محمد بن عمر واقدى (130- 207ق): راوی پرکار و نقّاد
منبع:
آینه پژوهش سال ۳۷ فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ شماره ۱ (پیاپی ۲۱۷)
291 - 335
حوزههای تخصصی:
همه آنان که با روایات تاریخ اسلام سروکار دارند، واقدی را می شناسند. در اینکه او بسیار پرکار بوده است، تردیدی نیست؛ اما «علمی بودن» او به معنای ویژه ای است که در این مقاله به آن پرداخته ایم. او وابستگی مکتبی خود را حفظ می کند و در تعلیم و تربیت و امر دین و مذهب نظر خود را دارد؛ با این حال می کوشد به روش های علمی وفادار باشد. در نقادی هم در مقایسه با دیگر راویان اخباری تاریخی و هم از نظر به کارگیری روش های ویژه در رتبه نخست قرار دارد. این نقادی در انتخاب اخبار بر اساس موازین علمی و نیز به کارگیری پاره ای از روش های تحقیق رایج در آن عهد که صدالبته خودش ابتکاراتی هم دارد، خود را نشان داده است؛ گرچه وفاداری به روش علمی، مانع از آن نشده است که او یک مورخ معتقد و باورمند به اصول و مبانی دینی و مذهبی خود نباشد. او مانند همه مورخان اسلام برای اثبات برتری اسلام تاریخ می گوید. در این نوشته سعی کرده ام برای نقطه نظراتی که ارائه شده است، نمونه های روشنی از منابع به دست دهم.