درخت حوزه‌های تخصصی

حل بسیاری از مسائل شهر که در نتیجه منجر به تحقق عدالت فضایی می گردد بر عهده نظام برنامه ریزی شهری است. برخی از تصمیمات برنامه ریزان برای ارتقاء این مهم موفقیت آمیز نبوده است. به نظر می رسد یکی از مهم ترین مشکلات حال حاضر در برنامه ریزی شهر تهران ضعف سازوکارها و الگوهای ارائه شده برای تعدیل نابرابری های فضایی موجود است. هدف پژوهش حاضر تبیین چارچوب مفهومی عدالت فضایی با تاکید بر جایگاه گردشگری پایدار شهر تهران است. این پژوهش با بهره گیری از پارادایم تفسیری و انتقادی، به منظور دستیابی به هدف خود از منطق های استقرایی، قیاسی و استفهامی بهره می برد؛ پژوهش بنیادی و از نوع کیفی می باشد. راهبرد گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای و میدانی بوده و روش آن استدلال منطقی و تحلیلی می باشد. مفاهیم و میعارهای عدالت فضایی با تاکید بر گردشگری پایدار در قالب چارچوب مفهومی تبیین شده و با بهره گیری از تکنیک دلفی دو مرحله ای، اجماع خبرگان درخصوص تایید روایی چارچوب مفهومی انجام شده است. نتایج نشان می دهد برخی از معیارهای مستخرج از این دو مفهوم با یکدیگر قرابت معنایی دارند که این معیارها، در یک دسته قرار گرفته و درنهایت به عنوان مضامین عدالت فضایی در گردشگری شهری مدنظر قرار گرفت. پس از تبیین چارچوب مفهومی، برای هر یک از این معیارها که عبارتند از شرایط محیط زیستی، مراکز خدماتی، دسترسی و جابجایی، منفعت عمومی، امکانات و تسهیلات، میزان سرمایه گذاری، تنوع، آزادی، مشارکت و امنیت، تعریف خودمختار پژوهشگر براساس مقتضیات اسلامی و شرایط بومی شهر تهران بیان شد. توسعه صنعت گردشگری شهری، راهبردی موثر برای کاهش عدم توازن سرمایه های شهری و به منظور نیل به عدالت فضایی، ضرورتی اساسی به شمار می رود. به منظور استفاده موثر از ظرفیت های صنعت گردشگری برای نیل به اهداف برنامه ریزی شهر تهران از جمله توسعه متوازن مناطق شهری و ارتقاء عدالت فضایی، موضوعاتی از جمله تنظیم روابط فضایی، نحوه ی آرایش فضایی خدمات و کنترل پیامدهای رشد این صنعت ضرورت پیدا می کند.

مفهوم کیفیت فضا محصول شرایط و متغیرهای مختلفی است که همین عوامل در واقع عناصر تاثیرگذار در فضا – مکان جغرافیایی است. ابژکتیویسم فضا ، در هر شهری نقش پررنگی دارد و با وضعیت های بحرانی مانند زلزله روابط متقابلی برقرار می کند. در این مقاله کیفیت فضا، به مثابه منفعت یا کالایی عمومی در نظر گرفته شده است که دارای ابعاد کارکردی، ادراکی و کالبدی است. منفعت عمومی صرفا به معنای مرسوم خدمات شهری و توزیع برابر آن ها نگریسته نمی شود بلکه منفعت و کالایی عمومی است. هدف تحقیق بررسی میدانی تاثیر کیفیت فضا و بهره مندی از کالاهای عمومی بر کاهش آسیب های ناشی از زلزله در منقه یک شهرداری تبرزی است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. تعداد 120 نفر به صورت تصادفی از ساکنان منطقه1 شهرداری تبریز مورد پرسشگری قرار گرفته اند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که کیفیت فضا در کاهش آسیب پذیری در برابر زلزله تاثیر معنی داری دارد. ........ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . / / / / / . . . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . . . . . . .. . . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . .. . .. . .. . . .. . . .. . . . . . . . . .. . . . . ..

