مطالب

در سال های اخیر قرار گرفتن اقتصاد ایران در فضای نااطمینانی، سبب شده است تا تمامی متغیرهای کلان اقتصادی از جمله تورم تحت تأثیر قرار گیرند. نااطمینانی های موجود در اقتصاد ایران با کاهش شفافیت و ایجاد بی ثباتی منجر به شکل گیری تورم شده است. بدین منظور در راستای دستیابی به هدف مطالعه حاضر، تلاش گردیده است تا اثرات نامتقارن نااطمینانی سیاست های اقتصادی بر تورم در ایران بررسی گردد. بدین منظور با بهره گیری از داده های سری زمانی اقتصاد ایران طی دوره 1401-1360 و با استفاده از الگوی خود رگرسیونی با وقفه های توزیعی غیر خطی (NARDL)، مدل تورم تخمین زده شده است. نتایج حاصل از برآورد مدل تحقیق، بیانگر وجود یک رابطه نامتقارن میان نااطمینانی سیاست های اقتصادی با تورم در ایران را تایید می کند. طبق یافته ها نااطمینانی سیاست های اقتصادی اثرات مثبت بر تورم دارد. همچنین، اثر سایر متغیرهای توضیحی مانند نرخ ارز، نرخ رشد نقدینگی و نااطمینانی قیمت نفت بر تورم، به ترتیب مثبت، مثبت و منفی می باشد.

هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سطوح ریسک فردی و حرفه ای پزشکان متخصص بر تقاضای بیمه مسئولیت حرفه ای و امکان بروز انتخاب نامساعد انجام شد. همچنین نقش عواملی چون سابقه دعاوی، تجربه کاری، نوع تخصص، شرایط محیطی و آگاهی از مقررات بیمه ای در تصمیم خرید بیمه نامه و شدت انتخاب نامساعد تحلیل می گردید .   روش: پژوهش حاضر مرور نظام مند ادبیات مرتبط است و شکاف های موجود در زمینه بیمه مسئولیت پزشکان و تأثیر سطح ریسک بر تصمیمات خرید بیمه را شناسایی می کند. برای گردآوری داده ها، مقالات منتشرشده در پایگاه های PubMed ، Web of Science ، Scopus و Google Scholar طی سال های 2000 تا 2024 بررسی شد. تحلیل ها با هدف شناسایی عوامل اثرگذار بر تقاضای بیمه و سازوکارهای انتخاب نامساعد صورت گرفت .   یافته ها: نتایج نشان داد متخصصان حوزه های پرخطر مانند جراحی و بیهوشی، پزشکان با تجربه کمتر، سابقه دعاوی یا فعالیت در مناطق با شکایات بالا، تمایل بیشتری به انتخاب بیمه نامه های جامع دارند که نشانگر بروز انتخاب نامساعد است. علاوه بر این، آگاهی از قوانین، شرایط قرارداد و تجربه قبلی با شرکت های بیمه نیز بر انتخاب بیمه تأثیرگذار بود.   نتیجه گیری: پژوهش با تأکید بر نقش سطح ریسک فردی و حرفه ای پزشکان و پدیده انتخاب نامساعد، ضرورت طراحی دقیق تر بیمه نامه ها در بازار بیمه مسئولیت را نشان می دهد. همچنین این مطالعه مبنایی برای سیاست گذاری آگاهانه تر، بهبود ساختار قراردادهای بیمه ای در تعامل میان پزشکان و بیمه گران فراهم آورند. این امر در نهایت به افزایش کارایی بازار بیمه و ارتقای کیفیت خدمات سلامت منجر خواهد شد.

شهر تنها یک مجموعه از ساختمان ها نیست، بلکه پدیده ای فراتر از یک مجموعه ساختمانی است. لذا نمی توان به هیچ عنوان شهر را تنها در مجموعه ساختمان ها منحصر دانست یکی از خطراتی که بسیاری از شهرهای جهان را تهدید می کند زمین لرزه یا همان زلزله است. زلزله از دیر باز جزء پر خطرترین مخاطرات طبیعی بوده و از ریسک بالایی برخوردار است. ریسک زلزله، خسارت قابل انتظاری است که در اثر آن به عناصری از جامعه یا محیط آسیب هایی وارد می شود. به همین دلیل ایمن سازی شهر در برابر زلزله را نمی توان تنها در مقاوم سازی و ساختن بناهای مقاوم در برابر زلزله دانست در این مقاله در مورد چگونگی وضعیت خطرپذیری زلزله در سطح مناطق کلان شهر تبریز به عنوان یک شهر تاریخی- فرهنگی و قطب اقتصادی- ارتباطی شمال غرب کشور انجام گرفته است پس از اخذ نظرات متخصصان زلزله و پدافندغیرعامل و برنامه ریزی شهری، بررسی و تحلیل های لازم با استفاده از مدل های ویکور و تاپسیس فازی انجام و نتیجه مدل به وسیله نرم افزار GIS بصورت نقشه آسیب پذیری مناطق نمایش داده شده است و در نهایت منطقه 2، 3، 7 ، 4، شهرداری کلان شهر تبریز با آسیب پذیری کمتر و مناطق 10، 5 ، 1، 9 و 6 و 8 واقع در محدوده های شمال شرقی، شمالی شهر نامناسب و بحرانی تشخیص داده شدند و علل آسیب پذیری بیان و راهکارهای مهار آسیب پذیری با استفاده از داده ها و تطبیق نتایج مدل ها ارائه شد.

هدف: رویکرد هم آفرینی در توانمندسازی می تواند به بهبود شرایط زندگی ساکنان مناطق غیررسمی و حاشیه نشین کمک کند و به آن ها این امکان را می دهد که در فرآیندهای تصمیم گیری و طراحی خدمات نقش فعالی ایفا کنند. این رویکرد نه تنها به تقویت ظرفیت های فردی و اجتماعی کمک می کند، بلکه می تواند به ایجاد راه حل های پایدار و مؤثر برای چالش های موجود منجر شود. روش: تحقیق حاضر با استفاده از مدل ساختاری-تفسیری بدنبال تحلیل پیشران های موثر بر توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی با تاکید بر رویکرد هم آفرینی در محله های اسکان غیررسمی شهر زنجان است. گردآوری داده ها بصورت مطالعات پیمایشی و کتابخانه ای انجام شد. جامعه آماری تحقیق در قالب پنل نخبگان شامل 20 نفر از اساتید و دانشجویان دکتری شهرسازی، برنامه ریزی شهری و مدیریت شهری هستند، که با روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش نظریه داده بنیاد با کمک نرم افزار MAXQDI و رویکرد تحلیل اثرات متقابل تعادلی با کمک نرم افزار Scenario Wizard استفاده شد. نتایج: یافته های تحقیق براساس مدل گرندد تئوری نشان داد که مهم ترین مولفه های توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی با تاکید بر رویکرد هم آفرینی شامل ظرفیت سازی، هم افزایی نهادی، مشارکت اجتماعی، آموزش، گفت وگو، دسترسی، انعطاف پذیری و شفافیت اطلاعات هستند. همچنین، طبق رویکرد تحلیل متقابل تعاملی مهمترین راهبرد برای توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی با تاکید بر رویکرد هم آفرینی شامل مطلوبیت شبکه معابر و بافت کالبدی محله با ضریب تاثیر 2+؛ ایجاد فرصت برای به اشتراک گذاری ایده های ساکنین با همدیگر در رسانه های اجتماعی با ضریب تاثیر 3+؛ حمایت از ایده های مطرح شده توسط ساکنین با ضریب تاثیر 2+؛ و به موقع در اختیار گذاشتن اطلاعات شفاف با ضریب تاثیر 3+ است.

این پژوهش با هدف مدلسازی راهبردهای مدیریت استعداد در ورزش مدارس محدوده جغرافیایی شهر اهواز با استفاده از روش داده بنیاد انجام شد. مرحله کیفی اساتید دانشگاه را هدف گرفت، در حالی که مرحله کمی شامل 460 معلم تربیت بدنی بود. از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با رسیدن به اشباع نظری، شرایط علی مؤثر بر رشد استعداد شناسایی شد: ظرفیت سازمانی، مسائل مالی و مدیریتی و فرآیند استعدادیابی. شرایط پس زمینه شامل رفتارهای معلم و دانش آموز و همچنین تأثیرات والدین بود، در حالی که شرایط مداخله شامل سخت افزار و کیفیت خدمات آموزشی بود. راهبردهای موثر پیشنهاد شده عبارتند از: هدایت استعداد، مدیریت منابع کارآمد، تعیین هدف مناسب، تهیه تجهیزات و امکانات لازم، دسترسی به داده ها برای اطلاعات مربوط به استعداد، و توانمندسازی معلمان در شناسایی و توسعه استعدادها. اجرای این استراتژی ها برای پرورش و شناسایی استعدادها، بهبود بهره وری در استعدادیابی و ارتقای مدیریت کلی استعداد بسیار مهم است. موفقیت منوط به پرداختن به شرایط شناسایی شده و به کارگیری استراتژی های توصیه شده برای نتایج بهینه در مدیریت استعدادهای ورزشی مدارس است.

شهرهای ساحلی مازندران به دلیل پذیرش گردشگری انبوه، با چالش های متعددی در رعایت هنجارهای اجتماعی مواجه اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش سرمایه انسانی پلیس در رعایت هنجارهای اجتماعی گردشگران در شهرهای ساحلی استان مازندران انجام شده است. روش شناسی: تحقیق از نوع کمی و اثبات گرا بوده و جامعه آماری شامل 126 مدیر و افسر پلیس فرماندهی انتظامی استان مازندران است که 100 نفر از آن ها با روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه ای با 34 سؤال در مقیاس لیکرت بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و PLS تجزیه وتحلیل شدند. تحلیل رگرسیون نشان داد که ویژگی های روان شناختی و اخلاقی پلیس بیشترین تأثیر مثبت و معنادار را بر رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران دارند. دانش پلیس نیز با ضریب تأثیر 0.123 معنادار بود، اما مهارت های حرفه ای تأثیر معناداری بر رعایت هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران نداشت. مدل تحقیق توانست 26 درصد از واریانس هنجارهای اجتماعی از سوی گردشگران را تبیین کند. سرمایه انسانی پلیس به ویژه در ابعاد روان شناختی و اخلاقی، نقش مؤثری در رعایت و تقویت هنجارهای اجتماعی گردشگران دارد. پیشنهاد می شود آموزش های حرفه ای در حوزه روان شناسی، اخلاق و مهارت های ارتباطی برای کارکنان پلیس گسترش یابد. همچنین، همکاری میان نیروی انتظامی و نهادهای گردشگری برای ارتقای آگاهی گردشگران از هنجارهای محلی ضروری است. این پژوهش نخستین مطالعه ای است که به بررسی جامع تأثیر سرمایه انسانی پلیس بر رعایت هنجارهای اجتماعی گردشگران در ایران پرداخته و چارچوبی عملی برای مدیریت رفتار گردشگران و تقویت تعاملات مثبت در مقاصد گردشگری ارائه می دهد.

این پژوهش با هدف طراحی و ارائه مدلی جامع برای خط مشی گذاری در فرآیند توسعه تولید مبتنی بر هوش مصنوعی، صورت پذیرفته است. از نظر روش رویکرد تحقیق ترکیبی، شامل مطالعات اسنادی، تحلیل محتوا و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه صنعت، فناوری و آموزش خواهد بود. ابتدا، مبانی نظری و تجربی مرتبط با هوش مصنوعی در تولید، مدل های خط مشی گذاری و اهمیت آموزش در تحولات فناورانه مورد بررسی قرار می گیرد. سپس، با شناسایی چالش ها و فرصت های موجود، چارچوب مفهومی مدل تدوین و در نهایت، مولفه های عملیاتی آن با تکیه بر نقش آموزش، تشریح خواهد شد.یافته ها: انتظار می رود یافته های این تحقیق نشان دهد که پیاده سازی موفقیت آمیز هوش مصنوعی در صنایع تولیدی، مستلزم یک رویکرد یکپارچه در خط مشی گذاری است که آموزش را در اولویت قرار دهد. این آموزش ها باید طیف وسیعی از کارکنان، از مدیران تا نیروی کار خط تولید را پوشش دهد و مهارت های لازم برای کار با سیستم های هوشمند، تحلیل داده ها و همچنین تفکر انتقادی و حل مسئله در محیط های فناورانه را تقویت کند. همچنین، مشخص خواهد شد که سرمایه گذاری در آموزش، نه تنها به افزایش بهره وری و کیفیت تولید منجر می شود، بلکه نوآوری و ایجاد مزیت رقابتی پایدار را نیز تسهیل می نماید.مدل پیشنهادی، با برجسته کردن نقش آموزش در تمامی مراحل خط مشی گذاری توسعه تولید مبتنی بر هوش مصنوعی، چارچوبی جامع و منعطف را ارائه می دهد.

زمینه و هدف: در سال های اخیر، تغییرات اقلیمی و فعالیت های انسانی موجب تشدید بحران کمبود منابع آب در سطح جهانی شده اند. این تغییرات با اختلال در چرخه هیدرولوژیکی، منابع آب سطحی را از نظر دسترسی، کیفیت و پایداری در معرض تهدید جدی قرار داده اند. روش شناسی: به منظور بررسی اثر تغییرات اقلیم بر روی منابع آب های سطحی حوضه بابلرود ابتدا داده های هواشناسی و هیدرومتری حوضه جمع آوری گردید. بعد از رفع نواقص آماری، حذف داده های پرت و انتخاب پایه زمانی مشترک، اقدام به پیش بینی متغیرهای اقلیمی (بارش، حداقل دما و حداکثر دما) برای دوره آینده (2100-2020) بر اساس داده های گزارش ششم IPCC AR6 و مدل اقلیمی CanESM5 تحت سناریوهای SSP1-2.6، SSP2-4.5 و SSP5-8.5 در مدل SDSM شد. برای شبیه سازی دبی جریان در دوره آینده از داده های ریزمقیاس نمایی شده بر اساس شبکه عصبی مصنوعی (ANN) استفاده گردید در نهایت، به منظور تعیین روند در داده های آینده از آزمون های ناپارامتری من کندال و تخمین گر شیب سن در محیط نرم افزار R استفاده شد. نتایج و یافته ها: تحلیل روند دبی جریان با استفاده از آزمون من-کندال، شیب سن و مدل ANN طی دوره 2021–2100 نشان داد که در تمامی سناریوهای اقلیمی SSP، روندی کاهشی ضعیف و آماری غیرمعنادار وجود دارد. بیشترین کاهش در سناریوی SSP5-8.5 مشاهده شد. دمای حداقل روند افزایشی غیرمعنادار داشته و بارش فاقد روند مشخص است. نتایج مدل ANN با آزمون های آماری همخوانی داشته و کاهش تدریجی دبی جریان را تأیید می کند، که بر ضرورت مدیریت پایدار منابع آب در مواجهه با تغییر اقلیم تأکید دارد. این یافته ها ضمن تأیید تأثیر مستقیم تغییر اقلیم بر منابع آب سطحی، بر اهمیت بهره گیری از مدل های هوشمند در تحلیل بلندمدت و مدیریت پایدار منابع آب تأکید داشته و ضرورت استفاده از رویکردهای ترکیبی و تحلیل های منطقه ای در مطالعات آینده را برجسته می سازد.

هدف مطالعه حاضر تحلیل دانش کشاورزی دقیق، شناسایی تعیین کننده های آن و واکاوی چالشهای پذیرش و نشر این فن آوری ها می باشد. مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از لحاظ نحوه جمع آوری دادها، توصیفی- پیمایشی است. از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده برای انتخاب نمونه های پژوهش استفاده شد و با 287 نفر از کارشناسان جهاد کشاورزی (115 نفر از کارشناسان استان بوشهر و 172 نفر از استان فارس) مصاحبه صورت پذیرفت. نتایج مبین آن بود که سطح دانش کشاورزی دقیق کارشناسان مناسب نیست. به گونه ای که دانش کارشناسان جهاد کشاورزی در مورد این فن آوری ها متوسط و کم است. متغیر نگرش رفتاری بیشترین نقش را در تبیین دانش کارشناسان دارد. در دسترس نبودن تجهیزات و امکانات کشاورزی دقیق، مناسب نبودن ارتباط بین موسسات ترویجی و تحقیقی در کشور، کمبود متخصص به ویژه متخصصان محلی در کشور و وضع نامناسب اقتصادی کشاورزان به عنوان مهمترین چالشهای نشر فن آوری-های کشاورزی دقیق توسط کارشناسان بیان شده است. ضروری می باشد که آگاهی و دانش کارشناسان جهاد کشاورزی در این زمینه بهبود یافته تا بتوانند پس از کسب اطلاعات لازم و مکفی آن را به سطح مزرعه انتقال داده و با فراهم نمودن شرایط و امکانات مورد نیاز، پذیرش این فن آوری ها را در بین کشاورزان تسهیل و ترویج نمایند. سیاست گزاران و برنامه ریزان کشاورزی کشور بایستی یک برنامه ریزی راهبردی بر اساس نتایج این پژوهش برای رفع محدودیت های نشر کشاورزی دقیق اتخاذ نمایند.

مقدمه و هدف : گردشگری نه تنها به عنوان یک منبع درآمد، بلکه به عنوان محرکی برای تقویت زیرساخت ها و ایجاد فرصت های شغلی مطرح است. مدیریت صحیح و شناسایی ظرفیت های گردشگری هر منطقه، می تواند نقش مهمی در جذب گردشگر و سرمایه گذاری های جدید داشته باشد. سردشت به عنوان یک شهر مرزی با دارا بودن مرز کیله و بازارچه های مرزی، هر ساله پذیرای شمار زیادی از مسافران داخلی و خارجی است. هدف این پژوهش، شناسایی ظرفیت های گردشگری سردشت و بررسی مشکلات بازارچه مرکزی آن است. روش تحقیق: این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی و تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. داده های لازم از طریق روش های کتابخانه ای، اسنادی و میدانی جمع آوری شده اند. در این راستا، از مطالعات کتابخانه ای برای بررسی منابع و مستندات مرتبط و از روش های میدانی برای جمع آوری داده های مستقیم از سردشت استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد تا ارتباط بین متغیرها و وضعیت موجود بررسی شود. یافته ها: یافته ها نشان می دهند که سردشت با داشتن موقعیت مرزی، جاذبه های طبیعی مانند جنگل ها و رودخانه ها، و فرهنگ بومی غنی، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری پایدار دارد. با این حال، نبود زیرساخت های مناسب، مشکلات حمل ونقل، کمبود امکانات اقامتی، و ضعف در بازاریابی از چالش های اصلی توسعه گردشگری در این منطقه محسوب می شوند. برنامه ریزی برای بهبود زیرساخت ها، جذب سرمایه گذاری، و مشارکت جوامع محلی می تواند به توسعه گردشگری کمک کند. آموزش و توانمندسازی محلی نیز می تواند تجربه گردشگران را بهبود بخشد و جذابیت منطقه را تقویت کند. نتیجه گیری: برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری در سردشت، مدیریت شهری باید با اتخاذ رویکردهای متوازن، میان حفظ محیط زیست و منافع اقتصادی تعادل برقرار کند. این امر می تواند این شهر را به یکی از قطب های گردشگری و اقتصادی کشور تبدیل کند.

گسترش پرشتاب حاشیه نشینی در کلان شهرها و تداوم چرخه محرومیت در روستاهای کمتربرخوردار (با تأکید بر منطقه سیستان)، بازتابی از ناکارآمدی نظام برنامه ریزی فضایی در ایران است. این پژوهش با هدف ارائه یک الگوی تحلیلی از نقش سازمان های مردم نهاد به عنوان کنشگران میانی در توانمندسازی این دو عرصه جغرافیایی، با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعه اسنادی و کتابخانه ای عمیق، به واکاوی پیشینه، مکانیزم های عمل و چارچوب نظری این نهادها می پردازد. یافته ها نشان می دهد سازمان های مردم نهاد با وجود تفاوت در بافت های شهری و روستایی، عمدتاً از طریق سه مکانیزم کلیدی ظرفیت سازی اجتماعی، تسهیل گری نهادی و تولید و بازتوزیع سرمایه اجتماعی عمل می کنند. در سکونتگاه های غیررسمی شهری، تمرکز بر بازپیوند اجتماعی و ایجاد عاملیت جمعی برای تأثیرگذاری بر حکمروایی شهری است؛ حال آنکه در روستاهای محروم سیستان، نقش این نهادها معطوف به مدیریت یکپارچه منابع طبیعی در شرایط خشکسالی، تنوع بخشی به معیشت و افزایش تاب آوری اکولوژیک-اجتماعی است. مقاله با ترسیم یک مدل مفهومی یکپارچه با استفاده از نرم افزار NET DRAW))، تعامل پویا بین «ساختارهای کلان حمایت گر»، «سازمان مردم نهاد به عنوان هسته مرکزی»، «سرمایه های چهارگانه محلی» و «برون دادهای توسعه ای» را در قالب یک سیستم بازخوردی مثبت تبیین می کند. در نتیجه گیری تأکید می شود که گذار از رویکردهای بخشی و مقطعی به سمت «مدل توسعه یکپارچه محله محور» با تکیه بر پتانسیل سازمان های مردم نهاد، نه تنها امکان پذیر، بلکه ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تحقق عدالت فضایی و پایداری سرزمینی است.

زمینه و هدف: با افزایش فشارهای زیست محیطی و نیاز روزافزون به انرژی های پاک، استفاده از زیست سوخت ها به عنوان راهکاری در بهبود پایداری زنجیره تأمین کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است هدف تحلیل نقش زیست سوخت ها در توسعه پایدار زنجیره تأمین کشاورزی، با بهره گیری از رویکرد ترکیبی سیستماتیک، گروه کانونی، و مدل سازی مبتنی بر هوش محاسباتی انجام گرفت. روش شناسی: در مرحله اول، از روش مرور سیستماتیک بر پایه دستورالعمل PRISMA برای شناسایی متغیرهای کلیدی استفاده شد. با مشارکت ۲۰ خبره در قالب گروه کانونی، مهم ترین پارامترهای اثرگذار از جمله فناوری تولید زیست سوخت، سیاست های حمایتی، زیرساخت های انرژی، و شاخص های اقتصادی و زیست محیطی شناسایی شد. در ادامه، برای تحلیل داده ها از الگوریتم های جنگل تصادفی و انتخاب ویژگیRelief بهره گرفته شد. نتایج و یافته ها: مدل سازی نشان داد که الگوریتم جنگل تصادفی با دقت ۸۵٪ (AUC=0.98) توانسته است به طور مؤثر زنجیره های تأمین با سطوح مختلف پایداری را خوشه بندی کند. خوشه بندی حاکی از آن بود که شاخص هایی نظیر اشتغال زایی مستقیم در روستا، کاهش آلایندگی، کاهش هزینه انرژی و فاصله تا مراکز فرآوری بیشترین تأثیر را در ارتقاء پایداری ایفا می کنند، در حالی که نوع و مقدار زیست سوخت مصرفی تأثیر کمتری داشته اند. یافته ها بیانگر آن است که توسعه پایدار زنجیره تأمین کشاورزی نیاز به تمرکز بر بهبود فناوری های تولید، زیرساخت های زیست سوختی، سیاست های حمایتی هدفمند و برنامه های آموزشی برای کشاورزان است. یافته های این مطالعه، ضمن ارائه چارچوبی نوین برای ادغام انرژی های تجدیدپذیر در زنجیره تأمین کشاورزی، می توانند مبنایی برای تصمیم گیری های سیاستی و راهبردهای بهینه سازی در راستای تحقق توسعه پایدار در بخش کشاورزی ایران و سایر کشورهای در حال توسعه باشند.

جنگ چالدران (920ق/1514م) در تاریخ نگاری ایرانی اغلب از منظر نظامی و سیاسی بررسی شده است؛ اما پیامدهای روان شناختی این رویداد بر فرد، جامعه و ساختار قدرت صفوی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه های بنیادین روان شناسی جنگ، به ویژه نظریه غرایز زیگموند فروید و نظریه هویت اجتماعی هنری تاجفل، رویدادهای پیش و پس از چالدران را از منظری روان شناختی بازخوانی می کند. این مقاله نشان می دهد که شخصیت پرخاشگر سلطان سلیم یکم، با تسلط غریزه مرگ بر ساختار روانی اش، نقشی محوری در اجتناب ناپذیر کردن جنگ داشت؛ در مقابل، رفتار شاه اسماعیل پس از شکست، نشانه های آشکاری از روان زخم و اختلال استرس پس از سانحه را در خود دارد. انزوا، ترک فرماندهی و افراط در می گساری، واکنش هایی به سوگ یک شکست بی سابقه تفسیر می شوند. چالدران نه تنها یک شکست نظامی، بلکه یک بحران هویتی و روانی عمیق برای پادشاه، قزلباشان و کلیت جامعه صفوی بوده است که پیامدهای آن تا پایان دوره ی صفوی ادامه یافت.

امروزه فضاهای عمومی شهرها بر اساس اصول و معیارهای استفاده بزرگسالان شکل گرفته است و اغلب فضاهای شهری، فاقد کیفیت برای استفاده کودکان و نوجوانان و به دور از مشخصه های یک شهر دوستدار کودک می باشند. بنابراین با ارزیابی عوامل پیش ران شهر دوست دار کودک می توان به یکی از اهداف برنامه ریزی شهری یعنی عدالت فضایی دست یافت و بستر مناسبی را برای دوست دار کودک بودن شهرها فراهم نمود. در همین راستا، هدف اصلی این تحقیق شناسایی عوامل کلیدی و نیروهای پیش ران شهر دوستدار کودک در شهر اردبیل با رویکرد آینده پژوهی می باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق شامل پژوهشگران در حوزه برنامه ریزی شهری در شهر اردبیل می باشد. حجم نمونه به روش نمونه گیری گلوله برفی 50 نفر بدست آمده است(با اشباع نظری) و برای تجزیه و تحلیل داده های این تحقیق از نرم افزار میک مک استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که متغیرهای قوانین و دستورالعمل ها، بینش راهبردی، سیستم اداری، تفویض مسئولیت و قانونمندی، بالاترین رتبه های تأثیرگذاری و متغیرهای اعتماد اجتماعی، مشارکت ساکنین، توافق جمعی، امنیت و تفویض مسئولیت، بالاترین رتبه های تأثیرپذیری کلی را داشته اند. در حالت کلی از میان 15 متغیر بررسی شده این پژوهش، تعداد 7 متغیر سیستم اداری، قوانین و دستورالعمل ها، عدالت محوری و ایمنی و امنیت، ایجاد و طراحی محیط های تفریح و سرگرمی و جاذب برای کودکان و تفویض مسئولیت به سطوح پایین، به عنوان عوامل پیش ران شهر دوست دار کودک در شهر اردبیل انتخاب شداند. نتیجه این که در هرگونه برنامه ریزی در شهر اردبیل باید نقش کلیدی عوامل مذکور را مورد توجه قرار دهد. این متغیرها در بهبود وضعیت شهر دارای قدرت نفوذ بالا و وابستگی پایینی هستند و اولویت اول در برنامه ریزی جهت ایجاد شهر دوست دار کودک در اردبیل به حساب می آیند.

