هیات،نجوم،ریاضیات،شیمی و طب

عنوان مقاله حاضر «مثنویمولویو نجوم» است. وقتیکه وضعیت علوم را در قرن هفتم و هشتم هجریمطالعه میکنیم، متوجه پیش رفت و توسعه علوم عقلیو نجوم در کنار علوم نقلیمیشویم و در مییابیم که از بین ستارگان عرصه ادب فارسی، مولویشاعر آفاق و انفس است. در این پژوهش نیز مجالیفراهم آمده است تا با طریق استفاده مولانا از دانش نجوم، ابزار نجومی، پدیده هایجوی، پیوستگیبا اختران، سعد و نحس، افلاک، ستارگان و برج هایدوازده گانه مثنویو کاربرد آن ها در شعر او بیش تر آشنا شویم.

۲۹.

فخر رازی و مساله حرکت وضعی زمین

نویسنده: حسین معصومی همدانی

منبع: تحقیقات اسلامی سال اول و دوم ۱۳۶۵ و ۱۳۶۶ شماره ۱ و ۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۲۱۶۳ تعداد دانلود : ۱۰۷۸

۳۰.

جوامع احکام النجوم بیهقی (د٥٦٥ ق) کتابی مهم در احکام نجوم و جامعه شناسی ایران

نویسنده: عارف نوشاهی

منبع: نامه بهارستان سال اول ۱۳۷۹ شماره ۱

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی گروه های ویژه هیات،نجوم،ریاضیات،شیمی و طب نجوم

تعداد بازدید : ۲۱۵۰ تعداد دانلود : ۱۱۸۰

۳۱.

چند واحد تاریخگذاری مشهور ایرانی و گزارشی درباره محاسبه کبیسه در آنها(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: حسن فقیه عبداللهی

منبع: مقالات و بررسی ها ۱۳۷۶ شماره ۶۲

کلیدواژه‌ها: کبیسه سال شماری ایرانی گاهشماری قمری – شمسی تقویم جلالی

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی گروه های ویژه هیات،نجوم،ریاضیات،شیمی و طب هیات

تعداد بازدید : ۲۱۳۳ تعداد دانلود : ۱۱۴۳

گاهشماری شمسی جلالی ، در زمان سلطان جلاالدین ملکشاه سلجوقی ( 465-485 ه . ق) تأسیس شد و تقویم خورشیدی کنونی ایران نیز بر همان اساس تنظیم یافته است. مبدأ این تاریخگذاری ، روز جمعه نهم رمضان 471 ه . ق / 15 مارس 1079 م./ اول فروردین 458 ه . ش . ( بر حسب تقویم فعلی ایران ) است. در تقویم جلالی ، نام ماهها همان نامهای کهن ایرانی است و از ویژگیهای این گاهشماری که بر دقت آن بسیار افزوده است. به کار گیری دو نوع کبیسه چهار و پنج سالی است: بدین ترتیب که در یکی ، کبیسه در هر چهار سال اجرا می شود( موسوم به کبیسه رباعی ) و در دیگری در هر 29 یا 33 سال ، یک کبیسه ( به نام خماسی) مراعات می گردد. در باب دقت تقویم جلالی ، تاکنون بحثهای گوناگون و مفصلی به عمل آمده است و اغلب محققان دانش گاهشماری بر این موضوع که دقیقترین گاهشماریهای موجود است، متفق اند. در مقاله حاضر کوشش شده است تا مطالبی به اجمال درباره تقاویم موسوم ایران قدیم و ویژگیهای گاهشماری جلالی ارائه شود.

۳۲.