ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۶۱ تا ۸۰ مورد از کل ۲۸٬۵۰۲ مورد.
۶۱.

شیوه های نبرد دسته جات نظامی افغان در دوره فترت حکومت صفویه(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: شبیخون نردبان قلعه گیری افغان قزلباش دوره فترت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۸ تعداد دانلود : ۲۳۵
با تشکیل حکومت صفویه، مناطق ایلی غلزایی و ابدالی نشین تحت سیطره قرار گرفتند که موجب آشنایی دستجات الحاقی آنان با ساختار نظامی و شیوه های نبرد قزلباشان شد. با وجود این، دسته جات افغان بر شیوه های خاصی از نبرد تأکید ویژه ای داشتند. ازاین رو، در پژوهش کنونی با توجه به جهت گیری منابع تاریخی، به این سؤال پاسخ داده می شود که دسته جات نظامی افغان در دوره فترت حکومت صفویه از چه شیوه های نبردی استفاده می کردند؟ به منظور پاسخ گویی، پژوهش کنونی با استفاده از روش تحقیق تاریخی مبتنی بر شیوه جمع آوری داده های کتابخانه ای از منابع دست اول تاریخی پس از توصیف و طبقه بندی شگردهای نبرد دسته جات افغان و قزلباش به تحلیل و تفسیر این ویژگی ها و تأثیرات آن بر تحولات نظامی دوره موردنظر می پردازد. با توجه به فقدان پژوهش منسجمی پیرامون شیوه های نبرد در دوره فترت افغان، یافته های پژوهش نشان می دهد که دسته جات افغان بر شگردهای خاصی از نبرد از قبیل شبیخون چندجانبه، هجوم و یا عقب نشینی یک باره و دسته جمعی تأکید ویژه ای داشتند که هرچند در کوتاه مدت موجبات پیروزی آنان را فراهم آورد ولی در بلندمدت، کاربست شیوه های مشابه توسط قزلباشان به شکست دسته جات غلزایی و ابدالی انجامید.
۶۲.

Review of Late Achaemenid Texts from Šāṭer(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلیدواژه‌ها: Achaemenid Empire Šāṭer Babylonia

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۰ تعداد دانلود : ۱۲۷
The book Late Achaemenid Texts from Šāṭer, The Archive of Šamaš-zēru-ibni, Part 1, written by Basima Abed and Johannes Hackl, is one of the new books about Achaemenid texts. It includes transliterations, autographed copies, and photographs of texts confiscated from illicit excavators by the Iraqi Antiquities Authority, along with a brief introduction and indices; these texts form part of a larger collection housed in the Iraq Museum.
۶۳.

A comparative study of the weapons of the first half of the first millennium BC in western Iran (case study of Jobji, Arjan, Kalmakareh, Ziviyeh, Kol Tarikeh and Hasanlou IVb)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

کلیدواژه‌ها: 1st millennium BC Manna Kalmakre New Ilam Salah

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۷ تعداد دانلود : ۱۵۶
The first millennium BC is very important from the point of view of archeology and the study of the cultural developments of the Iranian plateau. In the time range of the first half of the second millennium BC to the first half of the first millennium BC, the simultaneity and closeness in time and place of the New Ilam, Samatore and Manna governments and the geographical area of ​​the western belt of the Iranian plateau has caused that these governments undoubtedly Different artistic, social and political influences have left each other and the works discovered by these regimes have not been devoid of these influences and impressions. In this research, which is a type of descriptive-analytical study and in order to collect its data, reference-field methods were used, to study and compare the metal weapons of these governments and the influence of each of them on the other and that in each The rule of what kind of metals are used and also what aspects and applications of the exposed metals in each of them have been discussed. In this study, the weapons examined in the northwestern areas under the Manna government had differences in terms of shape and form from other areas in the west of Iran at that time. Its kind of metalworking art has had more effects on the type of metalworking of Samatore governments directly and Manna government indirectly.
۶۴.

بازتاب عناصر ساسانی در هنر بودایی آسیای میانه: مطالعه ای موردی جعبه یادبود سریرا از کوچا(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: هنر ساسانی هنر بودایی کوچا جعبه سریرا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۰ تعداد دانلود : ۱۸۹
نقوش جعبه ای موسوم به سریرا که از معبدی بودایی در محوطه سوباشی1 در شهر کوچا2 در غرب چین به دست آمده، شواهدی از ترکیب هنر ساسانی، بودایی و بومی را نشان می دهد. در همین راستا در پژوهش حاضر سعی بر آن است تا به پرسش پیشِ رو پاسخ داده شود: 1- نقوش به کار رفته در جعبه سریرا بازتاب دهنده کدام یک از باورهای مذهبی ایرانی-ساسانی است؟ 2- تأثیرگذاری هنری ایران دوره ساسانی بر کشورهای شرق فلات ایران، براساس نقوش جعبه سریرا بیشتر شامل چه نقوش و مضامینی است؟ بر اساس فرضیات مطرح شده، نقوش به کاررفته در جعبه سریرا بازتاب دهنده برخی مفاهیم مذهبی و نمادین دوره ساسانی هستند که نمونه های آن ها در قلمرو ساسانی، آسیای میانه و چین، به ویژه در امتداد مسیر جاده ابریشم مشاهده می شود. از مهم ترین نقوش مذهبی به کار رفته می توان به عناصری در ارتباط با جلوه های بصری فرهّ ی ایزدی اشاره کرد. هنر و باورهای مذهبی ساسانیان از طریق مبادلات تجاری، اهدای هدایای سلطنتی، مهاجرت سغدی ها و دیگر اقوام ایرانی تبار به چین راه یافت و آثار هنری آن مناطق را تحت تأثیر خود قرار داد. منطقه کوچا به دلیل قرارگیری در مسیر جاده ابریشم، یکی از شهرهای پرتردد و کاروان رو به شمار می آمد و شاهد ورود مسافران، و به تبع آن، حضور هنرمندان، خنیاگران و دیگر اقشار جامعه آن روزگار از ایران و دیگر کشورها بود. کوچا به تدریج به شهری تبدیل شد که موسیقی و نواختن سازهای ایرانی نظیر چنگ و بربط در آن جایگاهی والا یافت؛ در نتیجه، کوچا را می توان یکی از بهترین مکان ها برای مطالعه تأثیر هنر ساسانی بر هنر چین در نظر گرفت. با وجود اهمیت موضوع، تاکنون پژوهش مستقلی در خصوص عناصر ساسانی-ایرانی موجود در نقوش این جعبه صورت نگرفته است. پژوهش حاضر از نوع نظری بوده، با رویکردی تحلیلی-تطبیقی انجام گرفته و گردآوری اطلاعات آن به شیوه کتابخانه ای و با بهره گیری از منابع در دسترس صورت پذیرفته است.
۶۵.

ساختار جامعه روستایی ایران بعد از اصلاحات ارضی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

کلیدواژه‌ها: ساختار اجتماعی مناطق روستایی مالکیت اصلاحات ارضی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۵
نظام سنتی کشاورزی ایران در جریان اصلاحات ارضی که با محوریت بنه ها (واحدهای تولیدی گروهی) عمل می کرد، دچار تغییرات گسترده ای شد. بنه ها به عنوان تشکیلات اجتماعی-اقتصادی نقش مهمی در تولید کشاورزی داشتند، اما پس از اصلاحات ارضی، به دلیل تقسیم زمین ها و در برخی موارد عدم تمایل دهقانان به کار گروهی، این ساختار تضعیف شد. بی توجهی مقامات به اهمیت بنه ها نیز به انحلال آنها سرعت بخشید. از سوی دیگر، ایجاد شرکت های سهامی زراعی و تعاونی های تولید روستایی با هدف بهبود بهره وری کشاورزی موجب تغییرات ساختاری در نظام مالکیت و بهره برداری شد. دهقانان حق فروش زمین های خود را نداشته و به سهامداران تبدیل شدند. این امر منجر به کاهش مشارکت فعالانه دهقانان در کشاورزی و تشدید نابرابری های اجتماعی شد. پژوهش حاضر، مبتنی بر روش تاریخی با رویکرد توصیفی-تحلیلی به واکاوی تأثیر اصلاحات ارضی بر ساختار اجتماعی و طبقاتی روستاهای ایران می پردازد. این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش اصلی است که اصلاحات ارضی چه تأثیری بر ساختار اجتماعی و طبقاتی روستاهای ایران گذاشت؟ یافته های تحقیق نشان می دهد که درمسئله اصلاحات ارضی، دگرگون سازی روابط سنتی و طبقاتی، احساس محرومیت نسبی وایجاد نارضایتی روستاییان را به همراه داشت. از یک سو، این تغییرات موجب وابستگی جدید روستاییان به نهادهای دولتی شد و از سوی دیگر، با تغییر بنیان و ترکیب طبقاتی روستاها، به فروپاشی نظام ارباب- رعیتی، استقلال رعایا، افزایش درآمد دهقانان و بهبود سطح زندگی آنان انجامید، هرچند برخی گروه های اجتماعی دچار ناامنی اقتصادی شدند.
۶۶.

دولت رانتیر در دوره محمدرضاشاه پهلوی و تحول طبقات اجتماعی (1357-1353ش)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

