ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱٬۷۲۱ تا ۱٬۷۴۰ مورد از کل ۸۴٬۷۶۸ مورد.
۱۷۲۱.

مفهوم جنون و کارکردهای سیاسی و اجتماعی آن در کتاب "عقلاء المجانین"

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۲ تعداد دانلود : ۱۵۲
"عقلاء المجانین" یا خردمندان دیوانه نما بر خلاف رفتارهای عجیب خویش، دارای شخصیت و نبوغی شگفت انگیز هستند که بیان کننده عمق نگرش ایشان به انسان و جهان است. کتاب عقلاء المجانین نوشته محمد بن حبیب نیشابوری(؟-406ه) احوال اشخاص به ظاهر دیوانه، اما خردمند را جمع آوری نموده است. در این پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی به نگارش در آمده است، سعی شده تا با تحلیل محتوای حکایت های کتاب عقلاء المجانین، به کارکرد اجتماعی-سیاسی جنون در این کتاب پرداخته شود. بررسی ها نشان می دهد کارکردهای سیاسی نظیر اعتراض به رفتارهای خلیفه، پرهیز دادن اصحاب قدرت از ظلم و بی عدالتی، هشدار به حاکمان نسبت به عواقب امور، تعصب ورزیدن نسبت به گروه یا مذهبی خاص و کارکردهای اجتماعی مانند حضور فعال در اجتماع و گفت و گوی رو در رو با اشخاص مختلف، تلاش برای اصلاح اخلاق مردم، مبارزه با عقاید غلط رایج و حتی گره گشایی برای مردم با دعا برای خشکسالی از موضوعاتی است که این حکیمان و عارفان دیوانه نما در پس نقاب جنون در پی تحقق آن بوده اند. حکایت های این کتاب نشان می دهد که تظاهر به جنون برای حکیمان، رسیدن به ساحتی از آزادی بوده که کنشگری سیاسی و اجتماعی را در فضای خفقان آلود آن دوران تسهیل می کرده است. 
۱۷۲۲.

خراسانیات (4): چو شمع سوزم و پروانه وار خاموشم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۴ تعداد دانلود : ۱۴۰
روزنامه «فکرآزاد» یکی از مجلاتی است که در اواخر دوره قاجار در مشهد به مدیریت احمد بهمنیار کرمانی منتشر می شد. از شماره پیشین در «خراسانیّات» اشعاری که در این مجله منتشر و در منابع دیگر درج نشده را استقصا و براساس ترتیب زمانی سلسله وار منتشر می کنیم.  
۱۷۲۳.

پدیدارشناسی گواهی و حجیت معرفت شناختی مدعیات تجربه گران مهدوی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۲ تعداد دانلود : ۲۰۷
مساله حجیت و توجیه گواهی تجربه های مهدوی در میان مدعیان و پیروان آنها با ساده انگاری هایی همراه است. این پژوهش با عطف نظر به اشکالات شناختی و مشکلات عملی اصل تسامح معرفتی برای پذیرش مدعیات تجربه گران مهدوی، تلاش کرده تا با مقایسه پدیدار و هنجار باور پیروان تجربه گران مهدوی، نحوه تاثیرگذاری وایجاد باور در پیروان از نقطه نظر روان شناسی اجتماعی با تکیه بر نمونه هایی در حوزه مهدویت مورد بحث قرار گیرد و فاصله آن را با هنجارها و بایسته های پذیرش گواهی از منظر معرفت شناسی دینی روایت پایه، نشان دهد. یافته ها نشان داد مدعیان تجربه های مهدوی با ایجاد مرجعیت فرهمند و نفوذ اجتماعی برای خود از طریق تکیه بر بخشی از سنت، تلاش می کنند با تضعیف قوای معرفتی و خردورزی پیروان، خود را تنها منبع انحصاری اندیشه و باور دینی معرفی کنند. آنها با مدعیاتی همچون یگانه دانی و در سایه رازآلود نمودن ادعاهای خویش، مرجعیت فکری شان را برای مخاطبان غیر قابل خدشه نشان می دهند و بر همین مبنا، از راستی آزمایی و تحقیق پذیری گواهی هایشان می گریزند. اما حجیت معرفت شناختی گواهی های مدعیان این گونه تجربه ها، منوط به احراز معیارهای درون گرایانه و برون گرایانه توجیه و معیارهای سخت گیرانه تخصصی تر مانند راستی آزمایی ادعاها از طریق ارزیابی اطلاعش از امور پنهان و میزان تطابق آن با واقع، است و نیز محتوای تجربه نباید مبتنی بر وجوه سودگرایانه دنیوی و به نفع مدعی تجربه باشد.
۱۷۲۵.

روش شناسی تفسیری علامه میرحامد حسین با رویکرد ساختارگرایانه

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۱۷
معنایابی دقیق از آیات قرآن، در گرو کاربست روش صحیح معناشناسی و قواعد ضابطه مند مرتبط با آن است. هر مفسری با روش و زاویه نگاه ویژه خود به سراغ آیات می رود و مقصود کلام الهی را روشن می کند. سنجش فرایند تفسیری، شناخت نقاط قوت، ضعف و الگوگیری از کار تفسیری مفسر با کشف روش وی آشکار می شود و اهمیت بررسی و بحث از روش شناسی تفسیری عالم را نمایان می کند. علامه میرحامد حسین در کتاب بی مانند عبقات الأنوار به دلایل قرآنی امامیه بر امامت اهل بیت علیهم السلام مثل ولایت (مائده: ۵۵)، تطهیر (احزاب: ۳۳) و مباهله (آل عمران: ۶۱) پرداخته است. ازاین رو، بایسته است با توصیف و تحلیل داده های تفسیری میرحامد حسین در آیات امامت و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای مرتبط با آن، به خصوص مجموعه عبقات الأنوار در بخش آیات و روایات، درصدد روش شناسی تفسیری وی برآمد. فرایند تفسیری علامه در نگاه کلی، با دو رویکرد ساخت گرا و بافت گرا تمایزپذیر است. در رویکرد نخست، معنایابی تنها با یاری ساخت درونی آیات ممکن می شود. در رویکرد دوم، مراد از گزاره های قرآنی، با بهره گیری از بافت بیرونی برداشت خواهد شد. در این پژوهش، روش صاحب عبقات در تفسیر آیات با رویکرد ساخت گرا در دو سطح واژگان و جمله ها و شناسایی مؤلفه هایی مانند چندمعنایی و روابط معنایی، قابل پیگیری است.
۱۷۲۶.

روش شناسی علامه میرحامد حسین در اثبات صحت احادیث امامت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۱۸
اثبات صحت احادیث امامت، به ویژه در فضای مناقشات کلامی میان مذاهب اسلامی، همواره از مهم ترین مباحث حدیث پژوهی بوده است. علامه میرحامد حسین در آثار خود، به خصوص اثر ماندگار عبقات الأنوار، به شیوه ای نظام مند و چندلایه به دفاع از اعتبار این روایات براساس مبانی و قواعد سنیان پرداخته و از روش های متنوعی بهره جسته است. مسئله اصلی این پژوهش، شناسایی و تحلیل دقیق الگوهای روشی او در اثبات صحت احادیث امامت است. این تحقیق با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر پایه بررسی منابع کلامی ایشان به استخراج، دسته بندی و تحلیل روش وی پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد علامه میرحامد حسین در پنج محور عمده به اثبات صحت حدیث پرداخته است؛ صحت مبنایی (بررسی رجالی و سندی مطابق قواعد علوم حدیث)، صحت اقراری (استناد به اذعان عالمان به صحت روایت، اعم از تصریح به صحت، روایتگری آن در کتبِ صحیح نگار و ارسال مُرسَل)، صحت احتجاجی (تمسک به روایت در مقام استدلال)، صحت توصیفی (به کارگیری روایت در قالب توصیف) و صحت همسانی (انتقال حکم صحت از سند مشابه). تحلیل این روش ها نشان می دهد وی با ترکیب استدلال های نقلی و روشی، منظومه ای جامع از مبانی صحت حدیث را ارائه کرده که می تواند الگویی برای مطالعات مشابه در اثبات روایات باشد.
۱۷۲۷.

تأویل عرفانی ازمنه مقدس قرآنی، بررسی موردی: آراء فناری و تلقی او از آموزه «یوم» ابن عربی(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۷ تعداد دانلود : ۱۰۷
در قرآن کریم مقاطعی از زمان ذکر شده که دارای ویژگی‌های خاصّی هستند. مانند «یوم رب»، «یوم ذی المعارج»، «یوم القیامه» و «لیله القدر». از این زمان‌ها با عنوان کلّی «ایّام الهیه» یاد می‌شود. تفسیر و تأویل این ازمنه از گذشته محل بحث و مناقشه میان مفّسرین، متکلّمین و حکمای الهی بوده است. مسأله محوری این مقاله، فهم دقیق‌تر این ازمنه بر پایه تلقی شارحان مکتب ابن عربی به ویژه فناری از واژه کلیدی "یوم " است. پس پرسش این است که : تاویل عرفانی ازمنه مقدس قرآنی بر اساس تلقی عرفا از یوم و لیل چگونه است؟ بر اساس کلام خود ابن عربی و انعکاس آن در آرای فناری، درمی‌یابیم که: یوم، شامل هر مقطعی از هستی است که در آن ظهور و خفائی صورت پذیرفته باشد؛ لذا ظهورش همان نهار و باطنش لیل است. این پژوهش با رویکردی هستی شناسانه به درک عمیق‌تری از ایام الهیه نائل شده و هر کدام از این مقاطع را به عنوان یومی از ایام الهی تلقی کرده است، نتیجه این که در هر کدام از آن‌ها یا حقیقتی ظاهر و سپس در بطون می‌رود و یا در پنهان بوده و ظاهر می‌شود. تنها تفاوت این ایام درکمیت و طولانی یا کوتاهی نسبی آن‌ها است.
۱۷۲۸.

معامله با انگیزه نامشروع و آثار فقهی آن، با رویکردی بر آرای امام خمینی (ره)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۳۴
در فقه، اصل بر صحت و لزوم معاملات است و طرفین بر اساس اصل حاکمیت اراده می توانند شرایط و ماهیت معامله را تعیین کنند. پرسش اصلی این است که اگر متعاملین با انگیزه ای نامشروع - ولی بدون قصد صریح حرام یا توافق قبلی بر آن - اقدام به معامله نمایند، آیا باز هم می توان به صحت و لزوم آن حکم داد و به اصل حاکمیت اراده تمسک کرد؟ همچنین، افزون بر حکم وضعی، آیا شارع مقدس با انعقاد چنین معاملاتی موافقت کرده و ازنظر تکلیفی آن را مجاز می داند؟ این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با محوریت آرای امام خمینی، به بررسی این مسئله می پردازد. یافته ها نشان می دهد که امام خمینی در عقود لفظی، معامله با انگیزه نامشروع را حرام و باطل می داند، اما در معاملات معاطاتی (بدون لفظ) قائل به صحت است. در مقابل، دیدگاه مشهور فقها، صحت همراه با کراهت اینگونه معاملات است. با توجه به نقش روزمره معاملات در جوامع، پاسخ به این پرسش از اهمیت ویژه ای برخوردار است .
۱۷۲۹.

کاربست استعاره های مفهومی در نفس شناسی ابن سینا(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۶ تعداد دانلود : ۵۷
استعاره های مفهومی برخلاف نگاه سنتی و کلاسیک که صرفاً به حوز ه ادبی و بلاغی محدود می شدند، در نگاه معاصر قلمرویی گسترده یافته اند. امروزه استعاره مفهومی به عنوان ابزاری ارزشمند نقش مهمی در شناخت حقایق و امور انتزاعی ایفا و فهم مباحث پیچیده را برای عموم آسان تر می کند و به مدرس و یادگیرنده کمک می کند تا ساختار مفهومی را بسازند و نقد کنند. ازاین منظر استعاره با تکیه بر ساخت واژه ها و اطلاعات پیشین، به درک و بازنمایی پدیده های ناآشنا کمک شایانی می کند. هرچند تعبیر «استعاره مفهومی» تعبیری نو است، در عبارات فلاسفه و عارفان اسلامی برای تفهیم و تبیین مفاهیم متافیزیکی به کاررفته است؛ دراین خصوص نگاه ابن سینا به مقوله نفس و حقیقت آن، حاوی طرح واره های جذاب و گیرایی است؛ لذا در این تحقیق به روش توصیفی تحلیلی به پاسخ این پرسش پرداخته شده است: ابن سینا در راستای کمک به درک و شناخت از نفس، از چه استعاره هایی استفاده کرده است؟ با مراجعه به عبارات و آثار وی استعاره هایی مانند: «نفس قدرت و قوه است.» ، «نفس ظرف و حجم است.» ، «نفس پرنده است.» و «نفس لوح نقاشی است.» قابل مشاهده است که در این مقاله معرفی و تحلیل شده اند.
۱۷۳۰.

مرور نظام مند مطالعات حوزه قمار و شرط بندی در ورزش ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۱ تعداد دانلود : ۱۹۵
تحقیقات زیادی با رویکرد قمار و شرط بندی در حوزه ورزش ایران انجام شده است، این مهم زمینه را برای بررسی وضعیت این تحقیقات، یافته ها و رویکرد آن ها به خصوص از نظر اخلاقی فراهم نموده است. این مطالعه با هدف مرور نظام مند مطالعات حوزه قمار و شرط بندی با تمرکز بر رویکرد ورزش ایران انجام شده است. روش تحقیق از لحاظ ماهیت کیفی و از نظر هدف کاربردی است که از جنس مطالعات ثانویه و با رویکرد نظام مند بوده است. نمونه پژوهش شامل مقالات و پایان نامه های انجام شده در ایران با کلیدواژه های قمار، شرط بندی، لاتاری، گروبندی، شانس و بخت آزمایی در بازه زمانی 1344 تا 1402 به تعداد 70 مقاله و پایان نامه از بانک های اطلاعاتی sid, Magiran, Noormags, Ensani, Elmnet, Irandoc بوده است. نمونه های تحقیق بر اساس وضعیت کلی ساختاری، عملکردی، شناختاری و استنادی مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار تحقیق فهرست محقق ساخته ای بود که روایی آن توسط نخبگان و پایایی آن توسط مصححان مورد تائید قرار گرفت. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزارهای اس پی اس اس نسخه 22 و نقشه ذهنی نسخه 10 بهره گرفته شده است. نتایج تحقیق بیانگر آن بود که در سال های اخیر روند چاپ مقالات افزایشی بوده است و اکثریت محققان در این حوزه مردان دارای تحصیلات حقوقی بوده است. غالب پژوهش ها فاقد روش شناسی و یافته های تحقیق بوده است. در تعداد قابل توجهی از مقالات به پدیده قمار به عنوان یک پدیده غیر اخلاقی نوظهور نگریسته شده و تلاش در جهت مقابله و تحریم آن با وضع قوانین یا اصلاح قوانین پرداخته شده و ابزار گردآوری اکثر مقالات روش اسنادی و کتابخانه ای بوده است.
۱۷۳۱.

عصمت امام در باور شیعیان نخستین(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۶ تعداد دانلود : ۱۰۳
سخن گفتن از بن مایه باورهای امامیه در سده نخست هجری ،از جمله مسائل پر چالش در تاریخ کلام شیعه به شمار می آید .در این میان باور به عصمت امامان شیعه یکی از بحث برانگیزترین ویژگی های این جریان در دوره یاد شده است برای سنجش اعتبار تاریخی این عقیده در سده نخست هجری،یکی از روش موثر کاوش در بازتاب های اجتماعی این باور بررسی کنش های پیروان اهل بیت است.با توجه به اینکه در این دوره باورهای کلامی بیشتر در قالب منازعات اجتماعی و سیاسی نمود یافته اند ، این جستار می کوشد با تمرکز بر نقاط تلافی گفتمان امامیه و جریان های رقیب در عرصه اجتماع ، به بازشناسی مفهوم عصمت د راندیشه شیعیان نخستین بپردازد.جستار حاضر نشان خواهد داد که باور به عصمت امام ، هر چند در سده نخست هجری بخشی از معتقدات شیعیان بوده است،اما به دلیل تکوین اصطلاحات تخصصی دانش کلام در سده دوم هجری ، این باور غالبا با تغییراتی متفاوت و در قالب هایی غیر اصطلاحی ابراز شده است.
۱۷۳۲.

نقش وراثتی و تربیتی أم البنین (س) در شکل گیری و رشد شخصیت حضرت عباس(ع)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸۴ تعداد دانلود : ۳۰۸
ام البنین(س) در شکل گیری و رشد شخصیت حضرت عباس(ع) نقش مؤثری داشته است. این مقاله با روش توصیفی- اکتشافی به بررسی این نقش پرداخته تا نشان دهد که چگونه عوامل وراثتی و تربیتی در کنار هم می توانند به شکل گیری شخصیت های بزرگ و برجسته منجر شوند. نتایج این پژوهش نشان می دهد حضرت عباس(ع) به دلیل تربیت یافتگی در مکتب علی(ع) و مادرش ام البنین(س) و همچنین تأثیرات وراثتی از این بانوی بزرگوار که از خانواده ای اصیل و شریف عرب و واجد فضایل و ویژگی های برجسته انسانی، اسلامی و اخلاقی و روحی بود به یکی از نمونه های بارز شجاعت، بصیرت، وفاداری و اطاعت پذیری تبدیل شده است. این نتایج می تواند برای فهم بهتر نقش خانواده و تربیت دینی در شکل گیری شخصیت های برجسته و همچنین الگوگیری در تربیت نسل های آینده مفید باشد.
۱۷۳۳.

Discourse Analysis of the "Gharrāʼ" Sermon of Nahj al-Balāghah Based on Norman Fairclough’s Theory(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۵ تعداد دانلود : ۹۷
Nahj al-Balāghah is an exalted masterpiece in Islamic literature and Arabic rhetoric, profoundly influenced by the revelatory teachings of the Holy Quran. The " Gharrāʼ " sermon within it stands as a refined example of the integration of linguistic elements, religious hegemony, and Islamic-epistemological ideology, which, in discourse analysis, manifests as a social thought and identity-building process. This study aims to explore the discursive structures and content layers within the sermon, adopting a descriptive-analytical approach within the framework of Fairclough’s theory across three domains: "Description, interpretation, and explanation." It delves into the rhetorical-syntactic, intertextual, situational, and dominant ideological mechanisms. The findings, in the descriptive and interpretative levels, indicate that Imam Ali (AS) speaks from the depth of his being, employing rhetorical devices and robust syntactic arrangements in his sentences. Through pure and sometimes harsh truths and admonitions about the afterlife, he brings the listener into the hidden recesses of their soul, such that in the context of a funeral procession, his words create a spiritual resonance with the divine verses, making the listener not only overwhelmed with emotions and feelings but also transcending their rational faculties. Ultimately, this results in tears of sorrow and comprehension, physically manifesting as tremors in the listener. In the explanatory domain,with a critical outlook on human negligence and the pursuit of carnal desires and satanic temptations, the sermon emphasizes the necessity of reminders and warnings for the heedless,with the dominant hegemony being based on the ideology of warning, awakening, and the remembrance of the origin and resurrection.
۱۷۳۴.

بررسی فقهی ماده 1 قرارداد اجرایی مضاربه بانکی و صحت سنجی مضاربه با اشخاص حقوقی(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۰ تعداد دانلود : ۱۶۵
بی تردید مضاربه بانکی برگرفته از مضاربه اسلامی بوده و تلاش قانون گذار بر رعایت اصول حاکم بر این قرارداد از دیدگاه اسلام است؛ اما با نظر به ماده نخست قرارداد اجرایی مضاربه بانکی، مصوب در تاریخ 19/8/1394 شورای پول و اعتبار، روشن می شود که افزون بر اشخاص حقیقی، این امکان فراهم شده که شخص حقوقی نیز به عنوان عامل یا مالک، ایفای نقش کند. حال سوال مطرح این است که آیا شرایط مندرج در فقه برای عامل و مالک، قابلیت انطباق بر شخص حقوقی را دارد؟ و آیا مضاربه با شخص حقوقی می تواند شرعی باشد؟ در این نوشتار که با روش توصیفی-تحلیلی نگاشته شده است با بررسی اقوال و ادله فقهای عصر حاضر به صحت سنجی مضاربه با شخص حقوقی پرداخته و این نتیجه حاصل شده است که شخص حقوقی خود صلاحیت انعقاد عقد مضاربه را نداشته، اما مدیران و سرپرستان این اشخاص، بنا بر دیدگاه نمایندگی قانونی که مدیران به مثابه ی ولی این اشخاص اند و نمایندگی ارگانیک که مدیران از ارکان اشخاص حقوقی اند، می توانند به عنوان قائم مقام آنها به انعقاد قرارداد مضاربه بپردازند؛ همچنین شخص حقوقی همانند شخص حقیقی صلاحیت تملک اموال را داشته و بر این اساس عنوان مفلس نیز بر او مترتب می شود.
۱۷۳۵.

بررسی تفسیری آیات مربوط به اهل کتاب در سوره بقره با تأکید بر تناسب لفظی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۸ تعداد دانلود : ۲۰۷
مسئله تناسب آیات قرآن کریم با یکدیگر به مثابه یکی از مباحث ارزشمند علوم قرآنی از دیرباز تاکنون به گونه ای رو به تزاید مطمح نظر اندیشمندان جهان اسلام بوده و توانسته است جای خود را در منظومه فکری بسیاری از مفسران معاصر همچون آیت الله جوادی آملی باز کند. این پژوهش که با توجه به نوع آن، بنیادی است و بر مبنای سؤال ها و اهداف با مراجعه به منابع کتابخانه ای به روش تحلیل اسنادی، به بررسی تفسیری آیات مربوط به اهل کتاب در سوره بقره با تأکید بر تناسب لفظی در تفسیر تسنیم پرداخته، بر آن است با اثبات این تناسب، در عمل به کسانی که سبک قرآن را پراکنده می دانند، پاسخ گوید. از این رو بعد از بیان مفهوم شناسی تناسب و پرداختن به تعاریف و اصطلاحات، اقسام تناسب لفظی در آیات مربوط به اهل کتاب همچون پاسخ به سوال، تاکید، تقیید اطلاق، تخصیص عمومیت و بیان مصداق بیان شده است.
۱۷۳۶.

تأثیر مهدی باوری در خودسازی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۷ تعداد دانلود : ۶۲
باور به امام مهدی (عج) و ظهور ایشان تأثیرات عمیقی بر فرآیند خودسازی فردی و اجتماعی دارد. این باور، نیروی محرکه ای است که می تواند به خودسازی اخلاقی، افزایش انگیزه در مسیر رشد و تعالی و تقویت صبر و امیدواری کمک کند. جامعه منتظر با تأسی به امام زمان (عج) می تواند به یک پایگاه علمی و فکری تبدیل شود و در مقابل بدعت ها و انحرافات ایستادگی کند. انتظار فرج و باور به ظهور امام مهدی (عج) امید و انگیزه قوی برای حرکت در مسیر کمال و خودسازی ایجاد می کند. اعتقاد به مهدویت، فرد را به سمت خودسازی اخلاقی و دوری از ناهنجاری ها سوق می دهد. این باور، فرد را به تلاش برای کسب فضایل اخلاقی و دوری از رذایل ترغیب خواهد کرد. انتظار برای ظهور امام زمان (عج)، صبر و استقامت در برابر مشکلات و سختی ها را افزایش می دهد که به فرد کمک می کند تا در مسیر خودسازی با جدیت و پشتکار بیشتری گام بردارد. در فرهنگ مهدوی، انتظار به معنای آمادگی برای ظهور و مبارزه با ظلم و فساد است. این باور، روحیه جهاد و مبارزه با نفس و عوامل بازدارنده در مسیر خودسازی را تقویت می کند. مقاله حاضر با روش تحقیق توصیفی و استناد به منابع کتابخانه ای، رابطه مهدی باوری و خودسازی را بررسی می کند. مهدی باوری، نیروی محرکه قوی برای خودسازی و حرکت به سوی کمال است. این باور با ایجاد انگیزه، امید، صبر و آگاهی، فرد را در مسیر رشد و تعالی یاری می کند.  
۱۷۳۷.

بررسی مقایسه ای روش شناسی علم الکلمه و علم اللسان در حوزه فهم متن (براساس نظریه روح المعانی)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۶۸
در عربی، اصطلاح «علم اللسان» به طور گسترده ای معادل زبان شناسی در نظر گرفته می شود. در «علم اللسان»، تمرکز عمدتاً بر بُعد مادی زبان یا «لسان» است که متکی بر صورت های لفظی و ابزار بیان می باشد. هرچند این رویکرد در تحلیل ساختارهای زبانی مؤثر است، اما تمامیت حقیقت یک «کلمه» را آشکار نمی کند، چرا که از مراتب غیرمادی و باطنی آن غفلت می شود. در حکمت متعالیه و قرآن، کلمه واجد «روح معنا»ست که از مراتب عالی معنای شهودی–الهی و عقلی آغاز شده و تا مراتب مثالی و مادی امتداد می یابد. نبود رویکردی که این مراتب را به صورت یکپارچه ببیند، خلأیی نظری در مطالعات زبان ایجاد کرده است.این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و در چارچوب حکمت متعالیه، به واکاوی مفهومی «کلمه» و «لسان» در منابع قرآنی و فلسفی می پردازد و بر مبنای نظریه «روح المعانی» مراتب سه گانه مادی، مثالی و عقلی کلمه را طبقه بندی می نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد که در «علم الکلمه»، برخلاف مسیر رایج لسانیات که از لفظ به معنا حرکت می کنند، جهت فهم زبان از معنای شهودی الهی و معنای عقلی (روح المعانی) آغاز می شود و سپس به مراتب نازل آن، از جمله لفظ ظاهری، نزول می کند. این رویکرد، ضمن پذیرش اهمیت مرتبه لفظی، امکان تبیین پیوستگی طولی میان ساحت های مادی و فرامادی زبان را فراهم می سازد و متن را به ویژه در متونی چون قرآن کریم از آسیب های معنایی ناشی از پیش فرض های تاریخی و ذهنی مفسر مصون می دارد و می تواند مبنایی برای بازسازی مفاهیم قرآنی و توسعه نظریه های معنامحور در علوم انسانی فراهم آورد.
۱۷۳۸.

بررسی جایگاه معرفتی دین در فلسفه کندی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۷ تعداد دانلود : ۲۶۸
بررسی مواجه فیلسوفان مسلمان با سنت عقلانی یونان و نقش تأثیر دین بر فلسفه ورزی آنها یکی از موضوعات مهم در تاریخ فلسفه اسلامی است. در این میان، کندی نقشی کلیدی در انتقال و تلفیق این سنت با تفکر اسلامی ایفا کرده است. کندی در برخی از مسائل فلسفی متأثر از آموزه های دینی بوده است. در این نوشتار با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی، نقش دین در شکل گیری مناسبات فلسفی کندی مورد بررسی قرار گرفته و میزان موفقیت کندی در پیوند آموزه های دینی با فلسفه یونانی و نحوه عبور او از مرزهای عقلانیت یونانی در چارچوب باورهای دینی اش تبیین شود. بر همین اساس مشخص می گردد که در فلسفه کندی، دین جایگاه معینی نداشته و تأثیرپذیری او از اندیشمندان یونانی به صورت پراکنده و جزیره ای بوده است. به همین دلیل، کندی در برخی مواضع به عنوان یک متکلم و در موارد دیگر به شیوه فیلسوفانه عمل می کند. این رویکرد دوگانه نشان دهنده آن است که تأثیر پذیری او از اندیشه یونانی همواره منسجم و نظام مند نبوده و در نهایت نمی توان نسبت و رابطه مشخصی میان دین و فلسفه در آثار کندی برقرار نمود. تلاش کندی نهایتا در راستای سازگار نشان دادن دین و فلسفه بوده است.
۱۷۳۹.

ارزیابی دیدگاه های کلامی درباره رابطه توحید افعالی و افعال انسانی مبتنی بر صمدیّت الهی از منظر آیت الله جوادی آملی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۹ تعداد دانلود : ۸۷
رابطه میان توحید افعالی خداوند متعال و افعال انسان و وجه جمع میان این دو یکی از مهم ترین موضوعات در جهان بینی توحیدی است. یافته های پژوهش نشان داد که وجوه جمع جبر، تفویض، علت قریب در برابر علت بعید و علت اعدادی در برابر علت حقیقی راهکارهایی هستند که با صمدیّت الهی سازگاری ندارند. تنها وجه جمعی که با صمدیّت خداوند قابل تبیین است، ارجاع علیّت انسان در افعال خود به مظهریت و تشأن است. همانگونه که انسان بر اساس صمدیّت الهی در هستی خود مظهر خداوند متعال است، در افعال خود نیز مظهر و مرآت افعال الهی خواهد بود. از این رو افعال انسان با حفظ جنبه اختیاری آن در پرتو افعال خداوند متعال و وجود او تحلیل و تفسیر می شوند. در این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی دیدگاه متکلمان را ناظر به کارکردهای صمدیّت الهی در تبیین رابطه میان توحید افعالی و افعال انسان مورد ارزیابی قرار می دهیم.
۱۷۴۰.

The Truth about the Alterability or Inalterability of the Qur’an and the Biblical Scriptures(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۳۹
The Christian Holy Scripture consists of two parts: "The Old Testament and the New Testament." Jews accept only the Old Testament as their sacred scripture. The sacred book of Muslims is the Qur’an. Since these books serve as the primary sources of their respective religions, proving their susceptibility to alteration or their immunity from it directly affects the credibility of those religions’ teachings, as well as the authority of these texts in distinguishing truth from falsehood. In this study, using an analytical–descriptive method, we address the question of what the reality is regarding the alterability or inalterability of these sacred texts, and we compare them in this regard. The findings show that the Bible, based on its own internal textual inconsistencies and also in light of Qur’anic verses, has undergone alteration and change. Some believe the Biblical scriptures are inerrant and unaltered, but this is incorrect, because their most important argument, divine inspiration of the Biblical text, suffers from problems such as circular reasoning. As for the Qur’an, according to all Islamic scholars, no alteration has occurred in it. While some Muslim scholars, based on certain narrations, have argued for omission in the Qur’an, such narrations cannot establish the claim. This is because those narrations point instead to misinterpretation, or to differences in the arrangement of surahs between the time of revelation and the present Qur’an, or they are set aside due to definitive evidence confirming the Qur’an’s protection from alteration.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان