اخلاق و تعلیم و تربیت اسلامی

اسلام دینی اجتماعی است و احکام فردی آن نیز آهنگ اجتماعی دارد. هدف اسلام، نه تنها ساختن فرد دین دار، که جامعه ی دین دار است؛ جامعه ای که روابط اجتماعی آن بر اساس اهداف و احکام دین سامان گیرد، و سعادت فرد با سعادت جامعه پیوند خورده و میان مسؤولیت های اجتماعی و ایمان اسلامی ارتباطی قوی و غیرقابل انفکاک به وجود می آید. یکی از مسایلی که اسلام در این راستا برای آن اهمیّت قایل شده جامعه ی اخلاقی مطلوب است. اخلاق با ملکات نفسانی، تزکیه و تهذیب نفس، اعمال و رفتار فردی و روابط اجتماعی انسان ارتباط عمیق دارد. وجود جامعه ی اخلاقی مطلوب باعث تنظیم روابط انسان با خدا و نیز ارتباط او با اعضای جامعه شده، و رستگاری و کمال فرد و اجتماع انسانی را تضمین می کند. مرحوم علّامه طباطبایی ، از جمله حکما و دانشمندانی است که التفاتی ویژه به این مسأله داشته و در تفسیر المیزان و اندیشه های فلسفی خویش به آن پرداخته و اخلاق را از یک طرف هم مرز با اعتقاد و از طرف دیگر، هم مرز با عمل و فعل دانسته است. سعی نگارنده در این مقاله آن است که دیدگاه علّامه طباطبایی را در این باره تبیین و مهم ترین ویژگی های اخلاقی جامعه مطلوب انسانی را از منظر ایشان بررسی نماید.

۵۲۴.

نقش مادران در سعادت جامعه از دیدگاه امام خمینی(ره) /قسمت اول

نویسنده: فاطمه سعیدی

منبع: نامه جامعه ۱۳۸۸ شماره ۵۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۱۸۰

۵۲۵.

ده موضوع قرآنی برای سخنرانی

نویسنده: خدامراد سلیمیان

منبع: مبلغان ۱۳۸۲ شماره ۴۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۱۵۳ تعداد دانلود : ۱۰۹۸

۵۲۶.

مبانی یونانی اخلاقی مسلمانان(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: محمد نصر اصفهانی

منبع: اخلاق ۱۳۸۴ شماره ۱

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۱۵۱

مطالعه‏ى کتب علم اخلاق در جهان اسلام و یونان قدیم به روشنى تشابهى را بین مبانى آنها به ذهن متبادر مى‏سازد. ذهنیت اقتباس مبادى اخلاقى علماى اسلام از اندیشه‏هاى اخلاقى یونانیان همچون دیگر مبادى فلسفى توسط فیلسوفان مسلمان، و به تبع آنها علماى اخلاق، ساده‏ترین فرضیه‏ى ممکن است. در این مطالعه سعى شده است تا به میزان صحت این فرض دست یابیم. حال، اگر این فرض درست باشد، روند این اقتباس چگونه بوده است و تا چه زمان ادامه پیدا کرده است؟ آیا خود اسلام نظریه‏ى اخلاقى ندارد و این روند مسلمانان را تا چه حد از روح قدسى دین دور ساخته است؟ براى این منظور دیدگاه‏هاى اخلاقى نماینده‏ى فکر یونانى، ارسطو، و تا حدى افلاطون، مورد مطالعه قرار گرفته و سپس با مهم‏ترین کتب اخلاقى مسلمانان در پهنه‏ى تاریخ اسلام، یعنى کتب یحیى بن عدى، ابوالحسن عامرى، ابن مسکویه، خواجه نصیر طوسى، محمد غزالى، فیض کاشانى، نراقیین و عبدالله شبّر مقایسه شده است. در این راستا میزان اقتباس و نوآورى آنها و نقش هر یک در این روند مورد بررسى قرار گرفته است.

۵۲۷.

آموزه هاى تربیتى از منظر امام صادق علیه السلام

نویسنده: اسماعیل نساجی زواره

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۸۶ شماره ۲۸

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۱۲۷

۵۲۸.

نماز 7

نویسنده: سید محمدرضا طباطبایی

منبع: نامه جامعه ۱۳۸۵ شماره ۲۹

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۱۱۲

۵۲۹.

"زمینه های نفوذ شیطان قسمت سوم"

نویسنده: زهرا کشمیری

منبع: نامه جامعه ۱۳۸۴ شماره ۱۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۰۲۱

۵۳۰.

تسبیح زهرا(س) هدیه آسمانى

نویسنده: اسماعیل محمدی

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۷۶ شماره ۸

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۰۱۶

۵۳۱.

او همواره به کودکان سلام مى کرد.

نویسنده: یوسف غلامی

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۸۰ شماره ۵۰

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۰۱۲

۵۳۲.

بررسی نقش الگوی تربیتی والدین در تربیت دینی فرزندان

نویسنده: جواد آقامحمدی

منبع: پژوهشنامه تربیت تبلیغی سال اول تابستان ۱۳۹۲ شماره ۲

کلیدواژه‌ها: تربیت دینی تربیت فرزندان الگوی تربیتی والدین

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۰۰۷ تعداد دانلود : ۴۲۲۹

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش الگوی تربیتی والدین در تربیت دینی فرزندان است. روش پژوهش در محدوده روش های توصیفی - پیمایشی و نوع تحقیق، کاربردی است. جامعة آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان دیواندره تشکیل داده اند. نمونة آماری پژوهش شامل 215 نفر است که با استفاده از فرمول کوکران و به روش تصادفیِ ساده به صورتی که همه اعضا شانس مساوی برای انتخاب شدن داشته باشند، صورت گرفته است. ابزار اندازه گیری تحقیق، به جز منابع کتابخانه ای از قبیل کتب، فصلنامه، مجلات و پایان نامه، از پرسشنامه ای که محقق تهیه کرده برای سنجش نظرات سود برده شده است. روش تجزیه و تحلیل داده ها به دو صورت توصیفی و تحلیلی و در قالب آماره «تی» و «ضریب همبستگی» استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهند که نگرش مذهبی والدین در تربیت دینی فرزندان تأثیر مستقیم داشته و رعایت آداب دینی از سوی والدین با تربیت دینی فرزندان آنها رابطه معناداری دارد. نتایج پژوهش رابطه بین ساده زیست بودن والدین با تربیت دینی فرزندان را در سطح قابل قبولی نشان داد. همچنین بین سطح سواد والدین و تربیت دینی فرزندان آنها اختلاف معناداری مشاهده نشده است.

۵۳۳.

شیوه های منکر ستیزی پیامبر اعظم(ص)

نویسنده: احمد محیطی اردکانی

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۸۵ شماره ۶۸

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۷۰۰۳

۵۳۴.

ایمان و تأثیر آن بر مبادی رفتار

نویسنده: سید محمدرضا موسوى نسب

منبع: معرفت ۱۳۸۵ شماره ۱۰۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۶۹۸۹

۵۳۵.

بررسی نقش آموزشهای دینی در سلامت فردی و اجتماعی

نویسنده: محمدحسن میرزامحمدی محسن فرمهینی فراهانی سهیلا اسفندیاری

منبع: دانشگاه اسلامی سال پانزدهم تابستان ۱۳۹۰ شماره ۲ (پیاپی ۴۷)

کلیدواژه‌ها: دین سلامت روانی سلامت آموزش و پرورش آموزش دینی سلامت جسمی سلامت اجتماعی

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۶۹۸۷ تعداد دانلود : ۲۶۵۵

هدف؛ هدف این مقاله بررسی نقش آموزش های دینی درسلامت فردی و اجتماعی و تاثیر پیشگیرانه آن در امر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی و انواع سلامت از منظر متفکرین اسلامی و غربی و اثرات آموزش های دینی و برنامه های درسی معنوی بوده است. روش؛ روش مورد استفاده در این پژوهش، تحلیل اسنادی بوده که کلیه اسناد یا آثار مربوط به موضوع شامل نوشتاری(کتابها، مقالات و...) وغیرنوشتاری(سایت ها) می باشد. از جامعه فوق نمونه ها به صورت هدفمند وبا توجه به گزاره های پژوهش و ابزار گردآوری فرمهای فیش برداری، انتخاب شده اند. روش مورد استفاده برای تحلیل داده ها کیفی بوده است. یافته ها؛ یافته های تحقیق نشان داده است که دین در سلامت جسمی، ازجمله: ایجاد رفتارهای سالم وبهداشتی، افزایش طول عمر وکاهش میزان مرگ و میر و ابتلا به بیماری و عملکرد خوب سیستم ایمنی در برابر برخی از بیماری ها و... ، موثر می باشد. نقش دین بر سلامت روان: رضایت از زندگی، ایجاد شخصیت سالم ونگرش مثبت و تقلیل مشکلات عاطفی روانی وجلوگیری از بیماری ها وامراض روانی... ، رابطه مثبت دین وروان را نشان می دهد. درنقش دین بر سلامت اجتماعی به انسجام وکنترل اجتماعی ،کاهش رفتارهای نابهنجار وانحرافی، ایجاد یک نظام فکری مشترک واصلاح جامعه و تغییر افکار ناسالم می توان اشاره نمود. نتیجه گیری؛ بین ابعاد مختلف دینداری و معنویت با سلامت جسمی، روانی و اجتماعی رابطه مثبت وجود دارد، به گونه ای که باورهای دینی می توانند فردرا به سوی کمال و تعالی و در نتیجه سلامت روانی و جسمی و نهایتاً سلامت اجتماعی هدایت کنند.

۵۳۶.

نظام اخلاقى در اسلام با توجه با آراء اخلاقى غزالى،ابن‏مسکویه، خواجه نصیر(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: محمد نوری

منبع: اخلاق ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ شماره ۲ و ۳

کلیدواژه‌ها: غزالى نظام اخلاقى ابن‏مسکویه خواجه نصیر احیاء علوم‏الدّین خیر و شر

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی اخلاق و تعلیم و تربیت اسلامی اخلاق اسلامی کلیات مکاتب اخلاقی

تعداد بازدید : ۶۹۶۷

این نوشتار بررسى تطبیقى آراء اخلاقى سه دانشمند بزرگ جهان اسلام، غزالى، ابن‏مسکویه و خواجه نصیر الدّین طوسى است. در این مقاله نخست به کاستى مباحث تئوریک در میراث مکتوب اسلامى اشاره شده و اینکه رویکرد اهتمام کنندگان به اخلاق بیشتر به جنبه اخلاق عملى معطوف بوده است. سپس رویکردهاى اخلاقى مطرح در جهان اسلام در قالب تقسیم‏بندى سه گانه تبیین و نقد شده است. این سه رویکرد عبارت است از: اخلاق فیلسوفانه که نماینده آن تهذیب الاخلاق ابن مسکویه و اخلاق ناصرى خواجه نصیرالدّین طوسى است، اخلاق عارفانه یا صوفیانه به نمایندگى غزالى و دو کتابش إحیاء علوم‏الدّین و کیمیاى سعادت و بالاخره اخلاق نقلى و کتاب‏هایى مانند اخلاق محتشمى و اخلاق شبر که البته به این قسم از گرایش اخلاقى کمتر پرداخته شده و اهتمام بیشتر به دو قسیم دیگر آن است. دیگر مبحثى که در مقاله حاضر به تفصیل بررسى شده، تبیین مبادى نظام اخلاقى امثال ابن مسکویه، غزالى و خواجه نصیر است که در ضمن آن، تعریف اینان از اخلاق نقل و نقد شده و سپس تبارشناسى نظرات اخلاقى این سه متفکر ارائه گشته است. جایگاه اخلاق در درختواره موضوعى علوم در دوران قدیم بخش پایانى مقاله است.

۵۳۷.

ویژگیهاى اخلاقى دو جبهه حق و باطل در کربلا(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: علی اصغر الهامی نیا

منبع: حکومت اسلامی ۱۳۸۱ شماره ۲۶

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۶۹۷۱

۵۳۸.

امام باقر(ع) و فضای فرهنگی

نویسنده: غلامرضا گلی زواره قمشه ای

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۸۴ شماره ۶۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۶۹۵۶

۵۳۹.

گفتار، جزئى از کردار

نویسنده: محمد اسفندیارى

منبع: مجله پژوهش و حوزه ۱۳۸۲ شماره ۱۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۶۹۵۲

۵۴۰.

عدالت اجتماعی در نهج البلاغه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: قربان علمی

منبع: پژوهش های قرآن و حدیث سال چهل و نهم بهار و تابستان ۱۳۹۵ شماره ۱

کلیدواژه‌ها: اسلام عدالت نهج البلاغه عدالت اجتماعی امام علی (ع)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۶۹۴۴ تعداد دانلود : ۲۰۹۹

مقاله حاضر به بررسی عدالت اجتماعی در گفته ها و اعمال علی بن ابی طالب (ع) می پردازد. عدالت و حقیقت مادر همه ارزش های اجتماعی تلقی می شود. پس از حضرت محمد (ص)، امام علی (ع) بهترین نمونه اخلاق، از جمله عدالت بود. او برای عدالت زندگی کرد و بر این باور بود که هر کس باید از حق امنیت در زندگی برخوردار باشد. به نظر وی، عدالت قرار دادن هر چیزی در محل مناسب خود است. بنا به نظر امام علی (ع) ارتباطی عمیق بین عدالت و حقیقت وجود دارد. نقطه مقابل عدالت ظلم و ستم بوده و ستمگر دشمن خدا است. عدالت یکی از چهار ستون ""ایمان"" است. عدالت اجتماعی یکی از مهم ترین جنبه های عدالت است. عدالت اجتماعی به معنای دادن حق شایسته هر فرد در توزیع منافع در جامعه و برآوردن نیازهای اساسی افراد است. عدالت اجتماعی شامل چند عنصر است که مهم ترین آنها عبارتند از: (1) کرامت انسان و اهمیت جامعه، (2) برابری و توزیع عادلانه ثروت، (3) مقابله با ظلم و حفاظت از ضعیف در برابر قوی، (4) تامین امنیت اجتماعی و (5) رعایت حقوق اجتماعی انسان. همه این عناصر در گفتار و کردار امام علی (ع) مورد بررسی قرار گرفته است. به نظر او اعتدال و عدالت اصل راهنمای زندگی انسان است.

درخت حوزه‌های تخصصی