نسخه نویسی الکترونیکی

مقدمه: سیستم نسخه نویسی الکترونیکی یکی از فناوری های اساسی در ساختار نظام سلامت است که با هدف مدیریت مناسب منابع و خدمات مراقبت سلامت، پیشگیری از خطاهای رایج نسخه نویسی دستی و افزایش ایمنی بیمار توسعه یافته است. با توجه به اینکه رابط کاربری سیستم نسخه نویسی الکترونیکی به عنوان عامل اصلی پذیرش کاربران محسوب می شود، هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی کاربردپذیری رابط کاربری سیستم های نسخه نویسی الکترونیکی سازمان تأمین اجتماعی و بیمه سلامت در ایران بود. روش ها: این پژوهش از نوع کاربردی با روش توصیفی-مقطعی بود که در سال 1401 انجام شد. نمونه پژوهش شامل 150 نفر از پزشکان شاغل در مراکز آموزشی-درمانی دانشگاه علوم پزشکی ارومیه بود که به روش نمونه گیری طبقه ای با تخصیص متناسب انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده پرسشنامه ای محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن به دست آمد. داده ها با آمار توصیفی و آزمون تی مستقل با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل شد. یافته ها: رابط کاربری سیستم نسخه نویسی الکترونیکی سازمان تأمین اجتماعی و بیمه سلامت در محورهای عمومی (اصطلاحات، حروف، آیکون و مسیریابی) و اختصاصی (نمایش هشدار، شخصی سازی، ورود و نمایش اطلاعات، راهنما و تعاملات) اختلاف آماری معناداری با هم نداشتند. با این حال، در محورهای «رنگ» (047/0=P) و «قابلیت دید» (049/0=P) اختلاف آماری معنی دار وجود داشت. نتیجه گیری: رابط کاربری دو سیستم نسخه نویسی الکترونیکی در ایران از نظر کاربردپذیری وضعیت متوسطی دارند. بنابراین جهت ارتقای آن ضروری به نظر می رسد، توسعه دهندگان سیستم ها در طراحی رابط کاربری مطابق اصول تعامل انسان-کامپیوتر از عناصر زیبایی شناختی، تعامل به زبان کاربر، ارائه اطلاعات مفید در قالبی ساده و واضح استفاده کنند.

مقدمه: نسخه نویسی الکترونیکی در بسیاری از کشورهای دنیا اجراشده و اولین استفاده از آن در مراقبت های سرپایی بوده است. مطالعه ی حاضر با هدف تعیین دیدگاه کاربران در مورد نسخه نویسی الکترونیکی سرپائی در استان گیلان انجام شد. روش ها: این پژوهش در سال 1400 انجام شد. ابزار گردآوری داده پرسشنامه بود. روایی پرسشنامه توسط متخصصین بررسی شد. پایایی محورها (31 گویه و نه محور) بررسی و آلفای کرونباخ محاسبه گردید. پرسشنامه نهایی به صورت الکترونیکی از طریق وب سایت نظام پزشکی استان گیلان توزیع گردید. 268 پزشک و 137 داروساز وارد مطالعه شدند. تحلیل داده با استفاده از آمار توصیفی و نرم افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. یافته ها: میانگین نمرات در محورهای مورد بررسی از دیدگاه کاربران از بیشترین به کمترین شامل استفاده (3/41)، تأثیرات اجتماعی (3/09)، قصد استفاده (3/05)، تلاش مورد انتظار (2/96)، عادت (2/93)، اعتماد (2/91)، عملکرد مورد انتظار (2/81)، شرایط تسهیلگر (2/62) و ارزش قیمت (2/55) بود. استفاده از این فناوری بین پزشکان و داروسازان استان گیلان در حد متوسط بود. نمره ارزش قیمت نشان می دهد هزینه اجرا و سود حاصل از استفاده از سیستم متوازن نیست. شرایط تسهیلگر با میانگین 2/62 نشان می دهد پشتیبانی فنی، سازمانی، مالی و آموزشی جهت اجرای نسخه نویسی الکترونیکی سرپایی کافی نبوده است. نتیجه گیری: سیستم نسخه نویسی سرپایی براساس دیدگاه پزشکان و داروسازان چندان مناسب نبوده است. ازاین رو، موانع موجود و شرایط ارتقا همکاری توسعه دهندگان نرم افزار برای بهبود سیستم و حمایت های حقوقی و قانونی دولت باید توجه شود تا راه حلی برای غلبه بر موانع پذیرش و ارتقاء سیستم نسخه نویسی ایجاد گردد.

مقدمه: فرایند نسخه نویسی یکی از دغدغه های اصلی سیاست های سلامت است و تلاش برای ارتقای مستمر نسخه نویسی بهینه و مناسب در بیمارستانهای آموزشی درمانی ضروری است. هدف از این مطالعه شناسایی مزایا و چالش های اصلی نسخه نویسی الکترونیک دارویی در بیمارستان های آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل بود. روش ها: پژوهش کیفی حاضر به روش تحلیل محتوا درسال 1402 اجرا شد و مزایا و چالش های نسخه نویسی الکترونیکی از دیدگاه چهار گروه ذینفع (پزشکان، مسئولین فنی داروخانه ها، بیماران و کارشناسان بیمه) بررسی MAXQDA شد. ذینفعان به صورت هدفمند در مصاحبه شرکت نمودند. تحلیل داده ها با استفاده از نرمافزار 2020 انجام شد. یافته ها: رفع ناخوانایی دستورات دارویی و متعاقب آن کاهش خطاهای دارویی و نیز بهبود امنیت و محرمانگی اطلاعات از مهمترین مزایای نسخه نویسی الکترونیکی میباشند. قطعی و کندی متناوب سرعت اینترنت و کامل نبودن زیرساخت ها، جستجوی سخت داروها، عدم هشدار برای تداخلات دارویی، عدم ارتباط با سیستم های تصمیم یار بالینی نیز به عنوان چالش های اصلی این سیستم شناسایی شدند. نتیجه گیری: پیاده سازی سیستم نسخه نویسی الکترونیکی برای ارتقای نظام سلامت کشور ضروری است. لازم است مزایای این سیستم به خوبی معرفی و آموزش های موردنیاز به اشکال مختلف جهت استفاده درست به کاربران داده شود. ارتباط مستمر با کاربران و دریافت نقطه نظرات آنها موجب پیاده سازی دقیق نسخه نویسی الکترونیکی و حذف نقاط منفی آن خواهد شد.

مقدمه: پیاده سازی سیستم نسخه نویسی الکترونیک می تواند بسیاری از مشکلات نسخه نویسی کاغذی را بهبود دهد و باعث کاهش هزینه های مراقبت، اشتباه نسخه نویسی و کاهش عوارض ناخواسته دارویی شود. به رغم مزایای شناخته شده نسخه نویسی الکترونیک، پیاده سازی آن با چالش های زیادی روبه رو است. شناسایی این چالش ها می تواند گامی مثبت در جهت اجرای نسخه نویسی الکترونیک باشد. مطالعه حاضر به شناسایی موانع نسخه نویسی الکترونیکی در داروخانه های خصوصی شهر بندرعباس پرداخته است. روش ها: این مطالعه کیفی در سال 1404 در شهر بندرعباس با مشارکت 25 نفر، شامل داروساز و تکنسین داروسازی، مدیر داروخانه و کارکنان داروخانه به روش نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع داده از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. تحلیل داده با استفاده از نرم افزار MAXQDA 2020 با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. یافته ها: پنج چالش اصلی شامل چالش ذی نفعان، چالش قانون، چالش فناوری، چالش امنیت و چالش مالی است که در مجموع 34 چالش به دست آمد. نتیجه گیری: به رغم مزایای نسخه نویسی الکترونیکی در بهبود سرعت تحویل دارو به بیماران و بهبود کیفیت خدمات، این فناوری با موانعی از جمله عدم توسعه مناسب فناوری ، مسائل مربوط به مالی، چالش های مربوط به قوانین و چالش امنیتی روبه رو شده است. پیشنهاد می شود سیاست گذاران ابتدا با اصلاح قوانین و مقررات و دستورالعمل های موجود زمینه را برای پیاده سازی نسخه نویسی فراهم نمایند و با تخصیص بودجه به حمایت از اجرای مطلوب آن بپردازند و با فراهم کردن زیرساخت های مورد نیاز از جمله اینترنت پرسرعت و امن، ارتقاء سیستم ها را برای افزایش کیفیت خدمات ارائه شده به مراجعین مدنظر قرار دهند.