ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۴۶۱ تا ۴۸۰ مورد از کل ۲۹٬۰۰۸ مورد.
۴۶۱.

راهکارهای حل تفاوت ظاهری سیره و سخن امام صادق علیه السلام در تبری از مخالفان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۵۲
تبری از مخالفان یکی از آموزه های مهم شیعی است که در قرآن و سنت نیز بر آن تأکید فراوانی شده است. به عنوان مثال در سخنان امام صادق(ع) بر آن سفارش شده است. لیکن در معاشرت امام صادق با مخالفان تبری به چشم نمی خورد بلکه حضرت با آنان رفتار شایسته و معاشرت نیکویی داشته است. همین امر موجب چالش شده و زمینه تضاد میان سخن و رفتار امام در ارتباط با مخالفان را موجب شده است. در تحقیق پیش رو تلاش شده با روش توصیفی-تحلیلی و باهدف تبیین نفی تعارض میان رفتار و سخن امام صادق(ع) در تبری از مخالفان به راهکارهایی در جهت ایجاد سازگاری میان آن دو اقدام نماید. با بررسی سخنان و رفتار امام صادق(ع) روشن شد که برخی از راهکارها همچون زمان شناسی، دشمن شناسی و تقیه مداراتی راه حل مناسبی جهت برطرف نمودن تضاد و تقابل میان سخن و رفتار امام صادق(ع) در تبری از مخالفان است.
۴۶۲.

واکاوی معنا و مفهوم امنیت در برخی از حکایت های قابوس نامه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۸۸
«قابوس نامه» تألیف امیر عنصرالمعالی کیکاووس بن اسکندر از امرای دانشمند آل زیار است. وی این کتاب را در سال 475ق به عنوان پندنامه ای برای تربیت فرزند خویش گیلان شاه درباره رسم زندگانی و حکمرانی در چهل و چهار باب با نثری ساده نگاشت که نکته های سودمندی پیرامون مسائل مختلف اخلاقی، اجتماعی و تاریخی دارد. هدف از انجام این پژوهش پاسخگویی به این سؤال است که چرا در درون پاره ای از حکایات عنصرالمعالی پرداختن به مفهوم امنیت القا می شود؟ فرضیه حاصله چنین است که این امیر زیاری قصد داشت تا با بیان چنین اندرزهایی در قالب حکایات شیرین و مستند مفهوم امنیت را به روشنی و با زبانی ملایم تر به مردمان زمانه خویش بفهماند تا بدین صورت، بتواند اقدامی مهم در خصوص برقراری امنیت در جامعه انجام دهد. این مقاله پس از توصیف حکایات با استفاده از روش کتابخانه ای ابعاد گوناگون این موضوع را درباره امنیت بررسی و تحلیل می نماید. یافته ها نشان می دهد که، این حاکم خردمند مهم ترین مؤلفه های امنیت را در تبعیت از فرمانروایان، پیروی پادشاهان از خداوندمتعال، احترام به پدر و مادر، تشکیل خانواده و نیز داشتن سپاهی نیرومند، حراست از اموال و نحوه رویارویی با دشمنان می داند. بنابراین با توجه به تازگی موضوع ضرورت دارد تا در این زمینه تحقیقی علمی انجام پذیرد.
۴۶۳.

بررسی محتوایی رساله موسیقی امیرخان کوکبی گرجی با نگاهی تطبیقی به بهجت الروح عبدالمؤمن بن صفی الدین و رساله موسیقی عبدالرحمن بن سیف غزنوی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۵ تعداد دانلود : ۸۶
رساله موسیقی امیرخان کوکبی گرجی، موسیقی دان و نوازنده درباری دوره شاه سلطان حسین صفوی، یکی از آخرین رسالات مهم موسیقی تألیف شده در عصر صفوی است که نمایانگر نخستین مرحله های گذار در تاریخ موسیقی ایران از نظام مقامی به دستگاهی است. این رساله یک دیباچه بسیار مفصل و دو بخش دارد؛ بخش اول در پانزده باب در نظریه موسیقی است و بخش دیگر بیشتر به بحور اصول، ادوار ایقاعی و تصانیف ساخته این مصنّف و دیگر تصنیف سازان معاصر او اختصاص دارد. این پژوهش با هدف تحلیل محتوای این رساله و سنجش جایگاه آن در تداوم سنت رساله نویسی موسیقایی ایران، به بررسی تطبیقی آن با دو متن برجسته پیش از خود بهجت الروح اثر عبدالمؤمن بن صفی الدین و رساله عبدالرحمن بن سیف غزنوی می پردازد. رویکرد پژوهش توصیفی-تحلیلی است؛ همچنین داده های نسخه شناختی و محتوایی رساله ها گردآوری و سپس بر اساس مقایسه ابواب و ساختارهای نظری تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد امیرخان با بهره گیری از مبانی نظری عبدالقادر مراغی و تأثیرپذیری از دو رساله پیش گفته، نظامی منسجم تر و درعین حال ساده تر از موسیقی نظری صفوی عرضه کرده است. تأکید بر مفاهیمی چون «بانگ»، «شدود»، «بحور اصول» و به ویژه «گوشه» بیان کننده آگاهی مؤلف از تحولات موسیقایی زمانه خویش و پیوند اندیشه او با جریان دستگاهی متأخر است. در تطبیق با رسالات صفی الدین و غزنوی، تفاوت نگرش امیرخان در تنظیم منطقی ابواب و کاستن از عناصر فراموسیقایی، از عقلانیت بیشتر و گرایش به تحلیل تجربی موسیقی حکایت دارد؛ درنتیجه، رساله امیرخان کوکبی گرجی را می توان حلقه پیوند سنت نظری موسیقی مقامی عصر صفوی با موسیقی دستگاهی پساصفوی دانست؛ اثری که ضمن بازتاب افول دربار صفوی، استمرار حیات فکری و زیبایی شناختی موسیقی ایران را در قرن دوازدهم هجری نشان می دهد.
۴۶۴.

