ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱٬۱۰۱ تا ۱٬۱۲۰ مورد از کل ۸۴٬۷۳۰ مورد.
۱۱۰۱.

تحلیل مقایسه ای اکوتروریسم آخرالزمانی از دیدگاه قرآن و مکاتب مادی گرایی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵ تعداد دانلود : ۱۵
اکوتروریسم یکی از مهمترین عوامل سیاسی- اعتقادی در تخریب محیط زیست می باشد که طی این فرایند از سوی گروه های تروریستی و در راستای تحقق اهداف اعتقادی و سیاسی، اقدام به تخریب محیط می شود. شکل گیری تعداد زیادی فرقه های آخرالزمانی که از یک طرف هر کدام از آنها با استنباط های نادرست و طرفدارانه نشأت گرفته از اندیشه های مذهبی متعدد و تلفیق آنها، تفاسیری که از نظر عقلی قابل پذیرش نبوده، ارائه می دهند و از طرف دیگر گرایش شدید این فرقه ها به استفاده مخرب از عوامل زیست محیطی در ابراز و ارائه عقایدشان تلاش می کنند. هدف اصلی در این پژوهش، بررسی مقایسه ای اکوتروریسم از دیدگاه قرآن و سایر مکاتب ماتریالیستی در ایجاد آرمانشهر است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و جمع آوری اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه ای بوده و بر اساس قیاس آنها با تفاسیر قرآنی به انجام رسیده است. نتایج حاصل نشان داد که رفتارهای اکوتروریستی را باید نتیجه عوامل مختلفی از قبیل عوامل جامعه شناختی، روان شناختی، اقتصادی، فرقه ای، مذهبی و غیره دانست. در عین حال مطالعات درخصوص فرقه های اکوتروریستی آخرالزمانی نشان داد پیروان آنها نگرش مالکانه نسبت به محیط دارند. در مقابل با اندیشه در مفاهیم قرانی مشاهده می شود که دیدگاه اسلام به رابطه انسان و محیط به گونه ایست که انسان را همگام با محیط و نه در مقابل و مسلط بر آن می داند و نقش انسان را در توسعه و عمران آن برمی شمرد.
۱۱۰۲.

دفاع تمدنی از ساحت رسالت و اقتدار امت در بیانیه گام دوم با تکیه بر اندیشه تفسیری امام خامنه ای

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۱۶
پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی «دفاع تمدنی» از ساحت رسالت و اقتدار امت اسلامی، بر پایه بیانیه گام دوم انقلاب و اندیشه های تفسیری امام خامنه ای انجام شده است و این تحقیق با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد استنتاجی، در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که چگونه می توان با تکیه بر منظومه فکری بیانیه گام دوم و رهیافت های تفسیری رهبر انقلاب، از رویکرد صرفاً واکنشی و پدافندی در صیانت از حریم نبوت، به سوی یک مدل بازدارنده، فعال و تمدنی گذار کرد و یافته های پژوهش نشان می دهد که دفاع تمدنی، فرآیندی چندلایه و مبتنی بر تبدیل تهدیدهای هویتی به پروژه ای سازنده است که در سه محور کلان قابل تحلیل است: نخست، در سطح «گفتمان»، بر پایه پیوند عزت ملی با عزت الهی- نبوی و مرزبندی استکبارستیزانه به مثابه تجلی عملی توحید استوار می گردد. دوم، در سطح «مؤلفه های تمدن ساز»، با محوریت سه رکن علم و پژوهش، اقتصاد مقاومتی و اخلاق و معنویت شکل می گیرد. سوم، در سطح «راهبردهای عملیاتی»، در قالب توانمندسازی زیرساختی (تجلی «قوه» قرآنی)، جهاد تبیین جوانان و مرزبندی فعال متجلی می شود و حاصل پژوهش آن است که بیانیه گام دوم، با خوانش تمدنی و تفسیری، الگویی یکپارچه ارائه می دهد که در آن، دفاع از ساحت رسالت، خود بخشی پیش ران از فرآیند ساخت تمدن نوین اسلامی و احیای اقتدار جهانی امت است.
۱۱۰۳.

تاریخ گذاری حدیث «ثوبی یا حجر» بر اساس تحلیل ترکیبی اسناد و متن(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۱
یکی از ویژگی های اصلی پیامبران، عصمت آنان است که مورد قبول همه مسلمانان می باشد. عصمتی که لازمه ی نبوت آن هاست و متکلمان و مفسران آن را با دلایل عقلی و نقلی اثبات کردند. با این حال گاه برخی احادیث نگاهی تحقیر آمیز به پیامبران را القا می کند و با عصمت آنان ناسازگار است. حدیث «ثوبی یا حجر» از جمله این گونه احادیث است که در منابع اهل سنت دیده می شود. بر اساس این حدیث حضرت موسی(ع) در هنگام شستشوی بدن، جامه خود را روی سنگی می گذارد. سنگ پا به فرار گذاشته و جامه را به همراه خود می برد. حضرت موسی(ع) نیز عریان به دنبال سنگ می رود و بنی اسرائیل او را در این حالت می بینند. با توجه به این که پیامبران معصوم بوده و کار خلاف عرف و شأن خود انجام نمی دهند ضروری است اعتبار و هویت این حدیث شناخته شود. پژوهش حاضر به روش تحلیلی- توصیفی نگاشته شده است، تا حدیث «ثوبی یا حجر» را بر اساس تحلیل ترکیبی اسناد و متن تاریخ گذاری نماید. نتایج این نقد و بررسی و تاریخ گذاری نشان می دهد که ابوهریره حلقه مشترک اصلی متن حدیث را برساخته و به نسل های بعدی منتقل کرده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد محدثان اهل سنت نیز با تکیه بر اسناد مختلف حدیث و تکرار آن در منابع اصلی، حدیث را پذیرفته و از آن دفاع کرده اند. این حدیث ذیل آیه 69 سوره احزاب بارها در منابع اهل سنت تکرار شده است. کلیدواژه: ثوبی یا حجر، ابوهریره، معجزات حضرت موسی، تاریخ گذاری حدیث، نقد الحدیث.
۱۱۰۴.

ابطال ناپذیری حقانیت نبوی در پرتو قرائت امیرالمؤمنین (ع) از آیه «لَا یَکْذِبُونَکَ» (انعام: ۳۳)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۱۷
آیه ۳۳ سوره انعام به دلیل نفی تکذیب پیامبر(ص) (فَإِنَّهُمْ لَا یُکَذِّبُونَکَ) و تعارض ظاهری آن با واقعیت تاریخی، یک چالش هرمنوتیکی مهم را مطرح می کند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تحلیل محتوای کیفی متون، به بررسی نقش قرائت منسوب به امیرالمؤمنین (ع)؛ («لَا یَکْذِبُونَکَ» به تخفیف) و بازتاب آن در تفسیر شیعه برای حل این چالش می پردازد. یافته ها نشان می دهد که این قرائت، که در روایات به اهل بیت (ع) مستند شده، کانون معنایی آیه را از «تکذیب شخصی» به «عجز معرفتی و استدلالی مخالفان» منتقل می کند. براساس تفسیر مأثور، مخالفان از «ابطال حق نبوی ازراه ارائه برهان یا بدیل برتر» ناتوان بوده اند. این روی کرد تفسیری در آثار مفسران کلیدی امامیه (از قمی و عیاشی تا طوسی و علامه طباطبایی) استمرار یافته است و حقانیت پیامبر (ص) را بر «ابطال ناپذیری برهانی» رسالت ایشان استوارمی سازد. نتیجه آن که، این قرائت با ارائه تفسیری برهان محور، تمایزی بنیادین با پارادایم های تفسیری رایج (مبتنی بر تصدیق قلبی) ایجادکرده است و ظرفیت کلامی قابل توجهی برای تبیین عقلانی صدق نبوت فراهم می آورد.
۱۱۰۵.

تحلیل روش معصومان (ع) در تبیین واژه ها و مفاهیم آیات کیهانی قرآن

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۱۷
شناخت روش تفسیری معصومان (ع) در تبیین آیات کیهانی و بیان مسیر تفسیری آنان در فرایند فهم آیات، می تواند راه گشای درک عمیق تر ما از مقصود خداوند در این عرصه باشد. چه این که آنان ضمن استدلال عقلی استوار به تبیین آیات پرداخته و به آیات آفاقی و انفسی مانند؛ ستارگان، حرکت ستارگان، بروج، علت اعطای مقام به آسمان و تسلیم تکوینی، تطبیق نور ماه و خورشید اشاراتی ظریف و دقیق داشته اند. بنابر این مهم، واکاوی روایات علمی آنان برای شناخت روش در تبیین و توضیح واژگان و عبارات آیات نجوم و کیهان شناسی ضرورت دارد و این چیزی است که نگارنده در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و گرد آوری اطلاعات کتابخانه ای در پی آن است. معصومان (ع) در تبیین لغوی واژگان قرآنی، به یک روش اکتفا نکرده اند و از شیوه های گوناگونی بهره جسته اند. پاره ای از این توضیحات از جنس معناشناسی و ریشه یابی لغات، بعضی از سنخ تبیین لغوی و تحلیل دلالت واژه ها، مواردی نیز با تبیین تمثیلی و بیان تصویری و ذکر بیان علت ارائه شده اند. این تنوعِ روش، نشان از جامعیت و کمال دانش آن بزرگواران در تفسیر و تبیین آیات الهی دارد.
۱۱۰۶.

A semantic Analysis of the Synonymous Words in the Two Verses "Bashsharnāhu bi Ghulāmin ʿAlīm" and "Bashsharnāhu bi Ghulāmin Ḥalīm" from an Educational Perspective(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱ تعداد دانلود : ۱۳
The present study analyzes the semantic dimensions of the two Qur’anic expressions "Ghulāmin Alīm" (a knowledgeable boy) and "Ghulāmin Ḥalīm" (a forbearing boy) in the verses related to God’s glad tidings about the children of Abraham. The research question is ‘Why the Qur’an uses the word "Alīm" (knowledgeable) to describe one of the sons and the word "Ḥalīm" (forbearing) to describe another?’ ‘What educational implications this difference entails?’ The significance of the research lies in the fact that the semantic study of near-synonymous vocabulary in the Qur’an helps us grasp deeper layers of prophetic upbringing. The main question of the study is: ‘What is the semantic difference between Alīm and Ḥalīm in the Qur’anic context, and what educational implications does it have for nurturing the next generation?’ The research method is comparative, and by drawing on exegetical sources, lexicons, and Qur’anic semantic studies, it examines these two prominent attributes, "Alīm" and "Ḥalīm," in the two parallel verses. The findings indicate that "Alīm" refers to the cognitive and rational dimension of the human being, whereas "Ḥalīm" is related to the dimensions of self-control, ethics, and emotion regulation. The conclusion of this analysis shows that Qur’anic education emphasizes the integration of knowledge and forbearance in forming an ideal personality.
۱۱۰۷.

تاویل گرایی در باب معناشناسی اسما و صفات الهی در مقارنه دیدگاه تفسیری علامه طباطبایی و رشید رضا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۱۸
یکی ازمباحث اساسی درحوزه اندیشه اسلامی، موضوعِ معناشناسی اسما وصفات الهی است.گرچه قلمرو بحث در این مسئله بسیارگسترده ودامنه اختلافات دانشمندان اسلامی نیز شامل همه صفات واسمای حسنای الهی می شود لیکن اختلاف نظرها در بحث صفات خبری جلوه بیشتری دارد؛ و به رغم وجود رویکردهای متنوع در بیان چگونگی و ابعاد مختلف آن، و درمقابل عده ای برآن اند که آدمیان قدرت درک ذات و صفات الهی را ندارند و لازم است فهم آنها را به اهلش واگذار نمایند. علامه طباطبایی صاحب تفسیرالمیزان از مدافعان نظریه اوّل بوده و رشیدرضا صاحب تفسیر المنار از پیروان گروه دوّم است؛ این مقاله با روش تحلیل محتوا وگردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و رویکرد توصیفی، تبیینی وتطبیقی، با بیان اقوال عمده، ابتدا مبانی واصول دو مفسر در مسئله را استخراج نموده و سپس به تحلیل دیدگاه تفسیری دو مفسر پرداخته است. رشید رضا با تکیه برمبانی سلفیان و مخالفت با تأویل گرایی و تکیه برظواهر قرآن ، نفی وجود مجاز در قرآن و قول به اشتراک خدا با مردم در صفات و تباین معنوی صفات، قائل به عدم امکان شناخت اسما و صفات الهی شده است و علامه طباطبائی با اعتقاد به مکتب اهل بیت (ع) می باشد.
۱۱۰۸.

تأویل تطبیقی آیات 9-7 سوره سجده در خصوص آفرینش انسان در تفاسیر المیزان و روح المعانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۷
این مقاله به تأویل تطبیقی آیات آفرینش انسان در سوره سجده در دو تفسیر معتبر، «المیزان» اثر علامه طباطبایی و «روح المعانی» اثر آلوسی پرداخته و به بررسی رویکردهای تأویلی این دو مفسر بزرگ به آیات خلقت انسان متمرکز است. در این پژوهش، تلاش شده است تا از طریق مقایسه تأویل های آیات «خلق من طین»، «سلاله من ماء مهین»، «سویته» و «نفخ الروح»، تفاوت ها و شباهت های رویکردهای فلسفی و انسان شناسانه این دو تفسیر برجسته روشن شود. روش تحقیق بر اساس تحلیل تطبیقی و استفاده از منابع تفسیری برای کشف ابعاد پنهان معانی آیات استوار است. ضرورت این تحقیق در نشان دادن تفاوت ها و هم سویی های تفسیری این دو مفسر به ویژه در ارتباط با مقولات فلسفی و انسان شناسی آفرینش انسان، نمود پیدا می کند. نتایج پژوهش نشان می دهند در حالی که علامه طباطبایی با تأکید بر سیر نزول و صعود انسان به سوی کمال الهی و تأویل های عرفانی، به ابعاد باطنی و هدفمند خلقت توجه دارد، آلوسی نیز به جنبه های فلسفی و تاریخی آیات پرداخته و مفهوم خلقت را در قالب های انسانی و مادی تحلیل کرده است.
۱۱۰۹.

بررسی انتقادی رویکرد مادی گرایانه به مفاهیم خارق العاده قرآن (مطالعه موردی: کتاب اعلام القرآن خزائلی)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۷
تجربه گرایی در دوران معاصر، موجب رشد رویکرد مادی در عرصه های مختلف گردید؛ یکی از این عرصه ها، تفسیر قرآن بود. برخی قرآن پژوهان با اثرپذیری از رویکرد مادی گرایانه، به تحلیل مفاهیم خارق العاده قرآن پرداختند. یکی از قرآن پژوهانی که در چنین فضایی به بررسی مفاهیم خارق العاده قرآن پرداخت، محمد خزائلی است؛ با توجّه به این که مفاهیم خارق العاده، جنبه اعتقادی انسان را به عوالم، حقایق و قوانین فوق طبیعی ممکن، و دست غیبی الهی را بیشتر نمایان کرده و انسان را از طبیعت گرایی نجات می دهند، تحقیق حاضر در صدد است با روش توصیفی- تحلیلی و از نوع کتابخانه ای، رویکرد مادی به مفاهیم خارق العاده قرآن از دیدگاه محمد خزائلی در کتاب اعلام قرآن را بررسی نماید. طبق یافته های تحقیق، وی به مفاهیم خارق العاده قرآن رویکرد مادی داشته و در صدد است مفاهیم غیبی را با زبان علم گرایانه بازخوانی کند؛ در این راستا مفاهیم غیبی را با تطبیق مادی، مجاز انگاری، استناد به احتمالات لغوی سازگار با رویکرد مادی در مفهوم آیه و استناد به عدم تصریح قرآن، امری طبیعی جلوه داده است. رویکرد مادی وی، بیشترین جلوه را در قالب «تطبیق» داشته است. رویکرد مادی وی به خوارق عادات، با ظواهر، دلالت الفاظ، سیاق آیات و نیز روایات و قواعد تفسیری سازگار نیست.
۱۱۱۰.

کارکرد هدایتی و افق آینده نگر قرآن در پرتو نظریه تأویل

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۴
متن وحیانی قرآن کریم بعنوان کتاب هدایت برای عموم انسان ها دربردارنده آیاتی متشابه است. این امر سبب شد، تا مفهوم «تأویل» بعنوان یکی از مباحث بحث برانگیز در علوم قرآنی مطرح گردد و علی رغم معنای لغوی و اصطلاحی آن، که به فهم معانی باطنی یا غایی آیات اطلاق می شود، همواره محل بحث مفسران، متکلمان و فلاسفه شود و قرائت های مختلف از آن ارائه و کارکرد های بنیادین آن مغفول ماند. اساس سخن این است که چگونه تأویل با وجه هدایتی قرآن پیوند می خورد و در چه صورتی می تواند آینده نگری این کتاب را به بشر عرضه بدارد؟ آیا تأویل ابزاری برای تعمیق هدایت قرآن و ارائه افق های آینده بشری است یا صرفاً امری معرفتی و نظری بحساب می آید؟ این پژوهش به روش تحلیلی _ توصیفی و مبتنی بر روش تحلیلِ محتوای آیات و روایات در پی پاسخ به همین سؤالات است. دستاورد این پژوهش نشان می دهد که تأویل به معنای «کشف معانی باطنی آیات متشابه» جنبه هدایتی و در معنای « حقیقت عینی و جری و تطبیق» جنبه آینده نگری قرآن را نشان می دهد. تأویل نه تنها امری معرفتی، بلکه ابزاری برای گشودن افق های آینده نگر در فهم متن وحیانی است و با پیوند میان ظاهر و باطن و روشن سازی متشابهات، مسیر هدایت را هموارتر می سازد و همین امر یعنی عدم محدودیت تأویل به عنوان ابزار فهم گذشته بلکه چشم انداز بودن آن برای هدایت بشریت در پیشِ رو نوآوری این پژوهش است.
۱۱۱۱.

بررسی تطبیقی حجیّت شهرت فتوایی از منظر صاحب ریاض و محقق بروجردی(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۳۰
پژوهش پیش رو در صدد بررسی تطبیقی مختار و ادله ی قائلین به حجیت شهرت فتوایی است. صاحب ریاض(ره) و محقق بروجردی(ره) هر دو قائل به حجیت شهرت فتوایی بوده و آن را در کنار اجماع به عنوان یکی از منابع استنباط احکام قرار داده اند، با این تفاوت که هر کدام در توجیه دیدگاه خود ادله ای متفاوت ارائه کرده اند. ادله ی صاحب ریاض در حجیت شهرت فتوایی عبارت است از: نخست، تمسک به انسداد باب علم، و دوم، اولویت ظن حاصل از شهرت نسبت به ظنون ضعیفی که از اخبار آحاد حاصل می شود و فقها در تعدیل یا تصحیح راویان به آن اعتماد می کنند. در مقابل، محقق بروجردی با استناد به مقبوله و مرفوعه ی زراره، حجیت شهرت فتوایی را اثبات می نماید. همچنین صاحب ریاض شهرت فتوایی را زمانی حجت می داند که در جهت موافق با شهرت، روایتی – هرچند ضعیف – وجود داشته باشد، ولی مرحوم بروجردی قائل به چنین شرطی نیست.با توجه به نقش بنیادین حجیت شهرت فتوایی در فرایند اجتهاد، بررسی و تحلیل ادله ی این دو دیدگاه ضرورتی علمی دارد تا میزان اعتبار و استحکام استدلال ها روشن گردد. نوآوری این پژوهش در نقد تطبیقی و تحلیل مقایسه ای ادله ی دو فقیه بزرگ، و بازخوانی مبانی ایشان با نگاهی جامع و مستند است؛ امری که تاکنون به صورت مستقل و هم زمان مورد بررسی قرار نگرفته بود. نتایج تحقیق نشان می دهد که ادله و تفصیل صاحب ریاض در اثبات حجیت شهرت فتوایی تمام نیست، و از میان ادله ی مورد استناد مرحوم بروجردی نیز استدلال به مرفوعه ی زراره برای اثبات حجیت شهرت فتوایی صحیح نمی باشد.
۱۱۱۲.

دعای عهد، احیای فرهنگ انتظار در عصر انقلاب اسلامی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۲۸
انقلاب اسلامی ایران، نقطه عطفی در تاریخ معاصر است که نه تنها تحولی عمیق در ساختار سیاسی و اجتماعی کشور ایجاد کرد، بلکه بیداری اسلامی را در سطح جهانی رقم زد و الهام بخش ملت های بسیاری برای مقابله با ظلم و استکبار جهانی شد. در منظومه تربیتی اسلام، ادعیه مأثور از معصومان (ع) جایگاه ویژه ای در تبیین آرمان های انسانی و الهی داشته اند. در این میان، دعای عهد با تأکید بر مفاهیمی مانند تجدید بیعت با امام عصر (عج)، نصرت و یاری، امید به آینده، مبارزه با ظلم، عدالت خواهی، انسجام اسلامی، روحیه ایثار و شهادت طلبی و التزام به ولایت، نقش مؤثری در احیای فرهنگ انتظار و تعمیق گفتمان مهدویت ایفا می کند. نوشتار حاضر با روش توصیفی -تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای، نقش مؤلفه های محوری دعای عهد در شکل گیری و تداوم انقلاب اسلامی و ارتباط آن با مقوله ظهور را بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که این مؤلفه ها می توانند بسترساز تحقق وعده های الهی و زمینه ساز شکل گیری جامعه ای آرمانی بر مبنای عدل جهانی باشند.  
۱۱۱۳.

بررسی تطبیقی وضعیت دینداری در عصر غیبت و ظهور امام مهدی (عج)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۳۰
بهره مندی از امام معصوم (ع) به صورت مستقیم در عصر ظهور تفاوت اساسی با زمان محرومیت از حضور معصوم در زمان غیبت دارد و نقش آفرینی مجزایی در همه ابعاد زندگی انسان ایفا می کند. عصر غیبت یا دوره آخرالزمان دوره ای است که پیدایش بدعت ها در دین و شعائر دینی به اوج می رسد؛ بدعت هایی که آنچنان در بطن سنت ها و اصالت های اسلامی نفوذ می کنند که بسیاری از دین داران به هیچ روی گمان بدعت بودن آنها را نخواهند داشت. نبود امام معصوم (ع) در میان امت اسلامی و هادی و راهنما اثرات قابل توجهی در فهم و استنباط مسلمین از مسائل دینی ایجاد می کند. براساس آیات و روایات، وضعیت دینداری مسلمین در عصر غیبت دستخوش انحرافات و بدعت هایی می شود که اصلاح آن فقط به دست امام معصوم (ع) شدنی است. فراموش کردن سنت های رسول خدا (ص) و برداشت های ذوقی و شخصی از احکام اسلامی و معیار قرار دادن منفعت شخصی و گروهی به جای محوریت قرار دادن رضایت خداوند متعال از اتفاقات ناگواری است که در عصر غیبت گریبان گیر امت اسلامی می شود. آخرین حجت و ذخیره الهی با قیام و ظهور خود، وضعیت دینداری مردم را اصلاح کرده و چنان تغییراتی در اجرای احکام الهی ایجاد می کند که مردم گمان می کنند او دین جدیدی را پایه ریزی کرده است. براساس منظومه روایی شیعه، این تفکر و گمان غلط است؛ زیرا مهدی موعود (عج) دین، کتاب، احکام و سنت جدیدی برای مردم نمی آورد، بلکه همان دین جدش رسول خدا (ص) را احیا و بازسازی و دین اسلام را از خرافه، بدعت و انحراف پیراسته می کند. در آن زمان، دین حیات تازه ای می گیرد و مسیر شکوفایی و غلبه بر ادیان دیگر را به سرعت طی می کند.  
۱۱۱۴.

واکاوی نهاد «لوث» و گستره مصادیق آن «تحلیل فقهی ماده 314 و 487 قانون مجازات اسلامی»(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۱۷
یکی از شرایط قسامه وجود لوث -یعنی ظن به صدق مدّعی یا سوء ظن نسبت به مدّعی علیه- است. دامنه ظنونی که محقق لوث و زمینه ساز اثبات جنایت به واسطه قسامه می شود در میان فقیهان محل نزاع قرار گرفته و برخی، ظنون برآمده از اخبار فاسق، فرد نابالغ، زن و کافر را محقق لوث نمی دانند. همچنین ظاهر اطلاق کلمات فقیهان و روایات، آن است که دیه قتل در حالت ازدحام بر عهده بیت المال است. این دو مطلب در قانون مجازات اسلامی 1392 در مواد 314 و 487 بیان شده است و نویسنده با تکیه بر تفسیر عرفی از ادله عدم قبول شهادت و ادله مربوط به قتل در حالت ازحام و نیز با تکیه بر حکمت حکم و غرض حکم و دیگر مناسبات، به تحلیل فقهی این دو ماده و ارزیابی آنها پرداخته است.
۱۱۱۵.

روایی و همگرایی مفهومی اکومنیسم مسیحی و تقریب مذاهب اسلامی: مطالعه ای در الهیات تطبیقی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۵
مسئله تقریب مذاهب اسلامی در دهه های اخیر علی رغم تکثر گفتمان ها و ابتکارهای نهادی، همچنان با چالش ناپایداری، واکنشی بودن و محدود ماندن به سطوح نمادین مواجه است. بخش قابل توجهی از این ناکامی ها ناشی از فقدان چارچوبی نظری برای مدیریت پایدار اختلاف مذهبی است؛ چارچوبی که بتواند میان روایی (مشروعیت دینی) و همگرایی مذهبی، پیوند برقرار کند. این پژوهش با تمرکز بر این خلأ به تحلیل تطبیقی-انتقادی اکومنیسم مسیحی (به مثابه یک همگرایی درون دینی در سنت های  مختلف مسیحی) و تقریب مذاهب اسلامی به عنوان دو پاسخ الهیاتی به مسئله اختلافات عقیدتی می پردازد. پرسش محوری پژوهش آن است که آیا می توان از منظر مبانی اسلامی برای اکومنیسم نوعی روایی الهیاتی قائل شد و مرزهای شاخص این روایی چیست. پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه تحلیل اسنادی و با اتکا به متون رسمی اکومنیکال (شورای جهانی کلیساها، واتیکان دوم)، اسناد الهیات مسیحی معاصر و منابع اسلامی، سازه های مفهومی هر دو گفتمان را بازسازی می کند. یافته ها نشان می دهد که اگرچه اکومنیسم و تقریب در سطح «الهیات وحدت» و «مدیریت اختلاف» واجد همگرایی مفهومی اند، اما اکومنیسم در جایگاه مدلی اعتقادی برای وحدت، به دلیل تعارض با مبانی توحیدی و منطق وحیانی اسلام، فاقد روایی الهیاتی برای الگوگیری است. بااین حال، برخی عناصر فرایندی و مدیریتی اکومنیسم، پس از مرزبندی الهیاتی و بومی سازی انتقادی، می توانند به صورت گزینشی در چارچوب گفتمان تقریب مورداستفاده قرار گیرند.
۱۱۱۶.

مبانی الهیاتی نقد فرهنگستان علوم اسلامی بر مدرنیته(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۱
پژوهش حاضر به تبیین مبانی کلامی نقد فرهنگستان علوم اسلامی قم بر مدرنیته می پردازد. فرهنگستان با ابتنا بر الهیات شیعی و با تأکید بر سه اصل بنیادین «جامعیت حداکثری دین»، «ولایت الهی» و «هستی شناسی توحیدی»، مدرنیته را نه صرفاً یک پدیده تاریخی، بلکه نظامی الهیاتیِ رقیب در برابر توحید تفسیر می کند. از منظر این جریان، مدرنیته بر سه مؤلفه اومانیسم، لیبرالیسم و راسیونالیسم استوار است که هر یک به گونه ای جایگزینی انسان به جای خدا، اراده بشری به جای اراده الهی و عقل خودبنیاد به جای عقل ولایی را تثبیت می کنند. مقاله با تمرکز بر بعد دین شناختی، نشان می دهد که فرهنگستان سکولاریسم مدرن را انکار جامعیت دین و نفی ولایت الهی دانسته و آن را مصداق شرک تمدنی تلقی می کند. در ادامه، نسبت این رویکرد با سنت عقل گرایی اصولی شیعه بررسی شده و چالش های درون دینی آن تحلیل می شود. روش پژوهش، کیفی و از نوع تحلیل متن/تحلیل مفهومی (Conceptual-Textual Analysis) با رویکرد کلامی–گفتمانی است. داده ها به شیوه کتابخانه ای گردآوری شده و شامل آثار اصلی فرهنگستان (حسینی هاشمی، میرباقری) و پژوهش های تحلیلی مرتبط است. یافته ها نشان می دهد نقد فرهنگستان ماهیتی بنیادین و تمدنی دارد، اما در تبیین جایگاه عقل با جریان اصولی شیعی تطابق کامل ندارد.  
۱۱۱۷.

بازسازی نظریه امامت شیعه بر اساس فلسفه فرآیند آلفرد نورث وایتهد(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۳
نظریه امامت در کلام امامیه با چالش های تبیینی درباره چیستی حضور فعال امام در جهان و نسبت ایستایی مقام امام با پویایی هستی مواجه است. پژوهش حاضر به دنبال ارائه چارچوب هستی شناختی نوین برای امامت با استفاده از فلسفه فرآیند آلفرد نورث وایتهد است. داده ها به شیوه کتابخانه ای گردآوری و با رویکرد تطبیقی-تأویلی تحلیل شدند؛ در این روش مفاهیم کلیدی وایتهد با آموزه های امامت، ولایت و عصمت تطبیق یافته اند. تحلیل ها نشان می دهد که امام می تواند به عنوان نهاد فعال پدیدارشناختی در جریان هستی عمل کند و با همراهی مستمر با جهان، آن را به سوی کمال هدایت نماید. بازسازی امامت به شکل فرآیندی، مفهوم ولایت مستمر را به عنوان سازوکاری پویا برای هدایت هستی تبیین می کند و محدودیت های دیدگاه های ایستا در کلام امامیه را برطرف می سازد. نوآوری پژوهش در تلفیق فلسفه فرآیند با کلام شیعه و ارائه چارچوب هستی شناختی جدید برای امامت است.
۱۱۱۸.