کلیدواژه‌ها: دولت رانتیر محمدرضا شاه پهلوی طبقات اجتماعی نفت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱ تعداد دانلود : ۱
کسب مالیات مهم ترین منبع تولید درآمد حکومت ها و یکی از با اهمیت ترین عناصر در پیوند دولت و مردم است. چنانچه دولتی مستقل از جامعه بر پایه منابع زیرزمینی و ... بتواند هزینه های عمومی را تامین کند، یعنی اگر مالیات دریافتی ناچیز باشد و یا مالیاتی دریافت نکند، ماهیت دولت و رابطه آن با جامعه تغییر می کند و تبدیل به کشوری رانتیر می شود. ایران از سال 1353به واسطه درآمدهای منابع زیرزمینی خود جزو کشورهای رانتیر محسوب می شود. مناسبات دولت و مردم در مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در دولت های رانتیر متفاوت است. در این مقاله تلاش شده است تا با تبیین ماهیت دولت رانتیر در ایران، ارتباط آن با تحولات طبقات اجتماعی در یک روند تاریخی مورد مطالعه قرار گیرد و به پرسش اصلی اینکه چگونه ساختار و ماهیت دولت رانتیر را می توان عاملی مهم برای تحولات طبقات اجتماعی در دوره پهلوی دوم تلقی کرد؟ پاسخ دهد. مقاله حاضر بر اساس روش تحقیق تاریخی مبتنی برتوصیف و تحلیل سامان یافته است که بر اساس روش مذکور داده ها گردآوری شده و به روش تحلیل محتوا، تحلیل گردیده است. یافته های اصلی مقاله حاکی از آن است که عدم تعادل بین حوزه های اجتماعی یک نظام سیاسی عامل اصلی پیدایش تحولات طبقات اجتماعی است.
۶۷.

روند شکل گیری حکومت مادها بر اساس کتیبه های آشورنو در سده های نهم و هشتم پیش از میلاد(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

کلیدواژه‌ها: م‍اد آشور حکومت ماد مادهای قرن نهم پ.م مادهای قرن هشتم پ.م

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱ تعداد دانلود : ۸
چالش برانگیزترین پژوهش ها در تاریخ ایران باستان، مربوط به پژوهش در دوره ماد و ریشه های آن می باشد. محقق تاریخ، ناگزیر استفاده از منابع و گزارش های هم عصر غیر مستقیم و در بیشتر موارد دشمن، که تقریبا منحصر به کتیبه های آشورنو هست، می باشد. احتیاجات بازرگانی و تجارت مردمان دنیای شرق و غرب در آن روزگار از جاده خراسان بزرگ تامین می شده است و این مهم، خود عامل اصلی یورش آشوریان برای تسلط بر شاهراه های تجاری می باشد. در سالیان اخیر توسط برخی پژوهشگر، به وجود اقوام حکومتگر مادها تشکیک گردیده است. این پژوهش با بررسی مجدد کتیبه های آشوری، به دنبال حضور و گستره اقوام ماد و روند شکل گیری حکومت ایشان در این دو سده می باشد. تدقیق در این منابع به لحاظ اهمیت موضوع و تاباندن روشنایی به دانش تاریخی خود در این برهه، ایجاب می نماید، از زوایای مختلف منابع در دسترس را بررسی نموده تا بتواند حکومت مادها و سیر تحول ایشان را به عنوان پایه گذار شاهنشاهی ایرانی، مورد ارزیابی قرار داده و بر دانش خود در این مقطع از تاریخ مملو از ابهام ماد، بیافزاید. به جهت نوع داده های اشاره شده، روش پژوهش در این مقاله، توصیفی و تحلیلی و در جمع آوری اطلاعات نیز بر روش کتابخانه ای تکیه گردیده است.
۶۸.

تأملی بر شناسایی امپراتوران رومی بر نقش برجسته های پیروزی شاپور اوّل ساسانی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

کلیدواژه‌ها: نقش برجسته های ساسانی شاپور اول امپراتوران رومی گردیانوس سوم فیلیپ عرب والریانوس

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۱۲
نقش برجسته های برجای مانده از دوره ساسانیان، به ویژه نقوش پیروزی شاپور اول بر رومیان، در کنار کتیبه ها و منابع تاریخی از مهم ترین آثار برای تحلیل رخدادهای تاریخی و مناسبات ایران و روم در این دوران هستند. پنج نقش برجسته بزرگ صخره ای در پی پیروزی های شاپور اول بر رومیان در فاصله سال های ۲۴۴ تا ۲۶۰میلادی در استان فارس ایجاد شدند. این نقوش شامل سه نقش برجسته در بیشاپور(بیشاپور ۱، ۲ و ۳)، دارابگرد/ داراب و نقش برجسته نقش رستم است. تعیین هویت امپراتوران رومی نمایش داده شده بر این نقش برجسته ها همواره با اختلاف نظرهایی بین پژوهشگران همراه بوده است. در دیدگاه های مختلف امپراتوران رومی بر نقش برجسته ها شامل: گردیانوس سوم، فیلیپ عرب، والریانوس، ماریادس یا سیریادس انطاکیه ای، بالبینوس و پوپینوس معرفی شده اند. در پژوهش حاضر تلاش شده، ضمن معرفی دیدگاه های مختلف پژوهشگران درباره امپراتوران رومی بر این پنج نقش برجسته شاپور اول، با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر شواهد سکه شناختی، داده های باستان شناختی و اطلاعات منابع تاریخی نسبت به تعیین هویت امپراتوران رومی نمایش داده شده بر این نقوش تلاش شود و نظرات نهایی که مورد توافق بیشتری است ارایه گردد.
۶۹.

نظریه اخلاقی سیاست در حکمرانی حکومت های ایران باستان(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

کلیدواژه‌ها: نظریه اخلاقی سیاست رفتارهای سیاسی حکمرانی حکومت های ایران باستان هم ترازی دین و سیاست تعالیم و آموزه های آیین زردشت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱ تعداد دانلود : ۱
در تعالیم و آموزه های اخلاق فردی و اجتماعی، در ایران باستان، همواره نوعی اعتقاد و ایمان مذهبی به حقایق فرابشری و عمل بر طبق مبادی اخلاق، براساس رضای پروردگار وجود داشته است. آیین زردشت، با کیش دوگانه پرستی اخلاقی، بیشتر در سرزمین ایران باستان، نوعی هم گونگی با طبیعت انسان دارد. مسأله مقاله حاضر این است که چرا ایرانیان عهد باستان، برای حکمرانی، به نظریه اخلاقی بودن سیاست معتقد و پایبند شدند؟ روش تحقیق در این مقاله، تاریخی با رویکرد کیفی بوده است، اطلاعات لازم به شیوه کتابخانه ای گردآوری شد که پس از تطبیق، به توصیف و تحلیل داده ها منجر شد.
۷۰.

نقش رهبری دینی و سیاسی آیت الله ملک حسینی در جهت دهی عشایر کهگیلویه و بویراحمد در انقلاب اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: انقلاب اسلامی آیت الله ملک حسینی کهگیلویه و بویراحمد ایلات و عشایر بسیج سیاسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۴
در روند پیروزی انقلاب اسلامی ایران، عوامل متعددی در بسیج مردمی و جهت دهی به کنش های اجتماعی و سیاسی اقشار مختلف جامعه نقش داشتند. یکی از نیروهای تأثیرگذار در این فرایند، رهبران دینی محلی بودند که با بهره گیری از پایگاه مذهبی، قومی و اجتماعی خود، توانستند در سازماندهی و همسویی جوامع محلی با انقلاب اسلامی ایفای نقش کنند. این مقاله با تمرکز بر نقش آیت الله ملک حسینی، به عنوان یکی از شخصیت های برجسته روحانی در استان کهگیلویه و بویراحمد، تلاش دارد چگونگی تأثیرگذاری وی بر جهت گیری سیاسی و دینی عشایر این منطقه را تبیین کند. پرسش اصلی مقاله آن است که رهبری دینی آیت الله ملک حسینی چگونه بر مشارکت عشایر کهگیلویه و بویراحمد در انقلاب اسلامی تأثیر گذاشت؟ مقاله با بهره گیری از روش تحلیل تاریخی- اجتماعی، و براساس منابع شفاهی، اسناد تاریخی، و خاطرات انقلابیون محلی، نشان می دهد که آیت الله ملک حسینی با برخورداری از مشروعیت مذهبی، خاستگاه ایلی و تسلط بر شبکه های سنتی قدرت در میان عشایر، توانست به مثابه حلقه واسط میان رهبری انقلاب و اقوام محلی عمل کند. وی با سخنرانی ها، ارتباط با علمای انقلابی، و مواجهه با نیروهای امنیتی پهلوی، نقش محوری در آگاهی بخشی، بسیج نیروها و دفاع از ارزش های دینی در سطح بومی ایفا کرد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که رهبری دینی و سیاسی ملک حسینی یکی از عوامل اصلی پیوند ایلات کهگیلویه و بویراحمد با گفتمان انقلاب اسلامی بود؛ پیوندی که پس از انقلاب نیز استمرار یافت و در تثبیت ساختار جمهوری اسلامی در مناطق عشایری نقش مؤثری داشت.  
۷۱.

“QORQUD”, “QORQUT”, or …?

کلیدواژه‌ها: قورقود کتاب تحلیل نسخه خطی درسدن نسخه خطی واتیکان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۳۰
At the moment, there are two known manuscripts of the Book of Dede Korkut in the world. The  book’s title on the first page of the Dresden manuscript and the name of Dede Korkut are the  controversial topic of this essay. Since the title on the first page is written in Arabic, the scholars  around the world who have worked on this monument have translated it differently. Even the  calligraphers of the title and the text are not the same. The scholars around the world have  translated the Arabic text of the title into their own language and therefore, they are correct.  While the native scholars in Azerbaijan have considered the first three words of the title in Farsi  and the rest of it in Arabic. So their translation of the title into Türki has become somehow  incorrect. On the other side, the name of Korkut is also a matter of controversy. Some native  scholars have tried to analyze it by separating the two syllables of it and interpret it through their  own deductions. However, the author of this paper thinks that the words in any language are the  black boxes of each language. Then they stand so strongly for themselves that you do not need  to break them down to analyze the broken parts. The word “Korkut” is not an exception then.  You do not need to separate it into two parts and then interpret each part separately to achieve  its meaning. The meaning of the word is easily achievable by itself and, especially through the  contexts of the book’s both manuscripts. The aim of this essay is to illustrate the two  misunderstandings about both the title and the precise meaning of “Korkut”.  **** Halhazırda dünya kitabxanalarında “Dədə Qorqut” kitabının iki tanınmış əlyazma nüsxəsi var.  Drezden nüsxəsinin ilk səhifəsində yazılmış kitabın ünvanı və “Qorqut” sözü bu məqalənin  mübahisəli mövzusudur. Kitabın ünvanı ərəbcə yazıldığına görə bu abidəni araşdıran dünya  bilginləri buna fərqli yanaşıblar. Kitabın ünvanını yazan xəttat ilə əlyazmanın mətnini yazan  katibin xətləri açıqca bir-birindən ayrı görünür. Buna baxmayaraq, kitabın başqa dillərə çevrildiyi  ünvan ərəbcədən çevrildiyinə görə düz olduğu halda, Azərbaycan Türkcəsinə çevrilmiş ünvan  fərqli alınıb. Bu abidənin öz vətənindəki alimlər kitabın ünvanının üç başdakı sözünü farsca,  qalanını isə ərəbcə hesab edib çevirdikləri üçün kitabın ünvanı bu dildə düz alınmayıb. Bundan  başqa, “Qorqut” sözünün öz anlamı da yerli elm adamlarının araşdırmalarında mübahisəli bir  durum yaradıb. Bəzi yerli bilginlər “Qorqut” sözünün iki hecasını bir-birindən ayırıb bu sözü  mürəkkəb bir ad hesab edərək araşdırıblar. Amma bu məqalənin yazarı dünya dillərindəki sözləri  hər dilin öz qara qutusu hesab edir. Ona görə zamanın sərt durumlarından üzü ağ çıxıb dilimizi  qoruyan bu qara qutuları sındırıb tikələrini ayrı-ayrı araşdırmağı düzgün bir yanaşma olaraq  görmür. “Qorqut” sözü də bu prinsipdən müstəsna deyil. Onun anlamını açıqlamaq üçün onu ikiyə  bölmək lazım deyil. Bu sözün anlamını birincisi, özündən, ikincisi də əlyazmaların mətnindən  aydın şəkildə izah etmək olar. Bu məqalənin məqsədi həm kitabın ünvanını, həm də “Qorqut”  sözünün dəqiq anlamını aydınlaşdırmaqdır.        ****   Günümüzde dünya kütüphanelerinde Dede Korkut kitabının iki meşhur elyazma nushası vardır.  Dresden nushasının ilk sayfasında yazılmış kitabın unvanı ve “Qorqut” sözcüğü bu makalenin  tartışmalı konusudur. Kitabın unvanı Arapça yazıldığına göre bu yapıtı araştıran dünya  bilginleri kitabın unvanına farklı bakmışlar. Kitabın unvanını yazan hattat ile elyazmanın  metnini yazan katibin el yazıları açıkca bir birinden farklı görünür. Buna rağmen, kitabın başka  dillere çevrildiği unvan Arapçadan çevrildiğine göre doğru olduğu halde, Azerbaycan  Türkçesine çevrilmiş unvan değişik gösterilmiştir. Bu yapıtın kendi vatanındaki bilim insanları  kitabın unvanının başdaki üç sözcüğünü Farsca, geri kalanını ise Arapça olarak düşünüp  çevirdikleri için kitabın unvanı bu dilde doğru alınmamıştır. Bundan başka, “Qorqut”  sözcüğünün kendi anlamı da yerli bilim adamlarının araştırmalarında tartışılmalı bir durum  yaratmıştır. Bazı yerli bilginler “Qorqut” sözcüğünün iki hecesini birbirinden ayırıp bu sözcüğü  bileşik bir ad olarak görerek araştırmışlar. Ama bu makalenin yazarı dünya dillerindeki  sözcükleri her dilin kendi kara kutusu gibi görmektedir. O yüzden de zamanın sert  durumlarından yüzü ak çıkıp dilimizi koruyan bu kara kutuları kırarak parçalarını ayrı ayrı  araştırmayı doğru bir yaklaşım olarak görmez. “Qorqut” sözcüğü de bu prensipten müstesna  değil. Onun anlamını açıklamak için onu ikiye bölmek gerek değil. Bu sözcüğün anlamını  birincisi, kendisnden, ikincisi de elyazmaların metninden açıklamak mümkündür. Bu makalenin  amacı hem kitabın unvanı hem de “Qorqut” sözcüğünün kesin anlamını açıklamaktır.  
۷۲.

بازتاب رویدادهای سیاسی ایران در نشریه اسلام مکتب مبارز، ارگان اتحادیه های انجمن اسلامی دانشجویان در اروپا، آمریکا و کانادا(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: اسلام مکتب مبارز اتحادیه انجمن اسلامی دانشجویان اندیشه سیاسی آمریکا اروپا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۴۲
بعد از تشکیل اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان اروپا و آمریکا- کانادا در نیمه دهه چهل شمسی، این انجمن ها جهت نشر ایدئولوژی و اهداف خود، چاپ و انتشار نشریه اسلام مکتب مبارز را در دستور کار خود قراردادند. این نشریه که از مؤثرترین نشریات تشکّل های اسلامی دانشجویان ایرانی خارج از کشور بود، با هدف شناساندن اسلام واقعی به دانشجویان مسلمان انتشار آن شروع گردید اما رفته رفته با توجه به تحولات سیاسی ایران در دوره محمدرضا شاه به ابزار مبارزه اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان تبدیل شد و از طریق آن نسبت به حوادث و اتفاقات سیاسی ایران زمان محمدرضاشاه واکنش نشان می دادند. این مقاله با استفاده از روش پژوهش تاریخی مبتنی بر وصف و تحلیل، بر آن است که چگونگی بازتاب رویدادهای سیاسی- تاریخی معاصر ایران در نشریه اسلام مکتب مبارز را با توجه به اندیشه و ایدئولوژی نویسندگان مقالات این نشریه موردبررسی قرار دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که این نشریه نقش دین اسلام و روحانیون را در پیروزی جنبش ها و نهضت های معاصر ایران بسیار مؤثر می داند و بسیاری از رویدادهای زمان محمدرضا شاه و اقدامات وی را در جهت زدودن دین اسلام از سطح جامعه معرفی می کند. نویسندگان مقالات نشریه در مخالفت با محمدرضا شاه و همچنین به عنوان یکی مسائل مهم جهان اسلام به قضیه فلسطین نیز توجه داشتند.
۷۳.

تأثیر پدیده های جغرافیایی در مکان گزینی بندر سیراف 1(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: سیراف خلیج فارس پدیده های طبیعی پدیده های انسانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۳
بندر تاریخی سیراف بر کرانه خلیج فارس با استناد به یافته های باستان شناسی از آثار دور ه ساسانی به شمار می رود. بر اساس منابع، در دور ه اسلامی، روزگار آبادانی و رونق این بندر تا اواخر حکومت آل بویه ادامه داشت. این مکان مهم، ازنظر جغرافیایی در باریکه ای از کوه تا ساحل دریا قرار دارد. سیراف موضوع پژوهش های بسیاری به ویژه درزمینه تجارت دریایی با سرزمین های دیگر بوده و به عنوان بزرگ ترین محوطه کاوش های باستان شناسی در سواحل شمالی خلیج فارس مقالات بسیاری درباره حفاری های صورت گرفته در آن منتشر شده است. با وجود این تاکنون درباره مکان گزینی آن پژوهشی انجام نشده است. با توجه به کمی وسعت میان کوه و دریا در سیراف و وجود محوطه های ساحلی وسیع تر در پیرامون آن، این سؤال پیش می آید که چرا این بندر در نقطه ای که وسعت کمِ زمین از ویژگی های آن است، ساخته شد؟ دیگر آنکه پدیده های جغرافیایی طبیعی و انسانی چه نقشی در مکان گزینی این بندر ایفا کرده اند؟ نوشتار حاضر به روش توصیفی و تحلیلی و بر اساس جستجو در منابع کتابخانه ای، مشاهده میدانی و مصاحبه فراهم آمده است. یافته ها نشان می دهد که ویژگی های طبیعی سیراف، چون موقعیت بندرگاهی آن، ارتفاعات، منابع آب و معادن سنگ و گچ و نیز پدیده های جغرافیایی انسانی مانند شهرهای پس کرانه ای و راه های تجاری نقشی اساسی در انتخاب مکان این بندر داشته اند.
۷۴.

پژوهشی در سکه های عصر ایلخانی موزه های بانک سپه، ملی، مراغه و زنجان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلیدواژه‌ها: مغولان ایلخانان سکه روابط خارجی مذهب زبان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹
مطالعات تاریخی از منابع گوناگون ممکن است صورت گیرد که سکه های ضرب شده توسط حکومت ها یکی از مهم ترین آن ها به شمار می روند. سکه ها نه تنها وسیله ای برای مبادله اقتصادی، بلکه حامل اطلاعات سیاسی، مذهبی، اقتصادی، هنری و زبانی نیز هستند. سکه ها در تاریخ نگاری دوره ایلخانان ارزش مطالعاتی بسیاری دارند زیرا سکه های این دوره حاوی اطلاعات ارزشمندی از روابط آنان به ویژه با قاآن مستقر در مغولستان و چین و بعضی ایالات نیمه مستقل تابع آنان نظیر ارمنستان، فارس، کرمان، وضعیت اقتصادی، دین و مذهب، زبان، آداب نام گذاری، جایگاه زنان و برخی دیگر از اصول کشورداری هستند که در جای خود می توانند خلأهای کتاب های تاریخ نگاری در این زمینه را جبران نمایند. سؤال اصلی این پژوهش این است که از سکه های ایلخانی چه اطلاعات تاریخ نگارانه ای می توان استخراج کرد؟ پژوهش حاضر به روش توصیفی-تبیینی ضمن بهره گیری از منابع کتابخانه ای و مقاله ها، با تکیه بر سکه های موجود در موزه ها، موضوع را بررسی کرده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که مغولان با هدف حفظ انسجام سیاسی و هم افزایی با مردمان قلمروهای فتح شده، از نمادهای اسلامی بر سکه ها استفاده کردند تا از بروز مشکلات سیاسی ناشی از تغییر شعائر جلوگیری کنند. علاوه بر این، مطالعه سکه های موزه های ذکرشده برخی از باورهای پیشین در خصوص نوع روابط هرکدام از ایلخانان با قاآنان، برگشت اولجایتو از مذهب شیعه، فلسفه وجودی زبان چینی و تعدادی دیگر از این باورها را به چالش کشیده و نکات تازه ای را مطرح کرده است.
۷۵.

کاربست دیدگاه های مک لوهان برای شناسایی و تبیین کارکرد رسانه های سنتی در عصر فتحعلی شاه قاجار(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلیدواژه‌ها: مک لوهان رسانه فتحعلی شاه مشروعیت شعر

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۳۳
مک لوهان با دسته بندی رسانه ها به دو دسته سرد و گرم، آن ها را ساخته وپرداخته آدمی دانسته و معتقد است آن ها در تمام جهات و با کیفیت وسیع و شدید، سازنده و تغییردهنده اند. او بر آن است که تأثیر پیام های رسانه ای از جهات شخصی، اجتماعی، سیاسی، روانی، اقتصادی و قومی به قدری عمیق است که هیچ گوشه ای از جسم و روان مخاطب را دست نخورده باقی نمی گذارد. بر این اساس قصد نگارنده آن است که در چهارچوب دیدگاه های رسانه ای مک لوهان ضمن شناسایی رسانه های سنتی، به این پرسش پاسخ داده شود که محتوای رسانه ای در عصر فتحعلی شاه با چه اهداف و انگیزه هایی تولید و چگونه به رعایا منتقل می شد؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که شعر، نقاشی، سنگ نوشته ها، مجسمه ها و شخصیت و شاه به عنوان رسانه، حامل انتقال ارزش های نظام قاجاری به رعایا بود. اصحاب رسانه در وضعیت بحرانی، در صحنه رسانه ای ظاهر می شدند. آنان با استفاده از موضوعات گَرمی چون مذهب و ادبیات در پی همسان سازی و هم ترازی شاه با پیامبران، ائمه و شاهان اساطیری و تاریخی ایران بودند. مهم ترین هدف دستگاه رسانه ای، تولید محتوا برای بازستانی جایگاه نیابت امام زمان(عج) از فقها و واگذاری آن به شاه و جلوگیری از خدشه در دیدگاه سنتی رعایا مبنی بر مصونیت و فرهمندی شاه بود.
۷۶.

نقش و جایگاه زن از دیدگاه نویسندگان نشریه «پیک سعادت نسوان»(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

کلیدواژه‌ها: مشروطه زنان انجمن های زنان نشریه پیک سعادت نسوان رشت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۴
شکل گیری حرکت مشروطه خواهی در ایران، انجمن های زیادی به وجود آمد. انجمن های زنان به صورت آشکار و پنهان در جنبش مشروطه فعالیت داشتند. این انجمن ها نه تنها در تهران، بلکه در دیگر شهرهای ایران، تلاش داشتند با فرصت بدست آمده از شرایط سیاسی، تحولاتی را در وضعیت زندگی زنان ایجاد کنند. غالب این انجمن ها با بهره گیری از روزنامه، مجله، تأسیس مدارس دخترانه ... ضمن مقایسه وضعیت زنان در ایران، به نقد شرایط موجود می پرداختند. در رشت نیز، جمعی از زنان روشنفکر و فرهنگ دوست، به منظور پیگیری مطالبات سیاسی و اجتماعی زنان، جمعیت پیک سعادت نسوان را تأسیس کردند و به فعالیت هایی چون، تأسیس مدرسه دخترانه، کتابخانه، سخنرانی، کلاس های آموزش صنایع دستی و انتشار مجله می پرداختند. یکی از اعضای این جمعیت و از جمله زنان پیشرو در آموزش زنان، روشنک نوعدوست است. او در کنار تأسیس مدرسه سعادت نسوان، نشریه ای با نام پیک سعادت نسوان در خلال سال های 1307-1306 چاپ و منتشر می کرد. نوشتار حاضر با استفاده از روش تحلیل مضمون و بررسی 6 شماره بر جای مانده از این نشریه در صدد است به این پرسش ها پاسخ دهد که دیدگاه نویسندگان مجله درباره زنان و مسائل مربوط به آنان چه بوده است؟ از وضعیت زنان در ایران چه گزارشی می دهد؟ مخاطب مطالب آن چه کسانی هستند؟ به کدام دسته از زنان می پردازد؟ نویسندگان مقالات با درنظر گرفتن حقوق سیاسی و اجتماعی زنان به نقش و اهمیت زن در خانواده و جامعه، تحصیل زنان و جامعه پذیری آنان، سهم زنان در پیشرفت و ترقی جامعه ایرانی و ... توجه می کردند.
۷۷.

Petroglyphs of Chah Abdullah of Harat, Yazd Province, Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: Archaeological Survey Iran Yazd Harat Petroglyphs common human art

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷۳ تعداد دانلود : ۱۱۰
Petroglyphs are a form of human artistic expression that can be found in various locations around the world, displaying similar features despite being created in different eras. This art form, commonly found in mountainous and rocky areas, is often associated with shepherds and hunters. The themes depicted in petroglyphs typically revolve around hunting scenes, weapons, goats, sheep, dogs, and other activities related to hunting and herding. However, religious motifs can also be observed in some cases. While a variety of petroglyphs can be found throughout Iran, sites in central regions such as Yazd province have received less attention from archaeologists due to the desert climate. The petroglyphs we will discuss in this article are located in the Chah Abdullah region of south Yazd province, in central Iran. In 2021, the author conducted an archaeological survey of Harat City, identifying various cultural and historical sites from different periods. While most of the sites identified were historical monuments, several historical sites, including the Chah Abdullah petroglyphs, were also discovered. Based on the type of motifs and the depth of carving, this site is associated with different historical periods. However, it is fascinating that the creation of rock motifs continues even in contemporary times.
۷۸.

قواخ تپه (قباق تپه) کوزران؛ محوطۀ کلیدی دوران تاریخی در شمال ماهیدشت(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: ماهیدشت قواخ تپه (قباق تپه) آشورنو پاشنه در سنگی سکه آتنی اسکندر مازه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۱
پژوهش های باستان شناختی پیشین در منطقه ماهیدشت بیشتر متمرکز بر دوره پیش ازتاریخ منطقه بوده و به رغم اهمیت این دشت بزرگ و مهم، تقریباً اطلاعاتی از دوره تاریخی آن در دست نیست. سرتاسر دشت ماهیدشت و به ویژه بخش شمالی آن پر از تپه های بزرگ و کوچک دوره پیش ازتاریخ و دوره تاریخی است که درمیان این زیستگاه های باستانی قواخ تپه به واسطه وسعت، توالی استقرار و اهمیت یافته های سطحی، شایسته توجه ویژه است؛ از این رو، در این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد تاریخی تلاش می شود قواخ تپه و یافته های سطحی آن مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد و درنهایت به این پرسش ها پاسخ داده شود که: 1. قواخ تپه دارای بقایای چه دوره هایی است و روند گسترش محوطه به چه شکلی بوده است؟ 2. یافته های شاخص قواخ تپه درخصوص کارکرد محوطه، چه اطلاعاتی ارائه می دهند؟ نتایج مطالعه یافته های سطحی نشان می دهد که قواخ تپه استقرار با اهمیتی است که حداقل از دوره مفرغ و احتمالاً پیش از آن شکل گرفته و در عصر آهن III و دوره اشکانی به اوج رونق و آبادانی خود رسیده است. درمیان یافته های سطحی، پاشنه در آشوری به دست آمده از محوطه، حاکی از وجود ساختمانی به سبک دوره آشورنو در محوطه است که با توجه به متون میخی مرتبط با وضعیت سیاسی زاگرس مرکزی در این دوره، احتمالاً سرنخی از وجود یک بنای دوره آشور نو در این محوطه است. کشف گنجینه سکه های به دست آمده از محوطه علاوه بر نشان دادن اهمیت محوطه در دوره سلوکی/ اشکانی، احتمالاً سرنخی از ارتباطات تجاری دور بُرد ساکنان این محوطه به عنوان یکی از مهم ترین استقرارهای باستانی امتداد جاده خراسان بزرگ در دشت ماهیدشت-کوزران است.
۷۹.

The Sasanian Palace of Bandiān Dargaz, Iran

نویسنده:

کلیدواژه‌ها: Bandian Dargaz Yazdgerd I Sasanian Palace Mithraeum

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۸۶ تعداد دانلود : ۲۶۳
A series of architectural spaces were discovered from the excavation of Tepe C of Bandiān Dargaz, a site revealing both the Islamic and Sasanian periods. The surface layer is related to the Ilkhanid period followed with the layer of the Sasanian period, which further consists of two phases. The architecture of the first phase is the remains of a palace, which had probably been transformed into a set of industrial-production workshops in the second phase of architecture. The remains of the palace include a pillared hall, long halls, and a part that is probably a Mithraeum and was built during the reign of Yazdgerd I.
۸۰.

Bardestan’s Bardoo: A Parthian-Sasanian Site in Bushehr Province, Persian Gulf

کلیدواژه‌ها: Persian Gulf Bandar-e Dayyer Bardestan Bardoo Site

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷۷ تعداد دانلود : ۲۴۹
On the northern shore of the Persian Gulf, not far from the coastline of Bandar-e Dayyer (Dayyer Port) in Bushehr Province, remains of a large archeological site can be seen in the form of dense piles of the rubble as well as architectural remnants scattering over ​​approximately 27 hectares, which is known as Bardoo. The remaining and main parts of the site are located in the south and southeast of the city of Bardestan, between a road leading to Bandar-e Dayyer and the western flank of salt marshes on the west bank of huge Bay (xowr), located about 2200 meters from the coastline of Bandar-e Dayyer itself. Archaeological excavations at this site reveal three periods, ranging from Parthian to the early Islamic era. 

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان