فیلترهای جستجو:
فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱ تا ۲۰ مورد از کل ۱٬۱۵۹ مورد.
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۰۰)
109 - 114
حوزههای تخصصی:
سیستم های اطلاعات سلامت مجهز به سیستم های تصمیم یار در سه شکل تشخیصی، درمانی و یادآورهای ادامه درمان، می توانند اثربخش و خردمندانه عمل کنند. در طراحی این سیستم ها می توان از معماری انتخاب کمک گرفت. بر اساس ایده معماری انتخاب، تلنگرها می توانند ابزار غیردستوری را برای اصلاح تصمیم افراد در اختیار سیاست گذاران ق رار دهن د. پیشنهاد می شود در طراحی سیستم های تصمیم یار از تلنگرهای هوشمندانه استفاده شود تا به شکل بهینه تری در کاهش خطاهای پزشکی، اصلاح رفتار و تصمیم بیماران و کادر درمان، و بهبود تعامل و اعتماد همه بازیگران سلامت نقش موثر ایفا کنند. بدون شک، مطالعات و پژوهش های بیشتری در نظام سلامت کشور برای طراحی سیستم های تصمیم یار تلنگر محور لازم است.
ارزیابی عملکرد کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی مرکزی دانشگاه های علوم پزشکی ایران بر اساس مدل کارت امتیازی متوازن(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۰۱)
۱۲۴-۱۰۹
حوزههای تخصصی:
مقدمه: ارزیابی عملکرد سازمانی ابزاری مهم برای مدیریت کارآمد و پایش میزان تحقق اهداف راهبردی سازمان ها است. پژوهش حاضر با بهره گیری از مدل «کارت امتیازی متوازن»، در صدد ارزیابی عملکرد کتابخانه های مرکزی دانشگاه های علوم پزشکی ایران در سطح ملی بود. روش ها: این مطالعه در سال ۱۴۰۳ با رویکرد کمی و به روش پیمایش توصیفی در میان کتابداران شاغل در کتابخانه های مرکزی دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور انجام شد. ابزار گردآوری داده ها، دو پرسشنامه خوداظهاری مخصوص کارکنان و مدیران بود که بر اساس مدل کارت امتیازی متوازن کاپلان و نورتون بومی سازی شده اند. روایی پرسشنامه ها از طریق نظرات ۱۰ متخصص حوزه کتابداری و پایایی آن با آزمون آلفای کرونباخ بررسی شد. کلیه مدیران و ۱۳۶ نفر از کتابداران وارد مطالعه شدند. پرسشنامه ها ابتدا از طریق ایمیل ارسال شدند و از طریق ایمیل یادآوری و تماس تلفنی پیگیری، جمع آوری و تحلیل شدند. یافته ها: تفاوت معنی داری بین دیدگاه مدیران و کارکنان از هر چهار منظر کارت امتیازی متوازن وجود داشت (P-Value=0.001). بیشترین میانگین در زمینه عملکرد مالی مربوط به دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان (میانگین 17) بود. دانشگاه علوم پزشکی فارسی بهترین نمرات را در سایر حوزه ها به ترتیب فرایندهای داخلی (36)، یادگیری و رشد کارکنان (28) و مشتری (17)، به دست آورد. نتیجه گیری: عملکرد کتابخانه های مرکزی دانشگاه های علوم پزشکی ایران از دیدگاه کارکنان و مدیران از منظر مؤلفه های مدل کارت امتیازی متوازن در سطح ضعیف و وضعیت نامطلوب قرار دارد. لازم است مدیران با بهره گیری از مدل کارت امتیازی متوازن در کتابخانه ها منجر به بهبود کیفیت خدمات و رضایت کاربران، افزایش کارایی داخلی، شفافیت و نوآوری شوند.
تأثیر همگرایی اقتصادی ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه بر گردشگری سلامت در ایران(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۹۹)
109 - 119
حوزههای تخصصی:
مقدمه: گردشگری سلامت از مهمترین شاخص های صنعت گردشگری و دارای منافع اقتصادی- اجتماعی می باشد. مطالعه حاضر بر آن است تا با رویکردی تحلیلی به بررسی تأثیر همگرایی ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه بر گردشگری سلامت در ایران بپردازد. روش: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد مدل سازی و با استفاده از مدل جاذبه تعمیم یافته، اثرگذاری همگرایی ایران و کشورهای خاورمیانه بر گردشگری سلامت ایران را در دوره زمانی 1995-2020 مورد بررسی قرار داده است. برای تحلیل داده ها از روش داده های پانلی و نرم افزار Eviewes 13 استفاده شد. یافته ها: یک واحد افزایش در تولید ناخالص داخلی ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه به ترتیب 1/5 درصد و 0/04 درصد، جمعیت ایران و دیگر کشورهای منتخب خاورمیانه به ترتیب 5/4 درصد و 0/5 درصد، هزینه سلامت کشورهای منتخب خاورمیانه 0/04 درصد و نرخ ارز کشورهای خاورمیانه به میزان قابل توجهی منجر به افزایش میزان گردشگری سلامت می شوند. هزینه سلامت در ایران و فاصله جغرافیایی بین ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه به صورت معنی داری بر گردشگری سلامت تاثیر منفی دارند، به طوری که یک واحد افزایش در هزینه سلامت ایران به کاهش 0/07 درصدی در گردشگری سلامت منجر می شود و همچنین، فاصله جغرافیایی منجر به 0/03 درصد کاهش در این زمینه می شود. نتیجه گیری: عوامل اقتصادی و اجتماعی مختلف تأثیر قابل توجهی بر گردشگری سلامت دارند. بهبود تولید ناخالص داخلی، جمعیت، هزینه سلامت، نرخ ارز و فاصله جغرافیایی می تواند به افزایش گردشگری سلامت در ایران و کشورهای منتخب خاورمیانه منجر شوند. برای جذب بیشتر گردشگران سلامت باید بر بهبود شرایط اقتصادی و بهداشتی توجه شود.
بررسی تطبیقی نظام قیمت گذاری دارو در ایران با کشورهای منتخب(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۰۰)
82 - 89
حوزههای تخصصی:
مقدمه: قیمت گذاری داروها نقشی اساسی در ارائه مراقبت های بهداشتی، تأثیرگذاری بر دسترسی بیماران به داروهای ضروری و تعیین پایداری مالی سیستم های بهداشتی درمانی در جهان ایفا می کند. قیمت زیاد دارو منجر به نابرابری در دسترسی به آن و پایین نگاه داشتن دستوری قیمت نیز موجب عدم تمایل به سرمایه گذاری در این صنعت و عدم پیشرفت و نوآوری در داروها می شود. هدف از این تحقیق، بررسی تطبیقی نظام قیمت گذاری دارو در ایران با کشورهای منتخب شامل فرانسه، ترکیه و اسپانیا بود. روش: پژوهش تطبیقی- توصیفی حاضر با مرور کتب چاپی و غیر چاپی و بررسی پایگاه های معتبر علمی-تخصصی انجام شد. داده های گردآوری به صورت تطبیقی مقایسه شد . یافته ها: راهبردهای اصلی قیمت گذاری دارو در ترکیه شامل نظام قیمت گذاری مرجع خارجی و داخلی در کنار مذاکره با تولیدکنندگان می باشد. نظام قیمت گذاری در اسپانیا تلفیقی از اضافه بها، قیمت گذاری مذاکره ای، قیمت گذاری مرجع و قیمت گذاری براساس ارزش است. راهبرد اصلی در فرانسه نظام قیمت گذاری مذاکره ای و مبتنی بر ارزش همراه با قیمت گذاری مرجع است. اساس قیمت گذاری در ایران نظام قیمت گذاری مرجع خارجی (مانند سه کشور دیگر) در کنار پیشنهاد های تولیدکننده است ولی همچنان برای برخی از دسته های دارویی، از قیمت گذاری برمبنای هزینه تمام شده و اضافه بها استفاده می شود. نتیجه گیری: به نظر می رسد در ایران نیز مانند کشورهای پیشگام در این صنعت باید به قیمت گذاری دارو مبتنی بر ارزش توجه بیشتری شود.
پیش بینی طول مدت بستری بیماران مبتلا به نارسایی قلبی با داده کاوی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۰۰)
53 - 69
حوزههای تخصصی:
مقدمه: نارسایی احتقانی قلب یکی از چالش های اصلی نظام های سلامت در جهان است که با افزایش جمعیت سالمند، شیوع آن رو به افزایش است. پیش بینی دقیق طول مدت بستری بیماران مبتلا می تواند نقش مهمی در مدیریت بهینه منابع بیمارستانی، کاهش هزینه های درمان و ارتقای کیفیت مراقبت های پزشکی ایفا کند. این مطالعه با هدف ارائه مدل پیش بینی مبتنی بر داده کاوی جهت تخمین مدت بستری بیماران مبتلا به نارسایی احتقانی قلب و شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر آن انجام شد. روش ها: این پژوهش تحلیلی-کاربردی به صورت مقطعی بر روی داده های ۳۴۲۱ بیمار بستری در دو بیمارستان سیدالشهدا و آیت الله طالقانی ارومیه طی سال های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ انجام شد. داده های بیمارستان سیدالشهدا برای آموزش (۸۰٪) و آزمون مدل (۲۰٪)استفاده شد. طول مدت بستری با الگوریتم K-means خوشه بندی و به دو خوشه کوتاه مدت و بلندمدت تفکیک شد. الگوریتم های یادگیری ماشین شامل جنگل تصادفی، درخت تصمیم(C5.0)، شبکه عصبی مصنوعی و سیستم استنتاج عصبی-فازی تطبیقی (ANFIS) برای طبقه بندی مدت بستری استفاده شد. همچنین از روش های بیش نمونه گیری، کم نمونه گیری و و SMOTE برای متعادل سازی کلاس ها، اعتبارسنجی متقاطع 10 تایی برای پایایی مدل ها و الگوریتم اپریوری برای کشف قوانین همبستگی بین متغیرها استفاده شد. یافته ها: جنگل تصادفی با صحت 87/14٪، حساسیت 97/56٪ و AUC معادل 85/40٪ بهترین عملکرد را داشت. متغیرهایی مانند کراتینین بالا، هموگلوبین پایین، جنسیت مرد و بیماری های زمینه ای عوامل مؤثر بر مدت اقامت بودند. نتیجه گیری: مدل پیشنهادی می تواند ابزاری مؤثر برای طبقه بندی مدت بستری بیماران نارسایی احتقانی قلب و پشتیبان تصمیم گیری های مدیریتی و بالینی در بیمارستان ها باشد.
تحلیل پتانسیل ها و موانع گردشگری سلامت: مطالعه ای کیفی در شهر مراغه، ایران(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: گردشگری سلامت راهبردی مهم برای جذب سرمایه خارجی است ولی ظرفیت های بهره برداری نشده ای در مناطقی مانند آذربایجان و شهر مراغه وجود دارد که می توانند در توسعه این صنعت نقش مؤثری ایفا کنند. هدف از مطالعه حاضر تعیین پتانسیل ها و موانع توسعه گردشگری سلامت در شهر مراغه بود. روش ها: مطالعه کیفی حاضر با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته در سال1403 انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمام افراد خبره در حوزه گردشگری سلامت و سازمان های مرتبط در شهرستان مراغه بود. نمونه گیری ابتدا به روش هدفمند و سپس به روش گلوله برفی انجام شد. این فرآیند تا رسیدن به نقطه اشباع نظری ادامه یافت. داده های جمع آوری شده به روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند. یافته ها: شهرستان مراغه از پتانسیل های قابل توجهی شامل منابع طبیعی درمانی، زیرساخت های ارتباطی و جغرافیایی مطلوب و همچنین خدمات سلامت تخصصی در حوزه هایی همچون قلب و نوزادان برخوردار است. موانع گسترده ای از قبیل کمبودهای زیرساختی در بخش های اقامتی و درمانی، ضعف در بازاریابی، نبود همکاری مؤثر بین بخشی و نیز سطح ناکافی فرهنگ گردشگرپذیری امکان بهره برداری از این ظرفیت ها را محدود ساخته است. در سطح عملیاتی، موانع بیمارستانی از جمله کمبود نیروی متخصص، ضعف در مهارت های ارتباطی کارکنان، مسائل مالی و نبود برنامه ریزی یکپارچه به چشم می خورد. نتیجه گیری: مراغه، با وجود پتانسیل های گردشگری، در توسعه گردشگری سلامت با چالش هایی مواجه است. بهبود زیرساخت های گردشگری و گردشگری سلامت، شفاف سازی هزینه های درمانی، همکاری بین بخشی و توسعه فعالیت های بازاریابی، جذب سرمایه گذار، کاهش بروکراسی و افزایش امنیت از عوامل کلیدی در رشد این صنعت است.
ارزیابی روان سنجی نسخه فارسی مقیاس علائم آسیب اخلاقی ویژه کارکنان سلامت در میان پرستاران ایرانی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: آسیب اخلاقی نوعی آسیب روانی است که کارکنان نظام سلامت در نتیجه مواجهه با موقعیت های اخلاقی دشوار تجربه می کنند و می تواند منجر به احساس گناه، شرم، پریشانی هیجانی و کاهش روحیه شود. این مطالعه با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی مقیاس علائم آسیب اخلاقی ویژه کارکنان سلامت (P-MISS-HP) در میان پرستاران ایرانی انجام شد. روش ها: این مطالعه مقطعی در سال 1404 در ارومیه انجام شد. فرایند ترجمه ابزار با روش ترجمه رو به جلو و برگشتی انجام گرفت. روایی صوری، محتوایی و سازه ابزار با مشارکت ۲۲۰ پرستار انجام شد که به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. در یک گروه تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) با روش بیشینه درست نمایی و چرخش ابلیمین انجام شد و در گروه دیگر تحلیل عاملی تأییدی (CFA) صورت گرفت. پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ و امگای مک دونالد ارزیابی شد. روایی همگرا و واگرا نیز از طریق شاخص هایaverage variance extracted (AVE)، composite reliability (CR)، maximum shared variance (MSV) و نسبت Heterotrait-Monotrait (HTMT) بررسی شد. یافته ها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی دو عامل «شرم/گناه/ملامت» و «دغدغه های معنوی» را آشکار کرد که در مجموع 63/2درصد از واریانس کل را تبیین کردند؛ یک گویه نیز حذف شد. تحلیل عاملی تأییدی مدل دو عاملی را با شاخص های برازش مطلوب تأیید کرد (0/062RMSEA = ، 0/988 CFI =، 1/424CMIN/DF = ). همسانی درونی ابزار بالا بود (آلفای کرونباخ: 0/901 و مک دونالد امگا: 0/904). روایی همگرا (0/90CR > و 0/50 AVE >) و واگرا مورد تأیید قرار گرفت (0/621HTMT = و MSV < AVE). نتیجه گیری: نسخه فارسی مقیاس علائم آسیب اخلاقی ویژه کارکنان سلامت از ویژگی های روان سنجی مطلوبی برخوردار است و ابزاری معتبر و پایا برای سنجش آسیب اخلاقی در پرستاران ایرانی محسوب می شود.
نگرش دانشجویان پزشکی نسبت به هوش مصنوعی و نیازهای آموزشی: یک مطالعه مقطعی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۹۹)
40 - 55
حوزههای تخصصی:
مقدمه: هوش مصنوعی می تواند مراقبت های سلامت را متحول سازد. بااین حال، شواهد نشان می دهد که نظام آموزش پزشکی کنونی پزشکان آینده را برای انقلاب هوش مصنوعی در مراقبت های سلامت آماده نمی کند. این مطالعه با هدف بررسی نگرش دانشجویان پزشکی نسبت به هوش مصنوعی و ارزیابی نیازهای آموزشی آنان انجام شد.روش ها: این مطالعه مقطعی روی ۲۵۱ دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 1403 انجام شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای ساختارمند بود که روایی و پایایی آن تأیید شد. داده ها از طریق آمار توصیفی و آزمون های t مستقل و تحلیل واریانس با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 26 در سطح معنی داری 0/05 P<تحلیل شدند.یافته ها: اکثر دانشجویان (76 درصد) هیچ آموزشی در زمینه هوش مصنوعی ندیده بودند. نگرش آنها نسبت به هوش مصنوعی مثبت بود به طوری که 94/4درصد معتقد بودند که هوش مصنوعی دسترسی پزشکان به اطلاعات را تسهیل می کند و 88/8 درصد اظهار نمودند که هوش مصنوعی به پزشکان کمک می کند تا تصمیم های دقیق تری بگیرند. از سوی دیگر، به ترتیب 73/7 و 53/8 درصد آنها نگرانی هایی همچون زیر سوال رفتن اعتبار حرفه پزشکی و نداشتن صلاحیت کافی برای آگاهی بخشی به بیماران در زمینه مخاطرات هوش مصنوعی را مطرح کردند. دانش و مهارت های مربوط به برنامه های کاربردی هوش مصنوعی، هوش مصنوعی در تحقیقات علمی و هوش مصنوعی برای کاهش خطاهای پزشکی، به ترتیب نیاز آموزشی 91/2، 89/2 و 88/8 درصد از دانشجویان بود. نتیجه گیری: آگاهی دانشجویان پزشکی در زمینه هوش مصنوعی و آموزش به آنها ناکافی است اما باتوجه به نگرش مثبت آنان، پیشنهاد می شود مباحث هوش مصنوعی بر اساس نیازهای آموزشی دانشجویان در برنامه های درسی و فوق برنامه پزشکی گنجانده شوند.
تدوین شناسنامه ی شاخص های کلیدی عملکرد سیستم اطلاعات مالی بیمارستان(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۹۹)
95 - 108
حوزههای تخصصی:
مقدمه: به منظور افزایش کارایی و اثربخشی سیستم اطلاعات مالی، توضیح چگونگی پیشرفت ها در طول زمان و مقایسه عملکرد فعلی با عملکرد مطلوب، سازمان ها ملزم به تعیین شاخص های کلیدی عملکرد می باشند. این موضوع برای بیمارستان ها به عنوان سازمان های ارایه دهنده خدمات مراقبت سلامت با چالش های مالی زیاد از اهمیت بیشتری برخوردار است. این پژوهش با هدف تدوین شناسنامه شاخص های کلیدی عملکرد سیستم اطلاعات مالی بیمارستان انجام شد. روش ها: این پژوهش کاربردی به روش کیفی در چهار مرحله مرور متون، مصاحبه نیمه ساختارمند با کارشناسان حوزه ی مالی، برگزاری نشست خبرگان حوزه مالی و تدوین شناسنامه شاخص های کلیدی عملکرد سیستم اطلاعات مالی (شامل توضیح، نحوه محاسبه و میانگین پنج ساله به عنوان اندازه قابل قبول شاخص) انجام شد. یافته ها: در نهایت، 36 شاخص کلیدی عملکرد سیستم اطلاعات مالی در سه حوزه ی هزینه، درآمد و بهره وری دسته بندی شد. بیشترین تعداد شاخص در حوزه هزینه و کمترین تعداد شاخص در حوزه ی بهره وری بود. نتیجه گیری: بیشترین تعداد شاخص کلیدی عملکرد سیستم اطلاعات مالی در حوزه ی هزینه قرار داشت اما برای تحلیل درست وضعیت مالی بیمارستان و مفید واقع شدن شاخص ها، لازم است تمام شاخص ها در تمام حوزه ها در کنار یکدیگر بررسی شوند تا موجب تصمیم گیری مطمئن و قابل اعتماد شود. شناسنامه هر شاخص باعث ایجاد درک یکسان از مفهوم هر شاخص و شیوه محاسبه یکسان آن شاخص برای مبادله اطلاعات می شود.
ابعاد شبه علم در حوزه سلامت: یک مطالعه کیفی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۰۰)
38 - 52
حوزههای تخصصی:
مقدمه: افزایش نیاز به پیوند اعضا به چالشی جهانی تبدیل شده است. یکی از موانع اصلی در مسیر اهدای عضو الزام به کسب رضایت خانواده است که در بیش از ۵۰ کشور، از جمله ایران، قانونی است. تغییر نگرش خانواده ها نقش کلیدی در افزایش نرخ اهدای عضو دارد. این مطالعه با هدف شناسایی عوامل و نقاط تماس مؤثر بر رفتار خانواده ها برای طراحی مداخله های بازاریابی اجتماعی انجام شد. روش ها: پژوهش حاضر با رویکرد مرور دامنه ای انجام شد. جستجوی مطالعات در پایگاه های اطلاعاتی معتبر شامل PubMed ، Scopus، Web of Science، ProQuest، Emerald و SID طی سال های 2020 تا 2024 صورت گرفت. در مجموع، 69 مطالعه مرتبط با نقش خانواده در فرآیند اهدای عضو شناسایی و وارد تحلیل شدند. داده های حاصل با استفاده از روش تحلیل مضمون و به کمک نرم افزارهایExcel و MAXQDA بررسی شدند تا نقاط تماس کلیدی و عوامل مؤثر در این حوزه شناسایی شوند. یافته ها: سه حوزه کلیدی شامل عوامل اجتماعی، فرهنگی و روانشناختی با شش مؤلفه؛ عوامل مؤثر بر تصمیم گیری خانواده در اهدای عضو با سه مؤلفه؛ و عوامل مؤثر بر ارتباط مؤثر خانواده با چهار مؤلفه بر اهدا عضو تاثیر می گذارند. نتیجه گیری: استفاده از اصول بازاریابی اجتماعی با تمرکز بر نیازها و ارزش های خانواده ها می تواند آگاهی و مشارکت در اهدای عضو را ارتقا دهد. با وجود شناسایی عوامل موفقیت آمیز، بررسی ترکیبی این عوامل کمتر انجام شده که شکافی در ادبیات موضوع است. پیشنهاد می شود راهبردهای بلندمدت طراحی و اثرات آنها پایش شود تا تغییر رفتار خانواده ها بهبود یابد.
روش های مؤثر پیشگیری از انتقال بیماری کووید 19: مرور چتری(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۹۹)
23 - 39
حوزههای تخصصی:
مقدمه: به دنبال یافته های متناقض مطالعات مرور نظام مند در زمینه اثربخشی، کارایی و مقبولیت راه کار های پیشنهادی و حفاظتی در برابر انتقال ویروس کووید 19 یا ویروس های بتا، انجام مرور چتری در این زمینه ضروری به نظر می رسد. مطالعه مرور چتری حاضر با هدف ارزیابی شواهد در مورد روش های موثر در پیشگیری از انتقال بیماری کووید 19 انجام شد. روش: جستجوی پیشرفته در پایگاه های اطلاعاتی وب آو ساینس، اسکاپوس، پابمد، کاکرین، امرالد، پروکوئست و موتور جستجوی گوگل اسکالر انجام شد. مطالعات مرور نظام مندی منتشر شده تا پایان نوامبر 2021 بررسی شدند. پس از بررسی عنوان و چکیده و ارزیابی مطالعات مرتبط با استفاده از ابزار های پریزما و AMSTAR 2، داده های مقالات واجد شرایط استخراج شد. یافته ها: از میان 1246 مدرک بازیابی شده، 45 مطالعه مروری استخراج گردید که بیشتر آنها بر تأثیر ماسک در پیشگیری از کووید 19 تأکید داشتند. همچنین، شواهد چندانی در مورد فاصله گذاری اجتماعی به عنوان یک روش محافظتی وجود نداشت. نتیجه گیری: استفاده همزمان از چندین روش حفاظتی اعم از پوشیدن ماسک، بهداشت دست، فاصله گذاری فیزیکی و اجتماعی یک متر یا بیشتر انتقال کووید 19 را به طرز قابل توجهی کاهش می دهد. بنابراین، توصیه می شود که عموم مردم از ماسک های پزشکی سه لایه و کارکنان مراقبت بهداشتی از ماسک های N95 ، پزشکی و جراحی و نیز تجهیزات حفاظت فردی استفاده کنند.
مؤلفه ها و نقاط تماس خانواده برای افزایش اهدای عضو در چارچوب بازاریابی اجتماعی: مرور دامنه ای(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: افزایش نیاز به پیوند اعضا به چالشی جهانی تبدیل شده است. یکی از موانع اصلی در مسیر اهدای عضو الزام به کسب رضایت خانواده است که در بیش از ۵۰ کشور، از جمله ایران، قانونی است. تغییر نگرش خانواده ها نقش کلیدی در افزایش نرخ اهدای عضو دارد. این مطالعه با هدف شناسایی عوامل و نقاط تماس مؤثر بر رفتار خانواده ها برای طراحی مداخله های بازاریابی اجتماعی انجام شد. روش ها: پژوهش حاضر با رویکرد مرور دامنه ای انجام شد. جستجوی مطالعات در پایگاه های اطلاعاتی معتبر شاملPubMed ، Scopus، Web of Science، ProQuest، Emerald، SID طی سال های 2020 تا 2024 صورت گرفت. در مجموع، 69 مطالعه مرتبط با نقش خانواده در فرآیند اهدای عضو شناسایی و وارد تحلیل شدند. داده های حاصل با استفاده از روش تحلیل مضمون و به کمک نرم افزارهای Excel و MAXQDA بررسی شدند تا نقاط تماس کلیدی و عوامل مؤثر در این حوزه شناسایی شوند. یافته ها: سه حوزه کلیدی شامل عوامل اجتماعی، فرهنگی و روانشناختی با شش مؤلفه؛ عوامل مؤثر بر تصمیم گیری خانواده در اهدای عضو با سه مؤلفه؛ و عوامل مؤثر بر ارتباط مؤثر خانواده با چهار مؤلفه بر اهدا عضو تاثیر می گذارند. نتیجه گیری: استفاده از اصول بازاریابی اجتماعی با تمرکز بر نیازها و ارزش های خانواده ها می تواند آگاهی و مشارکت در اهدای عضو را ارتقا دهد. با وجود شناسایی عوامل موفقیت آمیز، بررسی ترکیبی این عوامل کمتر انجام شده که شکافی در ادبیات موضوع است. پیشنهاد می شود راهبردهای بلندمدت طراحی و اثرات آنها پایش شود تا تغییر رفتار خانواده ها بهبود یابد.
ضرورت توجه به مخاطرات ایمنی بیمار ناشی از سلامت دیجیتال و هوش مصنوعی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
فناوری های سلامت دیجیتال و هوش مصنوعی کیفیت و ایمنی خدمات سلامت را افزایش داده است. بااین حال، این فناوری ها گاهی منجر به کاهش ایمنی بیمار مانند آسیب های جدی و حتی مرگ بیماران شده اند. مطالعات مختلف انواع ریسک ها و مشکلات منجر به این فناوری ها که منجر به آسیب بیمار شده را نشان داده اند. برخی مشکلات مانند مسائل نرم افزاری، ورودی نادرست داده ها، هشدارهای ناکافی، تأخیر در ثبت دستورات، رابط کاربری نامناسب، عدم تطابق سیستم با گردش کار بالینی، ارائه تشخیص های نادرست، نقص الگوریتم ها و سوگیری های جنسیتی، نژادی و جغرافیایی هوش مصنوعی از جمله مسائلی است که می تواند منجر به ریسک ایمنی بیمار شود. بااین حال، در کشور عمدتا به جنبه های مثبت این فناوری ها پرداخته شده است. لازم است پژوهشگران ایرانی به ابعاد مخاطره آمیز این فناوری ها توجه بیشتری نمایند.
ارزشیابی اقتصادی بی خطرسازی پسماندهای بیمارستانی به دو روش برون سپاری و دولتی در بیمارستان های منتخب شهر یزد(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: مدیریت پسماند بیمارستانی به دلیل ماهیت عفونی و خطرناک، از چالش های مهم نظام سلامت است و بی خطرسازی آن علاوه بر پیامدهای بهداشتی و زیست محیطی، هزینه زیادی ایجاد می کند. با وجود اجرای این خدمات به صورت برون سپاری یا درون سپاری، شواهد کافی برای مقایسه اقتصادی و تعیین روش کم هزینه تر وجود ندارد. این پژوهش با هدف مقایسه اقتصادی دو روش بی خطرسازی پسماند در بیمارستان های منتخب یزد انجام شد. روش ها: این مطالعه ارزشیابی اقتصادی جزئی از نوع تحلیل هزینه بود که در چهار بیمارستان دولتی شهر یزد انجام شد. داده ها با فرم پژوهشگرساخته از طریق مصاحبه با کارشناسان و بررسی اسناد مالی گردآوری شد. هزینه ها به صورت کل سالانه، به ازای هر کیلوگرم پسماند و به ازای هر تخت فعال محاسبه شد. تحلیل ها با نرم افزار Excel 2016 صورت گرفت. یافته ها: بیمارستان "الف" با 432000 کیلوگرم پسماند در سال بیشترین حجم تولید را داشت. بیشترین پسماند به ازای تخت فعال در بیمارستان "د" (917/2 کیلوگرم در سال) مشاهده شد. از نظر هزینه کل سالانه و هزینه به ازای هر تخت فعال، به ترتیب بیمارستان "الف" و بیمارستان "د" (حدود ۴ میلیون ریال) بیشترین هزینه را داشتند. بالاترین هزینه به ازای هر کیلوگرم پسماند در بیمارستان "ج" با 51527 ریال ثبت شد. تفاوت هزینه ها میان دو روش از نظر آماری معنادار بود(p<0.05). نتیجه گیری: یافته ها نشان داد روش برون سپاری بی خطرسازی پسماندهای بیمارستانی از نظر هزینه مقرون به صرفه تر از روش دولتی است. بااین حال، استفاده نادرست از برون سپاری می تواند موجب آسیب و هزینه های اضافی شود. انجام مطالعه های مقدماتی و رعایت گام های مدیریتی پیشنهادی مانند مراحل ده گانه مؤسسه گارتنر پیش از اجرای برون سپاری توصیه می شود.
تعیین حداقل مجموعه داده برای پیاده سازی سامانه ثبت زنان مبتلا به ویروس پاپیلومای انسانی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: ویروس پاپیلومای انسانی یکی از شایع ترین ویروس ها در سطح جهان است که نقشی مهم در بروز سرطان دهانه رحم دارد. ثبت داده های مرتبط با این ویروس از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا می تواند در کنترل عفونت نقش مؤثری ایفا کند. این مطالعه با هدف تعیین حداقل مجموعه داده برای پیاده سازی سیستم ثبت زنان مبتلا به ویروس پاپیلومای انسانی در ایران انجام شد. روش ها: این پژوهش از نوع توصیفی- مقطعی است که در سال ۱۴۰۴ در سه مرحله انجام شد. در مرحله اول، عناصر داده مرتبط از طریق بررسی متون علمی و پرونده پزشکی بیماران مراجعه کننده به بیمارستان کوثر در نیمه اول سال 1404 استخراج شد. در مرحله دوم، حداقل داده در یک جلسه گروه متمرکز با حضور پنج متخصص (انکولوژیست زنان، بهداشت باروری و مدیریت اطلاعات سلامت) طبقه بندی شد. در مرحله سوم، پرسشنامه دلفی طراحی و در اختیار ۲۰ نفر از متخصصان مرتبط قرار گرفت. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و نرم افزار اکسل تحلیل شد. یافته ها: از 160 عنصر داده در مجموعه اولیه، 110 عنصر در دور اول دلفی و 20 عنصر در دور دوم دلفی به توافق جمعی بیش از 75 درصد دست یافتند. 30 عنصر داده نیز با توافق کمتر از 50 درصد حذف شدند. در مجموع، 130 عنصر داده در پنج رده اصلی جمعیت شناختی، سابقه بیمار، اطلاعات بالینی، اطلاعات آزمایشگاهی و پیگیری نهایی شد. نتیجه گیری: ثبت کامل داده های مربوط به ویروس پاپیلومای انسانی می تواند امکان ارزیابی الگوهای انتقال ویروس، شناسایی جمعیت در معرض خطر، پایش تمام ابعاد مرتبط با پیشگیری و مراقبت را فراهم کند. با توجه به لزوم حفظ محرمانگی و امنیت داده های مربوط به بیماران مبتلا به ویروس پاپیلومای انسانی ضروری است اطلاعات هویتی بیماران به کدهای رمزگذاری شده تبدیل شوند.
الگوی روابط علی عوامل موثر بر حکمرانی خوب در نظام سلامت ایران(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: حکمرانی خوب در نظام سلامت نقشی بنیادین در بهبود کیفیت خدمات، افزایش عدالت و ارتقای بهره وری ایفا می کند. شناسایی عوامل مؤثر بر حکمرانی خوب و درک روابط علت و معلولی میان آن ها چالشی اساسی در سیاست گذاری سلامت است. این مطالعه با هدف بررسی الگوی روابط علت و معلولی میان عوامل تأثیرگذار بر حکمرانی خوب در نظام سلامت ایران انجام شد. روش: این مطالعه با رویکرد ترکیبی کیفی-کمی انجام شد. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۷ متخصص دانشگاهی و مدیران نظام سلامت جمع آوری و با تحلیل مضمون بررسی شدند. در بخش کمی، با استفاده از روش DEMATEL، روابط علی بین مؤلفه های شناسایی شده تحلیل شد. یافته ها: تحلیل کیفی نشان داد حکمرانی خوب در نظام سلامت ایران تحت تأثیر هفت بعد کلیدی شامل اثربخشی، کارایی، عدالت، شفافیت و پاسخگویی، مشارکت، قانونی بودن و رهبری است. تحلیل DEMATEL نشان داد «پاسخگویی سریع» بیشترین تأثیر را در نظام حکمرانی دارد ولی «بهینه سازی فرآیندها و استفاده از فناوری» بیشترین وابستگی را دارد. همچنین، مولفه هایی مانند تحقق هدف، رضایت بیماران و بهره وری به عنوان عوامل علّی، و زیرساخت، شفافیت تصمیم گیری و رهبری راهبردی به عنوان عوامل وابسته شناسایی شدند. نتیجه گیری: ضرورت تمرکز بر شتاب بخشی به سازوکارهای پاسخگویی، افزایش بهره وری، توسعه زیرساخت ها و بهینه سازی فرآیندهای سلامت از طریق فناوری از نکات کلیدی چارچوب پیشنهادی است. این چارچوب ابزاری کاربردی برای سیاست گذاران برای تدوین اصلاحات موثر به شمار می آید تا نظام سلامت ایران در مقابله با چالش ها کاراتر و عادلانه تر عمل نماید.
موانع دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات در ایران: مرور دامنه ای و گفتمان ذی نقشان(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: افراد دارای معلولیت با موانع متعددی برای دسترسی به خدمات روبه رو هستند. بنابراین، لازم است با آگاهی از شواهد، موانع دسترسی و استفاده از خدمات برای افراد دارای معلولیت شناسایی شود و رفع آنها در دستور کار سیاست گذاران قرار گیرد. هدف از انجام این مطالعه، ترکیب شواهد موجود درباره موانع افراد دارای معلولیت برای دریافت خدمات در ایران و راه کارهای پیشنهادی بود. روش اجرا: پژوهش شامل دو مرحله متوالی بود. ابتدا مرور دامنه ای با انتخاب کلیدواژه های مناسب و جستجو در پنج پایگاه انگلیسی و دو پایگاه فارسی انجام شد. جستجو، غربالگری و استخراج داده ها با توجه به معیارهای ورود توسط یک نفر انجام گرفت. از 7985 مطالعه، 82 مورد به مرور وارد شد. داده های استخراج شده به طور داستان وار و در قالب جداول تحلیل شد. در مرحله دوم برای تکمیل یافته های مرور، جلسه گفتمان ذی نقشان با حضور 14 نفر از مطلعین ، برگزار شد. یک نفر تسهیل گر بی طرف جلسه را به مدت دو ساعت مدیریت کرد. در جلسه، یافته های مرور ارایه و بحث شد. یادداشت برداری و ضبط جلسه با رضایت شرکت کنندگان انجام و داده ها با روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شد. یافته ها: 71 مطالعه (86درصد) انگلیسی و 44 مطالعه (53درصد) بعد از سال 2021 انجام شده بود. هدف اصلی در 67 مطالعه، شناسایی موانع دسترسی و ارائه راه کارها بود. یافته های مرور و گفتمان ذی نقشان منجر به شناسایی هفت طبقه اصلی موانع و راه کارها (شامل موانع فردی، اجتماعی فرهنگی، اطلاعاتی ارتباطی، اقتصادی، مدیریتی سازمانی، فیزیکی محیطی و سیاستی قانونی) شد. نتیجه گیری: برای بهبود دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات، پیشنهاد می شود سیاست گذاران توسعه زیرساخت های فیزیکی و تجهیزاتی مناسب، ایجاد فرصت های شغلی، توانمندسازی حرفه ای افراد دارای معلولیت، افزایش آگاهی عمومی و تقویت حمایت های قانونی را در برنامه های گسترش رفاه اجتماعی در اولویت قرار دهند.
نقش ها و مهارت های مورد نیاز دانش آموختگان کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی: یک مطالعه کیفی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
منبع:
مدیریت سلامت دوره ۲۸ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۰۱)
۱۰۴-۸۸
حوزههای تخصصی:
مقدمه: کتابداران پزشکی برای ارائه نقش های جدید حاصل از تحولات و روندهای نوظهور نیازمند توانمندی ها و مهارت های جدیدی در برنامه آموزشی خود هستند. هدف از انجام این مطالعه، شناسایی نقش ها و مهارت های مورد نیاز دانش آموختگان کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی در ایران بود. روش ها: این مطالعه کیفی با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. نمونه گیری به صورت هدفمند از بین اعضای هیأت علمی، مدیران و سیاست گذاران، دانش آموختگان و دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی انتخاب شدند (35 نفر). داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته گردآوری و با استفاده از نرم افزار MAXQDA و تحلیل محتوای کیفی مرسوم تحلیل و دسته بندی شدند. یافته ها: تحلیل داده ها موجب شناسایی چهار نقش اصلی شامل نقش های پژوهشی، اجرایی-مدیریتی، آموزشی، و فناوری و اطلاع رسانی سلامت شامل 36 نقش فرعی شد. همچنین، پنج حیطه مهارتی شامل مهارت های پژوهشی، عمومی، آموزشی، اجرایی-مدیریتی، و فناوری و اطلاع رسانی سلامت شامل 17 مهارت فرعی شناسایی شد. نتیجه گیری: مهارت های شناسایی شده می تواند برای تدوین یا بازنگری برنامه های درسی مقطع کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی در جهت تحقق آموزش پاسخگو مورد استفاده سیاست گذاران و برنامه ریزان درسی قرار گیرد. همچنین، نقش های شناسایی شده در این مطالعه می تواند برای تعیین پست های سازمانی، شرح وظایف شغلی و شرایط احراز شغل برای کتابداران و اطلاع رسانان پزشکی مورد توجه برنامه ریزان حوزه مهندسی مشاغل قرار گیرد.
تحلیل کتاب سنجی و مصورسازی نشریه مدیریت سلامت طی سال های 1376 تا 1403(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: ارزیابی فعالیت های علمی نشریات ضمن بررسی وضعیت موجود، فرآیند تولید دانش را رصد و دست اندرکاران نشریه و دیگر سیاست گذاران نشریات را از روند پس از انتشار و میزان تاثیرگذاری نشریه در شبکه پژوهشی آگاه می سازد. پژوهش حاضر روند انتشار، میزان استنادهای دریافتی و سایر ویژگی های کتاب سنجی نشریه مدیریت سلامت را بررسی نموده است. روش ها: جامعه پژوهش مطالعه توصیفی–کاربردی حاضر شامل مقالات منتشرشده در نشریه طی سال های 1376 تا 1403 بود. داده های کتاب شناختی از وب سایت نشریه و پایگاه مگیران استخراج و فایل های RIS مقالات گردآوری شدند. اطلاعات استنادی از گوگل اسکالر، اسکوپوس و نرم افزار Publish or Perish جمع آوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای Excel و VOSviewer انجام شد. یافته ها: نشریه در طی 27 سال 733 مقاله منتشر نموده است که 89 درصد آن ها پژوهشی اصیل بود. از سال 1398، زمان نمایه شدن نشریه در اسکوپوس، تغییر قابل ملاحظه ای در روند الگوی نوسانی پیشین استنادات اتفاق نیفتاده است. عمده همکاری های نشریه با نویسندگان داخلی بوده است. تحلیل ابر کلمات حاکی از فراوانی بیشتر کلیدواژه های مدیریت بیمارستان، ایران و کووید-19 بود. نتیجه گیری: برای افزایش استنادات در نشریه می توان سهم بیشتری را به انتشار مقالات مروری اختصاص داد. برای جذب مشارکت نویسندگان خارجی می توان تدابیری را در سطح بین المللی با پشتیبانی معاونت بین الملل انجام داد. راه کارهای مناسب برای ایجاد توازن بیشتر در توزیع موضوعی مقالات می تواند تبلیغات موازی در میان گروه های هدف در رشته های مرتبط، در نظر داشتن تنوع موضوعی در زمان پذیرش مقاله و تمرکز روی موضوع های لبه دانش باشد.
گزارش کوتاه: مواجهه خانوارهای ایرانی با مخارج کمرشکن دندان پزشکی(مقاله پژوهشی وزارت بهداشت)
حوزههای تخصصی:
مقدمه: مراقبت های دندان پزشکی از جمله خدمات سلامت پرهزینه در سراسر جهان محسوب می شوند. از همین رو، مطالعه حاضر با هدف بررسی مواجهه خانوارهای ایرانی با مخارج کمرشکن سلامت ناشی از پرداخت از جیب خدمات دندان پزشکی انجام شد. روش ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی است که با استفاده از داده های 20764 خانوار دارای پوشش بیمه سلامت شرکت کننده در پیمایش هزینه درآمد خانوار سال 1398 انجام شد. مخارج کمرشکن سلامت با الگوی سازمان جهانی بهداشت محاسبه شد. برای تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی و نرم افزار STATA استفاده شد. یافته ها: دریافت خدمات دندان پزشکی رابطه معناداری با مواجه خانوارها با مخارج کمرشکن سلامت دارد، به گونه ای که میزان مواجهه را از 8/4 درصد به 3/6 درصد افزایش داده است. نتیجه گیری: با توجه به زیاد بودن پرداخت از جیب بیماران برای خدمات دندان پزشکی، گسترش پوشش بیمه ای در قالب بسته های بیمه پایه و تکمیلی برای این خدمات ضروری است.