درخت حوزه‌های تخصصی

تغییر اقلیم به عنوان یکی از بزرگ ترین تهدیدات قرن بیست و یکم، نه تنها بر محیط زیست و اقتصاد جهانی، بلکه بر امنیت و فعالیت های نظامی کشورها نیز تأثیرات عمیقی می گذارد؛ لذا تغییرات الگوهای آب و هوایی و غیرقابل پیش بینی بودن آن می تواند تهدید جدی برای زیرساخت های نظامی محسوب گردد. بنابراین هدف از این تحقیق، بررسی تغییرات پارامترهای اقلیمی بر شاخص اقلیم نظامی (MCI) نرمال شده در استان های آذربایجان غربی، ایلام، کردستان، کرمانشاه و خوزستان است. بدین منظور، ابتدا پارامترهای اقلیمی موردنیاز از سازمان هواشناسی اخذ گردد. سپس پس از مشخص نمودن بهترین مدل اقلیم جهانی (GCM)، پارامترهای اقلیمی هر ایستگاه با کمک مدل LARS-WG تا سال 2100 میلادی ریزمقیاس-نمایی شدند. نتایج نشان داد در همه ایستگاه های موردمطالعه از اواخر فصل بهار تا پایان فصل تابستان، شاخص MCI کاهش یافته که نشان دهنده شرایط سخت برای انجام فعالیت های نظامی است. در مقابل در اهواز اواخر پاییز و اوایل زمستان، ایلام در پاییز و اوایل بهار، کرمانشاه و سنندج در اوایل پاییز و بهار و در ارومیه بهار به دلیل بالا بودن شاخص MCI از شرایط بسیار مطلوبی برخوردار بوده اند. در پایان، پیشنهاد می گردد هرگونه برنامه ریزی برای فعالیت های نظامی اعم از تمرین، آموزش، مانور و طراحی مبتنی بر شناخت شرایط تغییر اقلیم و شاخص های اقلیم آسایش باشد که در این صورت لازم است تدابیر ویژه ای اتخاذ گردد. بنابراین، هرگونه بازنگری و مطابقت راهبردهای دفاعی با شرایط تغییر اقلیم در هر منطقه ضروری است.

تهران تبدیل به آهنربایی شده است که غیر از آدم ها، شهرها را هم به سمت خود می کشاند و شاید به جای مهاجرت آدم ها، باید از مهاجرتِ شهرها صحبت کرد. شهرهای جدید بزرگی در اطراف تهران ساخته شده اند. این پژوهش در پی مطالعه میدانی زندگی روزمره ساکنان شهر جدید پردیس در ابعاد و مولفه های حق به شهر می باشد و هدف اصلی آن بیان و تحلیل مشکلات و مطالبات اصلی حق به شهر ساکنان شهر جدید پردیس می باشد که زندگی در این شهر را دشوار کرده است و یا موجب نارضایتی ساکنان شده است. پژوهش حاضر با روش کیفی اجرا شده است و تعداد 22 مصاحبه عمیق با روش نمونه گیری هدفمند با ساکنان شهر پردیس صورت گرفته است و  از روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) برای کدگذاری داده ها و پیدا کردن مضامین استفاده شده است و به دنبال درک و استخراج مفاهیم و مطالبات حق به شهر ساکنان شهر جدید پردیس بوده است. در مجموع 8 مضمون اصلی برای مضمون فراگیر حق به شهر در شهر جدید پردیس شناسایی شد که با تعدادی مضمون فرعی حمایت شده است. این مضمون های اصلی شامل: 1. حمل و نقل عمومی دشوار 2. عملکرد ضعیف شرکت عمران شهر جدید پردیس. 3. تعامل سرد. 4.دسترسی پایین به خدمات شهری. 5. نابرابری. 6. وابستگی شهری به مادرشهر. 7. تراکم مجتمع ها و خانه های خالی. 8. مهاجرت روزانه شاغلان، بوده است. وابستگی شهر جدید پردیس به مادرشهر تهران موجب تقسیم حق به شهر ساکنان با تهران شده و کمبود فرصت شغلی و حمل و نقل ضعیف، دو تعیین کننده بسیار مهم حق به شهر در پردیس می باشند که دیگر حقوق ساکنان را تحت تأثیر شدید قرار داده اند و بر تعاملات اجتماعی بیشترین تأثیر را داشته و زمینه نظارت همسایه ها را کمتر کرده است.

زمینه و هدف: آینده پژوهی نحوه مواجه و آمادگی در برابر حالت های مختلف وقوع یک رخداد در آینده است. نگاه به آینده و ترسیم چشم انداز بحران و چالش های کم آبی و بی آبی در استان آذربایجان غربی ازجمله چالش های پیش روی مدیران، برنامه ریزان و مسئولان اجرایی و مدیریتی استان است. با توجه به پیچیدگی و ابهام حالت های مختلف آینده، مطالعات آینده پژوهی در برنامه ریزی استراتژیک برای جلوگیری از بحران آب و ایجاد مشکلات و منازعات ضروری به نظر می رسد؛ چراکه طیف گسترده ای از آینده های محتمل را پیش روی خود دارد.روش بررسی: هدف اصلی پژوهش آینده پژوهی و سناریونویسی عوامل و چالش های اصلی و کلیدی مؤثر بر بحران آب در استان آذربایجان غربی است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی – تحلیلی است که مبتنی بر اسناد کتابخانه ای و میدانی (پرسشنامه) تدوین شده است؛ که با توجه به مطالعات پایه ای و موجود در زمینه بحران آب در دو بخش تولید- تأمین آب و عرضه و تقاضای آب طبقه بندی، تدوین و تهیه شده است. در این پژوهش از نرم افزارها -GIS-MIC MAC-SENARIO WIZARD-EXCEL استفاده شده است. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته که روایی و پایایی آن تائید شد استفاده شده است. همچنین جامعه آماری پژوهش کارشناسان، متخصصان و خبرگان حوزه آب استان آذربایجان غربی و نمونه آماری آن 15 تن از خبرگان و کارشناسان حوزه مذکور می باشد. داده ها با استفاده نرم افزار MIC MAC تجزیه وتحلیل شدند.یافته ها و نتیجه گیری: که مشخص شد نه شاخص (وضعیت دما در سطح استان، وضعیت مدیریت رواناب ها و آب های سطحی استان- وضعیت حفظ تالاب ها، آبگیرها و دریاچه ها در استان، وضعیت برداشت و بهره برداری از آب چاه های دارای پروانه و مجوز در استان، میزان آب های ورودی به استان از کشورهای هم جوار، وضعیت احقاق حقابه آب های مرزی استان از طریق دیپلماسی آب، میزان وابستگی استان های هم جوار به محصولات تولیدی استان به ویژه کشاورزی، وضعیت برنامه های آموزش و ترویج در بین بهره برداران کشاورز استان، میزان تغییر کاربری اراضی به کشاورزی آبی در استان) اثرگذار می باشد. هم چنین در تحلیل وضعیت های احتمالی پیش روی استان دو سناریو به عنوان سناریوهای قوی با سازگاری بالا به دست آمد.

رشد سریع شهرها و توسعه کالبدی آن موجب بروز بحران های مختلف در زندگی شهری نظیر مشکلات محیطی و نزول کیفیت محیط شده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش اجرا، توصیفی- تحقیقی است و برای این منظور از پرسشنامه که در6 بعد اجتماعی- فرهنگی، کالبدی- فضایی، فعالیتی- عملکردی، زیست محیطی، مشارکت و رضایتمندی تدوین شده، استفاده شده است. جامعه آماری آن نیز 373 نفر از شهروندان بافت مرکزی شهر اسدآباد می باشد. برای سنجش میزان پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شد و به کمک آزمون های آماری و آزمون t در نرم افزار SPSSبررسی شد. نتایج پژوهش نشان می دهد شاخصها و مؤلفه های کیفیت محیطی در بافت مرکزی شهر اسدآباد با یکدیگر اختلاف معناداری دارند و هر کدام دارای رتبه بندی هستند و این خود باعث می شود بر روی مؤلفه های ضعیف بیشتر تمرکز کرد و آنها را تقویت کرد.

هدف:این مقاله به بررسی تأثیر ارتباط با جامعه محلی، امنیت ادراک شده، کیفیت خدمات و رضایت از سفر بر تبلیغات شفاهی در شهر خلخال می پردازد. روش: این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و در زمره تحقیقات کاربردی قرار دارد که با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل 380 گردشگر است که از شهر خلخال بازدید کرده اند و داده ها از طریق پرسش نامه های الکترونیکی جمع آوری گردیده است. نتایج: نتایج تحلیل داده ها نشان می دهد که امنیت ادراک شده به عنوان یک عامل کلیدی، تأثیر مثبت و معناداری بر رضایت گردشگران و تبلیغات شفاهی دارد. همچنین، ارتباط مثبت با جامعه محلی به تقویت حس امنیت و افزایش رضایت گردشگران کمک کرده است. کیفیت خدمات نیز به عنوان یکی دیگر از عوامل مؤثر شناسایی گردید، هرچند نواقص در برخی خدمات نتوانسته اند تأثیر منفی قابل توجهی بر تجربه کلی گردشگران بگذارند. زیبایی های طبیعی و آب و هوای مطبوع شهر خلخال نقش مهمی در شکل گیری تجربیات مثبت گردشگران ایفا کرده اند. نتیجه گیری: این یافته ها بر اهمیت امنیت ادراک شده و تعاملات مثبت با جامعه محلی در تقویت تبلیغات شفاهی و رضایت گردشگران تأکید می کند و می تواند به عنوان مبنایی برای برنامه ریزی های آینده در حوزه گردشگری شهری مورد استفاده قرار گیرد.

هدف: مطالعه حاضر بر برنامه ریزی احیا و توانمندسازی جوامع محلی از طریق گردشگری روستایی به ویژه گردشگری کوهستانی و کشاورزی برای ایجاد درآمد برای بسیاری از جوامع روستایی در شهرستان طارم متمرکز است. روش: پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و دارای ماهیت تفسیری و تحلیلی است و از نظر روش، در گروه پژوهش های کیفی قرار دارد. پژوهش حاضر با روش شناسی کیفی و با استفاده از تکنیک های پژوهشی مختلف از جمله تحلیل محتوا، کدگذاری و طبقه بندی بر روی 18 مصاحبه انجام شده بر اساس نمونه گیری هدفمند صورت گرفته و با استفاده از نرم افزار MAX-Q-D-A نسبت به مقوله بندی نظرات و استخراج مفاهیم، طراحی جدول ها و ترسیم نمودارها اقدام شده است. یافته ها: بر اساس یافته های پژوهش مفاهیم اصلی برای تبیین اثرات و نقش گردشگری پایدار در احیا و توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی جوامع محلی در تحقیق حاضر مشتمل بر ۳۲۲ مفهوم و ۹۷ رمز طبقه بندی گردید. مفاهیم استخراج شده در دو مقوله احیا و توانمندسازی اقتصادی مشتمل بر ۸ زیر مقوله یاکدمحوری (۱۶۰ مفهوم در قالب ۴۵ کد و زیرکد) و احیا و توانمندسازی اجتماعی شامل ۱۴ زیرمقوله یاکد محوری (۱۶۲ مفهوم در قالب ۵۳ کد و زیرکد) به عنوان مهم ترین اثرات و پیامدهای گردشگری پایدار در احیا و توانمندسازی اجتماعات محلی طبقه بندی گردید. نتیجه گیری: باتوجه به پتانسیل های بالای نواحی روستایی در شهرستان طارم، توسعه گردشگری پایدار می تواند به عنوان یک راهبرد کلیدی مؤثر برای احیا و توانمندسازی اجتماعی - اقتصادی و توسعه پایدار و بلندمدت جوامع محلی مورد توجه قرار گیرد و با برنامه ریزی و مدیریت صحیح، می توان از پتانسیل های گردشگری به عنوان یک محرک اصلی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی برای بهبود کیفیت زندگی افراد در جوامع محلی بهره برداری کرد.

در مناطق خشک و نیمه خشک آب زیرزمینی دارای اهمیت بیشتری نسبت به آب سطحی برای انسان ها و اکوسیستم ها می باشد. فرونشست زمین ناشی از پمپاژ و استفاده بی رویه از آب های زیرزمینی در یک منطقه است. زمانی که مقادیر برداشت با بارندگی جبران نشود، خساراتی مانند شکست جاده ها، تخریب مناطق مسکونی، خطوط راه آهن و لوله گذاری های آب و گاز به همراه دارد. دشت یزد-اردکان یکی از دشت های مهم استان یزد می باشد که 75 درصد تراکم جمعیتی استان و بیشترین مراکز صنعتی را به خود اختصاص داده است، به علاوه دشت مذکور به دلیل افت شدید سطح آب زیرزمینی توسط وزارت نیرو ممنوعه اعلام شده است. در این مطالعه با استفاده از 4 تصویر SLC باند C ماهواره سنتینل-1 و روش تداخل سنجی تفاضلی راداری مقدار فرونشست در سال های 2017 تا 2021 به دست آمد و با هم مقایسه شد. مقدار بیشینه فرونشست در سال2017، 13 سانتی متر و در سال های 2020 و 2021، 9 سانتی متر به دست آمد که این مقدار مربوط به منطقه شمسی در محدوده بین میبد و اردکان است. همچنین برای اطمینان از نتایج حاصل از تصاویر ماهواره ای به مقایسه آن ها با نتایج روش ترازیابی دقیق که توسط سازمان نقشه برداری کشور صورت گرفته بود، پرداخته شد. بر طبق نتایج، تصاویر سنتینل از قابلیت خوبی برای تخمین میزان فرونشست برخوردار هستند. با توجه به بررسی آمار مصرف و برداشت آب زیرزمینی در سال های اخیر، دلایل احتمالی کاهش فرونشست در منطقه موردمطالعه را می توان اقدامات مدیریتی انجام شده مانند انتقال آب به این حوضه، تغییر در شیوه های کشاورزی و کاهش برداشت آب زیرزمینی نسبت به سال های قبل در این منطقه بیان کرد

برای انجام این پژوهش ابتدا داده های مشاهده ای بارش ماهانه سینوپتیک و هیدرومتریک از سازمان هواشناسی کشور و وزارت نیرو طی دوره 30 ساله (1976-2005) اخذ شد. برای بررسی چشم انداز تغییرات بارش در آینده، داده های تاریخی دوره (1976-2005) و داده های شبیه سازی شده اقلیمی دوره (2050-2021) با استفاده از دو مدل GFDL-CM3)، (CSIRO-Mk3.6 ازسری مدل های (CMIP5) و طبق 4 سناریوی RCP2.6)، RCP4.5، RCP6 و RCP8.5 که با قدرت تفکیک مکانی 5/0*5/0 با روش BCSD در دسترس می باشند استفاده شده است. برای اصلاح اریبی موجود در برون داد مدل های مذکور، استراتژی Mean-based (MB)) بکار رفته است. نتایج عملکرد مدل های AOGCM نشان داد برای شبیه سازی بارش در حوضه کارون بزرگ ضریب خطای مدل CSIRO-Mk3.6 کمتر از مدل GFDL-CM3 بوده است. میانگین بارش آتی (2021-2050) در کل حوضه نسبت به میانگین بارش مشاهداتی در طول دوره آماری 1976-2005 نشان می دهد، در هر دو مدل و سناریوها در دو حوضه از نظر مقدار و مساحت پهنه بارشی در حال کاهش محسوس است. بیشینه بارش ها در حوضه کارون بزرگ در تمامی سناریوها و مدل ها در شرق حوضه متمرکز بوده است. بیشترین بارش را مناطق کوهپایه ای مرکزی دریافت کرده است. کمترین دریافت بارش جنوب غرب و جنوب شرق است. نتایج نهایی پژوهش حاضر 83-116 میلی متر کاهش بارش نسبت به میانگین مشاهداتی حوضه کارون بزرگ پیش بینی می شود. هردو مدل ارائه شده، بیشترین کاهش بارش حوضه کارون بزرگ دو سناریوی rcp4.5 و rcp2.6 پیش بینی می شود.

پیشینه تجربی موجود نشانگر آن است که علی رغم تلاش های مهم و اساسی که برای شکل گیری شهرهای دوستدار کودک به عمل آمده است، شهرهای اندکی در ایران و حتی جهان می توانند ادعا کنند که به چنین هدفی دست یافته اند. یکی از دلایل اصلی این ناکامی، عدم توجه به تمام ابعاد مهم و اساسی مورد نیاز در شکل گیری شهرهای دوستدار کودک می باشد. به این منظور، مطالعه حاضر برای پیشنهاد مدلی برای دستیابی به شهرهای دوستدار کودک در شهر مشهد به انجام رسید. روش انجام پژوهش، توصیفی-تحلیلی و برمبنای هدف کاربردی است. داده های مورد نیاز با استفاده از پرسش نامه ای که روایی و پایایی آن به تأیید رسیده بود و از نمونه ای به تعداد 90 نفر از کارشناسان متخصص در حوزه های برنامه ریزی شهری، علوم اجتماعی و روان شناسی گردآوری شد. داده های گردآمده با استفاده از آماره های استنباطی به خصوص تحلیل عاملی-اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی تجزیه وتحلیل شد. یافته ها نشان داد که برای شکل گیری شهر دوستدار کودک به ترتیب سه بعد سیاسی، محیط فیزیکی و حقوق کودک امتیاز 88/0، 87/0 و 80/0 را به خود اختصاص می دهند؛ بنابراین در صورتی که این اولویت بندی مد نظر نباشد، دسترسی به شهرهای دوستدار کودک غیر ممکن خواهد بود. آن چه تاکنون در عمل انجام شده، توجه و تأکید صرف بر بعد فیزیکی بوده است.

فرونشست گرد و غبار به طور گسترده در مناطق خشک و نیمه خشک جهان اتفاق می افتد. به دلیل ریز بودن و بالا بودن جذب سطحی ذرات گرد و غبار، امکان انتقال آلودگی بالا با اتصال فلزات سنگین به آنها وجود دارد. یزد از جمله شهرهای صنعتی ایران است که کارخانجات و صنایع مختلف فولاد و کاشی و سرامیک در اطراف آن وجود دارد. این مطالعه به منظور بررسی آلودگی عناصر سنگین در گرد و غبار اتمسفر شهر یزد انجام شد. نمونه های گرد و غبار به صورت فصلی از پائیز 1397 تا تابستان 1398 و از 30 نقطه با استفاده از تله های رسوبگیر نصب شده در بام ساختمان های یک طبقه جمع آوری شد. غلظت عناصر سنگین تعیین و شاخص های ارزیابی آلودگی فلزات سنگین شامل شاخص زمین انباشتگی (Igeo)، شاخص جامع آلودگی نمرو INPI))، شاخص آلودگی تجمعی IPI)) و شاخص ریسک اکولوژیک اصلاح شده (MRI) برای ارزیابی سطح و میزان آلودگی گرد و غبار در منطقه محاسبه شدند. بر اساس نتایج شاخص آلودگی تجمعی دو فصل پائیز و زمستان دارای شاخص آلودگی زیاد و فصل بهار و تابستان دارای مقدار آلودگی متوسط است. بر اساس شاخص جامع آلودگی نمرو عناصر آرسنیک، کادمیوم و روی به ترتیب با میانگین 8/7، 7/3 و 9/6 در کلاس آلودگی شدید قرار دارند. مقادیر متوسط شاخص انباشتگی به ترتیب از بیشتر به کمتر روی>کروم> مس> سرب>آرسنیک>کبالت> آهن> نیکل> منگنز> کادمیوم می باشد. نتایج شاخص ریسک اکولوژیک اصلاح شده نیز در همه فصول بین 300 تا 600 بوده است و به همین دلیل منطقه در طبقه ریسک اکولوژیک قابل توجه قرار می گیرد.

زمینه و هدف: شیوع کووید-۱۹ از اواخر سال ۲۰۱۹ آغاز شد و به سرعت در سطح جهانی گسترش یافت. هدف اصلی این پژوهش، بررسی توزیع فضایی بیماری کرونا در مناطق پنج گانه شهر اردبیل است. روش بررسی: نوع تحقیق بر اساس هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی است. برای تحلیل نتایج، از روش های آمار فضایی در محیط نرم افزاری Arc GIS استفاده شده است. روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای بوده، جامعه آماری تحقیق، مبتلایان به بیماری کرونا در مناطق پنج گانه شهر اردبیل در سال 1399 است. روش های آماری شامل میانگین مرکزی، منحنی انحراف استاندارد و تحلیل نزدیک ترین همسایگی برای بررسی الگوهای توزیع بیماری استفاده شده اند. یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان می دهند که توزیع فضایی بیماری کرونا در مناطق مختلف شهر اردبیل به صورت غیرهمگن بوده است. در منطقه یک میزان (z-score:7.72) و (p-value:0.000) می باشدو پراکندگی بیماران به صورت پراکنده و منظم و با تمرکز بالا در بخش مرکزی شهر مشاهده شده است در منطقه دو میزان(z-score: -4.96) و (p-value:0.00001) است و دارای الگوی خوشه ای بوده و پراکندگی بیماری در جهت جنوب غربی به شمال شرقی گسترش یافته است. در منطقه سه میزان (z-score:-0.52) و (p-value:0.6013) می باشد وتوزیع بیماران به صورت تصادفی و در جهت شمال شرقی بوده است . در منطقه چهار میزان (z-score:-1.96) و (p-value:0.094) می باشدپراکندگی بیماران به صورت خوشه ای و در جهت جنوب به شمال است و در منطقه پنج میزان (z-score:-3.24) و (p-value:0.0011) می باشد و دارای الگوی خوشه ای بوده و در جهت شرق به غرب گسترش یافته است.

یکی از حوزه های فعالیتی که در شهرداری های کشور به خصوص کلانشهرها به آن توجه می شود تملک املاکی هستند که به منظور تحقق طرح تفصیلی، طرح جامع شهری و طرح بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده به شهرداری ها واگذار می شود. بنابراین سالانه شهرداری ها در راستای عمران و آبادانی شهر اقدام به احداث یا اصلاح راه ها و ساخت اماکن تفریحی و فرهنگی می نماید. هدف از پژوهش حاضر آسیب شناسی حقوقی تملک املاک در بافت فرسوده واجد ارزش تاریخی توسط شهرداری شهر ساری است. مطالعه حاضر از نظر ماهیت توصیفی تحلیلی، به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی-توسعه ای و مبتنی بر روش پیمایشی و میدانی می باشد. شیوه گردآوری داده های مورد نیاز تحقیق، مبتنی بر روش کتابخانه ای، اسنادی و شیوه پیمایشِ میدانی (با ابزار پرسشنامه) با حجم نمونه 384 نفر از شهروندان شهر ساری بوده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها در پژوهش حاضر از تحلیل های آماری کای – دو در نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج یافته ها نشان داده است مهم ترین آسیب های دورن سازمانی شهرداری در تملک املاک واقع در بافت های فرسوده شهر ساری به ترتیب شامل ضعف اطلاع رسانی قوانین و سازوکارهای قانونی، فقدان رویه اجرایی هماهنگ، عدم به روزرسانی مستمر تعرفه قیمت املاک، عدم اجرای به موقع و برنامه ای طرح ها و عدم انجام مطالعات حقوقی- قانونی در تهیه طرح ها می باشد. از این رو شهرداری ساری باید بیش از برونگرایی بین بخشی (بین سازمانی) و فرابخشی (فراسازمانی)، به ارتقای قوت ها و کاهش ضعف ها و ایجاد انسجام ساختاری و عملکردی و یکپارچگی درون سازمانی خود در تملک املاک واقع در طرح های ساماندهی بافت های فرسوده شهر ساری بپردازد

امروزه مصرف انرژی نقش تعیین کننده ای در توسعه کمّی و کیفی زندگی بشر دارد. یکی از منابع تأمین انرژی، در راستای توسعه و رفاه اقتصادی و نیز کسب آسایش آب و هوایی گاز طبیعی است. این منبع تأمین انرژی، به ویژه در نواحی سرد کشور و نیز به منظور تأمین آسایش دمایی، نیازمند مدیریت صحیح است. مدیریت صحیح این منبع انرژی فسیلی از طریق آگاهی و پیش بینی از میزان تقاضای آن میسر است. بدین منظور تقاضای مصرف گاز طبیعی در شهر زنجان به عنوان یکی از شهرهای سرد ایران زمین موردبررسی و الگوسازی قرار گرفت. برای انجام پژوهش حاضر از دو گروه داده (عناصر آب و هوایی و میزان مصرف گاز طبیعی) برای یک دوره آماری 9 ساله (1400-1392) در مقیاس روزانه استفاده شده است. به منظور الگوسازی تقاضای مصرف گاز طبیعی در شهر زنجان از نرم افزار CurveExpert و نیز روش وایازی (رگرسیون) استفاده شد. بر اساس برازنده ترین الگو، عنصر دما به عنوان تنها متغیر مستقل در الگوی انتخابی جای گرفت. الگوی نهایی، وایازی چندجمله ای با ضریب همبستگی 94/0 (ضریب تبیین 03/89 درصد) اختیار شد. درصد افزایش مصرف گاز طبیعی به ازای یک درجه کاهش دما، از دمای 22 تا دمای 16 درجه بیشترین درصد افزایش و از دمای صفر تا 5- درجه کمترین درصد افزایش به ازای یک درجه کاهش دما رخ داده است. نقطه عطف و شروع مشکلات مربوط کمبود گاز طبیعی در شهرستان زنجان دمای کمتر از منفی 7 درجه تشخیص داده شد.

زیبایی در زمره متعالی ترین نیازهای بشری است. انسان از زمانی که به ساخت شهرها مبادرت ورزیده، به حس زیبایی شناسی توجه داشته است. هدف این پژوهش ارزیابی مقایسه ای دو محله گلستان و مرادآب به عنوان دو محله مشهور برخوردارترین و نابرخوردارترین محلات از شهر کرج، به لحاظ شاخص های زیبایی شناسی فضای شهری است. روش تحقیق توصیفی_ تحلیلی بوده و گردآوری داده ها در خصوص 14 مؤلفه برگزیده مربوط به زیبایی شناسی محیط شهری، با روش مشاهده مستقیم و استفاده از ابراز سیاهه ارزیابی صورت گرفته است. برای تحلیل و مقایسه سطح زیبایی شناسی دو محله، پارامترهای آمار توصیفی به کار گرفته شده و برای تحلیل نابرابری های فضایی به ترسیم نقشه های پهنه بندی در سیستم اطلاعات جغرافیایی و محاسبات و تحلیل بر روی جداول توصیفی مربوط، مبادرت گردیده است. با توجه به ارزیابی شاخص ها در دامنه امتیازات 10-1 و قائل شدن امتیاز بالاتر به سطح بالاتر از زیبایی شناسی، یافته ها نشان دادند که رقم میانگین کل شاخص ها در محله گلستان 6/31 و در محله مرادآب 2/57 است. همچنین در محله گلستان رقم میانه 6/43 و رقم چارک اول 4 است درحالی که در محله مرادآب این ارقام به ترتیب 1/78 و 1 هستند. تحلیل فضایی نقشه پهنه بندی نشان داد که در محله گلستان در مجموع شاخص ها، پهنه هایی که به لحاظ زیبایی شناسی در سطوح «بسیار پایین» و «پایین» قرار داشته باشند وجود ندارد حال آنکه در محله مرداب، هیچ پهنه ای در سطوح «بالا» و «متوسط بالا» قرار ندارد، می توان نتیجه گرفت که محله گلستان در سطح بالایی از نظر شاخص های زیباشناسی قرار داشته و نابرابری فضایی زیادی در درون و میان دو محله مطالعه شده، وجود دارد.

در چند دهه اخیر حکمروایی خوب شهری به عنوان اثربخش ترین، کم هزینه ترین و پایدارترین شیوه اعمال مدیریت نظام پیچیده و چند سطحی امروزه شهرها مطرح شده است که محوریت این رویکرد در مدیریت شهری، بر مبنای توسعه ای مردم سالار و برابرخواهانه، برای تأثیرگذاری تمامی نیروهای ذی نفع و ذی نفوذ در اداره امور شهرها و همچنین پاسخگویی به تمامی نیازهای این گروه هاست. از طرفی دیگر زنان به عنوان یکی از اصلی ترین و تأثیرگذارترین گروه ها و نیروهای اجتماعی در حیات مدنی شهرها، امروزه دارای نقشی پررنگ در مقوله های مرتبط با اداره شهرها هستند. ازاین رو هدف از پژوهش حاضر نقش حکمروایی خوب شهری در دوران کرونا و پساکرونا با توجه به جایگاه زنان در شهر سمنان می باشد. از منظر هدف، پژوهش حاضر کاربردی بوده و با توجه به شیوه گردآوری داده ها توصیفی - پیمایشی است. برای جمع آوری داده ها و اطلاعات این تحقیق از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر شهروندان شهر سمنان با جمعیت 185129 نفر بوده که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران معادل 383 نفر محاسبه شده است. جهت تجزیه وتحلیل داده ها، از آزمون های t تک نمونه ای و رگرسیون خطی چند متغیره استفاده شده و در نهایت برای تعمیم نتایج از نمونه به جامعه آماری از روش مدل سازی معادله ساختاری به وسیله نرم افزار لیزرل استفاده گردید. نتایج حاصل از آزمون تی تک نمونه ای نشان داده است که مقادیر t برای هر یک از متغیرهای پژوهش با میانگین های پایین تر از میانه نظری، به صورت عددی منفی حاصل شده است که مشخص شده است وضعیت ابعاد حکمروایی خوب شهری در شهر سمنان و جایگاه زنان در آن در وضع مناسبی قرار ندارد. همچنین نتایج حاصل از معادلات ساختار در نرم افزار لیزرل نشان داده است که متغیر عدالت بیشترین و قوی ترین ارتباط را با حکمروایی خوب شهری دارد. در نهایت نیز نتیجه بررسی ها نشان می دهد؛ نمی توان به تحقق حکمروایی خوب شهری، بدون تعریف و تبیین کاربردی جایگاه ویژه زنان به عنوان نیمی از شهروندان شهر و از اصلی ترین گروه های ذی نفع و ذی نفوذ در اداره امور شهرها، امیدوار بود.

مقدمه: امروزه رواج سبک زندگی موتوری توسط ساکنان شهری، فضاهای عمومی و خیابان های شهر به شدت تحت سلطه خودروها قرار گرفته است که منجر به شلوغی و ازدحام در بخش های مرکزی بسیاری از شهرهای ایران شده است. هسته مرکزی قائم شهر به دلیل قدمت زیاد و وجود کاربری های مختلف روزانه شاهد حجم بالایی از تردد مردم و وسائط نقلیه می باشد. هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی مهم ترین مشکلات بخش مرکزی وامکان سنجی ایجاد پیاده راه درهسته مرکزی شهر می باشد. روش شناسی: داده های به دست آمده از طریق پرسشنامه، در نرم افزار SPSS موردتحلیل قرار گرفتند. مهم ترین شاخص های مورد استفاده در پرسشنامه شامل مبلمان، ایمنی، سرزندگی، جذابیت بصری، انعطاف پذیری و... بوده است. همچنین برای تحلیل داده های غیر از پرسشنامه یعنی دو شاخص اختلاط کاربری و نفوذپذیری ازسیستم اطلاعات جغرافیایی استفاده شده است. برای رتبه بندی خیابان های چهارگانه با توجه به قابلیت پیاده مداری شدن ابتدا داده های بدست آمده از طریق مدل آنتروپی شانون وزن دهی شده و سپس از روش وایکور برای رتبه بندی نهایی استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش بخش مرکزی شهر قائمشهر است. یافته ها و بحث: نتایج و یافته ها نشان دهنده کمبود پارکینگ های عمومی، عدم دسترسی مناسب معلولان حرکتی و فقدان تجهیزات و مبلمان مناسب شهری در بخش مرکزی می باشد. هم چنین براساس نتایج به دست آمده از روش ویکورخیابان بابل و ساری توامان در اولویت اول، خیابان راه آهن دراولویت دوم وخیابان تهران در آخرین اولویت قابلیت پیاده مداری قراردارند. نتیجه گیری: بنابراین به نظر می رسد با تبدیل خیابان های اصلی هسته مرکزی به مسیر پیاده روی، تا حدودی از مشکلات ترافیکی کاسته شود و همچنین زیست پذیری منطقه نیز ارتقاء یابد. این تحقیق می تواند مقدمه ای برای شناسایی گزینه های مناسب برای ایجاد مسیرهای عابر پیاده در بخش مرکزی شهر باشد.

مقدمه: .یکی از سیاست های نوین در مدیریت یکپارچه به کارگیری اقدامات و پروژه های محرک توسعه با اهداف تسریع و تسهیل فرایند تحول در این بافت ها با بهره گیری از مشارکت و توان اجتماعی ساکنان و استفاده از ظرفیت های محلی است. تا زمانی که در احیای بافت های فرسوده، منافع ساکنان در نظر گرفته نشود، نمی توان به احیای سریع بافت های فرسوده امید داشت. هدف: مسأله و هدف اصلی که در این پژوهش مورد بررسی قرار خواهد گرفت، بررسی تاثیرمولفه های مدیریت یکپارچه سازی شهری براجرای پروژه های محرک توسعه در بافت فرسوده مرکزی شهر زنجان است. از این رو ضمن بازشناسی مولفه های مدیریت یکپارچه شهری، تاثیر مولفه های ان برتحقق پذیری و اجرای پروژه های محرک توسعه ارزیابی شده است. روش شناسی: روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز از دو روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: شهر زنجان با ۴۹۰ هکتار بافت فرسوده با معضل اساسی عدم مدیریت یکپارچه شهری بین سازمان ها مواجه است. یافته ها و بحث: یافته های این پژوهش نشان می دهد که سه عامل وحدت فرماندهی (ضریب ۰.۳۸۹)، حکمرانی خوب (ضریب ۰.۳۵۳)، و بستر و تعامل (ضریب ۰.۳۲۳)، عوامل اصلی در اجرای پروژه های محرک توسعه در بافت فرسوده مرکزی زنجان هستند. این عوامل بر ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، کالبدی و ذهنی تأثیر می گذارند. از منظر مدیریت یکپارچه شهری، مؤثرترین اقدامات شامل ساماندهی توسعه کالبدی مطلوب، اصلاح کاربری ها، و برانگیختن مشارکت و سرمایه اجتماعی است. مدل کلی تحقیق در سطح اطمینان ۹۵٪ معنادار بوده و قابلیت پیش بینی تغییرات متغیر وابسته را دارد. نتیجه گیری: بر اساس نظر پرسش شوندگان، بافت فرسوده مرکزی زنجان بستری مناسب برای اجرای پروژه های محرک توسعه است. اثرگذاری سه شاخص کلیدی (وحدت فرماندهی، حکمرانی خوب، و تعامل) در این بافت منجر به ارتقاء هویت و افزایش مشارکت اجتماعی-فرهنگی شده است. همچنین، این شاخص ها توسعه فیزیکی محلات را هدایت کرده، کاربری های مورد نیاز را افزایش داده و به یکپارچه سازی و حفاظت از بافت های ارزشمند شهری کمک می کنند.

مقدمه: بافت های فرسوده شهری، محدوده آسیب پذیر شهر از نظر سوانح و مخاطرات محیطی بخصوص زلزله از یک طرف و نارسایی های عملکردی، کالبدی، زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی است که نیازمند شناسایی دقیق، جامع و مداخله آگاهانه و برنامه ریزی شده به منظور ساماندهی آن می باشد. هدف پژوهش: عوامل موثر بر تاب آوری کالبدی بافت های فرسوده شهری رشت در برابر مخاطرات محیطی (مطالعه موردی: محله ساغری سازان)است. روش شناسی: پژوهش حاضر توصیفی-پیمایشی و نوع آن کاربردی می باشد. جامعه آماری پژوهش شهروندان بافت فرسوده محله ساغرسازان(شهر رشت) هستند. جهت تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده شد و در نهایت 384 سرپرست خانوار به عنوان جامعه نمونه انتخاب شدند. نحوه نمونه گیری، تصادفی ساده است. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته است که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفت و پس از جمع آوری پرسشنامه، تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss22 و سیستم معادلات ساختاری و ابزار تحلیل لیزرل انجام شد. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی محله ساغری سازان رشت می باشد . یافته ها و بحث: یافته ها نشان می دهد مقاومت سازه با ضریب مسیر 77/0 و مقدار T 6/74 تأثیر مثبت و معناداری بر تاب آوری شهری دارد. کیفیت سازه با ضریب مسیر 84/0 و مقدار T 82/6 بر تاب آوری شهری تأثیر مثبت و معناداری دارد. وضعیت دسترسی شهری نیز بر تاب آوری شهری تأثیر مثبت و معناداری دارد. ضریب مسیر این ارتباط برابر 69/0 و مقدار T برابر 34/8 است. وضعیت کالبدی محله نیز دیگر متغیری است که بر تاب آوری شهری اثرگذار است. این متغیر مستقل با ضریب بتای 62/0 و مقدار T 4/7 بر متغیر تاب آوری شهری اثرگذار است. نتیجه گیری: تاب آوری شامل مقاومت، بازیابی، سازگاری و توانایی تبدیل پذیری سیستم ها و زیر سیستم ها می باشد. همان طور که مشخص شد، شاخص کیفیت سازه در میان سایر شاخص های اثرگذار بر تاب آوری شهری، در محله ساغریسازان، بیشترین مقدار اثرگذاری را نشان داده است، یعنی هر چه سازه ها از کیفیت ساخت مطلوب تری برخوردار باشند، بر تاب آوری قلمروی تحقیق افزوده می شود. مقاومت سازه که وابسته به نوع اسکلت بکار رفته در سیستم استاتیک سازه ها ست و به سه بخش اسکلت بتن، فلزی و سنتی تقسیم می شود، در مقام دوم تاثیرگذاری بر تاب آوری مخصوصا در برابر بلایای طبیعی منجمله زلزله دارد و جایگاه بعدی مربوط به شرایط دسترسی ها و وضعیت عمومی- کلی محله از منظر کالبدی ست. بر این مبنا در نهایت تحلیل و استنتاج به عمل آمد.

مقدمه: شهرها، زیر فشار توسعه های دائمی، دچار تغییرات کمی و کیفی زیادی شدند. که یکی از این تغییرات، تغییر الگوی کاربری اراضی پیرامون ش هرها ش ده اس ت. هدف: هدف از این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر تغییرات کاربری اراضی و اولویت بندی آن ها میزان تغییرات کاربری اراضی می باشد. روش شناسی: برای کسب دیدی جامع و یکپارچه از وضع موجود، مصاحبه های با کارشناسان و مدیران صورت گرفت تا شاخص های مورد نظر مورد شناسایی قرار گیرند و پرسش نامه مورد نظر در شاخص های کالبدی، اقتصادی- اجتماعی، محیطی و حقوقی، آموزشی، سازمانی و سیاست گذرای و برنامه ریزی طراحی گردید. در مرحله دوم از روش AHP فازی برای وزن دهی شاخص ها و رتبه بندی شاخص ها استفاده گردید و برای تعیین میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری شاخص های نیز از روش دیمیتل استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو این تحقیق شهرستان چهارباغ در غرب استان البرز می باشد. این منطقه از گذشته های دور مرکز کشاورزی و باغی منطقه به شمار می رفته است. اما در طی سال های اخیر به شدت تغییر کاربری داده است. یافته ها و بحث: نتایج نشان داد شاخص های هشت گانه رابطه معنادار با تخریب و تغییر کاربری اراضی دارند و بیشترین میانگین متعلق به شاخص اقتصادی با4/3و کمترین متعلق به شاخص محیطی و آموزشی با 8/3 می باشد. الویت بندی شاخص های هشت گانه نشان داد شاخص اقتصادی رتبه یک را به خود اختصاص داده است. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که وجود اهمیت خاص حفظ کاربری اراضی بر طبق قانون مشخص در اکثر نقاط دنیا این موضوع طی سالیان دراز مورد غفلت قانونگذار ایرانی واقع شده و حتی پس از آن که اولین گام ها در راستای حفظ و تداوم کاربری اراضی و جلوگیری از تغییر آن برداشته شد.

مقدمه: افزایش روز افزون جمعیت و نیاز به تامین امنیت غذایی منجر به استفاده بی رویه از منابع و کاربرد بیش از حد از موادی همچون سموم و مواد شیمیایی آسیب زا به انسان و محیط زیست شده است، بنابراین توسعه پایدار و مستمر هر کشوری وابسته به پایداری نظام کشاورزی آن کشور است، دستیابی به نظام کشاورزی پایدار یکی از سیاستهای مهم بخش کشاورزی کشورها است. کشاورزی پایدار را می توان نوعی فرآیند بهینه سازی دانست که با استفاده بهینه از منابع طبیعی، بتوان نیاز غذایی بشر را تامین کرده و کیفیت محیط زیست را بالا برد. مرحله مهم در فرآیند پایداری، انتخاب شاخص های مناسب است. محتوای شاخص ه ا ب ا توجه به شرایط هر منطقه و اهداف توسعه آن ها متفاوت است؛ بنابراین انتخاب شاخص ها علاوه ب ر اینک ه باید مبانی علمی را رعایت کند، باید متناسب با شرایط خاص منطقه ای و با توجه ب ه ه دف مطالع ه نی ز صورت گیرد. شناس ایی شاخص های قابل دسترس، مرتبط و معنی دار ویافتن یک روش کمی برای ترکیب آن ها در یک ش اخص ترکیبی نهایی از مراحل اصلی در فرآیند ارزیابی پایداری است. در حالی که ساخت شاخص ه ای ترکیب ی در برگیرنده انتخاب های متعددی است. هدف پژوهش: هدف از انجام این پژوهش ارزیابی و بیان شاخص هایی است که در پیشبرد کشاورزی پایدار در روستاهای بخش مرکزی شهرستان شوش دانیال استان خوزستان مهم هستند. روش شناسی: : روش تحقیق از نوع توصیفی و تحلیلی بوده و جمع آوری داده ها از طریق مطالعات اسنادی و پیمایشی مبتنی بر پرسش نامه به دست آمده است، جهت تحلیل داده ها از نرم افزار EXCEL و SPSS ( آزمون نابرابری میانگین شاخص ها)استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی این پژوهش روستاهای بخش مرکزی شهرستان شوش دراستان خوزستان می باشد. یافته ها و بحث: یافته های پژوهش نشان داد که پس از تکمیل پرسشنامه ها و تحلیل آماری آنها 5 عامل مهم(حمایت های خدماتی و زیربنایی- عملیات زراعی پایدارمحور-اجتماعی، مشارکتی- اکولوژیک و اقتصادی و 19 شاخص تاثیرگذار در موضوع پژوهش مشخص گردید که تاثیر آنها در توسعه کشاورزی پایدار در روستاهای بخش مرکزی شهرستان شوش مشخص گردید. نتیجه گیری: نتایج بیانگر این موضوع می باشد که از دید جامعه آماری وجود متخصصین و کارشناسان جهت امور کشاورزی با میانگین66/3 ، اجرای تناوبات زراعی با میانگین 53/3 و استفاده از کودهای حیوانی وسبز برای تقویت خاک با میانگین50/3 بیشترین تاثیر را درتوسعه کشاورزی پایدار دراین روستاها دارا می باشند.