میراث رضاشاهی در کتاب های درسی تاریخ پهلوی: رویکردی نشانه شناختی به بازنمایی قدرت و هویت(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۳ تعداد دانلود : ۸۲
این پژوهش با رویکردی کیفی و نشانه شناسی انتقادی به تحلیل بازنمایی های تصویری از رضاشاه در کتاب های درسی تاریخ دوره پهلوی در تمامی مقاطع تحصیلی می پردازد و می کوشد سازوکارهای ایدئولوژیکی را که از طریق آن ها قدرت سیاسی و هویت ملی گرایانه به دانش آموزان منتقل می شود، آشکار سازد. مسئله پژوهش آن است که تصاویر کتاب های درسی تنها بازتاب رویدادها و شخصیت های تاریخی نیستند، بلکه متونی ایدئولوژیک اند که در لایه های ثانویه معنایی، پیام های هژمونیک دولت را بازتولید می کنند؛ این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال است که تصاویر کتاب های درسی تاریخ پهلوی چگونه با بازنمایی مدرنیته، اقتدار رضاشاه و الگوهای نظم و اطاعت، در مقام یک دستگاه ایدئولوژیک به تثبیت گفتمان رسمی دولت پهلوی در ذهن دانش آموزان عمل می کنند؟ چهارچوب نظری پژوهش بر مفاهیم دلالت مرتبه نخست و دوم رولان بارت و نظریه «دستگاه های ایدئولوژیک دولت» لویی آلتوسر استوار است؛ بر این اساس، تصاویر در سه سطح «میراث تجددی» (نوسازی و مدرنیزاسیون)، «میراث شخصیتی» (چهره و اقتدار فردی) و «میراث رفتاری» (نظم و مناسک اجتماعی) تحلیل می شوند. منابع اصلی پژوهش مجموعه کتاب های درسی تاریخ پهلوی است که از طریق کتابخانه دیجیتال آیت الله بروجردی و سایر پایگاه های اسنادی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهند که تصاویر رضاشاه در این متون با حذف تضادهای اجتماعی و سیاسی، چهره ای قهرمانانه و معمارگونه از وی ارائه داده و در خدمت تثبیت گفتمان ملی گرایانه و دولت محور پهلوی قرار می گیرند. پژوهش حاضر با پرکردن خلأ موجود در مطالعات تاریخ آموزش، به فهم عمیق تر پیوند میان تصویر، ایدئولوژی و ملت سازی در ایران معاصر یاری می رساند.
۴۶۵.

امکان سنجی جعل و بازسازی هماهنگ تاریخ اسلام در دوره عباسیان؛ نقد نظریه های تجدیدنظرطلبانه با تکیه بر منابع غیراسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۶۹
دیدگاه های تجدیدنظرطلبانه بر آن اند که اسلام یک جنبش یهودی-مسیحی بود که در مناطق شمالی تر شکل گرفت و بعدها توسط عباسیان به عنوان دینی با مرکزیت مکه بازنویسی شد؛ لذا تکیه بر منابع اسلامی برای بررسی هویت و تاریخ این آیین نیز با چالش جدی مواجه است. این پرسش پژوهش در صدد آن است که وقوع چنین جعل گسترده ای را توسط حکومت عباسی امکان سنجی نماید. پرسش اصلی این است که آیا اساساً عباسیان از زیرساخت های مورد نیاز برای چنین اقدام عمده و مهمی برخوردار بودند تا حدی که بتوانند روایات سنتی اسلام را بازنویسی یا آیین جدیدی تحمیل کنند؟ روش تحقیق مبتنی بر تحلیل منابع غیراسلامی هم عصر عباسیان و متأخر از آنان و گزارش هایی درباره برخی شواهد مادی است. یافته ها نشان می دهند که ناپایداری سیاسی ناشی از تفرقه های داخلی، رقابت های خانوادگی و شورش های منطقه ای، انسجام خلافت را تضعیف کرده بود. گستردگی جغرافیایی امپراتوری نیز، همراه با تنوع فرهنگی و سیاسی جوامع غیرعرب یکسان سازی روایی را غیرممکن می ساخت. از سوی دیگر تنوع مذهبی و قومی در میان اعراب، موجب ایجاد شبکه های روایی مستقل شده بود. همچنین تعاملات سیاسی، تجاری و فرهنگی با بیزانس، پارسیان و ارمنیان، آگاهی گسترده از روایت سنتی اسلام را تقویت می کرد. شواهد مادی، از جمله نسخه های کهن قرآن های کشف شده و کتیبه های اموی نیز تثبیت زودهنگام هویت اسلامی و وجود این موانع را تأیید می کنند. نتیجه کلی این است که موانع ساختاری و شواهد مادی، امکان جعل یا بازنویسی تاریخ اسلام را توسط عباسیان به شدت محدود و نامحتمل می سازند.  
۴۶۶.

تدبیر حفظ الصحه اطفال در ایران عصر صفوی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۷۴
از جمله موضوعات مغفول در حوزه مطالعات تاریخ اجتماعی ایران، مطالعه و بررسی تدابیر صحی و درمانی در بین گروه های مختلف سنی به ویژه اطفال است. بر همین اساس، پژوهش حاضر درصدد پاسخ گویی به این سؤال است که در جامعه ایران عصر صفوی، از چه تدابیری برای حفظ صحت و از چه روش هایی برای درمان انواع بیماری های اطفال استفاده می شد؟ پژوهش حاضر مطالعه ای میان رشته ای در دو حوزه تاریخ و پزشکی است. متناسب با ماهیت موضوع، داده ها و مطالب لازم براساس روش کتابخانه ای و از طریق مراجعه به انواع منابع، به ویژه نسخ خطی طبی گردآوری شده است. شکل ارائه مطالب به صورت توصیفی-تحلیلی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که برخلاف منابع تاریخی و سفرنامه ها، منابع طبی اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت اطفال در عصر صفوی به دست می دهند. متناسب با نظام طبی مبتنی بر اخلاط چهارگانه، رویکرد شناختی (علت شناسی) و رفتاری (تدابیر مراقبتی و روش های درمانی) در مقابله با انواع بیماری ارائه شده است. با توجه به ضعف بدنی در هنگام تولد، مراعات تدابیر مراقبتی و بهداشتی نقش مهمی در حفظ صحت طفل داشت. بدن طفل در معرض ابتلا به انواع بیماری ها قرار داشت. ضمن توصیه به مراعات تدابیر پیشگیرانه، متناسب با نوع بیماری، وضعیت بدنی و سن طفل، کاربرد انواع دارو در اشکال مختلف و اغلب به شکل استفاده خارجی تجویز می شد. با توجه به نیاز جامعه امروز برای آشنایی با تدابیر صحی و مراقبتی اطفال، شناسایی و تبیین دیدگاه های اطبا در دوره های مختلف تاریخی می تواند سودمند و کاربردی باشد.
۴۶۷.

بازنمایی جایگاه آب در تاریخ نگاری حسن قمی: از قنات تا قداس ت(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۹۰
در تاریخ قم حسن بن محمد قمی (متوفای ۴۰۶ق)، آب از یک عنصر طبیعی فراتر رفته و به پدیده ای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی تبدیل می شود. پرسش اصلی آن است که قمی، آب را در سه سطح مادی، سیاسی و نمادین چگونه بازنمایی می کند؟ در سطح مادی، او به قنات ها، اراضی آبی و شیوه های بهره برداری می پردازد؛ در سطح سیاسی، آب را ابزاری برای تنظیم قدرت و کسب اعتبار اجتماعی می داند؛ و در سطح نمادین، مفاهیمی چون تطهیر، برکت و شفا را برجسته می سازد. تقدس چشمه ها، پیوند آب با شخصیت های مقدس و آیین هایی مانند استسقا و قربانی نیز چگونگی تبدیل اضطراب کم آبی به کنش جمعی را نشان می دهد. اقدامات عمرانی حاکمان - از احیای قنات ها تا گسترش منابع آبی - هم زمان کارکرد عمومی و نقش اعتبارساز داشته و «دعای خیر» مردم، نمادی از پیوند قدرت و قداست است. همچنین آیین ها و نمادهایی چون «سقّای کربلا» و «الماء غسان» حافظه جمعی و هویت ایرانی - اسلامی را حول آب سامان داده و آن را به بستر فرهنگی مشترک میان ساکنان و مهاجران بدل می کنند. در نتیجه، قمی جامعه سده چهارم هجری را در تعاملی چندلایه با آب ترسیم می کند؛ از ساختار بهره برداران تا تقدس بخشی به منابع آبی که منظومه ای فرهنگی - زیستی را پدید آورده است. از این منظر، تاریخ قم نمونه ای پیشامدرن از تاریخ نگاری محیط زیستی است که نسبت انسان و طبیعت را در پیوند با معانی جغرافیایی، سیاسی و فرهنگی - دینی تبیین می کند.
۴۶۸.

رویکرد انتقادی در تاریخ نگاری عصر ایلخانی (مطالعه موردی واقعه سقوط بغداد)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷۳ تعداد دانلود : ۱۱۴
واقعه ی سقوط بغداد از مهم ترین و تأثیرگذارترین رویدادهای قرن هفتم هجری به شمار می رود که پیامدهای عمیق سیاسی، فرهنگی و فکری در سراسر جهان اسلام برجای گذاشت. هر یک از مورخان این دوره، این حادثه را از دیدگاه و منظر خاص خود، متأثر از زمینه های فکری و روش شناختی خویش روایت کرده اند. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش تاریخی و بر پایه ی رویکرد توصیفی تحلیلی، در پی شناسایی و واکاوی مؤلفه های گفتمان انتقادی در تاریخ نگاری عصر ایلخانی است. این پژوهش با تمرکز بر آثار چهار مورخ برجسته ی این دوره عطاملک جوینی، منهاج سراج، رشیدالدین فضل الله و وصاف الحضره به بررسی نحوه ی روایت و تحلیل آنان از واقعه ی سقوط بغداد می پردازد. پرسش اصلی تحقیق آن است که شاخص ها و معیارهای گفتمان انتقادی در آثار این مورخان چیست. فرضیه ی پژوهش بر این مبناست که تأکید بر نقش اراده و مسئولیت انسان در تاریخ، تحلیل علل و عوامل مادی، تبیین روابط علّی و پرهیز از نگرش مشیت گرایانه، زمینه ساز شکل گیری گفتمان انتقادی و گذار به تاریخ نگاری تحلیلی در دوره ی ایلخانی بوده است.
۴۶۹.

گونه شناسی دیدگاه ها درباره ی علت حضور خاندان امام حسین(ع) در کربلا(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۴ تعداد دانلود : ۹۲
واقعه عاشورا به سبب جایگاه ویژه ای که در تاریخ اسلام و به ویژه تاریخ تشیع دارد، ازجمله موضوعاتی است که در طول قرن های متمادی سهم بسیاری زیادی را در میان پژوهش های مسلمانان و غیرمسلمانان داشته است. بااین وجود تنها بخش ناچیزی از این آثار و تألیفات به تحلیل و بررسی علت حضور خاندان امام حسین در کربلا پرداخته اند. پژوهش حاضر می کوشد تا به شیوه توصیفی- تحلیلی و به تناسب با استفاده از روش های تاریخی و روایی به بررسی و دسته بندی این دیدگاه ها پرداخته و این موضوع را در قالب سه گونه حکومت، شهادت طلبی و احیای دین بررسی کند و با شرح و تبیین گونه ها، وجوه ناشناخته آن ها را روشن کرده و دلایل این گونه ها را درباره علت حضور خاندان امام حسین بیان کند. درنتیجه پژوهش روشن شد که طرفداران گونه تشکیل حکومت، علت حضور خاندان امام حسینرا حفاظت آن ها از آسیب دشمن و طرفداران گونه شهادت طلبی علت این همراهی را تکلیفی الهی و از پیش تعیین شده می دانند و معتقد هستند این همراهی، بخشی از مأموریت الهی امام حسین بوده است. سومین گروه که قائل به احیای دین هستند نیز علت حضور خاندان امام حسین را در کربلا، وظیفه پیام رسانی دانسته و بر این باور هستند که این حضور به جهت تحققِ بخشی از اهداف والای امام حسین بوده و این همان احیای دین از طریق اطلاع رسانی است.
۴۷۰.