امروزه تغییرات ناگهانی و گسترده در حاشیه شهری، به عنوان یکی از جنبه های اصلی پویایی فضایی در جایگاه نظریه و عمل برای ارتقای سازگاری و پایداری شناخته شده است؛ بنابراین با توجه به وجود شکاف هایی در مقالات علم سنجی در زمینه پویایی فضایی چشم انداز شهری-روستایی، هدف اصلی این پژوهش، سازمان دهی ادبیات موجود برای تحلیل محتوای مفهومی و شناسایی روندهای پژوهشی آینده است. با وجود مطالعات انجام شده در این زمینه، هنوز خلأهایی در دانش مربوطه وجود دارد. این مطالعه با استفاده از تحلیل شبکه دانش، به بررسی سیستماتیک مقالات مرتبط با پویایی چشم انداز از پایگاه اسکوپوس بین سال های 1990 تا 2024 پرداخته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، در زمره پژوهش های تحلیل محتوا قرارمی گیرد. براساس ماهیت داده ها، از نوع پژوهش های علم سنجی و به طور ویژه، تحلیل هم نویسندگی و هم واژگانی برای تحلیل اطلاعات اسنادی است. داده های جامعه آماری پژوهش، پس از بررسی جامع ادبیات، شامل 137 مقاله منتخب برای تجزیه و تحلیل بود. برای انجام تحلیل شبکه دانش این مقالات، از نرم افزار « VOSviewer » استفاده شد. علاوه بر این، برای تجسم گرایش های نوظهور و پیگیری موضوعات تحقیقاتی بین سال های 2014 و 2024، 137 مقاله از مجموعه اولیه 237 مقاله انتخاب و با استفاده از نرم افزار « Citespace » تجزیه وتحلیل شدند. یافته های تحقیق نشان می دهد که پویایی فضایی چشم انداز شهری - روستایی و اثرات آن بر یکپارچگی بوم سازگان، مفهومی نوظهور و به سرعت در حال توسعه در میان محققان، مجلات علمی و کشورهای پیشرو است. بر اساس تحلیل هم واژه، مشخص شد که مفهوم مطالعه، ماهیت چندبعدی دارد و کلیدواژه ها بر مفاهیمی مانند: چشم انداز، خدمات بوم سازگان، تغییر کاربری اراضی و حفاظت از محیط زیست تمرکز دارند. همچنین، روندهای نوظهور مانند: برنامه ریزی چشم انداز، عملکرد بوم سازگان و اولویت های حفاظتی شناسایی شده اند. نتایج تحقیقات نشان می دهد که کلیدواژه هایی مانند: تنوع زیستی، آمایش سرزمین و اکولوژی بیشترین رشد را داشته اند. کشورهای فعّال در این زمینه بیشتر؛ چین، آمریکا، آلمان و انگلستان هستند. تحقیقات آینده نیازمند نوآوری نظری در حوزه های مشترک محیط زیست، کشاورزی و علوم اجتماعی است. به طور کلی، این تحقیق به درک عمیق تر پویایی چشم انداز و چالش های مرتبط با آن کمک می کند. با توجه به پوشش خلأ یک مطالعه مروری مبتنی بر رویکرد علم سنجی در حوزه پویایی فضایی چشم انداز شهری روستایی، از اصالت و نوآوری برخوردار است.

در این تحقیق، با توجه به اسناد کتابخانه ای و مروری بر ادبیات تخصصی مرتبط با موضوع، به شناسایی شاخص های مناظر روستایی مطلوب و در گام بعدی با استفاده از فرآیند بازدید میدانی یا مشاهده، به ارزیابی عناصر و شاخص های موجود در منظر روستایی منطقه مورد مطالعه پرداخته شد. با توجه به شاخص-های مؤثر و اصلی، پرسشنامه طراحی شد. روایی پرسشنامه توسط متخصصین مورد بررسی قرار گرفت و پایایی کل آن بر اساس آلفای کرونباخ 817/0 برآورد گردید. حجم نمونه بر اساس فرمول میترا لنکفورد، محاسبه گردید و در بین 300 نفر از افرادی که از دهکده چوبین بازدید نمودند، توزیع شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Spss و آزمون های همبستگی اسپیرمن و رگرسیون خطی چندگانه صورت گرفت. نتایج این پژوهش، ابتدا مجموعه ای از شاخص های مناظر روستایی با رویکرد توسعه گردشگری را نمایان ساخت. همچنین نتایج نشان داد که بین شاخص های منظر روستایی و شاخص های توسعه گردشگری، رابطه ای معنادار برقرار است. علاوه بر آن، در بین شاخص های منظر روستایی، شاخص اکولوژیکی، بیشترین تأثیر را بر توسعه گردشگری در دهکده چوبین دارد و گردشگران بازدیدکننده از دهکده چوبین معیارهای مرتبط با شاخص اکولوژیکی را مؤثرترین عامل جهت جذب به این منطقه می پنداشتند. بنابراین جهت تحقق توسعه گردشگری در مناطق روستایی، درک مؤلفه های مناظر روستایی مطلوب و استفاده از آن ها در طراحی این مناظر و همچنین توجه به انتظارات و دیدگاه های گردشگران می تواند در ارتقاء کیفیت مناطق روستایی و توسعه گردشگری نیز نقشی اساسی داشته باشد.

یُعتبر مبدأ الصلاحیه العالمیه أحد أوجه امتداد القانون الجزائی خارج إقلیم الدوله و قد أخذت به الدول بصفه احتیاطیه بهدف الحیلوله دون إفلات مُرتکبی الجرائم الدولیه من العقاب من دون اشتراط وجود علاقه تقلیدیه بین الدوله صاحبه الإختصاص العالمی و الجریمه المُرتکبه، مع اشتراط أن تکون الجرائم موضوع الصلاحیه العالمیه تنشأ من معاهدات و إتفاقیات الدولیه. على هذا الأساس فإن لمبدأ الصلاحیه العالمیه بُعدان أساسیان أحدهما داخلی والآخر دولی، إذ یُعد هذا المبدأ نقطه التقاء فرعین من فروع القانون هما القانون الجزائی والقانون الدولی. بدراسه الماده (23) من قانون العقوبات السوری لعام 1949م  التی أخذت صراحهً بمبدأ الصلاحیه العالمیه یتّضح أن المُشرّع السوری لم یکن موفقاً فی تشریع هذا المبدأ نظراً لعدم مراعاته للأسس القانونیه والمبررات التی تقف خلفه. فالمبدأ الذی أقره المُشرّع السوری یُعتبر أوسع نطاقاً من المجال الموضوع المُخصص له وهو یخرق مبدأ السیاده المطلقه للدول على إقلیمها دون مبرر قانونی، کما أنه على عکس قوانین الدول الأخرى لایُشترط لتطبیق المبدأ موضوع الدراسه أن تکون الجریمه المُرتکبه دولیه وأن تُخل بأمن واستقرار المجتمع الدولی.

زمینه و هدف: مدیریت بحران آب در شهرهای خشک و نیمه خشک، از جمله ایلام، به دلیل محدودیت منابع، افزایش جمعیت شهری و تغییرات اقلیمی، یکی از چالش های حیاتی و پیچیده محسوب می شود. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل نقش و تأثیرگذاری کنشگران، همگرایی اهداف و پیشران های کلیدی مدیریت بحران آب، از رویکرد تحلیلی–اکتشافی مبتنی بر مدل مکتور بهره برده است. روش شناسی: در این مطالعه، ترکیبی از روش های کیفی و کمّی به کار گرفته شد؛ مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه آب، محیط زیست، مدیریت شهری و حکمرانی محلی، به شناسایی کنشگران و اهداف کلان و خرد مدیریت بحران آب منجر شد و داده های کمی از طریق ماتریس های اثرگذاری- وابستگی و همگرایی اهداف تکمیل گردید. یافته ها و نتایج: یافته ها نشان داد که شبکه مدیریت بحران آب ایلام دارای سلسله مراتب روشن و نقش های مشخص کنشگران تابع، میانجی و راهبردی است. مصرف کنندگان شهری نقش تابع و محدود دارند، شرکت های اجرایی میانجی و هماهنگ کننده هستند و استانداری ایلام و مدیریت منابع آب، نقش راهبردی و تعیین کننده دارند. نقشه فاصله خالص میان اهداف نشان دهنده همگرایی بالا میان اهداف قانونی، اجرایی و مشارکتی است و نقشه فاصله خالص میان کنشگران امکان شناسایی ائتلاف های بالقوه و نقاط تعارض را فراهم می کند. بر اساس این نتایج، هماهنگی میان کنشگران، اولویت بندی اهداف کلیدی، تقویت مشارکت مردمی و بهره گیری از نقش میانجی کنشگران اجرایی به عنوان راهکارهای مؤثر برای مدیریت بحران آب در ایلام پیشنهاد می شود. یافته ها علاوه بر ارائه چارچوب تحلیلی دقیق، می تواند راهنمای عملیاتی برای برنامه ریزی و سیاست گذاری پایدار منابع آب در سایر مناطق مشابه باشد.