراه ها و وابستگی به مسیرهای زمینی، کشورهای آسیای مرکزی را نیازمند مسیرهای ترانزیتی از طریق کشورهای واسطه کرده است. ایران با موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز می تواند نقش مهمی در اتصال این کشورها به آب های آزاد و شبکه های انرژی ایفا کند. نتیجه گیری: : این موضوع علاوه بر اهمیت ژئواکونومیکی، ظرفیت بالایی برای آموزش جغرافیا دارد و می تواند در ارتقای سواد فضایی، درک روابط انسان–محیط و آموزش چالش های منطقه ای مانند بحران آب و انرژی مؤثر باشد.

پیشنه و هدف : رشته آموزش علوم اجتماعی در دانشگاه فرهنگیان با هدف تربیت معلمان آگاه به مسائل اجتماعی و توانمند در انتقال این مفاهیم طراحی شده است، در همین راستا، سنجش کیفیت برنامه درسی اجرا شده این رشته، گامی اساسی در بهبود آموزش و ارتقای توان حرفه ای دانشجومعلمان است، لذا هدف از انجام پژوهش حاضر، واکاوی وضعیت جاری برنامه درسی اجرا شده رشته آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان بود. روش : به این منظور از روش داده بنیاد با رویکرد اشتراوس و کوربین استفاده گردید. مشارکت کنندگان در پژوهش، اعضای هیأت علمی، مدیران گروه آموزش علوم اجتماعی و دانشجویان دانشگاه فرهنگیان بودند. داده های پژوهش با استفاده از مصاحبه های فردی نیمه ساختاریافته عمیق جمع آوری گردید، نمونه آماری شامل 15 نفر از اعضا هیات علمی، 4 نفر از مدیران گروه آموزشی علوم اجتماعی و 8 نفر از دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان بودند که به شیوه نمونه گیری هدفمند هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها با استفاده از رویکرد کدگذاری سه مرحله ای اشتراوس و کوربین (1990) تحلیل شده اند. یافته ها : یافته های پژوهش بیانگر این است که تدریس علوم اجتماعی به مثابه ارکستری با نواهای پراکنده، به مثابه پدیده محوری عمل می کند و  زمینه های ساختاری- مدیریتی، زمینه های آموزشی- تخصصی، زمینه های فرهنگی- نگرشی در این بخش تأثیرگذارند. همچنین شرایط علی شامل ضعف در سیاست گذاری و برنامه ریزی آموزشی، کاستی در توانمندسازی اساتید و کادر آموزشی، ضعف سیستم ارزشیابی و نظارت مؤثر بود. عوامل مداخله گر محدود کننده نیز در دو محور موانع فردی و موانع اجرایی سازمان دهی شدند و راهبردهای مدنظر، طراحی نقشه تدریس، اجرای تدریس و نظارت بر آن، تعاملات فراکلاسی احصا شدند. نتیجه گیری : درنهایت پیامد وضعیت جاری برنامه درسی اجرا شده رشته آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان ، کاهش کارایی و اثربخشی برنامه های درسی اجرا شده عنوان گردید