شعر خوارج نقدی بر سیاست امویان (بررسی موردی اشعار فرقه صفریه)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۸۴
شعر خوارج، یکی از منابع ارزشمند در بررسی تاریخ سیاسی صدر اسلام، تحلیل دیدگاه های مخالفان حکومت اموی و نقش آنان در تبیین گفتمان اعتراضی آن دوران است. خوارج، به ویژه فرقه ی صفریه، از جمله گروه هایی بوده که با حکومت اموی مخالفت کرده و اعتراضات خود را در قالب اشعار بازتاب داده است. این اشعار نه تنها منعکس کننده ی باورهای دینی و سیاسی خوارج می باشد، بلکه به عنوان ابزاری برای مشروعیت زدایی از سیاست های امویان به کار گرفته شده است. بررسی این اشعار از منظر تاریخی، امکان شناخت بهتر شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوره را فراهم می آورد و به درک چگونگی شکل گیری مخالفت ها و اعتراضات علیه حکومت اموی کمک می کند. همچنین، این اشعار به عنوان اسنادی تاریخی، بازتاب دهنده ی استراتژی های فکری و اعتقادی خوارج در مواجهه با نظام حاکم آن زمان است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل تاریخی، به بررسی و تحلیل محتوای اشعار فرقه ی صفریه پرداخته است. در این راستا، با گردآوری و مطالعه نمونه های برجسته از اشعار این گروه، نقد سیاسی خوارج و بازنمایی مخالفت های آنان در قالب شعر بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اشعار صفریه، با اتکا به مفاهیم دینی و اجتماعی، به شکل گیری گفتمان اعتراضی علیه امویان کمک کرده و در بسیج نیروهای مخالف نقش بسزایی داشته است. همچنین نشان می دهد که اشعار خوارج، به عنوان یکی از منابع مهم تاریخی، نه تنها بازتاب دهنده ی تحولات سیاسی زمان خود بوده، بلکه به شکل گیری هویت سیاسی و مذهبی این گروه نیز کمک کرده است.
۴۷۱.

تحلیلی بر کنش میانجیگری در خاندان های محلی مذهبی: نمونه پژوهشی خاندان امام جمعه شیراز (1163-1330ه.ق)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۰ تعداد دانلود : ۹۴
خاندان های متنفذ مذهبی فارس، با در دست داشتن، مناصب گوناگون بر محیط سیاسی و اجتماعی اثرگذار و بسیاری از رویدادهای تاریخی در نتیجه کنش آنان صورت می گرفت. خاندان امام جمعه با حضور دو قرنی در منصب امام جمعه در دوران زند، قاجار و پهلوی از جمله این خاندان های مذهبی بود. با توجه به نفوذ تاثیر گذار این خاندان در فارس در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع اسنادی و تاریخی به کنشگری این خاندان پرداخته می شود. یافته های این پژوهش نشان می دهد خاندان امام جمعه با تکیه بر مولفه های ویژه خود در سایه تعامل با قدرتهای سیاسی حاکم و پیوند با مراکز قدرت ایالتی به بالاترین جایگاه در فارس رسیدند. از سوی دیگر این خاندان در چارچوب مناصب مرتبط با فعالیت های روزمره اقشار مختلف با میانجیگری (بین فردی، گروهی، حکومتی)، و به عنوان کانال ارتباطی حاکمیت سیاسی و بدنه جامعه محلی از اعتبار و نفوذ فراوان برخوردار گردید. نقش آفرینی آنان در چهارچوب فعالیتهای فرهنگی نیز تاثیر مهمی در ارتقاء جایگاه اجتماعی شان داشت. نتایج حاصل همچنین اطلاعات دقیقی از چگونگی عملکرد این خاندان به ویژه مشهورترین اعضای آن بیان می کند.
۴۷۲.

تحلیل ریزساختار و ترکیب شناسی ملات های گچی محراب های مسجد ملک کرمان با رویکرد کاربرد در فرایندهای حفاظتی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۹۱
گچ بری به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از معماری سنتی، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. یکی شاهکارهای هنر گچبری دوران اسلامی، محراب گچبری شده با نقوش اسلیمی و کتیبه های کوفی است و محراب های تاریخی مسجد ملک یا امام خمینی کرمان به عنوان قدیمیترین مسجد کرمان، یکی از این نمونهها است که ظرافت اجرا و پیچیدگی نقوش این محراب ها، آنها را به آثاری منحصر به فرد در تاریخ هنر اسلامی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف بررسی فنشناسی ملات گچی محراب های تاریخی مسجد ملک کرمان انجام شده است. مطالعه این محراب ها از آن جهت حائز اهمیت است که شناخت ترکیبات و ساختار ملات های تاریخی میتواند به حفاظت بهتر، مرمت اصولی و بازسازی دقیق این آثار معماری اسلامی کمک کند. در این تحقیق، سه نمونه از سه محراب روی پشت بام مسجد با استفاده از روش های آزمایشگاهی پیشرفته شامل پراش پرتو ایکس (XRD) و میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به طیف سنج پراکندگی انرژی پرتو ایکس (SEM-EDS) مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که فاز غالب همه نمونهها ژیپس است و یکی از نمونهها در مقایسه با سایر نمونه ها، همگن ترین توزیع اندازه ذرات و متراکم ترین ساختار را دارد. همچنین، آنالیز XRD تأیید کرد که این نمونه حاوی بالاترین میزان کوارتز و کلسیت است که احتمالاً دلیل استحکام و دوام بیشتر آن نسبت به نمونه های دیگر میباشد. این نمونه به عنوان ساختار بهینه، معیاری برای تولید ملات های پایدار در پروژه های حفاظتی است. این یافته ها نه تنها به درک بهتر فناوری ساخت گچ در دوران تاریخی کمک میکند، بلکه می-تواند به عنوان معیاری برای تهیه ملات های سازگار در مرمت آثار گچی مورد استفاده قرار گیرد.
۴۷۳.

بررسی تاریخی مناسبات درون مذهبی نخبگان دوازده امامی قم در برابر اندیشه های تفویضی (202 تا 256ق)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۶ تعداد دانلود : ۱۳۷
با ورود نخستین نخبگان شیعه یعنی اشعریان به قم، رفتارهایی در دو گونه هم گرایی و واگرا در قبال دیگر شیعیان پدید آمد؛ اما از سال 202 تا 256ق الگوی رفتاری نخبگان دچار چرخش شد. رفتارهای هم گرا و واگرا در مناسبات درون مذهبی نخبگان قم روبه افزایش نهاد. به علت فزونی یافتن این رفتارها در بین نخبگان قم، بستر مناسبی را برای پژوهش فراهم کرد تا با بهره گیری از اسلوب های گونه شناسی، فراوانی سنجی و نیز همبستگی سنجی، تأثیر رویکرد کلامیِ تفویض بر رفتارهای نخبگان قم ارزیابی شود. یافته ها نشان داد که میان رویکردهای تفویض و رفتارهای نخبگان قم ارتباط معناداری وجود دارد. بیشترین رفتارهای هم گرایانه و واگرایانه به ترتیب در زمینه های تفویض آفرینش، آسمان و زمین، سرنوشت بندگان، امر دین و روزی بروز یافت. تطور زمانی این رویکردها نشان داد که تفویض امر دین از سال 248ق بازتولید شد که گسترش آن به عنوان تدبیری ازسوی نخبگان قم برای مقابله با رویکردهای گوناگون تفویض بود. ازسوی دیگر، گروه بندی شدید درباره شیعیان همسو با جریان واقفه به رهبری محمد بن سنان نشان دهنده برخورد این جریان با قمی ها بود. سرانجام، هم گرایی نخبگان قم در قبال رویکرد تفویض ابن سنان منجر به تسلط این رویکرد بر جامعه نخبگان قم شد.
۴۷۴.

Categorization, Taxonomy, and Analysis of Bony Faunal Remains of Qara Tepe of Sagzabad, Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۳ تعداد دانلود : ۲۱۲
The collection of faunal remains considered in this study was obtained from excavations at Qara Tepe, Sagzabad, in 2013, 2014, and 2015, with a particular focus on the Iron Age II and III. A large part of the faunal assemblages was successfully identified. The collection is formed by a range of species, among them being small ruminants (Capra aegagrus, Ovis Aries, Gazella subgutturosa), large ruminants (Bos Taurus, Cervidae, Equidae (Equus caballus, Equus africanus asinus), Carnivora (Canis lupus familiaris, Sus scrofa), Rodentia, Muridae, Lagomorpha, Aves, and Camelidae (Camelus dromedarius). The total of 1200 identifiable pieces belongs to 16 discrete species. The most frequent category is small ruminants, i.e., goats and sheep, a fact indicating that a climate favorable for the breeding of these species characterized the region during the Iron II‒III. The observation also highlights the significant role these animals played in the local subsistence economy during the relevant period. Related remains are profusely associated with human skeletal remains and cemetery burials at Sagzabad. Some are pretty complete, lacking any indications of cutting or butchery. Potential reasons for the abundance of these species were their adaptation to the landscape and their ease of breeding.
۴۷۵.

نقش مدیریتی ملکه ایرتَشدونَه بر اساس الواح تخت جمشید(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۳ تعداد دانلود : ۱۴۷
این پژوهش با عنوان «نقش مدیریتی ملکه ایرتَشدونَه بر اساس الواح تخت جمشید»، به بررسی جایگاه اقتصادی و اجتماعی ایرتَشدونَه (Irtašduna) دختر کوروش بزرگ و همسر داریوش یکم، در ساختار اداری و دیوان سالاری هخامنشی می پردازد. این مطالعه نشان می دهد که ایرتَشدونَه در حوزه هایی چون توزیع شراب و آبجو، اداره املاک شخصی (اولهی)، 1 تخصیص جیره به کارگران زن و مادران تازه زایمان کرده و نیز نظارت بر امور مالی از اختیاراتی مستقل و نظام مند بهره مند بوده است. هدف مقاله، بازسازی نقش فعال ایرتَشدونَه در فرایندهای تخصیص منابع و شبکه سازمانی تحت فرمان اوست. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل و توصیف اسناد اداری، همراه با مطالعه تطبیقی مفاهیم تخصصی مانند Tibba و «خوان شاه» در متون ایلامی و تطبیق آن با گزارش های یونانی نظیر هراکلیدس (Heraclides) و پولیائنوس (Polyaenus) است. یافته ها نشان می دهد ایرتَشدونَه با مُهر شخصی خود، فرمان صادر می کرده، بر املاک بسیاری نظارت مستقیم داشته و ازطریق شبکه ای از کارگزاران اقدام به تخصیص جیره می کرده است. تحلیل این اسناد، نظام حمایتی تحت مدیریت او را ساختاریافته، هدفمند و مبتنی بر برنامه ریزی اقتصادی نشان می دهد. ایرتَشدونَه نه تنها همسر داریوش، بلکه مدیری توانمند و صاحب اختیار در نظام اقتصادی هخامنشی به شمار می آمد که بخش هایی از ساختار پشتیبانی دربار، به ویژه درزمینه های جیره دهی، مدیریت املاک، نیروی انسانی و سازمان دهی سفرها، زیر نظر مستقیم او اداره می شده است.
۴۷۶.

کارکردهای اقتصادی خلعت و خلعت بخشی در عصر قاجار (براساس گزارش سیاحان خارجی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۹ تعداد دانلود : ۱۸۱
در عصر قاجار همواره در مناسبت های مختلف انواع تقدیمی ها، اعم از خلعت و پیشکش بین شاه و مقام های پایین دست و در مواقعی سفرای دول خارجی ردوبدل می شد. یکی از مهم ترین تقدیمی هایی که در این دوره به عنوان عطیه ای ملوکانه از طرف شاه به زیردستانش اعطا می شد و در کانون توجه سیاحان خارجی قرار گرفته است، خلعت شاهی بود. خلعت نوعی جامه یا تن پوش بود که به فراخور مقام، منصب و موقعیت افراد به ویژه کارگزاران حکومتی از طرف شاه در زمان هایی خاص به ویژه در عید نوروز به آن ها اعطا می شد. خلعت بخشی و اعطای خلعت شاهی با آیین ها و ملزوماتی همراه بود و جایگاه افراد خلعت گیرنده و اهمیت خدمات آن ها به شاهان قاجار در تعیین نوع آن سهم به سزایی داشت. در این پژوهش به دنبال پاسخ گویی به این پرسش هستیم که براساس فهم و گزارش سیاحان خارجی، خلعت بخشی شاه و خلعت پوشی در عصر قاجار چگونه بود و کارکردهای اقتصادی، پیامدها و عوامل مؤثر در آن، چه بودند؟ یافته های پژوهش حاکی از آن است که ارسال خلعت از طرف شاه تا رسیدن به فرد موردمرحمت با تشریفات خاصی انجام می شد که این امر ازنظر اقتصادی یکی از کانال های درآمدزایی دربار محسوب می شد و با توجه به سازوکاری که برای اعطای خلعت در پیش گرفته می شد هزینه های مربوط به آن برای دربار کاهش می یافت. از طرفی خلعت اعطایی به شخص موردمرحمت، آثار زیان باری همچون فشار مالی بر رعایای تحت سلطه آن ها را به همراه داشت.
۴۷۷.

ریشه های تورانی افسانه های قهرمانی ایران

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۵۹
در این مقاله، تحلیل مقایسه ای اسطوره های ایران و توران-ترک ارائه می شود. افسانه های قهرمانی ایران عمدتاً در حماسهٔ «شاهنامه» فردوسی بازتاب یافته است.به طور کلی، تاریخ ایران که از دوران هخامنشیان آغاز می شود و به پارسیان نسبت داده می شود، در واقع از تحریف کامل بسیاری از رویدادهای تاریخی و قهرمانان اقوام تورانی و سامی تشکیل شده و به تاریخ ایرانی سازی شده تبدیل گشته است. اما رویدادها و شخصیت های مرتبط با سلسله های پیشدادیان و کیانیان پیش از هخامنشیان، افسانه هایی ساختگی هستند که هیچ ارتباطی با واقعیت های تاریخی ندارند.
۴۷۸.

شکل گیری سوژه سیاسی مدرن: عوامل و پیامدهای بلواهای نان در دوره ناصری و نقدی بر تاریخ نگاری مرسوم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۱ تعداد دانلود : ۱۳۹
در این پژوهش بر لحظه هایی از تاریخ تمرکز می کنیم که در تاریخ نگاری مرسوم نادیده گرفته شده اند. این وقایع تاریخی، بلواها و اعتراضاتی است که در دوره ناصری و متاثر از عوامل اقتصادی چون قحطی و کمبود نان صورت گرفته است. در رویکرد شرق شناسانه به تاریخ این شورش ها به اعتراضاتی از سرِ شکم تفسیر می شوند و تاثیرات خاصی بر تحولات تاریخی نیز نداشته اند. اما اگر دقیق تر به این اعتراض ها بنگریم، به دلایلی چون استمرار این شورش ها، ائتلاف اقشار مختلف مردم و پیامدهای سیاسی-اجتماعی آن نمی توان از بررسی این بلواها چشم پوشی کرد. پرسش های این پژوهش شامل شناسایی: علل بلواها، گروه های مختلف اجتماعی درگیر و پیامدهای این اعتراضات است. از رویکردهای اقتصاد اخلاقی تامپسون و تاریخ اجتماعی ادموند برک بینش های نظری مفیدی را وام گرفته ایم. بر طبق این رویکرد به مفاهیمی چون: عدالت طلبی، جایگاه روحانیت، نقش اقشار مختلف مردم و پیامدهای سیاسی و اجتماعی این پدیده ها توجه کرده-ایم.روش پژوهش، تاریخی-اسنادی است. یافته ها نشان می دهد علل بلواها عواملی چون قحطی و بی تدبیری حکام، فرهنگ اسلامی و عدالت طلبی و مهمترین پیامدهای آن شامل: سازمان ده بودن شورش ها (ائتلاف بین اقشار مختلف مردم مانند زنان، لوطی ها، روحانیون، اقشار فرودست)، ایجاد انجمن ها و شورا ها، تغییر حکامان و تغییر در آگاهی سیاسی مردم (شکل-گیری سوژه سیاسی مدرن) است.
۴۷۹.

Investigating architectural index elements in the local mosques and the Jame Mosques (Case of study: historical mosques of Zanjan ((مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹۳ تعداد دانلود : ۲۹۳
The purpose of this research is to investigate the architectural index elements in local and Jame Mosques. “Mosque” is an allusion to a place of worship, which should be able to induce a sense of worship in its audience. The forms and roles in the building are the shapes that are influenced by the content and affect the human sensory perception and are directly related to people's beliefs and religion. Therefore, the main issue in its design is the suitability of the architecture of the mosques with their dignity and functional content. When Islam emerged, there was no idea of the principles of building a mosque and the only pattern was the Prophet's house. Iranian architectural styles have changed and evolved during different periods of history, in accordance with governments, religions and beliefs, and with the arrival of Islam, the Iranian architectural style underwent many changes. In general, several prominent elements are used in the architecture of the mosque: the courtyard, the porch, the shrine, the mihrab, the dome and the minaret. However, some mosques lack elements or some have several elements of the same element. So, in this research, by examining the historical (local and Jame) mosques of Zanjan, their architectural index elements which are unknown aspects of this research, as well as to determine the factors influencing the design of these mosques that take the ambiguous dimension of the research, it was revealed through library studies and the descriptive/analytical method of existing documents and research.
۴۸۰.

تحول نهادی و کارکردی جمعیت هلال احمر در امپراتوری عثمانی تا پایان جنگ جهانی اول(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۰ تعداد دانلود : ۹۰
این پژوهش به بررسی شکل گیری و تحول جمعیت هلال احمر عثمانی، نخستین نمونه هلال احمر در جهان و نقش آن در عرصه های جنگی، امدادرسانی اجتماعی و مدیریت بحران های طبیعی می پردازد. مسئله اصلی پژوهش، چگونگی تأثیر شرایط سیاسی و اجتماعی دوران مشروطیت عثمانی و جنگ های نیمه دوم قرن نوزدهم بر شکل گیری، رشد و فعالیت های هلال احمر است. هلال احمر عثمانی، یک نهاد مبتنی بر سنت اسلامی بود که در پاسخ به تشکیل صلیب سرخ اروپایی شکل گرفت و فعالیت های خود را در میادین جنگ و امدادرسانی توسعه داد. رویکرد پژوهش تاریخی بوده و داده ها به صورت کتابخانه ای گردآوری شده اند که شامل منابع کتبی، اسناد آرشیوی و مدارک مرتبط در ترکیه است. یافته ها نشان می دهند که طی پنجاه سال نخست فعالیت، هلال احمر عثمانی با وجود فشارهای سیاسی دوره استبداد سلطان عبدالحمید دوم، رشد قابل توجهی داشت. حضور مداوم این نهاد در میادین جنگی، منجر به تحول ساختار تشکیلاتی، تنوع منابع مالی و افزایش تجربه امدادرسانی شد؛ علاوه بر فعالیت های جنگی، هلال احمر نقش مهمی در پاسخ به حوادث طبیعی و انسانی مانند آتش سوزی، زمین لرزه، سیل و بیماری ایفا کرد و عملکرد آن تأثیر قابل توجهی بر افکار عمومی جهان اسلام گذاشت. این تأثیر، زمینه ساز شکل گیری سازمان های مشابه در سایر کشورهای اسلامی شد.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان