تاریخ و سیره شناسی

پژوهش پیرامون حیات علمی اندیشمندان امامی مقیم، نزیل یا مجاور بیت الله، آثار مکتوب و غیرمکتوب ایشان در مکه جلب توجه می نماید. تألیف و استنساخ کتاب، تجدید بنای کعبه، اجازه های فقهی و روایی، مقابله، تصحیح و قرائت بسیاری از کتاب های فقهی و حدیثی امامیه در مکه و جلسات و محافل علمی ایشان که مشتاقان فراگیری علوم اهل بیت^ را به مکه می کشانده، عمق حضور عالمان مکتب اهل بیت^ در این شهر را روشن خواهد نمود. قرن یازدهم شاهد بیشترین حضور علمی و عملی عالمان امامی در مکه است. برخی از این اندیشمندان در مکه جایگاه رفیعی داشته اند تا جایی که کتاب هایی که توسط مخالفان در گذشته و حال پیرامون اعلام مکی نوشته شده از ایشان نام برده اند.

۱۹۸۴.

سیماى درخشان امام على(ع) از منظر دیگران‏

نویسنده: عسکرى اسلامپور کریمى

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۸۷ شماره ۳۲۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۷۴

۱۹۸۵.

وادى محسر(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: عباسعلی براتی

منبع: میقات حج ۱۳۷۲ شماره ۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۷۴

۱۹۸۶.

تحلیل محتوای دعای عرفه منسوب به امام حسین علیه السلام

نویسنده: زهره اخوان مقدم زهرا حبیب پور

منبع: پژوهشنامه معارف حسینی (آیت بوستان سابق) سال دوم زمستان ۱۳۹۶ شماره ۸

کلیدواژه‌ها: انسان شناسی خداشناسی تحلیل محتوا راهنماشناسی دعای عرفه

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ و سیره اهل بیت(ع)

تعداد بازدید : ۱۹۷۳ تعداد دانلود : ۷۰۱

دعای عرفه ازجمله دعاهای معروفی است که در کتب ادعیه نقل شده و در روز عرفه به خواندن آن سفارش شده است. این دعا که منسوب به امام حسین علیه السلام می باشد از مضامین بسیار والایی برخوردار است و مانند کلاس درسی است که می توان به عنوان بهترین منبع مورد استفاده عموم و خصوص قرار گیرد. نمودارهای سنجش فراوانی کلمات و موضوعات استخراج شده از جدول تحلیل محتوا، نشان میدهد که مهمترین و پرکاربردترین محور مطرح شده در این دعاء، محور خداشناسی است.که شامل مولفه های صفات و افعال خدا، احکام خدا، اسماءخدا و شعائرالهی است. سایر محورهای دعا به ترتیب فراوانی عبارتند از: انسان شناسی، راهنما شناسی، هستی شناسی و معادشناسی؛ محور انسان شناسی شامل : نیازهای انسان، ویژگیهای انسان، شناخت ابعاد ظاهری و ابعاد معنوی انسان. محور راهنماشناسی شامل: پیامبر شناسی، امام شناسی و قرآن شناسی؛ محور هستی شناسی، شامل: ویژگیهای جهان، ویژگی مخلوقات، فرشتگان، پدیده شناسی، استخراج گردید. نتایج نشان میدهد که بیشترین موضوعات مطرح شده در این دعا به محورهای خداشناسی، انسان شناسی و راهنماشناسی اختصاص یافته است.

۱۹۸۷.

روایات عاشورایی أنساب الاشراف بلاذری در میزان نقد و بررسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محسن رفعت محمدکاظم رحمان ستایش

منبع: حدیث پژوهی سال نهم بهار و تابستان ۱۳۹۶ شماره ۱۷

کلیدواژه‌ها: تحریفات بلاذری انساب الاشراف مقتل الحسین (ع) روایات عاشورایی

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۷۳ تعداد دانلود : ۱۴۸۳

این مقاله جستاری است درباره مقتل الحسینt کتاب أنساب الاشراف که ابوجعفر احمد بن یحیی بلاذری در حدود قرن سوم آن را نوشته است. مقتل الحسینt موجود در این کتاب ازجمله مقاتل برجای مانده و قدیمی است که البته همچون سایر کتب تاریخی و روایی از هجمه تحریفات عاشورایی مصون نمانده، چنان که ما را در بعضی از مطالب مربوط به جریان عاشورا در تردید قرار می دهد. با مقایسه مقتل بلاذری با مقتل موجود در تاریخ طبری می توان شباهت هایی از آن را دریافت. مطالب مقتل بلاذری که یکی از گزارشگران روایت حصین بن عبدالرحمن و نیز ابومخنف است، بدون سند کامل نقل شده، ضمن اینکه متن خالی از آشفتگی نیست؛ به طوری که در برخی موارد با وقایع مسلّم تاریخی ناسازگار بوده و گاهی شأن امام معصوم خدشه دار شده و پایه و اساسی برای نقل علمای شیعی در قرن های بعد شده است. در این بررسی، کوشیده شده پس از ارزیابی شخصیت مؤلف و توضیحاتی چند درباره کتاب وی، به برخی از این هجمه های تحریفی، اشاره و مطالب تاریخی و روایی آن مورد کاوش قرار گیرد.

۱۹۸۸.

بررسی مقایسه ای تأثیر روابط سیاسی نظامی امویان آندلس و نورمن ها با کشورهای فرانسه و انگلیس(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: شکرالله خ‍اک‍رن‍د مهدی محمدی قناتغستانی

منبع: تاریخ اسلام سال سیزدهم تابستان ۱۳۹۱ شماره ۵۰

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۷۳ تعداد دانلود : ۳۴۶۵

۱۹۸۹.

بررسی اندیشه های اخوان الصفا

نویسنده: حسین فرزانه پور

منبع: نامه فرهنگ بهار ۱۳۷۸ شماره ۳۲

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ اسلام تاریخ فرهنگی و اجتماعی اسلام

تعداد بازدید : ۱۹۷۲ تعداد دانلود : ۱۲۰۸

۱۹۹۰.

جهان اسلام و نحوه توزیع سرزمین ها و جمعیت اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: رضا مستوفی الممالکی

منبع: فصلنامه علمی پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا ۱۳۸۱ شماره ۴۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ اسلام کلیات

تعداد بازدید : ۱۹۷۲ تعداد دانلود : ۹۴۳

در محافل اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و فرهنگی جهان همواره به عظمت جهان اسلام و کشورهای اسلامی تأکید می شود،‌زیرا این بعد عظیم اجتماعی و اقتصادی که حدود 22 درصد جمعیت دنیا و 25 درصد کشورهای جهان را در 19 درصد خشکی های کره زمین تشکیل می دهد، در صحنه های جهانی نقش عمده و پایگاه بسیار مستحکمی را دارا می‌باشد. مسلما مطالعه، تحلیل موقعیت های اجتماعی، ایدئولوژی و اقتصادی این جامعه و سیمای آینده آن از نظر ما بسیار حائز اهمیت است.از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران این کشور را به عنوان یکی از مهمترین نقاط عظمت جهان اسلام در قرن 20 مطرح کرده است. از این رو روابط چند جانبه و متقابل جمهوری اسلامی ایران با سایر سرزمین ها و ملل اسلامی یکی از سیاست های مهم آن به شمار می‌رود. بنابراین برای آشنایی با سرزمین ها، کشورها به ویژه جمعیت اسلامی و نحوه ضروری به نظر می رسد در این مقاله سعی شده است این مطالب به طور بسیار فشرده و مختصر در قالب 8 ناحیه و 49 کشور اسلامی و سه قاره آسیا، آفریقا و اروپا مورد بحث و ارزیابی قرار گیرد

۱۹۹۱.

علی را از زبان علی بشناسیم

نویسنده: معصومه شبستری

منبع: فقه و حقوق خانواده (ندای صادق) بهار ۱۳۷۸ شماره ۱۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ و سیره اهل بیت(ع)

تعداد بازدید : ۱۹۷۲ تعداد دانلود : ۶۵۴

۱۹۹۲.

حیات سیاسی امام صادق (ع)

نویسنده: محمد خطیبی

منبع: پیام پاییز ۱۳۸۶ شماره ۸۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ و سیره اهل بیت(ع)

تعداد بازدید : ۱۹۷۱ تعداد دانلود : ۹۳۰

۱۹۹۳.

خاستگاه کشندگان امام حسین (ع)

نویسنده: سید جعفر شهیدی

منبع: کیهان فرهنگی اسفند ۱۳۸۱ شماره ۱۹۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۷۱

۱۹۹۴.

پرتوى از مبارزات امام سجاد

نویسنده: عباس کوثری

منبع: فرهنگ کوثر ۱۳۷۸ شماره ۲۶

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۶۸

۱۹۹۵.

واکاوی تاریخ نگاری عاشورا و عوامل رونق آن در قرن چهارم هجری قمری

نویسنده: حسین پوراحمدی سینا میرشاهی

منبع: پژوهشنامه معارف حسینی سال پنجم بهار ۱۳۹۹ شماره ۱۷ 27 - 42

کلیدواژه‌ها: تاریخ نگاری عاشورا آل بویه مراسم عزاداری عالمان شیعه قرن چهارم هجری قمری

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی تاریخ اسلام و سیره تاریخ و سیره شناسی تاریخ و سیره اهل بیت(ع)

تعداد بازدید : ۱۹۶۸ تعداد دانلود : ۶۱۰

تاریخ نگاری عاشورا، از مهم ترین عوامل ماندگاری واقعه کربلا و شهادت مظلومانه و غم بار امام حسین7 است. قرن دوم هجری قمری را باید آغاز تاریخ نگاری عاشورا به شمار آورد. قرن سوم هجری قمری نیز تاریخ نگاری عاشورا همانند دوره پیش ادامه یافت، اما اوج این تاریخ نگاری در قرن چهارم روی داد. در این شکوفایی، عوامل متعددی چون پیدایش حکومت های شیعی، برگزاری رسمی مراسم عاشورا در ایران و جهان اسلام، ظهور عالمان برجسته شیعه خصوصاً فقیهان، مرکزیت یافتن شهر قم به مثابه دولت شهری شیعی و نگارش اولین گزارش های واقعه کربلا به زبان فارسی نقش داشتند. با توجه به مطالب فوق، این پژوهش به شیوه توصیفی _ تحلیلی به عوامل رونق تاریخ نگاری عاشورا در قرن چهارم هجری می پردازد.

۱۹۹۶.

حکم فتح راه حجاز(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده: رسول جعفریان

منبع: میقات حج ۱۳۷۵ شماره ۱۵

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۶۸

۱۹۹۷.

پیوند جان و تن از مانویت تا اسماعیلیه

نویسنده: فیلیپ ژینیو مترجم: شهناز شاهنده

منبع: فرهنگ بهار ۱۳۷۵ شماره ۱۷

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۷۰ تعداد دانلود : ۱۱۷۷

۱۹۹۸.

صلوات و پیامبر صلی الله علیه و آله در صحیفه سجادیه

نویسنده: محسن صمدانیان امید صبوری

منبع: کوثر ۱۳۸۶ شماره ۲۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۶۶ تعداد دانلود : ۱۱۰۳

۱۹۹۹.

نقش امام حسن عسکرى (ع) در تفسیر قرآن‏

نویسنده: محمد عابدى

منبع: نشریه پاسدار اسلام ۱۳۸۵ شماره ۲۹۱ و ۲۹۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۶۶

۲۰۰۰.

وجوه افتراق و اشتراک قیام های خوارج در سیستان و عراق در دورة اموی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: سید احمد عقیلی جواد بهرامی نیا

منبع: تاریخ و فرهنگ پاییز و زمستان ۱۳۹۳ شماره ۹۳

کلیدواژه‌ها: ایران سیستان بنی امیه قیام های خوارج عراق عرب

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۹۶۵ تعداد دانلود : ۱۰۷۳

خوارج به عنوان یکی از گروه های مؤثر در حوادث قرون اولیه هجری، برای خوارج به عنوان یکی از گروه های مؤثر در حوادث قرون اولیه هجری، برای نخستین بار در دوره خلافت حضرت علی(ع) و در جریان جنگ صفّین به عنوان یک فرقه مستقل پدیدار گشتند و به مخالفت با جریان حکمیّت برخاستند. با انتقال خلافت به امویان، خوارج از همان آغاز رو در روی آنان ایستادند و قیام های متعددی را علیه بنی امیه ایجاد کردند. به همین سبب تحت تعقیب حکام اموی قرار گرفتند و عده ای از این گروه ناگزیر به سرزمین های اطراف و از جمله ایران گریختند. سیستان از مهمترین مناطق نفوذ خوارج در ایران دوره اموی محسوب می شد. در این مقاله، ضمن بررسی عوامل زمینه ساز قیام های خوارج در دو منطقه سیستان وعراق؛ به بررسی تطبیقی عوامل اشتراک و افتراق قیام های خوارج در این دو منطقه پرداخته شده است. براین اساس پرسش اساسی این مقاله آن است که «قیام های خوارج در سیستان و عراق در دورة اموی» دارای چه نقاط اشتراک و افتراقی بودند؟ رهیافت این مقاله آنکه قیام های خوارج در سیستان وعراق با اینکه دارای شیوه مبارزاتی مشابهی بودند و به علل مشترکی شکست خوردند، اما دارای ایدئولوژی، اهداف، ساخت و درون مایه های متفاوتی بودند و در نهایت نتایج متفاوتی در جامعه عصر خلافت اموی پدید آوردند.

درخت حوزه‌های تخصصی