درخت حوزه‌های تخصصی

هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر استرس والدگری بر اختلالات رفتاری کودکان با نیازهای ویژه و نقش میانجی تحمل پریشانی و پرخاشگری والدین در نظام مدیریت تربیتی خانواده انجام شد. روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر جمع آوری داده توصیفی- همبستگی می باشد. جامعه آماری شامل تمامی والدین دانش آموزان استثنایی مقاطع ابتدایی و متوسطه استان قزوین در سال تحصیلی 1402-1401 بود که 1410 نفر گزارش شد. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان 303 نفر تعیین و با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از چهار پرسشنامه جمع آوری شد: پرسشنامه استرس والدگری ابدین، سیاهه رفتاری کودک اَچِنباخ نسخه والدین، پرسشنامه تحمل پریشانی سیمونز و گاهر و پرسشنامه پرخاشگری باس و پری که پایایی آنها به ترتیب 0/94، 0/92، 0/95 و 0/89 گزارش شد. یافته ها: نتایج نشان داد استرس والدگری با اختلالات رفتاری درون نمایی و برون نمایی کودکان با نیازهای ویژه ارتباط معنادار دارد و تحمل پریشانی و پرخاشگری والدین نقش میانجی در این رابطه دارند. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که در طراحی مداخلات آموزشی و حمایتی برای والدین کودکان با نیازهای ویژه، باید به استرس والدگری و ظرفیت تحمل پریشانی و الگوهای پرخاشگری والدین توجه شود تا اثربخشی برنامه ها افزایش یابد.

هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی بازی درمانی کودک محور بر توجه مشترک کودکان طیف اوتیسم انجام شد. به این منظور از روش تجربی با پیش آزمون و پس آزمون تک گروهی استفاده شد. مواد و روش: جامعه آماری شامل تعدادی از کودکان 7 تا 9 ساله مبتلابه اختلال طیف اوتیسم شهر سمنان در سال تحصیلی 1401 -1400 بودند؛ پس از انتخاب مدرسه موردنظر، 13 نفر از دانش آموزان که دارای ملاک پژوهش بودند به عنوان نمونه انتخاب شدند. پیش از انجام مداخله و پس ازآن، از دانش آموزان آزمون گرفته شد تا میزان اثربخشی بازی درمانی موردبررسی قرار گیرد. برای سنجش توجه اشتراکی از کار برگ ثبت مقوله های توجه اشتراکی بین آزمونگر- کودک استفاده گردید. همچنین در این پژوهش نمره هوش این کودکان بررسی شد. دامنه نمره هوش بهر کلی در آزمون هوش وکسلر چهار تجدیدنظر شده از 89 تا 101 بود که میانگین و انحراف استاندارد هوش بهر کلی آنان 77/3 ± 54/95 بوده است. بافته ها: یافته های این پژوهش با استفاده از روش آماری تی جفت شده نشان می دهد با اجرای بازی درمانی کودک محور بر کودک اوتیسم در جلسات پایانی بازی درمانی از نسبت آغازگری توجه مشترک آزمونگر (اجراکننده بازی درمانی کودک محور) کاسته شده است و آغازگری توجه مشترک کودک اوتیسم افزایش یافته است به طوری که در آخرین جلسه بازی درمانی کودک محور آغازگری توجه مشترک به حالات متوسط 50% برای آزمونگر و 50% برای کودک اوتیسم نزدیک شده است. نتیجه گیری: بر این اساس می توان نتیجه گرفت بازی درمانی کودک محور آغازگری توجه مشترک را در کودکان طیف اوتیسم افزایش می دهد و ادامه توجه مشرک را بهبود می بخشد.

مقدمه و هدف: آموزش و پرورش از جمله نهادهای کلیدی و حیاتی در هر جامعه به شمار می رود. به دلیل حساسیت بالای شغل های مرتبط با این حوزه، اهمیت فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی به وضوح مشخص است. به همین دلیل، هدف اصلی این تحقیق بررسی ارتباط میان فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در میان کارکنان آموزش و پرورش منطقه هیر در سال تحصیلی 1403 بوده است. روش شناسی پژوهش: این پژوهش به شکل توصیفی و از نوع همبستگی انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان رسمی و پیمانی منطقه هیر با تعداد 398 نفر بوده که از این تعداد، 180 نفر به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای برای مطالعه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها در این تحقیق، از دو پرسشنامه معتبر بهره گرفته شده است. نخست، پرسشنامه فرهنگ سازمانی ادگارد شاین که در سال 1980 طراحی گردیده و دارای ضریب پایایی 79/0 است. دوم، پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی اورگان و کونوسکی که در سال 1996 ایجاد شده و ضریب پایایی آن 82/0 است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، از آزمون خی دو و ضریب همبستگی رتبه ای اسپیرمن بهره گرفته شده است. یافته ها: نتیجه آزمون همبستگی اسپیرمن با مقدار 41/0، نشان دهنده وجود رابطه مثبت و معنادار میان فرهنگ سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی است. بحث و نتیجه گیری: همچنین، کارکنان شاغل در محیط هایی با فرهنگ سازمانی مناسب، دارای رفتار شهروندی سازمانی مطلوبی هستند. با ارتقای فرهنگ سازمانی، رفتار شهروندی سازمانی نیز بهبود و افزایش می یابد.

هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی بررسی رابطه ی سبک مدیریت مدرسه محور و تاب اوری با فرسودگی شغلی در معلمان مدارس ابتدایی  بود. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش عبارت بود از کلیه معلمان ابتدایی شهر مشهد که بر اساس جدول مورگان تعداد نمونه 384 نفر براورد گردید.روش نمونه گیری در این پژوهش نمونه گیری تصادفی می باشد. به همین منظور برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه سبک مدیریت مدرسه محور داوادی پور و همکارانش (2008)،پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلچ و جکسون (1981) ،پرسشنامه تاب اوریکانر و دیوید سون (2003) استفاده گردید. پس از جمع آوری اطلاعات نیز، برای تجزیه وتحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی ، همبستگی و رگرسیون با استفاده از نرم افزار SPSS  استفاده شد. یافته ها ی حاصل از تحلیل نشان داد که سبک مدیریت مدرسه محور و تاب اوری با فرسودگی شغلی در معلمان مدارس ابتدایی رابطه وجود دارد ( p< 0.05) .

مطالعه کنونی با موضوع شکل گیری انتخاب حرفه معلمی و ورود به دانشگاه فرهنگیان با نگاهی بر تعاملات و انگیزه ها و تجارب پیشین دانشجومعلمان بر روی 35 نفر از دانشجومعلمان شامل 17 نفر مرد و 18 نفر زن در پردیس های دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی مورد واکاوی قرار گرفت. این پژوهش با رویکرد کیفی اجرا شد که در آن برای جمع آوری اطلاعات از مصاحبه های نیمه ساختار استفاده گردید و مصاحبه ها تا اشباع نظری ادامه یافت. جامعه این پژوهش شامل تمامی دانشجومعلمان پردیس های سطح خراسان رضوی بودند. در این پژوهش از نمونه گیری هدفمند از نوع معیار استفاده شد و نمونه گیری تا اشباع نظری ادامه یافت. رویه کدگذاری ها از کدهای باز شروع و تا رسیدن به مضامین اصلی و مفهوم نهایی ادامه یافت. برای تجزیه و تحلیل داده ها در این پژوهش از روش هفت مرحله ای دیکلمن و همکاران استفاده شد که با استفاده از روش مذکور 5 مضمون اصلی و 13 مضمون فرعی فراهم آمد. در انتها نتایج این پژوهش نشان می دهد که انگیزه های بیرونی دانشجویان بر انگیزه های درونی و نوعدوستانه آنها در انتخاب حرفه معلمی و ورود به دانشگاه فرهنگیان و شکل گیری این مفهوم غلبه داشته، ارتباط میان انگیزه ها و تعامل میان آنها و همچنین تجارب پیشین به عنوان یک مجموعه در شکل گیری انتخاب حرفه معلمی دخیل است. بنظر می رسد که دانشگاه فرهنگیان باید اقداماتی را سازمان دهد تا انگیزه های درونی و نوع دوستانه تقویت شده تا از غلبه انگیزه های بیرونی در این مجموعه کاسته شود.

دانشگاه فرهنگیان، همواره تأکید ویژه ای بر ترویج کارورزی فکورانه و کمک به دانشجو معلمان در شناخت، اصلاح و ارتقای هویت حرفه ای خود داشته است. هدف این پژوهش، شناسایی مشکلات عملی در اجرای برنامه کارورزی است. این پژوهش، به بررسی ضرورت اجرای صحیح کارورزی در دانشگاه فرهنگیان، همچنین چالش های موجود در اجرای کارورزی از دید کارورزان می پردازد. این پژوهش با رویکرد کیفی از نوع تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. نمونه گیری از نوع هدفمند بود و تا اشباع کامل داده ها از 24 نفر از دانشجویان که به طور میانگین 4 واحد کارورزی گذرانده بودند، برای اعتباربخشی یافته ها از دو روش بررسی توسط مشارکت کنندگان و بررسی توسط همکاران استفاده شد. یافته های حاصل از تحلیل مصاحبه ها نشان داد که این درس با چالش های زیر روبرو است، نقش استادان راهنما، نقش معلمان راهنما ، ویژگی های تحصیلی، شناختی و انگیزشی کارورزان، فضای فیزیکی، اجتماعی، عاطفی مدرسه و عدم حمایت و برنامه ریزی دانشگاه مهم ترین عوامل چالش های کارورزی در دانشگاه فرهنگیان هستند. بر مبنای تجربیات دانشجویان کارورز، برنامه ریزی اجرایی دانشگاه فرهنگیان برای تبیین اهمیت و ابعاد کارورزی فکورانه به نحو کافی انجام نشده است. این موضوع باعث دلسردی کارورزان و کاهش کارآمدی کارورزی، به عنوان مهم ترین برنامه تربیت معلم، شده است. برای حل این مشکل، بهره گیری از نتایج پژوهش های انجام شده از قبیل سبک ها و طرح های نوین عملیاتی کارورزی، ایجاد سازوکار مناسب برای تعامل با مدارس، توانمندسازی عوامل مشارکت کننده در کارورزی، افزایش سطح علمی و عملیاتی مدراس، افزایش نظارت و پایش مداوم کارورزی می تواند در رفع چالش ها مؤثر باشد.

وجود پژوهش های متعدد و گاه متناقض در حوزه رابطه عوامل درون مدرسه ای و عملکرد تحصیلی لزوم انجام یک پژوهش ترکیبی در این حوزه را تأکید می کند. این پژوهش به روش فراتحلیل و با هدف تعیین اندازه اثر ترکیبی رابطه عوامل درون مدرسه ای و عملکرد تحصیلی فراگیران ایرانی انجام شده است. جامعه آماری شامل مطالعات در دسترس مرتبط در داخل کشور بود که در بین سال های 1390 تا 1401 منتشر شده بود. برای جمع آوری اطلاعات از چک لیست مشخصات طرح های پژوهشی مصرآبادی (1389) استفاده شد. پس از بررسی ملاک های ورود و خروج، 376 اندازه اثر از 278 مطالعه داخل کشور به دست آمد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل حساسیت، نمودار قیفی، مدل های ثابت و تصادفی و تحلیل ناهمگنی با استفاده از CMA استفاده شد. تحلیل اطلاعات حاصل از پژوهش نشان داد که میانگین اندازه اثر کلی برای مدل اثرات ثابت 288/0 و برای مدل اثرات تصادفی 321/0 است. با توجه به ناهمگنی اندازه های اثر، تأثیر متغیرهای تعدیل کننده بررسی شد. نتایج تحلیل پژوهش نشان داد که در بین زیرمؤلفه های عوامل درون مدرسه ای، عوامل آموزشی با اندازه اثر 336/0، عوامل روان شناختی با اندازه اثر 326/0 و عوامل محیطی با اندازه اثر 298/0 به ترتیب دارای بیشترین تأثیرگذاری بر عملکرد تحصیلی فراگیران هستند. همچنین نتایج تحلیل پژوهش نشان داد در بین عوامل آموزشی، نوع آموزش ارائه شده با اندازه اثر 428/0 تأثیر بیشتری بر عملکرد تحصیلی فراگیران دارد. بر پایه اندازه اثرهای به دست آمده می توان دریافت که عوامل درون مدرسه ای با اندازه اثر 321/0، تأثیر مثبت و معناداری روی عملکرد تحصیلی فراگیران ایرانی می گذارند که بر اساس ملاک کوهن (1988) تأثیر متوسط و مطلوبی محسوب می شود. با لحاظ یافته های این فراتحلیل، ارائه برنامه هایی در راستای معرفی عوامل درون مدرسه ای و تأثیر آن بر عملکرد تحصیلی فراگیران، ضرورتی است که باید بیش ازپیش مورد توجه قرار گیرد.

پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه بین سبک رهبری استراتژیک با کارایی و اثربخشی سازمانی و سرمایه اجتماعی مدیران مدارس ابتدایی همدان انجام شد که از نظر نوع، توصیفی - همبستگی و از نظر هدف کاربردی بود. جامعه آماری پژوهش متشکل از مدیران مدارس ابتدایی دخترانه، پسرانه و مختلط همدان بود. حجم نمونه از طریق نرم افزار GPower، 74 نفر تعیین و اعضای نمونه به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل چهار پرسش نامه استاندارد رهبری استراتژیک لیر، کارایی سازمانی پین پریانگ و سینگ سای، اثربخشی سازمانی پارسونز و سرمایه اجتماعی ناهاپیت و گوشال به ترتیب با پایایی 949/0، 922/0، 965/0 و 965/0 بود. تجزیه وتحلیل آماری داده ها از طریق آزمون رگرسیون چندگانه با استفاده از نرم افزار SPSS 27 انجام شد. یافته ها نشان داد با استفاده از روش تحلیل رگرسیون هم زمان، مدل معنی داری به دست آمد  (681/0= مجذور R تنظیم شده و 0.05>P  و 024/53=F) این مدل 1/68 درصد از واریانس را توجیه می کند و کارایی و اثربخشی پیش بینی کننده های معنی داری بودند؛ اما متغیر سرمایه اجتماعی، پیش بینی کننده معنی داری نبود. این پژوهش نشان می دهد که رابطه مثبتی بین سبک رهبری استراتژیک و کارایی و اثربخشی مدیران استان همدان وجود دارد. سرمایه اجتماعی نیز می تواند نقش مهمی در تسهیل همکاری و اشتراک گذاری اطلاعات بین مدیران مدارس داشته باشد

پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش مجازی براساس الگوی طراحی آموزشی گانیه بر مهارت های خودتنظیمی و یادگیری در دانش آموزان دختر پایه ششم دوره ابتدایی به شیوه شبه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دختر پایه ششم شهرستان نجف آباد تشکیل می دادند که از بین آنها تعداد50 نفر به شیوه هدفمند بر اساس معیارهای پژوهش به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 25 نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند. ابزار های جمع آوری اطلاعات کمی و شامل پرسش نامه خودتنظیمی (Pintrich & DeGroot 1990)  و آزمون محقق ساخته یادگیری بود. روایی پرسش نامه و آزمون با استفاده از نظر متخصصان تأیید و پایایی پرسش نامه بااستفاده از آلفای کرونباخ 8/0 و از طریق دو نیمه کردن 84/0 به دست آمد. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که تأثیر آموزش مجازی براساس الگوی طراحی آموزشی گانیه برمهارت خودتنظیمی دانش آموزان دوره ابتدایی در سطح 01/0>p معنادار بوده است (اندازه اثر671/0). همچنین تأثیر آموزش مجازی بر اساس الگوی طراحی- آموزشی گانیه بر یادگیری دانش آموزان در سطح 01/0>p نیز معنادار بوده است  (اندازه اثر134/0). با توجه به مقادیر اندازه اثر می توان نتیجه گرفت که تأثیر استفاده از الگوی مذکور بر خودتنظیمی به مراتب بیشتر از یادگیری بوده است.

تجسم شکل های هندسی یکی از چالش هایی است که دانش آموزان حین انجام تکلیف در فرایند یادگیری هندسه با آن روبه رو می شوند. با وجود تاکید دووال بر اهمیت تشخیص سریع ویژگی های مرتبط در یک شکل داده شده در تکلیف هندسه، تحقیقات بیشتری لازم است تا به چگونگی بکارگیری درک های شناختی در نگاه کردن به شکل هندسی توسط دانش آموزان بپردازد و بررسی نماید آیا درک های بکارگرفته شده حل تکلیف را تسهیل نموده و یا مانعی در برابر آن قرار می دهد. هدف این مطالعه آن است که چگونه با استفاده از شکل ها در تکلیف هندسی می توان درک های شناختی بکار گرفته شده توسط دانش آموزان را در مواجهه با شکل هندسی حین انجام تکلیف شناسایی نمود. بنابراین 305 دانش آموز در پایه های نهم، دهم و یازدهم به چهار تکلیف هندسه پاسخ دادند. دست نوشته های دانش آموزان براساس تعامل های شناختی موجود در فعالیت هندسی مبتنی بر دووال کدگذاری شدند. تجزیه و تحلیل کیفی پاسخ ها نشان داد بیشتر دانش آموزان در هرسه پایه برای استدلال درباره روابط هندسی و استنتاج از آنها از درک دریافتی استفاده می کردند حتی زمانیکه اطلاعات مورد نیاز برای آن استدلال ها در صورت مساله بیان نشده بود. علاوه بر آن مشاهده گردید دانش آموزان در پایه نهم با شکل بندی هایی نو و متفاوت از شکل داده شده، از استدلال شکلی به عنوان یک تکنیک اثبات بهره بردند در حالی که دانش آموزان در پایه های بالاتر بیشتر به روش های قراردادی اعتماد داشتند.

هدف: درک ناکافی از پویایی های علّی و شبکه ای میان ملاک های ارزیابی، به ویژه در حوزه عملکرد معلمان در بستر یادگیری الکترونیکی، چالشی بنیادی و مانعی جدی در دستیابی به ارزیابی های روا، عادلانه، دقیق و توسعه ای است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل روابط علّی میان ملاک های ارزیابی عملکرد معلمان در محیط های یادگیری الکترونیکی و همچنین زمینه سازی برای ارتقای دقت ارزیابی و توسعه چارچوب تصمیم گیری مبتنی بر روابط میان ملاک ها انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش با طرح روش های آمیخته (کیفی و کمّی) اجرا گردید. در بخش کیفی، با بهره گیری از روش نظریه داده ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با کارشناسان آکادمی برنامه نویسی یاسان انجام شد. تحلیل داده ها در سطح نظم دهی مفهومی به شناسایی ۱۱۶ نشانگر و دسته بندی آنها در قالب ۱۹ ملاک و ۵ عامل منجر گردید. در بخش کمّی، مبتنی بر روش همبستگی ، داده های پرسشنامه مقایسات زوجی از پنج کارشناس با روش چندملاکی دیمتل تحلیل شد تا روابط میان ملاک ها بررسی گردد. یافته ها: تحلیل دیمتل نشان می دهد ملاک های «دیدگاه متعهدانه به آموزش»، «اشتیاق به تدریس-یادگیری» و «کشف و ارتقای قابلیت های یادگیرندگان» تأثیرگذارترین و ملاک های «روش تدریس»، «مدیریت کلاس» و «تعامل» بیشترین تأثیرپذیری و بالاترین سطح تعامل با سایر ملاک ها را داشتند. نتیجه گیری: تمرکز بر ملاک های تأثیرگذار و دارای تعامل بالا با سایر عوامل، امکان طراحی نظام های ارزیابی دقیق، پویا و مؤثر عملکرد معلمان در یادگیری الکترونیکی را فراهم می کند. این رویکرد، مبنایی ساختاریافته برای تصمیم گیری به موقع و مبتنی بر شواهد در اختیار مدیران آموزشی قرار می دهد.

هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی مداخله یکپارچگی حسی بر فرآیندهای تنظیم هیجان و رفتار کودکان با اختلال طیف اتیسم انجام شد. روش: این پژوهش به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کودکان ۶ تا ۱۱ساله با اختلال طیف اتیسم تحت آموزش در مدارس شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. ۳۰ کودک پسر مبتلا به اختلال اتیسم از مدرسه شهیدان فرزدقی شیراز به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۴ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت مداخله یکپارچگی حسی قرار گرفت، درحالی که گروه کنترل هیچ برنامه آموزشی دریافت نکرد. ابزار اندازه گیری شامل پرسشنامه سیستم ارزیابی رفتار کودکان (فرم معلم، ویرایش دوم) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که مداخله یکپارچگی حسی به شکل معنی داری فرآیندهای تنظیم هیجانی کودکان را بهبود بخشیده است. بررسی خرده مقیاس ها نیز نشان داد که این مداخله منجر به کاهش قابل توجه اضطراب، افسردگی، بیش فعالی، مشکلات توجه، مشکلات سلوکی، رفتارهای غیرمعمول و تمایل به انزوا در کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم شده است. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، مداخله یکپارچگی حسی به عنوان یک رویکرد جامع و هدفمند برای بهبود رفتارهای هیجانی و اجتماعی کودکان با اختلال اتیسم مؤثر است. پیشنهاد می شود که این برنامه در مدارس و مراکز توانبخشی به کار گرفته شده و مربیان و والدین با روش های اجرایی آن آشنا شوند تا اثرات بلندمدت و پایدار آن تقویت شود. این پژوهش نوآورانه نشان می دهد که مداخلات حسی می توانند به بهبود عملکرد عصبی، کاهش مشکلات رفتاری و ارتقای کیفیت تعامل اجتماعی در کودکان با اختلال طیف اتیسم کمک کنند.

هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر ویژگی های شخصیتی مدیران و معلمان بر جو سازمانی مدارس است. روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی؛ از نظر جمع آوری اطلاعات، توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری؛ و از منظر ماهیت داده ها، کمی بود. جامعه آماری، شامل مدیران و معلمان متوسطه شهرستان شهریار در سال تحصیلی ۱۴۰3-۱۴۰2 به تعداد 302 نفر بود. با توجه به تعداد متغیرهای پنهان و مشاهده شده در پژوهش حاضر و همچنین حجم کل جامعه (302 نفر)، از کل جامعه برای تحلیل های مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. ابزارهای تحقیق شامل دو پرسشنامه جو سازمانی هالپین و کرافت (۱۹۶۳) و پرسشنامه فرم کوتاه ویژگی های شخصیتی کاستا و مک کری (۲۰۰۰؛ ۱۹۸۵) بود. داده ها از طریق نرم افزارهای SPSS و PLS تجزیه و تحلیل شدند. نتایج تحلیل های آماری نشان دادند که ویژگی های شخصیتی مدیران و معلمان بر جو سازمانی مدارس تأثیر دارد. یافته ها تأکید می کنند که توجه به ویژگی های شخصیتی مدیران و معلمان می تواند به بهبود جو سازمانی مدارس کمک کند این یافته ها می توانند به سیاست گذاران و برنامه ریزان کمک کنند تا استراتژی های مؤثرتری برای ارتقاء جو سازمانی مدارس طراحی کنند. بنابراین، ویژگی های شخصیتی مدیران و معلمان نقش مهمی در شکل دهی جو سازمانی مدارس ایفا می کنند و توجه به این ویژگی ها می تواند به بهبود جو سازمانی و در نهایت ارتقای کارایی آموزشی مدارس کمک کند. در این راستا، این یافته می تواند به عنوان مبنایی برای توسعه برنامه های آموزشی و توسعه حرفه ای در مدارس مورد استفاده قرار گیرد تا از این طریق محیط آموزشی بهتری برای دانش آموزان و کارکنان ایجاد شود.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر روش بازی وارسازی بر مدیریت پسماند در میان دانش آموزان پایه ششم ناحیه یک بندرعباس انجام شد. طرح پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری تحقیق شامل تمامی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی ناحیه یک شهر بندرعباس بود که از بین آن ها 30 دانش آموز به شیوه در دسترس به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به شیوه تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای گروه آزمایش روش بازی وارسازی و برای گروه کنترل روش تدریس سخنرانی استفاده شد. داده ها از طریق پرسشنامه رفتار پسماند جعفری (1400) جمع آوری و با روش تحلیل کوواریانس و با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 25 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که استفاده از بازی وارسازی به طور معناداری در افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان در فعالیت های مرتبط با مدیریت پسماند مؤثر بوده است. این روش به ویژه با ارائه بازخوردهای فوری، ایجاد انگیزه های رقابتی و گروهی و تسهیل در یادگیری مفاهیم زیست محیطی، موجب بهبود رفتارهای محیط زیستی و افزایش مشارکت در فعالیت های مدیریت پسماند شد. این پژوهش ضرورت به کارگیری روش های نوین آموزشی، به ویژه بازی وارسازی، را برای آموزش مسائل زیست محیطی و ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست در مدارس تأکید می کند و نتایج آن می تواند مبنای توسعه برنامه های مشابه در دیگر مدارس و جوامع قرار گیرد.

تُعَدّ القراءه وسیلهً أساسیه لفهم النصوص واکتساب المعرفه، ولها أنواع متعدّده، منها: القراءه الصامته والقراءه الجهریه. فالقراءه الصامته هی قراءه داخلیه دون إصدار صوت، وتُسهم فی الإدراک العام للنص، أما القراءه الجهریه فهی القراءه بصوت عالٍ مع مراعاه النطق السلیم للکلمات والحروف، ممّا یُسهم فی تحسین الأداء القرائی وتعمیق الفهم. کما تُعزّز الثقه بالنفس، وتنمّی مهاره التعبیر الشفهی، وتُطوّر المهارات السمعیه، وتُساعد فی تسهیل الاستیعاب وتقویم الأداء، فضلاً عن ترسیخ المعلومات فی ذهن القارئ. تؤدی القراءه الجهریه دورًا مهمًا فی تعلّم اللغه العربیه، إذ تُنمّی الطلاقه اللفظیه، وتُعزّز النطق السلیم، وتُقوّی المهارات السمعیه، وتغرس حبّ اللغه فی نفوس المتعلّمین. ومن أبرز عناصرها: الطلاقه، وضوح الصوت، التنغیم، التعبیر الصوتی، الترکیز، والفهم. تهدف هذه الدراسه إلى التعرف بالمنهجیه المعتمده فی تقدیم نصوص القراءه الجهریه فی کتاب المرحله المتوسطه الأولى من سلسله صدى الحیاه من تألیف الدکتور مسعود فکری وآخرون، کما تسعى إلى قیاس فاعلیه هذه القراءه فی تحسین النطق والفهم اللغوی لدى الطلاب الإیرانیین. وقد تمّ تناول دور القراءه الجهریه فی ضوء علم اللغه التطبیقی، وهو أحد فروع اللسانیات الذی له أثر کبیر فی تعلیم اللغه العربیه للناطقین بغیرها. أُجریَ هذا البحث على باستخدام المنهج الوصفی-التحلیلی، مع الاعتماد على الملاحظه فی جمع بیانات الأداء القرائی للطلاب. أظهرت النتائج أن تطبیق القراءه الجهریه وفق مبادئ علم اللغه التطبیقی أسهم فی تحسین النطق والطلاقه والتعبیر الصوتی لدى الطلاب الإیرانیین بشکل واضح. کما ارتفع مستوى فهمهم للنصوص بعد التدریب، وتقلصت الأخطاء النطقیه والإعرابیه بدرجه ملحوظه. وتؤکد النتائج أن القراءه الجهریه تمثل أداه فعاله وضروریه فی تعلیم العربیه للناطقین بغیرها.

درگیری تحصیلی یکی از عوامل اصلی تأثیرگذار بر یادگیری در کلاس های درس و پیش بین قوی برای عملکرد و پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ذهنیت رشد بر درگیری تحصیلی دانشجومعلمان با نقش واسطه ای تاب آوری تحصیلی و بهزیستی روانشناختی انجام شد. جامعه آماری پژوهش کلیه دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان استان آذربایجان غربی بودند (N- 4900) که 236 نفر از آنان به روش نمونه گیری خوشه ای و با استفاده از روش کلاین و محاسبه پارامترها به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای اندازه گیری متغیرها از پرسشنامه ذهنیت رشد دوئک (2006)، تاب آوری تحصیلی مارتین و مارش (2006)، بهزیستی روانشناختی ریف (1989) و درگیری تحصیلی ریو و تسنگ (2011) استفاده گردید. یافته ها نشان دهنده اثر مثبت و معنادار ذهنیت رشد بر تاب آوری تحصیلی، بهزیستی روانشناختی و درگیری تحصیلی بود. اثر تاب آوری تحصیلی بر بهزیستی روانشناختی و درگیری تحصیلی مثبت و معنادار بود. اثر بهزیستی روانشناختی بر درگیری تحصیلی مثبت و معنادار بود. نقش میانجی تاب آوری تحصیلی و بهزیستی روانشناختی در اثر ذهنیت رشد بر درگیری تحصیلی مثبت و معنا دار بود. براساس نتایج پژوهش ذهنیت رشد نقش مهمی در تاب آوری تحصیلی و بهزیستی روانشناختی دانشجومعلمان و در نتیجه افزایش درگیری تحصیلی آنان دارد.

با گسترش روزافزون فناوری هوش مصنوعی در آموزش عالی، شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر پذیرش و به کارگیری این فناوری به یکی از دغدغه های اصلی پژوهشگران، طراحان آموزشی، سیاست گذاران و مدیران آموزشی تبدیل شده است. اگرچه ابزارهایی برای سنجش پذیرش فناوری در دسترس هستند، تاکنون ابزار بومی و جامعی که به طور خاص مؤلفه های مؤثر بر پذیرش هوش مصنوعی در آموزش عالی را ارزیابی کند، طراحی نشده است. هدف پژوهش حاضر، توسعه و رواسازی پرسشنامه ای برای اندازه گیری عوامل مؤثر بر پذیرش و استفاده از فناوری هوش مصنوعی در آموزش عالی بر پایه مدل UTAUT است. این مطالعه با رویکرد پژوهش آمیخته مدل توسعه ابزار در دو بخش کیفی و کمّی (اسنادی و همبستگی) انجام شد. در بخش کیفی، نشانگان سازه ریسک ادراک شده شناسایی شده و ضمن متناسب سازی سایر گویه ها به شکلی دقیق و بومی سازی شده، نسخه توسعه یافته آماده شد. در بخش کمّی، نمونه ای ۲۳۰ نفر انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل ۲۹ گویه در قالب هفت سازه اصلی شامل عملکرد مورد انتظار، تلاش مورد انتظار، تأثیر اجتماعی، شرایط تسهیل گر، ریسک ادراک شده، قصد رفتاری و رفتار استفاده بود. روایی صوری و محتوایی ابزار با استفاده از نظر خبرگان و شاخص های CVR و CVI تأیید شد. همچنین ثبات و همسانی درونی ابزار از طریق آزمون بازآزمایی، ضریب آلفای کرونباخ و ضریب اُمگا برای هر سازه بررسی و تأیید گردید. یافته ها نشان می دهند که این ابزار از ویژگی های روان سنجی مناسبی برخوردار است و می تواند به طور مؤثری برای سنجش و تحلیل عوامل مؤثر بر پذیرش و استفاده از هوش مصنوعی در آموزش عالی به کار رود.

هدف پژوهش حاضر، مدل یابی درگیری تحصیلی بر پایه هویت تحصیلی موفق، سرزندگی و خودراهبری با نقش میانجی اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دختر بود. این پژوهش از نوع همبستگی و با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل ۵۵۰ نفر از دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان دامغان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۲۲۶ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (2006)، اشتیاق تحصیلی فردریکز، بلومنفیلد و پاریس (2004)، هویت تحصیلی واز و ایزاکسون (2008)، درگیری تحصیلی آپلتون، کریستنسون، کیم و رچلی (2006) و خودراهبری فویشر و کینگ (2010) بود و تحلیل داده ها با نرم افزار Smart-PLS-3 انجام شد. نتایج نشان داد که هویت تحصیلی موفق (03/8=t، 37/0=β)، سرزندگی تحصیلی (66/3=t، 16/0=β) و خودراهبری (73/5=t، 27/0=β) تأثیر مثبت و معناداری بر درگیری تحصیلی دانش آموزان دارند. همچنین، هویت تحصیلی موفق (27/5=t، 30/0=β)، سرزندگی تحصیلی (61/7=t، 37/0=β) و خودراهبری (36/5=t، 28/0=β) بر اشتیاق تحصیلی اثر مثبت و معناداری داشتند و اشتیاق تحصیلی نیز بر درگیری تحصیلی اثر مثبت داشت (30/5=t، 26/0=β). افزون بر این، اشتیاق تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق و درگیری تحصیلی (35/3=t، 08/0=β)، سرزندگی تحصیلی و درگیری تحصیلی (77/3=t، 10/0=β) و نیز خودراهبری و درگیری تحصیلی (74/3=t، 07/0=β) نقش میانجی معناداری ایفا کرد. نتایج شاخص های R² و Q² نشان داد که مدل از قدرت تبیین و پیش بینی مطلوبی برخوردار است. همچنین، هویت تحصیلی موفق و خودراهبری بیشترین نقش را در تبیین درگیری تحصیلی دانش آموزان داشته و اثر آن ها در حد متوسط تا قوی بود. معلمان، مشاوران و مدیران مدارس باید با ایجاد محیطی حمایتی، تقویت احساس تعلق و آموزش مهارت های خودراهبری، زمینه افزایش اشتیاق و مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری را فراهم کنند. توجه به این عوامل می تواند در کاهش افت تحصیلی، افزایش انگیزه و بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان دختر نقش مؤثری داشته باشد.

در این پژوهش، شیوه بازنمایی غرب در کتب درسی دوره متوسطه دوم نظری جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار گرفته است. این تحلیل با استفاده از نظریه بومی گرایی و روش شناسی تحلیل گفتمان انتقادی تئون ون دایک انجام شده است. در بین کتاب های درسی دوره متوسطه دوم نظری، هشت کتاب انتخاب و از آنها در مجموع، 90 گزاره استخراج و نقد و بررسی شدند. با استفاده از نظریه بومی گرایی پنج مقوله در مورد غرب استخراخ و گزاره های انتخاب شده از کتاب ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحلیل داده ها نشان داد نویسندگان بر اساس گفتمان بومی گرایی، غرب را بازنمایی کرده اند. در این متون، مقوله های «هویت غرب»، «مدرنیسم»، «ارزیابی دیگری« و «فرهنگ و باورهای غرب» با ویژگی های منفی بازنمایی شده است. اما در مقوله علم و تکنولوژی، نگاه نویسندگان به غرب متفاوت است. بنابراین همه ویژگی های غرب منفی بازنمایی نشده اند. ازاین رو می توان نتیجه گیری کرد در گفتمان بومی گرایانه متون درسی، بین فرهنگ و ارزش های غرب با علم و تکنولوژی آن می توان تمایز قائل شد؛ تکنولوژی را به خدمت گرفت و نوگرایی، سکولاریسم و اومانیسم را طرد و نفی کرد.

یادگیری ریاضیات یک چالش بزرگ برای بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان است. پیشرفت فناوری هوش مصنوعی، فرصت های متعددی برای آموزش و یادگیری به-وجود می آورد. هدف این پژوهش به دست آوردن یک تصویر کامل از تحقیقات هوش مصنوعی در آموزش ریاضیات و رویکردها و ابعاد استفاده از این فناوری در آموزش ریاضیات بود. روش پژوهش سنتز پژوهی (فراترکیب) بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه آثار منتشر شده از سال 2003 تا 2023 در این حوزه در پایگاه های علمی معتبر و نمونه مورد بررسی شامل 31 سند بود که با استفاده از نرم افزار MAXQDA18 دسته بندی و سازماندهی شد. بر اساس نتایج به دست آمده پنج مقوله برای پاسخ به سوال استخراج شد. نتایج نشان داد که از فناوری های هوش مصنوعی می توان در بکارگیری شیوه های آموزش جدید، تولید محتوا، ارزشیابی و ارتباطات استفاده کرد و به کارگیری آن در آموزش ریاضی نیازمند یک نگاه جامع و تلفیق دانش تکنولوژیکی، پداگوژی و محتوا است.