بررسی رویکرد کارکردگرایانه ارسطویی در تبیین سعادت(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۲
این مقاله با تمرکز بر رویکرد کارکردگرایانه ارسطو به بررسی سعادت انسانی از دیدگاه او می پردازد. وی در این رویکرد، فضیلت را به عنوان «بهترین حالت تحقق کارکرد خاص انسان»(یعنی فعالیت عقلانی) تبیین می کند. این پژوهش با تحلیل رابطه ی دوسویه ی عقل و میل در نظریه ارسطو به این نتیجه می رسد که سعادت انسانی تنها زمانی محقق می شود که بخش عقلانی نفس و بخش غیرعقلانی اما مطیع عقل (میل متأملانه) در یک هماهنگی نظام مند عمل کنند. در این چارچوب، انتخاب عقلانی به عنوان حلقه اتصال عقل و میل، نقش محوری در صدور افعال فضیلت مندانه ایفا می کند. کارکرد عقل در حیطه ی حکمت عملی دستیابی به صدق عملی (همراهی دلیل عقلانی صادق با میل درست) بر اساس میل درست و تأمل است و فضیلت حالت ثابت نفس است که از طریق آن، انسان کارکرد خود را به بهترین شکل انجام داده به سعادت می رسد. این مقاله ضمن تبیین مفاهیم کلیدی در فلسفه اخلاق ارسطو، با بررسی تحلیلی رابطه بین عقل، میل، فعل و فضیلت نشان می دهد که چگونه انسان می تواند از طریق فعالیت عقلانی مطابق با فضیلت به سعادت دست یابد. این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی و به طور عمده با استناد به اخلاق نیکوماخوسی ارسطو و شرح های معاصر آن انجام شده است.
۱۱۱۹.

وجاهت وظیفه های طرفداری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۱۹
ما نسبت به همه ی انسانها به صرف انسان بودنشان، حداقلی از وظیفه ها را داریم، مثلاً این وظیفه که نباید به آنها آسیب بزنیم. اینها وظیفه های عام هستند. نسبت به برخی انسانها وظیفه های «خاص» نیز داریم زیرا بین ما و آنها تعاملهایی پدید آمده است (مانند عهدی که با کسی می بندیم) که بین ما و دیگران پدید نیامده است. این هر دو نوع وظیفه، مبتنی بر اصلهای عام اخلاقی هستند، با این تفاوت که در اصلهای عام مربوط به وظیفه های خاص، تعاملْ مندرج است. آیا ما نسبت به کسانی که با آنها «رابطه» داریم، علاوه بر دو نوع وظیفه ی فوق، «وظیفه های طرفداری» نیز داریم که نه بر اصلهای عام اخلاقی بلکه بر خیرهای همان رابطه مبتنی هستند؟ هدف این مقالهْ دفاع از پاسخ مثبت به این پرسش است؛ برخی از وظیفه های ما به فرزند، والدین، و مانند اینها، از حیث فرزند بودن و... است. روش مقاله، بررسی ارکان و ساختار فروکاستِ وظیفه های طرفداری به وظیفه های خاص، نقد مهمترین استدلال و پشتوانه های آن، و بررسی ارکان و ساختارعدم فروکاستِ وظیفه های طرفداری به وظیفه های خاص و طرح برخی استدلالها به نفع آن است. نتیجه به اختصار این بوده که فروکاستْ از وجاهت قابل قبولی برخوردار نیست، و در مقابلْ عدم فروکاستْ دست کم نه فقط موضعی شایسته ی تأمل است بلکه از وجاهت قابل قبولی بهره مند است.
۱۱۲۰.

Semantic Abductive Network Construction for the Holy Qur’an: A Hybrid Ontology-Based Approach(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۷
The Engineering and constructing semantic networks constitute one of the foundational technologies in the fields of cognitive processing, natural language processing, the semantic web, and the development of artificial intelligence-based systems. Consequently, expertise in the design, construction, engineering, maintenance, evolution, and optimization of ontologies has played a crucial role in advancing intelligent technologies in recent years, and this trend, particularly in the context of dependable and responsible artificial intelligence, is expected to continue in the coming years. The Holy Qur’an, as the sacred book of Muslims worldwide and the primary source of Islamic religion, civilization, and culture, has consistently served as a principal resource in the humanities and Islamic studies, as well as in socio-religious service applications, within Muslim communities. In this paper, a semantic network is automatically constructed using a hybrid approach that integrates multiple technological solutions, including ontologies, word embeddings, co-occurrence analysis, and Arabic root extraction. After the construction of the semantic network and through the application of clustering techniques, several semantic frames were automatically extracted and designated as “abduction frames.” To evaluate the proposed approach, a questionnaire-based assessment was conducted, in which 1,295 individuals participated voluntarily. The results yielded a precision of 69.47% and a recall of 85.35%. Additionally, a mixed quantitative–qualitative evaluation conducted by a panel of experts rated the validity and innovation of the proposed method’s outputs as “good.”

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان