نسل آلفا

جهان آینده مقارن با تحولاتی شگرف و بی سابقه در عرصه های علم و فناوری و انتقال اطلاعات خواهد بود. زیستن در چنین جهانی موجب می شود تا شکاف عمیقی میان نسل نوظهور یادگیرندگان با عنوان «نسل آلفا» با نسل های پیشین پدید آید و شیوه های مرسوم یادگیری را ناکارامد سازد. از این رو، هدف این پژوهش شناسایی خصوصیات نسل نوظهور یادگیرندگان و طراحی راهبردهای یاددهی و یادگیری مناسب بر مبنای آنها در دوره ابتدایی بود. به این منظور از روش فراتحلیل کیفی و ابزار تحلیل محتوا با نرم افزار Atlas.ti8 استفاده گردید. در بخش نتایج در گام اول، خصوصیات نسل آلفا در قالب نُه مقوله شناسایی و توضیح داده شدند. در گام دوم، مفاهیم و گزاره های مرتبط با یاددهی و یادگیری در قالب هفت مقوله استنباط شد. سپس مقوله های مذکور برای تدوین راهبردهای یاددهی و یادگیری مناسب برای نسل آلفا مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها نشان داد نسل آلفا تمایل دارند هدایت یادگیری خود را به عهده گیرند، مرزهای میان یادگیری رسمی و غیررسمی را از میان بردارند و روش های تعاملی را جایگزین روش های یکسویه و سنتی انتقال اطلاعات سازند. در پایان سه رویکرد عمده برای تلفیق و به کارگیری این راهبردها پیشنهاد گردید.

تغییر در سبک زندگی به معنای تحول در ابعاد مختلف زندگی از جمله ابعاد فرهنگی، آموزشی، تربیتی و... است و از موارد حائز اهمیت در طبقه بندی نسل ها به حساب می آید. از این رو، سبک زندگی، ذهنیت و طرز تفکر نسل های مختلف، همواره از موضوعات موردتوجه پژوهشگران حوزه های گوناگون بوده است. هدف این پژوهش، ارائه تحلیلی آینده پژوهانه از سبک زندگی نسل آلفا و بررسی نقش رسانه در ساخت این سبک زندگی است. در این راستا، با استفاده از روش تحلیل محتوای عرفی و استقرایی و با مرور نظام مند محتواهای علمی پیرامون نسل ها و به خصوص نسل آلفا، تغییرات در سبک زندگی این نسل، مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج نشان داد که پنج مفهوم محوری: 1. فناوری، 2. بازی و سرگرمی، 3. خانواده، 4. آموزش و 5. اشتغال، عمده ترین سرفصل های مطالعه و تحلیل نسل آلفا هستند و رسانه به صورت کاملاً آشکار در تمام این ابعاد، نقشی پررنگ دارد. نسل آلفا نسل سبک زندگی متاورسی است و زندگی این نسل نه تنها با رسانه، بلکه در رسانه جاری خواهد بود. این نوع سبک زندگی، افرادی که با این نسل در ارتباط هستند را با چالش هایی مواجه خواهد کرد که لازم است جامعه به منظور جلوگیری از ایجاد تعارض، خود را با این تغییرات درگیر کند تا بتواند تعاملی سازنده ای با آنها داشته باشد.

نسل زد و اخیراً آلفا، متشکل از دانش آموزانی است که فارغ از سن قانونی کار، منتظر فارغ التحصیلی از مدرسه نبوده و با جدیت در بازارهای سرمایه از قبیل فارکس، رمزارزها و کسب و کارهای نوپدید چون اینفلوئنسری، بازاریابی شبکه ای دیجیتال، تبلیغات اینترنتی و... مشغول فعالیت هستند. علی رغم روند روزافزون گرایش دانش آموزان، آنچنان که باید بدان پرداخته نشده و و ابعاد مختلف این گرایش مکتوم مانده است. بر این اساس، شناسایی عوامل مؤثر بر گرایش دانش آموزان به کسب و کارهای نوپدید و بازار سرمایه، هدف پژوهش آمیخته (از نوع اکتشافی متوالی) حاضر است. در این راستا  با استفاده از از طریق نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی، با 27 نفر از صاحب نظران این حوزه و دانش آموزان فعال در این فعالیت ها مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت گرفت. با اشباع داده، مصاحبه ها متوقف و مضامین آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر اساس بخش کیفی، پرسشنامه محقق ساخته 25 گویه ای تدوین شد. جامعه پژوهش بخش کمی، دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه دوم شهر زنجان در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 18358 نفر بود که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی، 376 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و مدل نهایی پژوهش بر این اساس رسم شد. بر اساس یافته ها عوامل فردی، اقتصادی، جمعیت شناختی، اجتماعی، فنی-تکنولوژیک و خانوادگی عوامل مؤثر بر گرایش دانش آموزان محسوب می شود که به دلیل تنوع و تکثر بالای آنها، برنامه ریزان اقتصادی، فرهنگی و آموزشی بایستی در تعامل با یکدیگر، با تمهید ملزومات به مواجهه منطقی با این پدیده بپردازند.

هدف: پژوهش حاضر تلاشی است به منظور ارائه مدل تکمیلی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر اساس نسل آلفا تا سال 1418 مبتنی بر استمرار روندهای کنونی در آینده(آینده محتمل) با توجه به نزدیک شدن به افق 1404 سند تحول بنیادین آ.پ. روش: این پژوهش از منظر هدف کاربردی، و در زمره پژوهشهای کیفی قلمداد میشود. مقاله حاضر دارای دو گام جهت تحقق هدف پژوهش است: گام نخست CLA و گام دوم تحلیل میک مک. یافته ها: در این مدل با توجه به پژوهش های انجام شده حوزه سند تحول بنیادین و نظر خبرگان در مصاحبه لایه ای، یک مدل سه وجهی جهت تکمیلی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر اساس نسل آلفا مشخص و تبیین شده است. نتیجه گیری: ساختار فعلی سند تحول بنیادین، به دلیل عدم انعطاف پذیری، ضعف در رویکردهای یادگیری ترکیبی، عدم تناسب با سبک های یادگیری دیجیتال محور، و عدم برخورداری از زیرساخت های لازم برای تحقق عدالت آموزشی، با چالش های متعددی مواجه است. نسل آلفا، به عنوان نسلی که در بستر فناوری های هوشمند رشد یافته است، نیازمند روش های آموزشی نوین مبتنی بر تعامل، شخصی سازی یادگیری و بهره گیری از فناوری های نوظهور است. بسیاری از سیاست های موجود در سند تحول بنیادین، همچنان بر رویکردهای سنتی انتقال دانش تأکید داشته و نتوانسته است همگام با الزامات آموزشی این نسل حرکت کند.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی ترجیحات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا صورت گرفته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب انجام شده است. به منظور انجام روش فراترکیب گام های هفت مرحله ای سندلوسکی و بارسو طی شده است. کلیه اسناد علمی منتشر در پایگاه های داخلی و خارجی در بازه سال های 2020 تا 2025 جامعه پژوهش حاضر را شکل می دهد. پژوهش های مرتبط با موضوع مورد مطالعه از جهت عنوان، چکیده و متن کامل بررسی شدند و در نهایت 21 سند علمی مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفت. لذا ترحیجات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا در 5 مقوله و 18 زیر مقوله دسته بندی شدند. یادگیری تعاملی و فعال، یادگیری مبتنی بر فناوری دیجیتال، یادگیری شخصی سازی شده و خودراهبر، یادگیری مبتنی بر خلاقیت و حل مسئله و محیط و محتوای یادگیری پنج مقوله اصلی مرتبط با ترجیحات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا را تشکیل دادند. یافته های پژوهش به سیاستگذاران و تصمیم گیران نظام آموزشی کشور این امکان را می دهند تا با آشنایی کامل از ترجیحات یادگیری نسل آلفا، تصمیمات سنجیده و کارآمدی را برای استفاده از ظرفیت های این نسل، جهت ساخت آینده ای بهتر اتخاذ نمایید. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ترجیحات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا صورت گرفته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب انجام شده است. به منظور انجام روش فراترکیب گام های هفت مرحله ای سندلوسکی و بارسو طی شده است. کلیه اسناد علمی منتشر در پایگاه های داخلی و خارجی در بازه سال های 2020 تا 2025 جامعه پژوهش حاضر را شکل می دهد. پژوهش های مرتبط با موضوع مورد مطالعه از جهت عنوان، چکیده و متن کامل بررسی شدند و در نهایت 21 سند علمی مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفت. لذا ترحیجات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا در 5 مقوله و 18 زیر مقوله دسته بندی شدند.

هدف: این پژوهش به بررسی نسل ها و چالش های آن ها پرداخته تا فرصت ها و استراتژی های مرتبط با هر نسل شناسایی و تحلیل شود. تنوع نسلی امروزه بسیار زیاد است و هنوز شاهد نسل هایی هستیم که نتواسته اند با فناوری های نوین ارتباط برقرار کنند. در کنار آن ها، «نسل زد» قرار دارد که با رفتار دیجیتال محور و مصرف محتوای تصویری شناخته می شود و پژوهش های زیادی بر روی آن متمرکز است. همچنین، «نسل آلفا» به عنوان بزرگ ترین و متنوع ترین نسل تاریخ شناخته می شود که تا سه سال آینده(۲۰۲۸) به سن قانونی خواهند رسید. با ورود این نسل به جامعه، پیش بینی می شود که خواسته ها و انتظارات پیچیده تری از کسب وکارها، تعاملات دیجیتال و سفارش های شخصی سازی شده داشته باشند. بنابراین، بازاریابان باید استراتژی های خود را بازنگری کرده و محصولات را با ویژگی های منحصربه فرد هر نسل تطبیق دهند. روش: این پژوهش کیفی و مروری تحلیلی است که با استفاده از روش کتابخانه ای به بررسی نسل ها، ویژگی ها، چالش ها و فرصت های آن ها پرداخته است. یافته ها: یافته ها نشان می دهند که برای شناخت نسل ها باید علاوه بر رویدادهای مهم، به تأثیر فناوری نیز توجه کرد. فناوری های نوین تعاملات اجتماعی و سبک زندگی را متحول کرده و باعث تغییر ارزش ها شده است. با این حال، فناوری همیشه دلیل تفاوت های نسلی نیست و عوامل دیگری همچون تمایل به فردگرایی و تاثیرات جهانی نیز در این تغییرات نقش دارند. نتیجه گیری: این پژوهش، با بررسی نسل ها، می تواند به بازاریابان در بهبود استراتژی ها کمک کند. بازاریابان می توانند از روش هایی همچون «استراتژی بازاریابی مجدد»، برای جذب بهتر نسل ها استفاده کنند.

از آنجا که تجارب یادگیری دانش آموزان در چارچوب برنامه درسی شکل می گیرد ، تاسیس مدارس کارآفرین با جذابیت های لازم از ویژگی های برنامه درسی نوین خواهد بود. فعالیت های یادگیری دانش آموزان نوجوان(نسل آلفا)در مدارس کارآفرینی وابسته به برنامه های درسی انگیزشی است .هدف پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد و مؤلفه های برنامه های درسی انگیزشی نسل آلفا در مدارس کارآفرین و ارائه الگو بود. روش کیفی- فراترکیب از نوع مرور متون بود. میدان پژوهش مشتمل بر کلیه مقالات منتشر شده طی سالهای 2023-2010 و شیوه نمونه گیری بصورت هدفمند تا حد اشباع نظری استوار بود. لذا از بین 78 مقالات انتخاب شده اولیه 34 مقاله براساس داشتن شرایط ورود به پژوهش انتخاب شدند.تحلیل داده ها به شیوه استخراج مفاهیم، زیر مقوله و مقوله های اصلی صورت گرفت. یافته های پژوهش نشان داد، الگوی برنامه درسی انگیزشی نسل آلفا مشتمل بر ابعاد ششگانه(بازیوارسازی، عینی سازی رفتار خلاقانه، ایده سازی، گسترش فرصت های یادگیری، درگیری یادگیری، فراشناختی-یادگیری) استوار شد.

محیط یاددهی- یادگیری، حاصل تعامل و مدیریت معلم و نگرش دانش آموز نسبت به معلم است. نقش آن در کاهش استرس و اضطراب، افزایش احساس شادی و خوش بینی، و بهبود کارایی و اعتماد به نفس دانش آموزان تأیید شده است. هدف این پژوهش واکاوی کیفی ویژگی های محیط یاددهی- یادگیری نسل آلفا در مدارس ابتدایی بود. روش پژوهش به کارگرفته شده از نظر هدف و جهت گیری در دسته پژوهش های توسعه ای کاربردی قرار می گیرد و رویکرد پژوهش اکتشافی می باشد. جامعه پژوهش شامل معلمان مقطع ابتدایی بود. روش نمونه گیری غیرتصادفی با استفاده از روش هدفمند می باشد. از میان چهار ناحیه آموزش و پرورش کرج، ناحیه 4 انتخاب شد و پژوهشگر با انجام 10 مصاحبه با معلمان در حوزه پژوهش به نقطه اشباع رسید و برای افزایش مطلوبیت مفاهیم، مصاحبه ها تا 12 نفر ادامه یافت. برای تجزیه و تحلیل مصاحبه ها نیز از رویکرد گرندد تئوری استفاده شد. مصاحبه های انجام شده مورد بررسی، تفهیم، کدگذاری و مقوله بندی قرار گرفت و مقوله های شناسایی شده به این شرح می باشد: درک فناورانه عمیق، تجهیزات و امکانات مناسب، منابع پشتیبان برنامه درسی، توانایی پردازش اطلاعات معلم، تشویق به عمل گرایی و ارتقا تمرکز ویژگی های محیط یاددهی- یادگیری نسل آلفا. در مجموع، یافته ها نشان داد که ایجاد محیط یاددهی - یادگیری اثربخش برای نسل آلفا مستلزم ترکیبی از دانش فناورانه عمیق، امکانات مناسب، منابع آموزشی کیفی، توانایی پردازش اطلاعات توسط معلمان و تشویق رویکردهای عمل گرا و متمرکز است.