درخت حوزه‌های تخصصی

هدف این پژوهش طراحی و تدوین الگوی توسعه طرح همیاران طبیعت در استان کرمانشاه بوده است. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف، کاربردی است و برای طراحی الگو از روش داده بنیاد استفاده شد. مشارکت کنندگان شامل 24 نفر از میان افراد خبره و صاحب نظر در زمینه طرح همیاران طبیعت می باشند که به صورت هدفمند و به شیوه گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری برای مصاحبه نیمه ساختاریافته انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها از روش کدگذاری سه مرحله ای استراوس و کوربین (باز، محوری و انتخابی) به کمک نرم افزار (MAXQDA 10) استفاده شد. در قالب این پژوهش 114 کد (مفهوم) و 19 مقوله استخراج شد. عوامل علّی توسعه طرح همیاران طبیعت شامل مقولاتی مانند منافع منطقه ای، مشارکت مردمی، عوامل محیطی، سازوکارهای دولتی، دانش افزایی و آگاهی بخشی؛ عامل های زمینه ساز عبارت از پشتیبانی دولتی، آموزش و فرهنگ سازی، ویژگی های منطقه ای؛ عامل های مداخله گر شامل تقویت طرح همیاری، آموزش های کاربردی، بهره گیری از ظرفیت روستاییان، حمایت دستگاه ها و نهادها؛ مقوله های پدیده محوری شامل حمایت از همیاران، اقدامات اجرایی دولت، ظرفیت نهادهای غیردولتی، اقدامات تقنینی و قضایی؛ راهبردهای توسعه مشتمل بر مقولاتی مانند برنامه های تبلیغی و تشویقی، آموزش های توجیهی، اقدامات تسهیل گرانه و مقوله های بهبود مشارکت مردم، بهبود کیفیت محیط زیست حفظ سرمایه های ملی و درنهایت مزایای دولتی به عنوان پیامدهای الگو در نظر گرفته شدند.

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه دانش و نگرش محیط زیستی با رفتارهای محیط زیستی و نقش میانجی وظیفه شناسی در دانش آموزان است. روش این پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری این پژوهش را دانش آموزان مقطع متوسطه دوره دوم شهر شیراز تشکیل دادند که 270 نفر از آنان را با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه سنجش رفتارهای محیط زیستی امامقلی (1390)، پرسشنامه نگرش محیط زیستی تامپسون و برتون (۱۹۹۴)، پرسشنامه دانش محیط زیستی می و همکاران (2012) و پرسشنامه شخصیتی نئو (1989) و برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار SPSS 22 و  AMOS-22استفاده شد. نتایج نشان داد که دانش و نگرش محیط زیستی با وظیفه شناسی و رفتارهای محیط زیستی رابطه ساده و معنی داری دارند. همچنین اثرات مستقیم دانش و نگرش محیط زیستی بر رفتارهای محیط زیستی و وظیفه شناسی بر رفتارهای محیط زیستی اثر مستقیم و معنی داری داشت. نتایج نشان داد که وظیفه شناسی توانست به طور معنی داری رابطه میان دانش و نگرش محیط زیستی با رفتارهای محیط زیستی را میانجی گری نماید. نتایج برازش مدل نشان داد که مدل پیشنهادی توانست 57/0 درصد از واریانس رفتارهای محیط زیستی را تبیین نمود و با شاخص برازش 001/0RAMSEA= تأیید شد. نتیجه گیری می شود وظیفه شناسی نقشی اساسی در تقویت رفتارهای محیط زیستی دارد و صرف افزایش دانش و نگرش برای تغییر رفتار کافی نیست؛ بنابراین، برنامه های آموزشی باید علاوه بر ارتقای آگاهی و نگرش، بر پرورش مسئولیت پذیری و تعهد فردی نیز تمرکز کنند تا رفتارهای پایدار محیط زیستی شکل گیرد.

شرایط اقلیمی و محیطی ایران در وضعیت کنونی توانِ چندانی برای تداوم کشاورزی به روش سنتی را ندارد. بر این اساس، در دهه های اخیر به مرور کشاورزی محیط زیستی و پایدار در ایران رواج پیدا کرده است. در طی این مدت، پژوهش های مختلفی در زمینه کشاورزی محیط زیستی در ایران، چالش ها و راهبردهای توسعه آن انجام شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق مرور نظام مند تلفیقی (تلفیق یافته های پژوهش های انجام شده با روش های تحقیق مختلف) به بررسی این پژوهش ها پرداخت. نمونه موردبررسی، 28 مقاله علمی-پژوهشی بودند که در رشته های علوم انسانی به زبان فارسی بین سال های 1385 تا 1403 منتشر شده بودند. این نمونه ها با استفاده از نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. یافته های پژوهش نشانگر این است که کشاورزی محیط زیستی دارای سه بعد اصلی است: پایداری محیط زیستی، پایداری غذایی و پایداری انسانی-اجتماعی. پایداری اقتصادی در درون هر سه این ابعاد نهفته است. این سه بعد در تعامل با یکدیگر قرار داشته در طی این تعامل، کشاورزی محیط زیستی را شکل می دهند. همچنین، بررسی پژوهش های انجام شده نشان داد که چالش های کشاورزی محیط زیستی در ایران عبارت اند از: ناکارآمدی نهادی-مدیریتی، بی ثباتی مالی-اقتصادی، ضعف زیرساختی-فنی، زمینه های فرهنگی -اجتماعی نامناسب، نظام آموزشی-ترویجی ناکارآمد و بی ثباتی محیط زیستی. در پژوهش های بررسی شده، راهبردهای مختلفی برای توسعه کشاورزی محیط زیستی ارائه شده اند که مهم ترین آن ها عبارت اند از: توسعه دانش بومی، هوشمندسازی سبز، اقتصاد سبز کشاورزی، دانش افزایی سبز، کارآمدی نهادی، توسعه زیرساخت ها و تقویت سرمایه اجتماعی سبز.

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شاخص های حکمرانی خوب و نقش آن در سلامت محیط زیست ایران انجام شده است. این مطالعه ازنظر هدف، بنیادی، ازنظر ماهیت و روش، توصیفی و ازلحاظ نحوه روابط بین متغیرها جزو مطالعات همبستگی است. گردآوری داده ها در دو مرحله انجام شد: ابتدا مبانی نظری و پیشینه پژوهشی با استفاده از روش کتابخانه ای و سپس نظرات پژوهشگران از طریق پرسشنامه های محقق ساخته گردآوری شد. جامعه آماری شامل دو گروه بودند: گروه اول، 25 نفر از خبرگان دانشگاهی که به شیوه گلوله برفی انتخاب شدند. این افراد جهت سنجش روایی و پایایی پرسشنامه ها در فرآیند تحقیق مشارکت کردند. گروه دوم، 87 نفر از پژوهشگرانی بودند که درباره متغیرهای این تحقیق مطالعه کرده اند که طبق برآورد فرمول کوکران 73 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده، برای پاسخ دهی به پرسشنامه ها انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان می دهد: نخست، حکمرانی خوب را می توان به واسطه شاخص های حکومت محلی، سازمان های مردم نهاد، حاکمیت قانون، پاسخگویی عمومی و مسئولیت اجتماعی تبیین کرد. همچنین مؤلفه های مدیریت منابع آب، کاهش گازهای گلخانه ای، کاهش فرسایش خاک، استفاده از انرژی های سبز و مدیریت پسماند، قابلیت تبیین سلامت محیط زیست را دارند. دوم، مطابق نتایج آزمون همبستگی، بین حکمرانی خوب و سلامت محیط زیست رابطه ای مستقیم و معناداری وجود دارد. سوم، طبق نتایج آزمون رگرسیون، هر یک از شاخص های حکمرانی خوب سهم نسبی در پیش بینی تغییرات محیط زیست دارند. درنهایت می توان استدلال کرد حکمرانی خوب رویکردی مهم و مطمئن جهت حفظ و سلامت محیط زیست است و از طریق استقرار آن می توان به حل بحران های محیط زیستی کمک کرد.

ساخت و سازهای امروزی، به بناهای تاریخی نه به عنوان قوت و کانون در بافت های شهری که به عنوان مانعی برای رشد فیزیکی شهرها دیده می نگرند. این اندیشه و نگرش موجب از بین رفتن بناهای ارزشمند گذشته و دگرگون شدن بافت های تاریخی شهر می گردد. شناخت و مطالعه بناهای تاریخی می تواند در کنار شناسایی ویژگی ها و الگوهای این معماری، فرصتی برای معرفی ارزش های معماری گذشته فراهم نماید و بهره گیری از مؤلفه های قابل استفاده از آن در طراحی بناهای معاصر می تواند منجر به پیوستگی و هماهنگی کالبد شهر و معماری گردد. خانه به عنوان اولین و مهم ترین کاربری شهری جایگاه مهمی در بناهای تاریخی دارد. این پژوهش به دنبال شناسایی مؤلفه های کالبدی خانه های تاریخی در شهر رشت است. در این راستا در بخش اول پژوهش به روش تحلیلی- توصیفی مفاهیم پژوهش مانند مؤلفه های کالبدی در بناهای معماری و خانه های تاریخی تبیین می گردد. در بخش دوم پژوهش مؤلفه ها و عناصر معرفی شده در بخش اول در خانه های تاریخی شهر رشت به عنوان نمونه موردی مطالعه و بررسی می شوند. یافته های پژوهش نشان داد که خانه های تاریخی رشت دارای مؤلفه های کالبدی مشخص در فرم کلی و موقعیت قرارگیری در محیط (بافت و سایت) هستند. عناصر نما مانند ورودی، جداره و بازشو در خانه های تاریخی مطالعه شده به صورت های مختلف و کارکردهای گوناگون ظهور می یابند. ایوان در خانه های تاریخی رشت نقشی فراتر از یک مؤلفه کالبدی در ایجاد فضاهای نیمه باز و همچنین کارکردهای متفاوت عملکردی و اقلیمی داشته و به عنوان یک کیفیت بصری در شکل گیری تناسبات و نظم دهی سایر عناصر نما تأثیرگذار است. موارد اشاره شده در کنار تنوع سطوح و مؤلفه های کالبدی جداره و آرایه های تزئیناتی، غنای بصری در نمای خانه های تاریخی رشت را ایجاد کرده است.

گردشگری به عنوان یکی از صنایع تأثیرگذار بر توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق، نیازمند توجه به اصول اخلاقی و مسئولیت های اجتماعی است. در استان گیلان، با توجه به جاذبه های طبیعی و فرهنگی منحصربه فرد، طراحی مدل های اخلاق گردشگری ضروری است. مسئله اصلی این پژوهش، کمبود الگوهای مشخص و کاربردی در زمینه اخلاق گردشگری در این منطقه است که می تواند منجر به آسیب های اجتماعی و محیطی گردد. هدف پژوهش، طراحی یک مدل اخلاق گردشگری در استان گیلان با رویکرد مدل سازی ساختاری تفسیری ( ISM ) است. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی-پیمایشی می باشد. برای تعیین حجم نمونه به روش نمونه گیری قضاوتی هدفمند عمل شد و 12 نفر از خبرگان در امر پژوهش مشارکت کردند. با مطالعه مبانی نظری و تأیید خبرگان، 6 مؤلفه برای طراحی مدل شناسایی شد. نتایج نشان داد که مؤلفه های مؤثر بر رفتارهای اخلاقی در گردشگری به ترتیب اولویت عبارتند از: «مسئولیت اجتماعی مقصد گردشگری» به عنوان مهم ترین مؤلفه، «ارزش های جامعه میزبان» و «اخلاق کسب وکارها» در اولویت دوم، «رفتار اخلاقی گردشگر» در اولویت سوم، «مدیریت و سیاست های گردشگری» در اولویت چهارم و «گردشگری اخلاق محور» در اولویت پنجم. این پژوهش نشان داد که توجه به اصول اخلاقی در گردشگری می تواند به بهبود کیفیت تجربه گردشگران و توسعه پایدار مناطق گردشگری کمک کند. با شناسایی مؤلفه های کلیدی، می توان راه کارهای مؤثری برای ارتقاء آگاهی و مسئولیت پذیری در این صنعت ارائه داد.

رشد صنعت گردشگری در دهه های اخیر به گونه ای چشمگیر بوده است که امروزه به یکی از صنایع غالب در سطح جهان تبدیل شده و آثار اقتصادی قابل توجهی بر کشورهای مختلف برجای گذاشته است. در این میان، مؤلفه هایی همچون تصویر مقصد، انگیزه و رضایت گردشگران، نقش تعیین کننده ای در تبیین وفاداری آنان ایفا می کنند و در تحقیقات گوناگون مورد توجه قرار گرفته اند. یکی از گونه های مهم و پرطرفدار گردشگری، گردشگری طبیعت گرا است که به ویژه در مقاصد ساحلی و شهرهای مرزی از جذابیت بیشتری برخوردار است. شهر مرزی آستارا به عنوان یکی از کانون های شاخص این نوع گردشگری، جایگاهی ویژه در مطالعات مرتبط با گردشگری دارد . هدف پژوهش حاضر، بررسی ارتباط میان ادراک بازدیدکنندگان از نواحی ساحلی و رفتار گردشگران در شهر مرزی آستارا است. این تحقیق از حیث رویکرد، در زمره پژوهش های توصیفی – تحلیلی و از منظر هدف، کاربردی به شمار می آید. جامعه آماری تحقیق را گردشگرانی تشکیل می دهند که به این شهر سفر کرده اند. با توجه به حجم گردشگران ورودی، حجم نمونه ۳۸۵ نفر برآورد گردید. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه بوده و داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار Smart PLS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت . یافته های تحقیق نشان داد که نقش تعدیل گر تجربه بر انگیزه، رضایت و تصویر مقصد مورد تأیید قرار نگرفت. همچنین، فرضیه های مربوط به تأثیر انگیزه گردشگران بر رضایت و وفاداری آنان رد شد. افزون بر این، تأثیر تجربه گردشگران بر وفاداری نیز به اثبات نرسید. با وجود این، سایر فرضیه های پژوهش تأیید گردید. در پایان، پیشنهادهایی متناسب با نتایج تحقیق و در راستای بهبود سیاست گذاری ها و برنامه ریزی های گردشگری در شهر مرزی آستارا ارائه شده است .  

نبود مشارکت کافی و جدایی فعالیت و عملکرد نظام مدیریت شهری از فضای فکری شهروندان مسئله ای است که طی سال های مختلف کمتر موردتوجه قرارگرفته است؛ به نظر می رسد قابلیت های حکمروایی هوشمند شهری می تواند زیرساخت مناسبی برای برقراری ارتباط بین نظام مدیریت شهری و شهروندان ایجاد کند. ازاین رو پژوهش حاضر باهدف تحلیل عوامل مؤثر بر تحقق حکمروایی هوشمند شهری نوشته شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. در راستای گردآوری داده ها از روش کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. جامعه آماری این تحقیق کارشناسان و متخصصین و اساتید دانشگاهی مرتبط با حوزه برنامه ریزی شهری و شهرسازی می باشند. به منظور تعیین حجم نمونه از روش تعداد متغیرهای مشاهده پذیر و مقدار حجم نمونه استفاده شد با توجه به اینکه تعداد سؤالات پرسشنامه برابر با 20 سؤال یود ازاین رو حجم نمونه به ازای هر سؤال 5 نفر در نظر گرفته شد؛ حجم نمونه به دست آمده برابر با 100 نفر بود. پایایی پرسشنامه از طریق محاسبه آلفای کرونباخ و محاسبه ضریب پایایی ترکیبی (cr) سنجیده شد و به تأیید رسید. روایی پرسشنامه نیز در دو مرحله روایی صوری و ظاهری از طریق کسب نظر از اساتید و کارشناسان تأیید، و روایی واگرا با محاسبه شاخص میانگین واریانس استخراج شده (AVE) تأیید شد. در این پژوهش به منظور بررسی داده های پژوهش از مدل سازی معادلات ساختاری در محیط نرم افزار لیزرل استفاده شده است. یافته های حاصل از این پژوهش نشان داد که مدیریت خدمات الکترونیک با ضریب مسیر 15/0، مشارکت الکترونیک با ضریب مسیر 26/0، کیفیت خدمات الکترونیک با ضریب مسیر 57/0 و آموزش الکترونیک با ضریب مسیر 17/0 تأثیر مثبت و معناداری بر حکمروایی هوشمند شهری دارند.

اصولاً استفاده از چارچوب های جامع نظیر مدیریت یکپارچه شهری و ارزیابی تأثیرات میراث فرهنگی می تواند به کاهش تعارضات میان توسعه بافت و حفظ ارزش های محیطی و اجتماعی کمک کند. این پژوهش با هدف تحلیل عوامل بازدارنده و محرک توسعه بافت شهر ایلام با رویکرد ساماندهی و توانمندسازی پرداخته است. مطالعه حاضر با ماهیتی کاربردی _ نظری و رویکردی ترکیبی، در دو مرحله طراحی و اجرا شد. در مرحله اول، داده ها از طریق مطالعات اسنادی، پیمایش و مصاحبه های نیمه عمیق جمع آوری شدند. در مرحله دوم، داده ها با استفاده از تحلیل عاملی و مدل سازی معادلات ساختاری موردبررسی قرار گرفتند. جامعه آماری این تحقیق شامل ساکنان چهار منطقه شهری ایلام است که در ۱۴ ناحیه شهری تقسیم بندی شده اند. بر اساس تحلیل های انجام شده، ۴۳ عامل بازدارنده و ۳۸ عامل محرک توسعه در چهارچوب شش گروه اصلی (زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی _ فضایی و نهادی _ مدیریتی) شناسایی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که مهم ترین عوامل بازدارنده توسعه بافت شهری ایلام شامل ضعف زیرساخت های کالبدی (مانند شبکه حمل ونقل ناکارآمد با بار عاملی ۰.۸۴)، تخریب منابع طبیعی (بار عاملی ۰.۷۷)، کمبود اعتبارات مالی (بار عاملی ۰.۸۱)، و ضعف هماهنگی میان نهادهای مدیریتی (بار عاملی ۰.۸۷) است. تمامی شاخص های برازش مدل نشان دهنده تناسب مناسب مدل با داده ها بودند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ضعف زیرساخت های کالبدی و تخریب منابع طبیعی چالش های اصلی توسعه پایدار بافت شهری ایلام هستند.

خشکسالی یکی از پیچیده ترین و پرچالش ترین مخاطرات اقلیمی است که با تصاویر ماهواره ای نیز پایش می شود؛ اما تنوع پوشش گیاهی و تأثیرپذیری متفاوت آن ها از شرایط خشکسالی از چالش های آن می باشد. براین اساس در پژوهش حاضر، ارتباط بین دو شاخص خشکسالی SPI و SPEI با 3 شاخص ماهواره ای TCI، VCI و VHI در 3 پوشش گیاهی جنگلی، مرتع و زراعی بررسی شد تا ضمن شناسایی مناسب ترین شاخص خشکسالی هواشناسی، مناسب ترین شاخص ماهواره ای در پوشش های گیاهی مختلف نیز بررسی شود. شاخص های ماهواره ای از تصاویر سنجنده مودیس با کد نویسی در محیط GEE برای دوره 2000 تا 2023 (24 سال) استخراج و شاخص های SPI و SPEI نیز از داده های ایستگاه هاشم آبادِ گرگان در مقیاس سالانه محاسبه شدند. نتایج نشان داد تغییرات اقلیمی معنا داری در منطقه در اثر افزایش دما رخ داده است و این باعث شده تا SPEI که علاوه بر بارش، تبخیر و تعرق را نیز در برمی گیرد شرایط خشک تری را نسبت به SPI به تصویر بکشد و همچنین این شاخص روند کاهش معناداری را نیز نشان دهد. SPEI نسبت به SPI همبستگی بالاتری را با شاخص های ماهواره ای برقرار کرد و از بین شاخص های ماهواره ای نیز TCI از همبستگی بالاتری با شاخص های ماهواره ای برخوردار بودند و در این میان بین TCI با SPEI در پوشش مرتعی بالاترین همبستگی، برابر 77 درصد بدست آمد. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که شاخص TCI ابزار مناسب تری برای پایش خشکسالی می باشد. روند افزایشی معنادار VCI در پوشش جنگلی بر خلاف روند خشکسالی در منطقه، ناشی از گرمایش جهانی بوده که باعث افزایش دوره سبزینگی جنگل می باشد. در نهایت می توان نتیجه گرفت که شاخص های ماهواره ای برای پایش خشکسالی رفتار متفاوتی را در پوشش های گیاهی مختلف نشان می دهند و در مقیاس سالانه باید با احتیاط بیشتری از این شاخص ها استفاده کرد.

صنعت گردشگری بزرگ ترین و تأثیرگذارترین بخش اقتصادی جهان است که به ایجاد درآمد و اشتغال زایی در جوامع میزبان کمک می کند. در دهه های اخیر متغیرهای زیادی بر این صنعت به صورت مستقیم و غیرمستقیم تأثیر گذاشته اند. ازجمله این متغیرها، انتخاب مقصد به صورت مستقیم و تغییر اقلیم به صورت غیرمستقیم بوده است. تأثیر تغییرات اقلیمی بر گردشگری در بسیاری از پژوهش های علمی موردتوجه قرارگرفته است و برای کاهش آسیب پذیری راه حل هایی مانند تاب آوری و سازگار کردن گردشگری با این تغییرات ارائه شده است.هدف این پژوهش توصیف و ترسیم نقشه ای از مقاله های منتشرشده در حوزه گردشگری، تاب آوری و تغییرات اقلیمی با روش علم سنجی است که به ترسیم نقشه دانشی و خوشه بندی موضوعی این حوزه پرداخته است. در چارچوب این روش با توجه به کلیدواژه های گردشگری، تغییرات اقلیمی و تاب آوری، مقالات نمایه شده در بازه زمانی سال های 2007 تا 2023 با نرم افزارهای “VOSviewer” و”Gephi” موردبررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که کشورهای آمریکا، انگلیس، کانادا و استرالیا بیشترین مطالعات پژوهشی را با در جه مرکزیت بالای نویسندگان به خود اختصاص داده اند. مفاهیم و کلیدواژه های تغییرات اقلیمی، گردشگری، تاب آوری، سازگاری، آسیب پذیری، پایداری، مدیریت ریسک و اثرات اقلیم به تنهایی یا دوبه دو بیشترین کاربرد را داشته اند. در این مطالعه، متأسفانه کشور ایران در مقایسه با سایر کشورها نقش قابل اتکایی در تولید علم این حیطه ایفا نکرده است و شبکه همکاری محدودی با سایر کشورهای دنیا داشته است.

امروزه گردشگری به شکل یک صنعت تمام عیار درآمده و موفقیت در آن نیازمند ارائه تصویر مطلوب و متمایز از سایر رقبا است. مقاله حاضر نیز با هدف مطالعه تصویر مقصد برای گردشگران ورودی به اصفهان قبل از سفر و بعد از سفر و بررسی رضایت گردشگران و رابطه آن با تصویر مقصد به انجام رسیده است.این پژوهش با روش تحلیل ثانویه بر داده های موج اول پیمایش ملی گردشگری ایران ( سال 1400) انجام شده است. جامعه آماری شامل گردشگران ورودی به اصفهان بوده است که بر اساس فرمول نمونه گیری کوکران 382 نفر برآورد شده است. گردشگران خارجی در شهر اصفهان در مورد 9 مولفه مقصد (جاذبه های گردشگری، آب و هوا، زیرساخت ها، حمل و نقل، رستوران و غذا، بازارهای خرید، امنیت و مردم) مورد پرسش قرار گرفته و این عوامل را قبل از بازدید از ایران و پس از بازدید از ایران ارزیابی کرده اند که با استفاده از آزمون مقایسه میانگین زوجی مورد تحلیل واقع شده است. رابطه تصویر مقصد و رضایت از مولفه های گردشگری نیز با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون بررسی شده است. همچنین جهت شناسایی عوامل موثر بر تصویر مقصد از رگرسیون خطی بهره جسته شده است. یافته های این پژوهش نشان داد که تصویر مقصد در تمامی مولفه ها پس از بازدید از ایران، نسبت به قبل از سفر، مطلوب تر بوده است. همچنین این مطلوبیت در رابطه با مولفه های مردم و امنیت بیشترین تغییرات را برای گردشگران قبل و بعد از سفرشان به ایران به همراه داشته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که موثرترین عوامل در تصویر پسینی از مقصد نزد گردشگران خارجی، قابل اعتماد بودن مردم و رضایت از اقامتگاه، رضایت از غذا و مهمان نوازی مردم ایران است..

توسعه گردشگری در شهرهای جزیره ای به عنوان یک عامل کلیدی در رشد اقتصادی و اجتماعی این مناطق شناخته می شود. جزیره کیش به عنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری در ایران، نیازمند یک الگوی مدیریت جامع برای بهره برداری بهینه از ظرفیت های خود است. هدف این تحقیق ارائه یک الگوی مدیریت توسعه گردشگری در جزیره کیش بوده است. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و از ترکیبی از داده های کیفی و کمی بهره می برد. اطلاعات از طریق پرسشنامه های استاندارد، مصاحبه های عمیق با کارشناسان و تحلیل اسناد موجود جمع آوری شده است. جامعه آماری شامل گردشگران، ساکنان محلی و کارشناسان حوزه گردشگری در جزیره کیش است. حجم نمونه برای گروه اول و دوم هر کدام ۳۰۰ نفر و برای گروه سوم، 50 نفر تعیین شده که به روش تصادفی هدفمند انتخاب شده اند. داده ها با استفاده از نرم افزارهای آماری مانند SPSS و Smart-PLS و تحلیل محتوا مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفته اند. یافته های تحقیق نشان داد که عواملی نظیر زیرساخت های گردشگری، سیاست های مدیریتی، حفظ محیط زیست و مشارکت جامعه محلی از مهم ترین مؤلفه ها در مدیریت توسعه گردشگری در جزیره کیش هستند. همچنین، نیاز به تدوین برنامه های آموزشی و افزایش آگاهی عمومی در زمینه گردشگری پایدار به وضوح مورد تأکید قرارگرفته است. نتایج نشان دهنده وجود پتانسیل های بالای گردشگری در جزیره کیش است همچنین نتایج حاکی از آن است که برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری در جزیره کیش، لازم است یک الگوی مدیریتی جامع و یکپارچه طراحی شود که تمامی ذینفعان را در فرآیند تصمیم گیری دخیل کند.

هدف این پژوهش، تبیین نقش چندوجهی هوانوردی عمومی (GA) در توسعه گردشگری شهری پایدار جزیره کیش و تدوین مدلی مفهومی برای آن بود. این تحقیق با رویکرد کیفی و مبتنی بر نظریه داده بنیاد اشتراوس و کوربین (1998) انجام شد. اعتباریابی یافته های این پژوهش از طریق چهار معیار ارزیابی گوبا و لینکلن، خودبازبینی محقق و توافق بین دو کدگذار تأیید گردید. جامعه آماری، اساتید دانشگاهی، مدیران ارشد صنعت گردشگری و مدیران سازمان هواپیمایی و هوانوردی عمومی و هتلداران جزیره کیش در 1404 می باشند که از میان آن ها نمونه ای هدفمند با مصاحبه با 18 نفر تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب گردید. بر اساس یافته های پژوهش، طبق کدگذاری در نرم افزار MAXQDA، مجموعاً 31 مفهوم اصلی و 125 کد نهایی استحصاء گردید. یافته ها نشان می دهد که پدیده محوری «هوانوردی عمومی» نه صرفاً به عنوان یک ابزار حمل ونقل، بلکه به مثابه یک محرک توسعه ای عمل می کند که از طریق شش بعد کلیدی (ارتقای دسترسی تخصصی، توانمندسازی زیرساختی، پایداری زیست محیطی، یکپارچگی اجتماعی-سیاستی و بازآفرینی اقتصادی) گردشگری پایدار را قوام می بخشد. مدل نهایی تبیین می کند که گذار از وضعیت موجود به پیامدهای مطلوب (مانند رقابت پذیری بین المللی مقصد و حکمرانی نوآورانه) مستلزم اتخاذ راهبردهای هفت گانه ای با تمرکز بر «عملیات سبز» و «اصلاحات نهادی» است. نتایج این پژوهش تأیید می کند که هوانوردی عمومی قادر است با کاهش فشار بر زیرساخت های حمل ونقل انبوه و ایجاد تجربه های گردشگری با ارزش افزوده بالا، توازن میان توسعه اقتصادی و الزامات زیست محیطی جزیره کیش را برقرار سازد.

طی چند دهه اخیر، با ورود مباحث روانشناسی در گردشگری، محققان این حوزه، بهزیستی گردشگر و بازدیدکننده را در مقصدی نظیر موزه موردتوجه قرار دادند. چراکه موزه ها به عنوان مراکز تجربه و پربازدیدترین جاذبه های گردشگری فرهنگی توانایی خود را در تأثیرات اجتماعی بلندمدت ثابت کرده و به ارائه تجربیاتی پرداختند که می تواند به افزایش بهزیستی بازدیدکنندگان کمک کند. هدف از تحقیق حاضر، درک روابط بین بهزیستی، ذهن آگاهی، دل بستگی به مکان و وفاداری بازدیدکنندگان با نقش میانجی گری تجربه شیفتگی در بازدید از موزه است. بدین منظور برای بررسی ارتباط بین عوامل، پرسشنامه در بین گردشگران دو موزه چهل ستون و کلیسای وانک شهر اصفهان پخش و بر اساس جدول هیر و همکاران (2014) 290 پرسشنامه قابل تحلیل جمع آوری شد. برای سنجش پایایی از آلفای کرونباخ به کمک نرم افزار spss استفاده شده است. آزمون فرضیه ها نیز با استفاده از روش معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم افزار pls مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها حاکی از آن است که رابطه مثبت و معنادار بین ذهن آگاهی و حس بهزیستی گردشگر در موزه با ضریب تأثیر 3/42 درصد وجود دارد. همچنین تجربه شیفتگی نقش میانجی گر بین رابطه بین ذهن آگاهی و حس بهزیستی گردشگر با ضریب مسیر 5/21 درصد دارد. یافته ها نشان داد بین حس بهزیستی گردشگر با دل بستگی به مکان با ضریب تأثیر 8/60 درصد و بین دل بستگی به مکان و وفاداری با ضریب تأثیر 3/53 درصد رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. یافته های این پژوهش می تواند بر مدیریت موزه ها به سمت پویایی و توسعه گردشگری بهزیستی مؤثر باشد.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل سطح دانش و نگرش و نیز رفتارهای محیط زیستی مدیران اماکن ورزشی شهر تبریز انجام شد. این پژوهش توصیفی و از نوع پژوهش های کاربردی- توسعه ای است. جامعه آماری پژوهش، کلیه مدیران اماکن ورزشی دولتی شهر تبریز بودند (97 N=) که نمونه به شیوه تمام شمار انتخاب شد و مدیر 63 مجموعه ورزشی در پژوهش حاضر شرکت کردند. ابزار پژوهش پرسشنامه های سنجش دانش، نگرش و رفتار محیط زیستی بود که روایی صوری و محتوایی پرسشنامه ها توسط متخصصین مدیریت ورزشی تأیید و پایایی آن ها نیز به روش آلفای کرونباخ محاسبه شد. به منظور دستیابی به اهداف پژوهش از آزمون های غیرپارامتریک علامت ها، ضریب همبستگی رتبه ای اسپیرمن و یومن ویتنی استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 26 در سطح معنی داری 05/0≥P انجام شد. نتایج نشان داد که اختلاف معنی داری بین سطح دانش و نیز رفتار محیط زیستی مدیران با نقطه میانی وجود ندارد اما سطح نگرش محیط زیستی مدیران به طور معنی داری کمتر از نقطه میانی بود. بررسی روابط بین متغیرها نشان داد که بین دانش محیط زیستی مدیران با نگرش و رفتار محیط زیستی آنان رابطه معنی داری وجود ندارد، اما رابطه بین نگرش محیط زیستی مدیران و رفتار محیط زیستی آنان معنی دار بود. بخش دیگر نتایج نشان داد دانش، نگرش و رفتار محیط زیستی مدیران اماکن ورزشی ارتباطی با سطح تحصیلات، سنوات خدمت و شرکت در دوره های دانش افزایی آنان ندارد. بر اساس یافته های پژوهش حاضر می توان گفت توسعه نگرش مثبت نسبت به مسائل محیط زیستی در مدیران اماکن ورزشی می تواند همراه با تغییر رفتار در حفظ محیط زیستی آنان باشد.

امروزه نقش کلیدی نسل زد در تحولات پایداری و تأثیرگذاری آنها بر نسل های دیگر توجه زیادی در صنعت ازجمله بازاریابی به خود جلب کرده است. هدف این پژوهش تبیین مدل عوامل مؤثر بر رفتار پایدار مصرف کننده نسل زد با روش ترکیبی است. در بخش کیفی، با روش مطالعات اسنادی و تکنیک فراترکیب طبق دستورالعمل های سندلوسکی و باروسو، به استخراج شاخص های پژوهش پرداخته شد. جامعه آماری در این بخش، مقالات معتبر علمی هم راستا باهدف پژوهش بودند. نمونه کتابشناختی شامل 24 مقاله معتبر علمی بودند که معیارهای ورود و خروج را دارا بودند. روایی تفسیری مطالعه بر اساس رهنمودهای سندلوفسکی و باروسو تائید شد. از نرم افزار Endnote برای ذخیره و مدیریت مقالات استفاده شد. پایایی پژوهش نیز با روش ارزیابی مقایسه ای از طریق برنامه مهارت های ارزیابی انتقادی تائید شد. در بخش کمی، از روش مطالعات میدانی استفاده شد. جامعه پژوهش، دانشجویان نسل زد شهر تهران هستند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ۳۶۱ پرسشنامه معتبر مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. از ابزار پرسشنامه جهت گردآوری داده ها و برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل عاملی با معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت PLS استفاده شد. برای ارزیابی روایی، از دو شاخص روایی یگانه دوگانه و معیار فورنل-لاکر استفاده شد. پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد که برای کلیه ابعاد بالای 7/0 بود. نتایج حاکی از این بود که در بین 6 عامل شناسایی شده عوامل فرهنگی و اجتماعی با رتبه اول، سیاست های پایداری دولت با رتبه دوم، استراتژی های بازاریابی پایدار با رتبه سوم، عوامل روان شناختی با رتبه چهارم، فناوری های دیجیتال با رتبه پنجم، سبک زندگی پایدار با رتبه ششم، بیشترین تأثیر را بر رفتار پایدار مصرف کننده نسل زد دارند. در بخش کمی، از روش مطالعات میدانی استفاده شد. جامعه پژوهش، دانشجویان نسل زد شهر تهران هستند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ۳۶۱ پرسشنامه معتبر مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. از ابزار پرسشنامه جهت گردآوری داده ها و برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل عاملی با معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت PLS استفاده شد. برای ارزیابی روایی، از دو شاخص روایی یگانه دوگانه و معیار فورنل-لاکر استفاده شد. پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد که برای کلیه ابعاد بالای 7/0 بود. نتایج حاکی از این بود که در بین 6 عامل شناسایی شده عوامل فرهنگی و اجتماعی با رتبه اول، سیاست های پایداری دولت با رتبه دوم، استراتژی های بازاریابی پایدار با رتبه سوم، عوامل روان شناختی با رتبه چهارم، فناوری های دیجیتال با رتبه پنجم، سبک زندگی پایدار با رتبه ششم، بیشترین تأثیر را بر رفتار پایدار مصرف کننده نسل زد دارند.

امروزه مقاصد گردشگری برای دستیابی به توسعه پایدار، می بایست از زیرساخت ها، منابع و مزیت های رقابتی خود در زمینه گردشگری، بهترین استفاده را داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر توسعه زیرساخت های مقاصد گردشگری بر رقابت پذیری مقاصد گردشگری طراحی و اجرا شد. از نظر هدف، کاربردی و دارای ماهیتی توصیفی-تحلیلی و ژرفانگرانه است. از نظر نوع روش، در گروه پژوهش های کمی است. جامعه آماری پژوهش حاضر گردشگران ورودی به شهرستان گرگان بودند. با توجه به این که تعداد حجم جامعه آماری مشخص نبود از فرمول کوکران برای حجم جامعه نامحدود استفاده شد و حجم نمونه 384 نفر برآورد گردید. روش نمونه گیری در این پژوهش به صورت تصادفی ساده بود و به منظور تجزیه وتحلیل داده ای پژوهش از نرم افزارهای spss و Amos استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که با توجه به مقدار ضریب مسیر به دست آمده متغیر کیفیت زیرساخت های گردشگری با ضریب مسیر 48/0 دارای بیشترین تأثیر بر روی متغیر وابسته یعنی رقابت پذیری مجتمع های گردشگری داشته است. نتایج حاصل شده این پژوهش حاکی از آن بود که مؤلفه های حمایت از توسعه زیرساخت های اقامتی، تفریحی، خدماتی و حمل ونقل گردشگری بر رقابت پذیری مقاصد گردشگری شهرستان گرگان مؤثر است.

در شیوه های نوین اداره امور حکومتی، جامعه مدنی و مردم نیز در تصمیم گیری ها دخالت داده می شوند. در این راستا حکمروایی شایسته شهری الگوواره جدیدی است که مورد توجه محافل علمی و نهادهای مختلف قرار گرفته است. حکمروایی در مقایسه با شیوه ها و فرآیندهای سنّتیِ تصمیم گیری و سیاستگذاریِ حکومتی که معمولاً بالا به پایین بوده و به صورت فرآیندهایی غیرمشارکتی و بدون دخالت بازیگران، گروه ها، افراد و ذی نفعانِ غیرحکومتی انجام می پذیرد، به مثابه فرآیند تصمیم گیری مشارکتی تعریف می شود. از این رو مقاله حاضر با هدف سنجش وضعیت مؤلفه های حکمروایی شایسته در نقاط شهریِ اصلی و پرجمعیت بخش مرکزی هشت شهرستان استان سمنان صورت پذیرفت. بنابراین 220 پرسشنامه در شهرستان های استان میان شهروندان به شیوه  تصادفی توزیع گردید. نتایج نیز در نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای رتبه بندی مؤلفه ها از آزمون رتبه بندی فریدمن و برای تعیین تفاوت میانگین ها از آزمون تحلیل واریانس (آنوا) استفاده گردید. نتایج نشان داد که در میان مؤلفه های حکمروایی شایسته به ترتیب مؤلفه های مشارکت، قانونمندی، کارایی و اثربخشی بیشترین امتیاز و مؤلفه های مسئولیت پذیری، پاسخگویی و شفافیت امتیاز کمتری را کسب کردند. همچنین اختلاف معنی داری بین میانگین شهرهای سمنان، شاهرود، دامغان، گرمسار، مهدیشهر، سرخه، میامی و آرادان وجود دارد. بر این مبنا وضعیت مؤلفه های حکمروایی شایسته در نقاط مورد اشاره ضعیف ارزیابی می گردد. حکمروایی ضعیف می تواند مشارکت گریزی شهروندان و بی اعتمادی شهروندان به مدیران و عناصر رسمی نظام حکمروایی را در پی داشته باشد. در مقابل حکمروایی شایسته می تواند منجر به همگرایی شهروندان، اعتماد آنان به دولت و نهادهای رسمی و توزیع عادلانه خدمات و زیرسا خت ها گردد که خود در افزایش کارایی و اثربخشی مؤثر است.

بافت های فرسوده شهری در فضاهای پیراکلان شهری سهم قابل توجهی از پهنه های کشور را به خود اختصاص داده اند و به دلیل فرسودگی زیرساخت ها و مشکلات اجتماعی و اقتصادی، به مکان هایی ناامن و غیرقابل سکونت تبدیل شده اند. با توجه تاریخچه فرهنگی طولانی شهر ورامین به عنوان یکی از شهرهای پیرامون کلان شهر تهران، ضرورت بازآفرینی این بافت ها برای بهبود کیفیت زندگی ساکنان و ارتقاء شرایط زیست محیطی و اجتماعی این مناطق به وضوح نمایان است. هدف این مقاله شناسایی عوامل مؤثر بر بازآفرینی بافت های فرسوده شهری شهر ورامین به عنوان فضای پیرا کلان شهری بر مبنای نظریه نوشهرگرایی است. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام شده و به لحاظ هدف در گروه پژوهش های کاربردی قرار دارد. جمع آوری منابع و داده های پژوهش به دو شیوه کتابخانه ای و میدانی در قالب نظرسنجی(پرسشنامه از ساکنان محلی) انجام شده است و با بهره گیری از روش تحلیل عاملی در محیط از نرم افزار SPSS عوامل اصلی شناسایی شده و در نقشه های مربوطه با استفاده از و نرم افزار GIS ترسیم و تحلیل شده اند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که از کل شاخص های موردسنجش در این پژوهش، تعداد 13 عامل شناسایی گردید که درمجموع 83 درصد از کل واریانس تجمعی را به خود اختصاص داده اند. این عامل ها به ترتیب اهمیت عبارت اند از: "زیرساخت های شهری"، "زیرساخت های اجتماعی، "سنت گرایی"، "تنوع مسکن"، "تعارض ها"، "ایمنی"، "ساماندهی اقتصادی"، "ارتقای فرهنگ"، "رفاه اجتماعی"، "سرزندگی"، "دسترسی"، "فضاسازی" و "محله محوری" و "مسکن قابل استطاعت". همچنین 6 عامل اول 52 درصد از واریانس تجمعی را شامل می شوند و بیشترین اهمیت را در بازآفرینی دارند.