درخت حوزه‌های تخصصی

دست یابی به توسعه اقتصادی از مهم ترین دلایلی است که برنامه درسی ساحت تربیتی اقتصادی-حرفه ای را کانون توجه قرار داده است. هدف اصلی پژوهش حاضر نیز ارائه صورت بندی جدیدی از رویکرد برنامه درسی در ساحت تربیتی اقتصادی-حرفه ای جهت دست یابی به توسعه اقتصادی است و لذا سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که برنامه درسی توسعه محور  از منظر تربیت در ساحت اقتصادی-حرفه ای چیست؟ بی شک برای تبیین مسائل توسعه باید تبیین خود را بر بنیان نظری مشخص استوار کرد. در غیر این صورت موجب هدر رفت سرمایه های انسانی و مادی فراوانی خواهد شد. بدون آنکه لزوماٌ نتیجه ای حاصل شود. ازاین رو، بنیان نظری پژوهش بر پایه دستگاه نظری نهادگرایی استوار گردید و با استفاده از روش «جستار نظرورزانه» شوبرت به نظرورزی در مورد برنامه درسی توسعه محور پرداخته شد. این روش نوعی فراتحلیل است که یک پژوهشگر بابصیرت به جای مجموعه ای از قواعد آماری از آن، به عنوان ابزاری برای روشنگری استفاده می کند. بر اساس یافته های این پژوهش برنامه درسی توسعه محور در ساحت تربیتی اقتصادی-حرفه ای، برنامه درسی است که رویکرد تربیت فن-نوآورانه یا همان پرورش خردفن-نوآورانه را دنبال می کند. نتیجه گیری پژوهش حاضر این است که نظام رسمی آموزشی و برنامه های درسی آن برای تحقق اهداف تربیت در ساحت حرفه ای-اقتصادی، باید به جای تأکید بر تربیت فنی-حرفه ای، تربیت فن-نوآورانه را در دستور کار خود قرار دهد. بنابراین با استقرار الگوی برنامه درسی تربیت فن-نوآورانه، به موازات خروج آموزش های فنی-حرفه ای از دستور کار، می توان به فراهم شدن زمینه های توسعه اقتصادی در کشور امیدوار بود. به سخن دیگر می توان گفت تربیت فن-نوآورانه حکایت از مأموریت بدیع نظام رسمی آموزشی و برنامه های درسی آن جهت تسهیل توسعه و گذار از وضعیت توسعه نیافتگی کشور است.

هدف اصلی این مقاله، تبیین رابطه میان نظریه و عمل از منظر متخصصان اثرگذار و جریان ساز حوزه مطالعاتی برنامه درسی است. برای دست یابی به این هدف، آراء صاحب نظران این حوزه تخصصی در باب نسبت میان نظریه و عمل با استفاده از استدلال هایی مبتنی بر شواهد، مورد بررسی قرار گرفته است. بر این اساس، نظرات صاحب نظران بنام و مطرح این حوزه، در سه دسته «فنی- علمی»، «عملی» و «نومفهوم گرایی»، طبقه بندی و بررسی شده اند. یافته ها نشان می دهد که نظریه در طبقه «فنی- علمی» هم جنس نظریه های رایج در علوم طبیعی است که با مفاهیمی کلی و انتزاعی همراه است؛ در طبقه «عملی»، از نوع موقعیتی است که متناسب با ویژگی های موقعیت عینی ساخته می شود و در طبقه «نومفهوم گرایی» نیز هم جنس نظریه های معتبر در علوم انسانی و هنری است که مبیّن مفاهیم و اندیشه های انسانی است عمل، در طبقه «فنی- علمی» از نوع ابزاری و در طبقه «عملی» و «نومفهوم گرایی» از نوع آگاهانه است، با این تفاوت که در طبقه «عملی»، بر عملی اخلاقی و در طبقه «نومفهوم گرایی» بر عملی اخلاقی و سیاسی یا اجتماعی تأکید می شود. رابطه میان نظریه و عمل در هر یک از سه طبقه «فنی- علمی»، «عملی» و «نومفهوم گرایی» نیز به ترتیب، منطقی، مسأله ای یا پژوهشی و دیالکتیک است. تنظیم افکار و نظرات اندیشمندان این حوزه در قالب این سه طبقه، دسته بندی جدیدی از پارادایم های حوزه مطالعاتی برنامه درسی را نیز ارائه داده است که با دسته بندی های پیشین از حیث معیار و ملاک دسته بندی متفاوت است و این، مهم ترین دستاورد این مطالعه است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش صفات تاریک شخصیت، حمایت اجتماعی ادراک شده و استفاده آسیب زا از اینترنت در پیش بینی دلزدگی زناشویی در زنان شاغل دانشجو انجام شد. با توجه به فشارهای شغلی و خانوادگی بر زنان متأهل شاغل، شناسایی عوامل مؤثر بر دلزدگی زناشویی می تواند به طراحی مداخلات پیشگیرانه کمک کند. روش: مطالعه حاضر توصیفی-همبستگی و از نوع مقطعی بود. جامعه آماری شامل زنان متأهل شاغل مناطق 22گانه شهر تهران بود. نمونه گیری به روش خوشه ای انجام و ۳۰۰ نفر انتخاب شدند. ابزارها شامل پرسشنامه دلزدگی زناشویی (پاینز، ۱۹۹۶)، صفات تاریک شخصیت (جانسون و وبستر، ۲۰۱۰)، حمایت اجتماعی ادراک شده (زیمت و همکاران، ۱۹۸۸) و استفاده آسیب زا از اینترنت (کاپلان، ۲۰۱۰) بود. داده ها با همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در SPSS-28 تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد بین صفات تاریک شخصیت (خودشیفتگی، ماکیاولیسم و جامعه ستیزی) و استفاده آسیب زا از اینترنت با دلزدگی زناشویی رابطه مثبت معنادار و بین حمایت اجتماعی ادراک شده با دلزدگی زناشویی رابطه منفی معنادار وجود دارد. (p<0.05) همچنین خودشیفتگی و جامعه ستیزی همراه با حمایت اجتماعی ادراک شده و استفاده آسیب زا از اینترنت توانستند دلزدگی زناشویی را پیش بینی کنند که در این میان، استفاده آسیب زا از اینترنت با β=0.349 قوی ترین نقش را داشت. مدل رگرسیونی نشان داد متغیرها ۴۸.۲ درصد از تغییرات دلزدگی زناشویی را تبیین کردند. نتیجه گیری: صفات تاریک شخصیت، حمایت اجتماعی ادراک شده و استفاده آسیب زا از اینترنت از عوامل کلیدی در دلزدگی زناشویی زنان شاغل هستند.

زمینه و هدف: امروزه نقش و اهمیت هوش معنوی و تربیت اخلاقی در زندگی افراد و جوامع بیش از پیش به دست آمده است بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف تبیین تاثیر هوش معنوی و تربیت اخلاقی بر عملکرد مدیران خانم مدارس ابتدایی انجام شد. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، و بر مبنای روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش تمامی مدیران خانم مدارس ابتدایی شهرستان دلفان استان لرستان است که تعداد آنها 48 نفر گزارش شد. به علت کم بودن جامعه پژوهش از روش تمام شماری(سرشماری) همه جامعه به عنوان نمونه انتخاب شدند.ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه هوش معنوی حامید و سیدیکیو(2021)، پرسشنامه تربیت اخلاقی عسکریان بیگدلی و همکاران (۱۳۹۷) و پرسشنامه عملکرد مدیران مصلحی(1391) بود. در پژوهش حاضر روایی صوری پرسشنامه ها توسط استاد راهنما و مشاور و تعدادی از متخصصان تایید شد، همچنین به دلیل استاندارد بودن پرسشنامه ها، به روایی محتوایی آن اعتماد شد. به منظور بررسی پایایی ابزار از ضریب آلفای کرونباخ استفاده و پایایی پرسشنامه های مذبور به ترتیب895/0، 842/0 و 811/0 محاسبه و تایید شد. در روش استنباطی از روش مدل معادلات ساختاری، به منظور بررسی روابط علی بین متغیرهای پژوهش از مدل معادلات ساختاری و تحلیل رگرسیون استفاده شد. یافته ها: بر اساس بر اساس نتایج مشخص شد هوش معنوی بر عملکرد مدیران خانم مدارس ابتدایی تاثیر مثبت و معناداری دارد(β=0.78,p=0.0001)، همچنین تربیت اخلاقی بر عملکرد مدیران خانم مدارس ابتدایی تاثیر مثبت و معناداری دارد(β=0.81,p=0.0001) است. بر اساس نتایج رگرسیون مشخص شد هوش معنوی 27 درصد قابلیت پیش بینی عملکرد مدیران و تربیت اخلاقی 79 درصد قابلیت پیش بینی عملکرد مدیران را دارد. نتیجه گیری: هوش معنوی و تربیت اخلاقی بر عملکرد مدیران خانم مدارس ابتدایی تأثیر دارد.

هدف از مطالعه حاضر ارزیابی محتوای کتاب درسی ریاضی پایه چهارم دوره ابتدایی با توجه به شاخص های آزمون تیمز و با رویکرد کمی و شیوه تحلیل محتوا انجام شده است. جامعه آماری شامل محتوای کتاب درسی ریاضی پایه چهارم دوره ابتدایی و حجم نمونه شامل همه محتوای و صفحه های کتاب درس ریاضی پایه چهارم است. از چک لیست محقق ساخته برای ثبت مقایسه محتوای کتاب درس ریاضی پایه چهارم ابتدایی با اسناد آزمون تیمز در چارچوب حوزه محتوایی و شناختی استفاده شد. روایی صوری میزان انطباق محتوایی کتاب درس ریاضی درپایه چهارم با میزان رشد محتوایی و شناختی و توانمندی های ذهنی فراگیران آن پایه با شاخص های آزمون تیمز تایید شد. ضریب همبستگی ۹۴/. پایایی میزان انطباق را نشان داد. اطلاعات گردآوری شده با استفاده از شاخص های درصد و فراوانی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و نتایج نشان داد که: میزان همخوانی محتوای کتاب درس ریاضی پایه چهارم ابتدایی ایران با بعد محتوایی آزمون تیمز کامل نیست و همه زیربخش های آزمون تیمز درکتاب ریاضی ارائه نشده است. اعداد و زیرشاخه های آن یعنی اعداد حسابی و محاسبه کردن به طور کامل در کتاب درسی ارائه شده است. اما مطالب دربخش اشکال هندسی و اندازه گیری بویژه مبحث داده نمایی درکتاب درسی بسیار ضعیف ارائه شده است. همچنین یافته های دیگر این تحقیق در بعد شناختی نشان داد که محتوای کتاب درسی ریاضی در حوزه شناختی بیشتر به مباحث دانش سپس به کار بستن و در نهایت قسمت ناچیزی از آن به استدلال اختصاص یافته است و انطباق کامل با مطالب آزمون تیمز ندارد.

پیشینه و هدف: برنامه کارآموزی در آموزش معلمان از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا آمادگی حرفه ای معلمان آینده را تضمین می کند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباربخشی الگوی مفهومی برنامه کارورزی برای توسعه حرفه ای دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان انجام شد. روش: روش پژوهش، کیفی و از نوع فراترکیب است. جامعه پژوهش در مرحله فراترکیب شامل اسناد مرتبط با موضوع پژوهش طی سال های 2010 تا 2024 به تعداد 2852 سند بود که بر اساس سنتز نهایی 43 سند به روش تحلیل تم بررسی شد. جهت اعتبارسنجی الگوی طراحی شده با 17 نفر از استادان و خبرگان دانشگاهی مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام شد. یافته ها: بر اساس یافته های پژوهش مهم ترین مؤلفه ها و زیرمؤلفه های برنامه کارورزی برای توسعه حرفه ای دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان عبارتند از: مهارت های رهبری/مدیریتی (مهارت رهبری کلاس درس، مهارت مدیریت دانایی محور و مهارت مدیریت نظارت و ارزشیابی )، مهارت های دانشگری (مهارت مدیریت دانش، مهارت پداگوژی و کارآفرینی علمی)، مهارت های پژوهشگری (مهارت اقدام پژوهی، مهارت درس پژوهی، مهارت روایت پژوهی و آینده پژوهی)، مهارت های نرم ( مهارت اخلاق حرفه ای، مهارت ارتباطی و مهارت تاب آوری) و مهارت های فردی (مهارت خودتوسعه ای، مهارت استقلال حرفه ای، مهارت سواد دیجیتالی و مهارت شبکه سازی). نتیجه گیری: پنج مؤلفه اصلی و هفده زیرمؤلفه حاصل از این پژوهش می تواند الگویی اثربخش برای طراحی برنامه کارورزی توسعه حرفه ای دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان باشد و باعث آمادگی بیشتر آن ها برای حرفه معلمی شود.

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف رتبه بندی چهار راهبرد آموزش مهارت های زبانی به کودکان دارای اختلال شنوایی انجام شد. روش: برای پژوهش حاضر، از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی استفاده شد. راهبردهای مورد بررسی شامل آموزش با: ۱( کتاب داستان، ۲( فیلم با زیرنویس، ۳( فیلم با رابط زبان اشاره، و ۴( فیلم با ترکیب زیرنویس و رابط زبان اشاره بود. نمونه آماری شامل ۲۸ دانش آموز پسر دبستانی 6 تا 12 ساله کم شنوا از دو مدرسه تخصصی ناشنوایان در تهران بود که به صورت تصادفی در چهار گروه آموزشی تقسیم شدند. هر راهبرد آموزشی برای سه داستان متفاوت برای نمونه آماری به مدت 12 جلسه آموزشی طی 2 ماه اجرا شد. داده ها از طریق فرم مصاحبه ساختارمند )در قالب آزمون های بسته و باز پاسخ( فردی و مشاهده مستقیم گردآوری و سپس با مدل تحلیل سلسله مراتبی فازی و درنظرگرفتن هفت معیار درک واژگان، بازگویی، تحل یل مع نا، واژگان انتزا عی، تعا مل، حاف ظه و تمر کز و شفافیت مفاه یم تحل یل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که روش «فیلم با رابط + زیرنویس » با کسب بالاترین امتیاز، مؤثرترین روش در ارتقای مهارت های زبانی از جمله درک واژگان، بازگویی و تحلیل مفاهیم بود. روش «فیلم با رابط » در رتبه دوم، روش «فیلم با زیرنو یس » در رت به سوم و روش ک تاب دا ستان در رت به آ خر قرار دا شت. نتیجه گیری: این یافته ها بر اهمیت استفاده از رویکردهای چندحسی و فناوری محور در آموزش زبان به کودکان دارای اختلال شنوایی تأ کید دارد و می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های آموزشی فرا گیر و مبتنی بر شواهد باشد.

مقدمه: رفتارهای خودشکن تحصیلی با وجود پیامدهای مثبت موقتی، به شکست تحصیلی منجر می شوند، بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی تاب آوری هیجانی در ارتباط بین کمال گرایی مثبت و منفی و تاب آوری تحصیلی با رفتارهای خودشکن تحصیلی دانشجویان انجام گرفت. روش ها: روش پژوهش مقطعی از نوع همبستگی با معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه و دانشکده علوم پزشکی مراغه در پاییز و زمستان سال 1402-1401 بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده 340 نفر برای مطالعه انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه کمال گرایی تری- شورت و همکاران(1995)، پرسشنامه تاب آوری تحصیلی ساموئلز(2004)، مقیاس تاب آوری هیجانی مرل (2011) و مقیاس رفتارهای خودشکن تحصیلی اژدربین و همکاران (1401)جمع آوری شدند و از طریق آزمون پیرسون، سوبل و بوت استراپ در بستر نرم افزار آماری SPSS و Amos نسخه 24 تحلیل شدند. یافته ها: اثر مستقیم کمال گرایی مثبت (41/0-) کمال گرایی منفی (56/0) تاب آوری هیجانی (17/0-) و تاب آوری تحصیلی (143/0-) در برآورد رفتارهای خودشکن تحصیلی دانشجویان معنی دار به دست آمد(05/0P<). اثر غیر مستقیم کمال گرایی مثبت (44/3- =t-value)، کمال گرایی منفی (99/1 =t-value) و تاب آوری تحصیلی (46/2- =t-value) با میانجیگری تاب آوری هیجانی معنی دار مشاهده شد(05/0P<). نتیجه گیری: با توجه به نقش میانجی تاب آوری هیجانی در تعدیل ارتباط میان کمال گرایی منفی و مثبت و تاب آوری تحصیلی با رفتارهای خودشکن تحصیلی دانشجویان، به نظر می رسد که با تقویت تاب آوری هیجانی می توان اثرات کمال گرایی مثبت و تاب آوری تحصیلی را در بهبود و اصلاح رفتارهای خودشکن تحصیلی افزایش داد.

پژوهش حاضر به روش کیفی فراترکیب و با هدف کاربردی در راستای واکاوی پیامدهای آموزش مبتی بر بازی وارسازی(گیمیفیکیشن) در مدارس ایران انجام شده است. جامعه آماری شامل تمامی پژوهش های مرتبط است که بین سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ در پایگاه های معتبر داخلی ازجمله جهاد دانشگاهی، نورمگز، مگیران، پرتال جامع علوم انسانی و سیویلیکا، علم نت منتشر شده اند. برای بررسی پژوهش ها از روش هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو استفاده شد. با روش نمونه گیری هدفمند، از میان ۴۵ مطالعه اولیه، ۱۵ مقاله در فرایند غربالگری براساس عنوان، چکیده، محتوا و روش پژوهش انتخاب گردید و برای ارزیابی کیفیت مطالعات منتخب، از ابزارCASP (برنامه مهارت های ارزیابی انتقادی) استفاده شد. پژوهشگران با استفاده از روش تحلیل مضمون، 128 کد اولیه را استخراج کرده و از طریق کدگذاری محوری این کدها را در قالب 19 مضمون فرعی دسته بندی کردند. سپس با تجمیع مضامین فرعی مرتبط، به 5 مضمون اصلی رسیدند که عبارتند از: فردی (ارتقاء انگیزه، بهبود رفتارهای سازنده، توسعه مهارت ها، افزایش تعاملات، بهزیستی روانشناختی)، آموزشی (بهبود آموزش و یادگیری، توسعه محتوای متناسب با بازی وارسازی، تحقق بهینه اهداف آموزشی، مدیریت کارآمد کلاس درس)، محیطی (اقتصادی، اجتماعی، سیاست گذاری، محیط زیست، مدیریت مصرف منابع، انتقال آموزش به محیط کار)، تربیتی (تربیت دینی، تربیت فرهنگی) و تکنولوژی و فناوری (توسعه زیرساخت های تجهیزات و فناوری، توسعه و تکامل بازی وارسازی).

هدف این پژوهش تحلیل محتوای برنامه درسی فارسی پایه چهارم و پنجم ابتدایی با رویکرد مهارت های زندگی بوده است. نوع پژوهش کاربردی و روش آن تحلیل محتوا است. روش اجرایی این تحقیق بررسی محتوایی (تحلیل محتوا)کتاب درسی فارسی می باشد که اشاره به کتب فارسی پایه چهارم و پنجم ابتدایی دارد و تحلیل در این پژوهش مبتنی بر کدگذاری و مشخص سازی فراوانی و درصدبندی در ابعاد مختلف مؤلفه های مرتبط با مهارت های زندگی انجام پذیرفت. که به منظور تحلیل محتوای کتاب ها محقق ۸مقوله به همراه زیر مولفه های آن را مورد استفاده قرار داد. با توجه یافته های تحقیق که نشان داد مولفه تصمیم گیری با فراوانی ۱۲۴ بیشترین توجه در کتاب های فوق را به خود اختصاص داده است. درصد کلی واحدهای حاوی مولفه های مهارت های زندگی در کتاب چهارم با فراوانی ۳۱۸ و87/51 به کل فراوانی هاست کتاب پنجم با فراوانی ۲۹۵ و12/48 به کل فراوانی ها است. توجه به مهارتهای زندگی از پایه چهارم به پنجم روند نزولی داشته است.

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اجرای نظام دوری در مدارس ابتدایی و با استفاده از الگوی سیپ انجام شد. رویکرد پژوهش حاضر، آمیخته اکتشافی بود، در بخش کیفی، روش پدیدارشناسی و در بخش کمی روش توصیفی پیمایشی استفاده شد، نشانگرهای ارزیابی اجرای نظام دوری در بخش کیفی شناسایی شد و سپس در بخش کمی، هریک از نشانگرها ارزیابی شد. مشارکت کنندگان بخش کیفی، 16 نفر از مدیران و معلمان استان لرستان و دارای تجربه ی اجرای نظام دوری بودند که با روش نمونه گیری هدفمند ملاک مدار و گلوله برفی انتخاب شدند و در مصاحبه شماره 16 اشباع نظری حاصل و نمونه گیری متوقف شد. جامعه در بخش کمی کلیه مدیران و معلمان ابتدایی استان لرستان بود که در مدرسه محل خدمت آن ها نظام دوری اجرا شده است که شامل 178 نفر بود و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی از نوع طبقه ای نسبی 118 نفر به عنوان نمونه این بخش انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها در قسمت کیفی مصاحبه نیمه ساختار یافته و در قسمت کمی پرسشنامه محقق ساخته بود. اعتبار پرسشنامه توسط خبرگان و پایایی آن نیز از طریق محاسبه آلفای کرونباخ (955/0) تأیید شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها در قسمت کیفی از روش کدگذاری اشتراوس و کوربین و در قسمت کمی از آزمون t تک نمونه ای استفاده شد. نتایج بخش کیفی11نشانگر درباره عامل زمینه،7نشانگر درباره عامل درونداد، 7نشانگر درباره عامل فرایند، 8نشانگر درباره عامل برونداد نشان داد. نتایج بخش کمی پژوهش نیز نشان داد که وضعیت اجرای نظام دوری ازنظر عوامل زمینه، فرایند و برونداد مطلوب و از نظر عامل درونداد نامطلوب است

هدف از انجام این پژوهش، بررسی نقش مثبت اندیشی، اعتماد رابطه ای، انگیزش و هدف گذاری بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بود. پژوهش به شیوه کمّی و از نوع همبستگی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان مقطع دبیرستان دوره اول و دوم منطقه 8 شهر تهران بود که حجم آن 12123 نفر اعلام شده بود. با بهره گیری از شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای و بر اساس فرمول کوکران، 375 نفر برآورد شد؛ اما به دلیل اطمینان از بازگشت پرسش نامه ها، درنهایت 423 نفر به سؤالات پاسخ دادند. برای گردآوری داده ها، پرسش نامه مثبت اندیشی اینگرام و ویسنیکی (۱۹۸۸)، پرسش نامه هدف گرایی تحصیلی بوفارد (1998)، مقیاس خودگزارشی انگیزش درونی و بیرونی هارتر (1980) و پرسش نامه اعتماد رابطه ای هوی (2004) و میانگین نمرات دانش آموزان استفاده شد. نتایج به دست آمده با استفاده از تحلیل مسیر نشان داد با توجه به شاخص های نیکویی برازش، الگوی تدوین شده از برازش مطلوبی بهره مند است. در تأثیرات مستقیم، هدف گذاری بر انگیزش تحصیلی، اعتماد رابطه ای بر انگیزش تحصیلی و مثبت اندیشی، مثبت اندیشی بر هدف گذاری و انگیزش تحصیلی، انگیزش تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی مؤثر است. همچنین در زمینه تأثیرات غیرمستقیم، می توان گفت 86/0 از مقدار انگیزش تحصیلی از طریق سه متغیر مثبت اندیشی، هدف گذاری و اعتماد رابطه ای پیش بینی پذیر است. همچنین در متغیر پیشرفت تحصیلی، 91/0 از واریانس آن از طریق متغیرهای انگیزش تحصیلی، مثبت اندیشی، هدف گذاری و اعتماد رابطه ای پیش بینی پذیر است. بر اساس نتایج، مشخص شد که عوامل درون مدرسه ای نقش مهمی در پویایی مدرسه دارند و برای پیاده سازی این متغیرها، مدرسه باید برنامه ریزی لازم انجام دهد.

دانشگاه های اسلامی به عنوان نهادهای کلیدی در جوامع اسلامی، نقشی محوری در تربیت نخبگان، ارتقای دانش علمی و تقویت ارزش های اخلاقی و فرهنگی ایفا می کنند. باوجود اهمیت این نهادها، فقدان چارچوبی جامع برای شناسایی مؤلفه های سازنده دانشگاه اسلامی وجود دارد. این پژوهش با هدف تدوین مدلی جامع و نظام مند برای شناسایی مؤلفه ها و مقوله های تشکیل دهنده دانشگاه اسلامی انجام شده است. مطالعه حاضر در دو مرحله اجرا شد: در مرحله نخست، با استفاده از روش فراترکیب، 63 مؤلفه کلیدی از مطالعات پیشین استخراج، و در 9 مقوله اصلی طبقه بندی شد. در مرحله دوم، با بهره گیری از تکنیک دلفی و مشارکت خبرگان دانشگاهی، مؤلفه ها اعتبارسنجی، اصلاح، و با افزودن 11 مؤلفه جدید تکمیل شدند. یافته ها نشان دادند مقوله های مدیریت و ساختار سازمانی، آموزش و پژوهش، اخلاق و عدالت، اجتماعی و فرهنگی، نظام های مالی و پاداش، توسعه و بهبود مداوم، ارتباطات و تعاملات بین المللی، دانشجویان و اساتید و فضای دانشگاه و محیط در شکل گیری دانشگاه اسلامی نقش مهمی دارند. یافته های پژوهش چارچوبی منسجم، مبتنی بر شواهد علمی و اجماع خبرگان ایرانی ارائه می دهد که می تواند به عنوان راهنمایی برای سیاست گذاری، مدیریت و ارزیابی دانشگاه های اسلامی مورد استفاده قرار گیرد. این چارچوب می تواند به برنامه ریزی راهبردی، توسعه دینی در دانشگاه ها و بهبود عملکرد دانشگاه های اسلامی کمک کند.  

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه حمایت تحصیلی با بهزیستی هیجانی و در نظر گرفتن نقش واسطه گری عزت نفس انجام شد. مشارکت کنندگان این پژوهش 335 نفر (257 زن و 78 مرد) از دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه شیراز بودند، که به علت همه گیری بیماری کووید-19 و امکان پذیر نبودن نمونه گیری تصادفی، به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس های حمایت تحصیلی، بهزیستی هیجانی و عزت نفس بودند. تجزیه و تحلیل داده ها به روش آماری مدل یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار AMOS نسخه 26 صورت پذیرفت. نتایج، حاکی از برازش مناسب مدل پژوهش بود. براساس یافته ها، حمایت تحصیلی اثر مستقیم و معنی داری بر بهزیستی هیجانی نداشت اما بر عزت نفس اثر  مثبت و مستقیم داشت. همچنین اثر عزت نفس بر بهزیستی هیجانی به صورت مثبت و معنی دار بود. علاوه بر این، نتایج نشان داد که عزت نفس در رابطه بین حمایت تحصیلی و بهزیستی هیجانی به طور کامل نقش واسطه گری ایفا می نماید. براساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت، که افزایش سطوح حمایت تحصیلی با ارتقای سطح عزت نفس دانشجویان، موجبات افزایش بهزیستی هیجانی آن ها را فراهم می کند.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف پیش بینی انگیزه پیشرفت تحصیلی بر اساس معنا در زندگی و نیاز های اساسی روانی در دانشجویان دختر انجام شد. روش کار: روش تحقیق در پژوهش حاضر به شیوه توصیفی – همبستگی بود و جامعه آماری شامل تمام دانشجویان دختر دانشکده روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج در سال تحصیلی 1402 بود. در پژوهش حاضر 110 دانشجو به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه های انگیزه پیشرفت هرمنس(1977)، معنا در زندگی(2006) و نیازهای اساسی روانی(2000) پاسخ دادند. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 26 و به روش آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون و آزمون آماری رگرسیون چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج: نتایج به دست آمده در این پژوهش، نشان داد که انگیزه پیشرفت تحصیلی با معنا در زندگی (وجود معنا ، جستجوی معنا)، رابطه مثبت معنا دار دارد (0.002). همچنین انگیزه پیشرفت تحصیلی با نیازهای اساسی روانی فقط در مؤلفه ی شایستگی رابطه ی مثبت معنا دار دارد (0.000) و در مؤلفه های استقلال و ارتباط رابطه ی معنا داری با انگیزه پیشرفت تحصیلی مشاهده نشد.

در عصر دیجیتال که توسعه بسیار سریع رخ می دهد، ادغام هوش مصنوعی در شیوه های منابع انسانی نه یک تهدید، بلکه یک نیروی دگرگون کننده است که چشم انداز متخصصان منابع انسانی را تغییر می دهد، بنابراین به منظور درک بهتر این موضوع هدف از انجام این تحقیق بررسی و کاربرد هوش مصنوعی در بهسازی و مدیریت منابع انسانی است که به بررسی مقالات انجام شده در این زمینه پرداخته است. این مطالعه از نوع مطالعات توصیفی بود و با توجه به روش اجرا، مطالعه مرور سیستماتیک یا نظام مند تلقی می شود. حوزه پژوهش این مطالعه تمام مقالات چاپ شده به زبان فارسی و انگلیسی در خصوص کاربرد هوش مصنوعی در بهسازی و مدیریت منابع انسانی در دوره زمانی 2020 الی 2025 بود. نتایج بررسی مقالات در زمینه کاربردهای کلیدی هوش مصنوعی شامل سه مولفه اصلی: بهبود منابع انسانی، ابتکارات استراتژیک و کارایی در استخدام و 26 مولفه فرعی همچنین مزایای یکپارچه سازی هوش مصنوعی شامل 10 مولفه، چالش ها و فرت ها و ملاحظات اخلاقی در بهسازی ومدیریت منابع انسانی به ترتیب چالش ها و فرصتها 16 مولفه، ملاحظات اخلاقی 8 مولفه بود. بنابراین مدیریت سرمایه انسانی در نتیجه هوش مصنوعی در حال تغییر است. سازمان ها می توانند رویه های منابع انسانی را بهبود بخشند، تصمیم گیری را ساده تر کنند و خروجی را با ترکیب فناوری های هوش مصنوعی افزایش دهند. اما برای موفقیت هوش مصنوعی در منابع انسانی، یک پایه محکم از سرمایه انسانی لازم است و نیاز به انجام پژوهشهای بیشتری در این زمینه توصیه می شود.

پژوهش حاضر باهدف پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان متوسطه اول بر اساس تاب آوری، مهارت های اجتماعی و کمال گرایی انجام گرفت. از نظر نوع توصیفی - پیمایشی و از نظر روش همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان مدرسه امام جعفر صادق (ع) متوسطه اول استان قم (350 نفر) است. حجم نمونه از طریق نرم افزار GPower، تعداد 74 نفر و به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از سه پرسشنامه استاندارد و معدل دانش آموزان به عنوان شاخص پیشرفت استفاده شد. ارزیابی پایایی پرسشنامه ها به روش آلفای کرونباخ انجام شد. مقدار آماره آلفا 0.890 ، 0.938 و 0.887 بدست آمد که نشانگر پایایی مناسب ابزار است. تجزیه و تحلیل آماری داده ها از طریق آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه و به کمک نرم افزار SPSS نسخه 27 انجام شد. یافته ها نشان داد با استفاده از روش تحلیل رگرسیون همزمان، مدل معنی داری به دست آمد (0.369= مجذور R تعدیل شده و 0.05 P< و 15.219F=). این مدل 36.9 درصد از واریانس را توجیه می کند. در نهایت رابطه معنی داری بین کمال گرایی و پیشرفت تحصیلی یافت نشد اما بین تاب آوری و مهارت های اجتماعی رابطه مثبت و معنی داری با پیشرفت تحصیلی وجود داشت.

با توجه به چالش های روزافزون محیط زیستی و ضرورت سازگاری سیستم های آموزشی با نیازهای آینده، طراحی برنامه های درسی که هم راستا با اصول آموزش پایدار و حفظ محیط زیست باشد، بیش از پیش احساس می شود. از این رو هدف این پژوهش، طراحی الگویی نوینی برای تدوین سرفصل های آموزشی است که با بهره گیری از اصول برنامه درسی سبز، چارچوبی جامع و مؤثر برای آموزش پایدار ارائه دهد. این پژوهش از نظر هدف، در زمره تحقیقات توسعه ای قرار دارد و از نظر روش گردآوری داده ها، ب رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. مشارکت کنندگان این پژوهش شامل اساتید و متخصصین حوزه های علوم تربیتی، محیط زیست و علوم اجتماعی از دانشگاه های دولتی شهر تهران در سال 1403 بودند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند معیار، 18 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته جمع آوری و با استفاده از راهبرد کدگذاری سه مرحله ای در محیط نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند. بر اساس نتایج پژوهش در مرحله کدگذاری باز تعداد 443 مضمون پایه، 40 مضمون سازمان دهنده و5 مضمون فراگیر شناسایی و طبقه بندی شدند. بدین ترتیب ابعاد استحصال شده این پژوهش شامل تمرکز بر توسعه پایدار، تمرکز بر رویکرد میان رشته ای و جامع، محلی سازی و انعطاف پذیری سر فصل های برنامه درسی، تقویت شایستگی های زیست محیطی و ارتقاء آگاهی فرهنگی و بومی بود. این نتایج به طور یکپارچه می توانند دانش آموزان را برای مقابله با چالش های زیست محیطی آماده کرده و توانایی های لازم برای ساختن آینده ای پایدار را در آنها پرورش دهند. بنابراین، پیاده سازی چنین برنامه درسی می تواند نقشی کلیدی در تحقق اهداف زیست محیطی و اجتماعی ایفا کند.

اوقات فراغت از مهم ترین مفاهیم زندگی ماشینی امروزه است همین طور، نحوه گذران آن توسط دانشجومعلمان که قشری اثرگذار در توسعه ی آموزش کشور می باشند. بر همین راستا پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل پارادایمی توسعه ی اوقات فراغت دانشجومعلمان کشور با تأکید بر آسیب شناسی وضع موجود انجام گرفت. رویکرد تحقیق، کیفی بوده و با روش مبتنی بر تئوری داده بنیاد اجرا گردید. داده ها با استفاده از مصاحبه ی عمیق نیمه ساختاریافته از بین سه گروه درگیر در موضوع تحقیق یعنی دانشجومعلمان، اعضای هیأت علمی و کارکنان حوزه رفاهی دانشگاه فرهنگیان سراسر کشور در سال تحصیلی 1401- 1400 جمع آوری گردید. شرکت کنندگان با روش نمونه گیری نظری انتخاب شدند و تعداد مصاحبه ها تا دست یابی به اشباع داده ها به 64 نفر رسید. برای تحلیل محتوای مصاحبه ها از روش تحلیلی تفسیری با استفاده از کدگذاری سه مرحله ایِ باز، محوری و انتخابی استفاده گردید. در انتها 274 کد باز شناسایی گردید که در 19 کد محوری، سپس در 6 مقوله (عوامل علی، مقوله اصلی، راهبردها، عوامل مداخله گر، مؤلفه های زمینه ای و پیامدهای توسعه ی اوقات فراغت دانشجومعلمان با تأکید بر آسیب شناسی وضعیت موجود) تجمیع و به صورت مدل شماتیک ارائه گردید. براساس نتایج پژوهش حاضر، امید است با عنایت مسئولین امر بتوان در مسیر ارتقاء اهداف، برنامه ریزی و مدیریت توسعه ی اوقات فراغت دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان سراسر کشور و در نتیجه نیل به معلمان و دانش آموزانی آگاه و فعال از نظر علمی، جسمانی و روانی و لذا جامعه ای سالم، شاد و پویا گام برداشت.