زمینه و اهداف : هدف از این پژوهش، ارائه چارچوبی برای آموزش جمعیت، و صلاحیت ها و شایستگی های مورد نیاز متخصصان آموزش جمعیت در ایران است. روش شناسی : در این پژوهش از روش کیفی داده بنیاد، و تحلیل مضمون استفاده شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان رشته برنامه ریزی درسی و علوم اجتماعی؛ و محتوای مرتبط با آموزش جمعیت بود. جهت نمونه گیری از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شد. داده های مربوط به نظرات متخصصان از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته، جمع آوری شده و از طریق کدگذاری باز و محوری تحلیل شدند. همچنین داده های مربوط به منابع علمی نیز از بین اسناد و مدارک موجود در پایگاه های معتبر علمی، جمع آوری شده و از طریق روش تحلیل مضمون، تحلیل شدند. یافته ها : نتایج یافته ها نشان داد آگاهی های دینی و مذهبی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی، فناوری و دیجیتالی، سلامتی و بهداشتی، تربیتی، و مخاطرات اجتماعی برای جمعیت، ضروری است؛ بر این اساس، متخصصان آموزش جمعیت باید از دانش های پایه و تخصصی در زمینه جمعیت شناسی، دینی و مذهبی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی، روانشناسی و تربیتی، بهداشت و سلامت، آموزش، مدیریت، فناوری، و مخاطرات اجتماعی برخوردار باشند و از طریق آموزش، مشاوره، تولید و توزیع منابع آموزشی، همکاری با سازمان ها، مداخلات اجتماعی، تقویت مشارکت اجتماعی، تحقیق و تحلیل داده ها، طراحی و اجرای سیاست های مؤثر و توجه به گروه های آسیب پذیر به آموزش جمعیت بپردازند. نتیجه گیری : بر اساس نتایج پژوهش، به منظور رشد و توسعه اجتماعی، آموزش جمعیت در ابعاد مختلف، ضروری است و برای آموزش جمعیت، لازم است متخصصانی با دانش و مهارت های مورد نیاز، تربیت شوند تا از طریق روش های مؤثر به آموزش جمعیت پرداخته و منجر به کاهش مشکلات و رشد و توسعه اجتماعی شوند.     

هدف این پژوهش ارزیابی انگاره ها در باب معلمی، واکاوی الگوی چندوجهی به عنوان راهکاری در مقابل مشکلات تک انگاره گرایی و معرفی شاخصه های مطلوب تری است که تحت عنوان معلم رابع معرفی شده است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی- انتقادی است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که تک انگاره های معلمی، ایده معلم در سند تحول را رقم نمی زنند و اساساً انگاره گرایی در باب معلمی معضلاتی ازجمله دشواری در مصداق یابی دارد. الگوی معلم رابع با شاخصه هایی چون سازوار بودن و هم افزایی شبکه ای در ساخت هویت معلمی، همراهی علم، انگیزه و عمل و شناخت مرزها و تعامل علوم به صورت توأمان، الگوی نسبتاً کاملی از معلمی است که می تواند در تحقق اهداف نظام تربیت معلم، مؤثر باشد. ترسیمی که از معلم رابع در این پژوهش صورت گرفته، تجلی دهنده دو عنصر بنیادی «یقین و پویایی» است که از قرآن (به عنوان بنیاد تربیت دینی)، استنباط شده و دلالت بر روح توحیدی تربیت اسلامی دارد.

پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش مجازی براساس الگوی طراحی آموزشی گانیه بر مهارت های خودتنظیمی و یادگیری در دانش آموزان دختر پایه ششم دوره ابتدایی به شیوه شبه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دختر پایه ششم شهرستان نجف آباد تشکیل می دادند که از بین آنها تعداد50 نفر به شیوه هدفمند بر اساس معیارهای پژوهش به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 25 نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار های جمع آوری اطلاعات کمی و شامل پرسش نامه خودتنظیمی (Pintrich & DeGroot 1990)  و آزمون محقق ساخته یادگیری بود. روایی پرسش نامه و آزمون با استفاده از نظر متخصصان تأیید و پایایی پرسش نامه بااستفاده از آلفای کرونباخ 8/0 و از طریق دو نیمه کردن 84/0 به دست آمد. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که تأثیر آموزش مجازی براساس الگوی طراحی آموزشی گانیه برمهارت خودتنظیمی دانش آموزان دوره ابتدایی در سطح 01/0>p معنادار بوده است (اندازه اثر671/0). همچنین تأثیر آموزش مجازی بر اساس الگوی طراحی- آموزشی گانیه بر یادگیری دانش آموزان در سطح 01/0>p نیز معنادار بوده است  (اندازه اثر134/0). با توجه به مقادیر اندازه اثر می توان نتیجه گرفت که تأثیر استفاده از الگوی مذکور بر خودتنظیمی به مراتب بیشتر از یادگیری بوده است.

هوش مصنوعی طی دهه های اخیر به یکی از فناوری های تحول آفرین در عرصه های گوناگون، به ویژه آموزش عالی، تبدیل شده است. ورود ابزارهایی مانند سیستم های یادگیری تطبیقی، چت بات های هوشمند و هوش مصنوعی مولد فرصت های متعددی برای ارتقای کیفیت آموزش، شخصی سازی یادگیری، کاهش بار کاری استادان و افزایش تعامل و انگیزش دانشجویان فراهم آورده است. این پژوهش با رویکرد مرور نظام مند و بر اساس چارچوب اوکولی و شابرام (Okoli & Schabram, 2010)  به بررسی ۲۴ مقاله منتخب از پایگاه های معتبر علمی پرداخته تا تصویری جامع از فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی در آموزش عالی ارائه دهد. نتایج نشان می دهد که استفاده از ChatGPT   و فناوری های مشابه موجب بهبود معنادار در عملکرد تحصیلی، ارتقای مهارت های تفکر انتقادی و خلاقانه، افزایش رضایت و کاهش استرس دانشجویان شده است. همچنین، این ابزارها نقش مهمی در فراهم کردن آموزش شخصی سازی شده و دسترسی برابر به منابع یادگیری دارند. از سوی دیگر، پژوهش ها بیانگر ظرفیت هوش مصنوعی در تسهیل وظایف آموزشی و اداری استادان بوده و آن را به عاملی مؤثر در تحول ساختارهای سنتی آموزش بدل کرده اند. با این حال، چالش هایی همچون نگرانی های اخلاقی، حفظ حریم خصوصی داده ها، خطر وابستگی بیش از حد دانشجویان به فناوری، کاهش یادگیری مستقل و کمبود زیرساخت ها و مهارت های لازم در میان استادان، موانعی جدی در مسیر بهره برداری مؤثر از این فناوری به شمار می روند. مرور مطالعات همچنین نشان می دهد که بیشتر تحقیقات در بستر کشورهای توسعه یافته انجام شده و جنبه های مدیریتی، فرهنگی و انسانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین، نتایج این پژوهش بر ضرورت انجام مطالعات جامع تر و بومی سازی کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش عالی تأکید می کند. به طور کلی، یافته ها حاکی از آن است که بهره گیری هوشمندانه و مسئولانه از هوش مصنوعی می تواند نقش بسزایی در ارتقای کیفیت یادگیری و آموزش دانشگاهی ایفا کند و مسیر تحول نظام های آموزشی مدرن را هموار سازد.

دانش پداگوژی محتوا، ترکیبی یکپارچه از دانش موضوعی و مهارت های تربیتی، نقش محوری در بهبود کیفیت آموزش عالی دارد. این پژوهش باهدف بررسی چالش ها، ضعف ها، فرصت ها و تهدیدهای اجرای برنامه های درسی دانش پداگوژی محتوا با تأکید بر ادغام هوش مصنوعی در راهبردهای تدریس آموزش عالی و آموزش الکترونیکی، با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل 27 نفر (5 مدیر، 14 استاد، 8 دانشجو) از دانشگاه های پیام نور و فرهنگیان اصفهان بود که با نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با روش مثلثی برای تضمین روایی و پایایی تا اشباع نظری گردآوری و با تحلیل مضمون بررسی شدند. از مصاحبه ها 98 کدباز استخراج شد که در 7 مضمون قوت (دروس پداگوژی، انگیزه بخشی به استادان، حمایت از مولفان، جلسات تبادل نظر، کارورزی، جشنواره های تدریس، ادغام فناوری)، 7 مضمون ضعف (مشکلات استادان و دانشجویان، ضعف های سازمانی، محدودیت منابع، محدودیت های پژوهشی، پیچیدگی دروس، چالش های دیجیتال)، 4 مضمون تهدید (تضعیف جایگاه در نظام آموزش عالی، تغییر سبک آموزش در نظام آموزش و پرورش ، تهدیدهای فناوری، چالش های اخلاقی) و 6 مضمون فرصت (دروس بین رشته ای، جلب مشارکت، ارتقای شرایط، فناوری اطلاعات، دستاوردها، ادغام هوش مصنوعی) دسته بندی شدند. نتایج نشان داد هوش مصنوعی کیفیت یادگیری و تحلیل داده های آموزشی را در آموزش الکترونیکی بهبود می بخشد، اما کمبود زیرساخت های دیجیتال و دانش فنی بهره برداری را محدود می کند. پیشنهاد می شود با سرمایه گذاری در زیرساخت ها، آموزش استادان و تدوین سیاست های اخلاقی، از پتانسیل های هوش مصنوعی بهره برداری شود. این پژوهش مبنایی برای سیاست گذاری آموزشی و تحقیقات آینده در ادغام فناوری های نوین در دانش پداگوژی محتوا فراهم می کند. 

با گسترش کاربرد هوش مصنوعی و به ویژه مدل های زبانی بزرگ در آموزش، این پرسش مطرح می شود که این فناوری ها چگونه می توانند عدالت آموزشی را تقویت یا تضعیف کنند. هدف این پژوهش، تبیین ابعاد سوگیری الگوریتمی در نظام های آموزشی و استخراج پیامدهای اجتماعی و راهکارهای سیاستی متناسب با بافت ایران است. پژوهش حاضر کیفی و از نوع تحلیل اسنادی تحلیلی است و با استفاده از تحلیل محتوای نظام مند گزارش های رسمی، مقالات علمی و مطالعات موردی بین المللی، براساس چک لیست مفهومی عدالت آموزشی، انجام شده است. چارچوب نظری مطالعه بر نظریه عدالت به مثابه انصافِ جان راولز و رویکرد قابلیت های آمارتیا سن استوار است. یافته ها نشان می دهد سوگیری در چهار سطح تعریف مسئله، داده، مدل سازی و تفسیر/ پیاده سازی می تواند نابرابری های آموزشی را بازتولید کند و در بافت متنوع و دارای شکاف دیجیتال ایران این نابرابری ها را تعمیق بخشد. بر این اساس، شش محور سیاستی شامل طراحی عدالت محور الگوریتم ها، پایش تنوع داده ها، آموزش اخلاق الگوریتمی به ذی نفعان، شفافیت و پاسخ گویی، توسعه مدل های بومی و کاهش شکاف دیجیتال پیشنهاد می شود. نوآوری مقاله در پیوند دادن نظریه های عدالت با ادبیات سوگیری الگوریتمی و بسط چارچوبی بومی برای سیاست گذاری عدالت آموزشی در عصر هوش مصنوعی در ایران است.

زمینه و هدف: هویت حرفه ای دانشجو معلمان، مفهومی پویا و چندبعدی است که نقش مهمی در کیفیت آموزش و نگرش های تدریسی ایفا می کند. پژوهش حاضر باهدف مرور نظام مند و مقایسه مطالعات داخلی و بین المللی در زمینه فرایند شکل گیری هویت حرفه ای دانشجو معلمان، عوامل مؤثر، چالش ها، فرصت ها و شکاف های پژوهشی انجام شده است. روش ها: با استفاده از کلیدواژه های مرتبط، جست وجوی نظام مند در پایگاه های داخلی و بین المللی انجام گرفت. فرایند انتخاب بر اساس چارچوب PRISMA شامل چهار مرحله شناسایی، غربالگری، بررسی صلاحیت و ورود نهایی بود. معیارهای ورود شامل تمرکز بر هویت حرفه ای دانشجو معلمان، بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ برای مطالعات داخلی و ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ برای منابع بین المللی، و کیفیت مناسب روش شناسی بود. در مجموع، ۶۷ مقاله (۱۵ داخلی و ۵۲ بین المللی) تحلیل شدند. تحلیل داده ها با روش محتوای قیاسی–استقرایی و ارزیابی کیفیت با ابزارهای CASP و MMAT انجام شد. یافته ها: مطالعات بین المللی بیشتر بر هیجان، عاملیت و خودکارآمدی فردی تمرکز دارند، درحالی که مطالعات داخلی بر ساختارهای رسمی، ارزش های فرهنگی و دینی تأکید دارند. نقش کارورزی، تعاملات اجتماعی و ابعاد شناختی–هیجانی در هر دو حوزه مهم تلقی شده است. شکاف میان آموزش نظری و عمل، نگرش منفی به حرفه، و نبود انسجام نظری، چالش های مشترک محسوب می شوند. نتیجه گیری: تقویت هویت حرفه ای دانشجو معلمان نیازمند تلفیق تجربه عملی، حمایت اجتماعی و توجه به زمینه های بومی–جهانی است. پژوهش های آینده باید به مطالعات طولی، مداخلات نوآورانه و عوامل کلان اجتماعی–سیاسی توجه بیشتری داشته باشند.

انگیزش ریاضی دانش آموزان نوجوان نقش کلیدی در یادگیری مؤثر و توسعه مهارت های حل مسئله دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی احساس ارزشمندی در رابطه بین سوژی روانشناختی و نگرش به کمک طلبی حرفه ای روانشناختی با انگیزش ریاضی دانش آموزان نوجوان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها توصیفی - همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش متشکل از کلیه دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر اردکان در سال تحصیلی ۱۴۰۲- ۱۴۰۳ با تعداد ۳۹۰۰ نفر بود. نمونه گیری به شیوه خوشه ای انجام شد. حجم نمونه بر اساس پژوهش های مدلسازی معادلات ساختاری ۲۰۰ نفر تعیین شد اما به منظور کفایت حجم نمونه در مجموع ۳۰۰ داده جمع آوری شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های علاقه به ریاضی نعمتی و نوری (۱۳۸۸)، سوژی روانشناسی هو و همکاران (۲۰۱۷)، نگرش به کمک طلبی روانشناختی حرفه ای فیشر و فارینا (1995) و احساس ارزشمندی روزنبرگ (۱۹۶۵) بود. در نهایت پس از حذف داده های مخدوش، ۲۷۶ پرسشنامه به روش همبستگی پیرسون و مدلسازی معادلات ساختاری و با بهره گیری از نرم افزار SPSS_26 و Amos_24 تحلیل شد. نتایج نشان داد اثر مستقیم سوژی روانشناختی به انگیزش ریاضی مثبت معنی دار (۰۵/۰>p)؛ اثر مستقیم کمک طلبی روانشناختی به انگیزش ریاضی مثبت معنی دار(۰۵/۰>p)؛ اثر مستقیم احساس ارزشمندی به انگیزش ریاضی مثبت معنی دار(۰۵/۰>p) است. همچنین نتایج نشان داد احساس ارزشمندی در رابطه بین سوژی روانشناختی و انگیزش ریاضی اثرغیر مستقیم معنی دار دارد (۰۵/۰>p) اما نقش میانجی احساس ارزشمندی در رابطه بین کمک طلبی روانشناختی و انگیزش ریاضی تائید نشد (۰۵/<p). این نتایج بر نقش عوامل روانشناختی در انگیزش ریاضی دانش آموزان تأکید دارد.

هدف: کتاب های درسی به عنوان مهم ترین ابزار انتقال دانش رسمی، نقش محوری در شکل گیری تفکر علمی دانش آموزان دارند و از آن جا که کتاب های درسی به عنوان مهم ترین عامل هدایت کننده فرایند یاددهی-یادگیری محسوب می شوند، این پژوهش با اتخاذ روش تحلیل محتوا ( روش ویلیام رومی) ، به بررسی وتحلیل کتاب علوم تجربی پایه دوم دبستان از منظر متن وتصاویر وپرسش ها پرداخته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب درسی علوم تجربی پایه دوم ابتدایی بر اساس تکنیک ویلیام رومی برمبنای فعال وغیر فعال بودن در سال 1404انجام شده است. روش پژوهش: روش پژوهش توصیفی و روش آن تحلیل محتوا بر اساس الگوی ویلیام رومی است. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش کتاب علوم تجربی پایه دوم ابتدایی بود. کل کتاب به عنوان نمونه، مورد بررسی وتحلیل قرار گرفت. ابزار گردآوری اطلاعات سیاهه تحلیل مبتنی بر روش ویلیام رومی است که بر اساس مبانی نظری تهیه و روایی آن توسط متخصصان علوم تربیتی تائید شد. واحد مطالعه درس های مندرج در کتاب و واحد تجزیه وتحلیل متن، تصاویر وپرسش های کتاب است که بر اساس مقوله های فعال وغیر فعال توسط ویلیام رومی تحلیل و ضریب درگیری آن مشخص شد. یافته ها: یافته های به دست آمده نشان می دهد که ضریب درگیری متن کتاب علوم تجربی پایه دوم ابتدایی 045/1 است که کتاب متنی فعال و پویا دارد. تصاویر کتاب با ضریب درگیری63/0، نشان دهنده فعال بودن تصاویر است وپرسش های کتاب با ضریب درگیری8/2، بیانگر این است که پرسش های کتاب غیر فعال است. نتیجه گیری: طبق ضریب های درگیری به دست آمده، کتاب علوم تجربی پایه دوم دبستان از منظر متن وتصاویر فعال است اما کتاب از منظر پرسش ها غیرفعال است چون بیش از اندازه دانش آموز را به فعالیت وا می دارد.

آموزش الکترونیکی یکی از مهمترین کاربردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در جهان امروز به حساب می آید که به سرعت در حال تبدیل شدن به فناوری برجسته و غالب در آموزش از دور است. با شیوع پاندمی کرونا، آموزش مجازی فرصتی برای رویارویی با محدودیت های آموزش حضوری شد؛ ولی از طرفی مشکلات زیادی را متوجه آموزش ها و همچنین آموزش ریاضی در مدارس نمود. هدف از این مقاله تشخیص، توصیف، تبیین و دسته بندی علل افت تحصیلی درس ریاضی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه در دوران کرونا است. این مطالعه در چارچوب رویکرد کیفی با استفاده از روش پژوهش "نظریه داده بنیاد" انجام شد. داده های موردنیاز با انتخاب 12 نفر از معلمان ریاضیات دوره اول دبیرستان به صورت هدفمند و به واسطه مصاحبه از آنان جمع آوری شد. تحلیل داده ها طی فرآیند مقایسه و پالایش مداوم و کدگذاری های باز، محوری و انتخابی انجام شد. مجموعه داده های جمع آوری شده در قالب 84 نکته کلیدی، 58 مفهوم و 44 مقوله سازماندهی شدند. نتایج مقاله، بیانگر این است که «افت تحصیلی دانش آموزان دختر دوره متوسطه در درس ریاضی در دوران کرونا» به عنوان مقوله محوری، از طریق مولفه های «دور شدن دانش آموزان از فرآیند اجتماعی شدن»، «مشکلات تدریس در فضای مجازی»، «عدم آشنایی و تسلط دانش آموزان نسبت به یادگیری از طریق مجازی»، «افت یادگیری در درس ریاضی»، «کاهش علاقه به ریاضی و کمک به ترک تحصیل»، «کمبود امکانات ارتباطی در آموزش مجازی»، «استرس بالا»، «ایجاد وابستگی شدید به فضای مجازی»، «تعامل ضعیف دانش آموزان در فضای مجازی» تبیین می شود.

هدف: هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل کج فهمی های دانش آموزان پایه دهم درباره اصل برنولی و بررسی میزان تأثیر آموزش مفهومی همراه با آزمایش در مقایسه با روش تدریس سنتی است. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه دهم رشته های تجربی و ریاضی شهرستان محلات و نمونه مورد بررسی شامل ۱۰۳ دانش آموز است. روش پژوهش: این مطالعه با رویکرد شبه آزمایشی و براساس طرح چهارگروهی سولومون انجام شد. نمونه ها با روش خوشه ای انتخاب و سپس به صورت تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل جای دهی شدند. در گروه های آزمایش، تدریس به صورت مفهومی و همراه با انجام آزمایش های مرتبط با اصل برنولی صورت گرفت؛ در حالی که در گروه های کنترل، آموزش به روش سنتی و سخنرانی انجام شد. ابزار گردآوری داده ها آزمون پیشرفت تحصیلی معلم ساخته بود که روایی محتوایی آن توسط متخصصان تأیید شد. داده ها با استفاده از آزمون های کلموگروف–اسمیرنوف، تحلیل واریانس دوراهه، و آزمون تعقیبی شفه در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد توزیع داده ها نرمال است و تفاوت معناداری در نمرات پس آزمون چهار گروه وجود دارد. عملکرد گروه های آموزش مفهومی همراه با آزمایش، به طور معنادار بهتر از گروه های آموزش سنتی بود. همچنین تحلیل آیتم ها آشکار ساخت که بخش قابل توجهی از کج فهمی ها ناشی از عدم درک صحیح تفاوت فشار استاتیکی و دینامیکی و برداشت نادرست از معادله برنولی است. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، آموزش مفهومی مبتنی بر آزمایش تأثیر چشمگیری در کاهش کج فهمی ها و بهبود یادگیری دارد. این نتایج ضرورت بازنگری و ساده سازی نحوه ارائه اصل برنولی در کتاب فیزیک پایه دهم و توانمندسازی دبیران در استفاده از رویکردهای آموزشی فعال و آزمایش محور را نشان می دهد.

خودگردانی یادگیری به عنوان یک مهارت چندبُعدی، تأثیر بسزایی در موفقیت تحصیلی داوطلبان کنکور دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مفهوم خودگردانی یادگیری در میان دانش آموزان موفق و ناموفق در کنکور سراسری و شناسایی عوامل مؤثر بر آن انجام شد. این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی است که به بررسی تجربیات زیسته داوطلبان از فرآیند خودگردانی می پردازد. شرکت کنندگان شامل 20 دانش آموز از مدارس دولتی، غیردولتی و تیزهوشان شهر شیراز بود که به صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و با روش تحلیل مضمون (براون و کلارک، ۲۰۰۶) تحلیل شدند. طبق نتایج، برعکس دانش آموزان موفق که از راهبردهای مؤثر شناختی، فراشناختی و تنظیم هیجانی، از جمله مدیریت زمان، برنامه ریزی تحصیلی و مقابله با استرس بهره می برند، دانش آموزان ناموفق در این زمینه ها دچار نارسایی هستند. عوامل محیطی و حمایتی، شامل حمایت خانواده و نظام آموزشی، تأثیر بسزایی در گسترش خودگردانی داشتند. تفاوت های جنسیتی نیز در خودگردانی نقش بسزایی ایفا می کنند، به طوری که دختران بیشتر بر ابعاد هیجانی تمرکز دارند، در حالی که پسران بیشتر به جنبه های شناختی و رفتارهای مرتبط با یادگیری توجه می کنند. تقویت مهارت های خودگردانی از طریق آموزش مناسب، حمایت خانواده و مداخلات آموزشی هدفمند، می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی داوطلبان کنکور کمک کند.

این پژوهش با هدف شناسایی و اعتبارسنجی عوامل تسهیل کننده و بازدارنده پیاده سازی تحول دیجیتال در آموزش مداوم دانشگاه علوم پزشکی کردستان انجام شد. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) بود؛ در مرحله کیفی، با استفاده از تحلیل تماتیک، عوامل مؤثر شناسایی شدند و در مرحله کمی، با روش دلفی اعتبارسنجی و اجماع صورت گرفت. جامعه آماری شامل ۱۵ نفر از متخصصان و ذینفعان حوزه آموزش مداوم و تحول دیجیتال بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. نتایج این مطالعه نشان داد که الگوی مدیریت آموزش مداوم با رویکرد تحول دیجیتال از اعتبار بالایی برخوردار است. این یافته ها بینش های مهمی برای برنامه ریزی استراتژیک و مدیریت تغییر در جهت پیاده سازی موفق تحول دیجیتال فراهم می کند و می تواند سازمان های مختلف از جمله دانشگاه های علوم پزشکی را در مواجهه با چالش ها و بهره برداری از فرصت ها یاری دهد. بدین ترتیب، این پژوهش نقش کلیدی در ارتقاء کیفیت آموزش مداوم و توسعه فناوری های نوین در حوزه سلامت ایفا می کند.

پژوهش حاضر با هدف بازنمایی ادراک و تجارب زیسته اعضای هیات علمی دانشگاه از راهبرد تدریس مبتنی بر واقعیت در طرح فردای روشن آموزش عالی به روش کیفی و با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی انجام شد. از روش تحلیل مضمون یا تحلیل تماتیک برای تحلیل دادههای پژوهش استفاده شد. مشارکت کنندگان بالقوه پژوهش شامل کلیه اعضای هیئت علمی دانشگاه اراک بود که تجربه تدریس در طرح فردای روشن آموزش دانشگاه آینده در دانشگاه اراک داشته و در دوره های آموزشی و توانمندسازی اجرای این طرح شرکت داشتند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و معیاری و براساس قاعده اشباع نظری تعداد 15 نفر از اعضای هیئت علمی دانشکده های فنی مهندسی، علوم پایه، علوم انسانی، کشاورزی و محیط زیست و علوم ورزشی به عنوان نمونه آماری انتخاب و اشباع نظری حاصل شد. برای جمع آوری داده ها از مصاحبه های نیمه ساختاریافته استفاده شد. نتایج کدگذاری و تجزیه و تحلیل تماتیک نشان داد که تجربه زیسته اعضای هیات علمی در قالب 66 مضمون پایه ، 16 مضمون سازمان دهنده و 3 مضمون فراگیر تعریف می شود. مضامین فراگیر و سازمان دهنده شامل ادراک و تجارب زیسته اعضای هیات علمی دانشگاه از تدریس مبتنی بر واقعیت(طراحی سناریو های واقعی و درگیرسازی، تعامل و درگیرسازی فراگیران، توسعه مهارتهای نرم؛ شکل گیری نوآوری علمی در بستر واقعیت، کارآموزی شناختی و یادگیری موقعیتی، بازی وارسازی محیط یادگیری)؛ فرصت های رویکرد تدریس مبتنی بر واقعیت(یادگیری مبتنی بر مسئله؛ اشتغال ، کارآفرینی و سرمایه گذاری صنایع؛ امیدآفرینی در نسل جدید؛ یادگیری همتا به همتا و تحول از دانستی؛

باوهاوس به مثابه رویکردی تلفیقی میان هنر، زندگی و خلاقیت، الگویی الهام بخش برای آموزش هنری در اوان کودکی ارائه می دهد؛ الگویی که در آن کودک در مرکز تجربه، کاوش و خلقِ معنا قرار دارد. هدف این مطالعه، کاوش در درک و تجربه زمینه مند مربیان پیش دبستانی شهر سنندج از یادگیری تجربی با محوریت هنر و با بهره گیری از اصول باوهاوس بود. روش پژوهش، نظریه داده بنیاد با رهیافت ساختار گرای « چارمز» بود که به شیوه نمونه گیری هدفمند 12 مربی براساس اشباع نظری دعوت به مصاحبه شدند. تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، به استخراج هشت مقوله ی انتخابی در دو بخش چالش ها و راهبردها انجامید. یافته ها نشان داد که سه مانع اصلی شامل «برنامه درسی بروکراتیک»، «فقدان حرفه گرایی مربیان» و «محدودیت های فرهنگی و سازمانی»، امکان تحقق یادگیری تجربی را محدود می سازند. با این حال، مربیان با اتخاذ پنج راهبرد خلاقانه شامل «پروژه محوری با محوریت کودک»، «یادگیری مشارکتی»، «کنش های اندیشه محور»، «کاربست امکانات ساده» و «تعامل با خانواده»، تلاش کرده اند بر این موانع فائق آیند. این پژوهش، ضمن گشودن افق های نو در آموزش اوان کودکی، نشان می دهد که حتی در بسترهای محدود و محافظه کار، امکان بازآفرینی یادگیری از دل تجربه، تخیل و مشارکت خلاق وجود دارد.