افزایش جمعیت شهری و سالخوردگی جمعیت دو مشخصه اصلی قرن بیست و یکم عنوان شده است. سالخوردگی جمعیت در سطح جهانی پدیده ای فراگیر بوده که از عوامل متعددی نشات می گیرد. هدف این پژوهش تحلیل پیشران های مؤثر بر سالمندی شهر تهران است. روش پژوهش، روش ترکیبی است. برای شناسایی اولیه پیشران ها از روش مرور دامنه ای و مصاحبه نیمه ساخت یافته بر اساس مدل STEEPV، برای تکمیل فهرست پیشران ها و تعیین میزان اهمیت آن ها از روش دلفی و برای تحلیل تأثیرات متقاطع از تحلیل ساختاری میک مک استفاده شده است. یافته ها نشان داد متغیرهای رکود اقتصادی، جهانی شدن و ارزش های مدرن و قدرت خرید به عنوان پیشران های مستقل و متغیرهای وضعیت اقتصادی جامعه، فقر، نرخ بیکاری و اشتغال، نابرابری اقتصادی، سبک زندگی، کیفیت زندگی، نرخ مهاجرت، ثبات سیاسی، فردگرایی و ارزش های فردی، شهرنشینی، باورها و ارزش های اجتماعی، نابرابری اجتماعی، سرمایه اجتماعی به عنوان متغیرهای دووجهی بیش از سایر متغیرها در تعیین وضعیت سالمندی شهر تهران نقش خواهند داشت. نتایج نشان داد باتوجه به وضعیت موجود، ماهیت پیشران ها و چشم انداز تغییرات اجتماعی و اقتصادی، جمعیت شهر تهران با سرعت بیشتری به سمت سالمندی حرکت خواهد کرد و تحقق سالمندی مفرط در شهر تهران واقعیتی گریزناپذیر است؛ بنابراین توصیه می شود برای مدیریت پدیده سالمندی و پیامدهای آن، در کنار سیاست گذاری برای بهبود وضعیت اقتصادی و مدیریت تغییرات اجتماعی برای کاهش سرعت سالمندی، نسبت به اجرای راهبرد سالمندی فعال و بهبود و اصلاح محیط کالبدی و اجرای سیاست های شهر دوستدار سالمند اهتمام ویژه داشته باشند.

احساس تنهایی یک مشکل روان شناختی و اجتماعی و به عنوان بیماری همه گیر پنهان در قرن 21 مطرح است، محیط و فضاهای شهری، به عنوان محل زندگی و فعالیت، بر ایجاد و افزایش شدت این احساس تأثیرگذار هستند. شناسایی عوامل ایجادکننده احساس تنهایی در محیط های شهری به برنامه ریزان و طراحان کمک می کند تا با ایجاد محیط هایی انسان محور، از بروز و شیوع این احساس در شهروندان جلوگیری کرده یا آن را کاهش دهند. هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در ایجاد احساس تنهایی در فضای شهر با استفاده از تحلیل عاملی است. ازنظر روش شناختی، پژوهش حاضر از نوع آمیخته، بر اساس ماهیت هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت روش، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را خبرگان حوزه های روان شناسی، جامعه شناسی، علوم اجتماعی، معماری، شهرسازی و روان شناسی اجتماعی تشکیل داده اند. حجم نمونه با روش ماشین حساب معادلات ساختاری 100 نفر انتخاب شد، توزیع پرسشنامه بر اساس روش گلوله برفی به افراد خبره در موضوع پژوهش توزیع گردید. روایی ابزار به روش قضاوتی مورد تأیید قرار گرفت و پایایی نیز بر اساس آزمون بارتلت و KMO تأیید شد. در تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج نشان داد که 16 عامل شامل فقدان ارتباط به طبیعت در فضای شهر، فقدان پیوند بین فضای شهر و هویت شهروندان، از بین رفتن ارتباط بین فضای شهر و فرهنگ سنتی، تأثیر فناوری بر تعاملات اجتماعی، دسترسی نامناسب به مکان های اجتماعی، مشکلات اقتصادی و اجتماعی، نابرابری اجتماعی و اقتصادی، کمبود مشارکت اجتماعی، شرایط نامناسب مسکن، دسترسی نامناسب به مراکز خرید روزانه، روزمرگی در زندگی، نارضایتی از محل زندگی، ترافیک شهری، عدم دسترسی به فضاهای سبز و پارک ها، مهاجرپذیری و بالا بودن تراکم جمعیتی در محیط شهر باعث ایجاد احساس تنهایی می شوند.

سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال روسیه طی دوران محمد بن سلمان، با تحولات چشمگیری همراه بوده است. پس از به قدرت رسیدن محمد بن سلمان، عربستان سعودی تلاش نموده است رویکرد سنتی خود را در روابط خارجی بازنگری کرده و به سمت متنوع سازی شرکای راهبردی خود حرکت کند. در این راستا، تعاملات ریاض با مسکو از سطح همکاری های اقتصادی و انرژی فراتر رفته و ابعاد سیاسی و امنیتی بیشتری یافته است. سؤال اصلی این مقاله آن است که: مؤلفه های تأثیرگذار بر سیاست خارجی عربستان سعودی نسبت به روسیه در دوران محمد بن سلمان کدام اند؟ در این راستا، فرضیه تحقیق مطرح می کند که: شکل گیری نظم منطقه ای جدید در خاورمیانه و ضرورت کاهش وابستگی راهبردی به آمریکا، مهم ترین عوامل در جهت گیری جدید عربستان سعودی به سوی تقویت روابط با روسیه بوده اند. بر اساس یافته های مقاله، عوامل متعددی در سیاست خارجی عربستان سعودی در قبال روسیه در دوران بن سلمان تاثیرگذار بوده اند که مهم ترین آن ها عبارت اند از: تحولات بازار انرژی و قیمت نفت، ملاحظات امنیتی و نظامی و محاسبات ژئوپلیتیک، گرایش به بازیگری مستقل و چندجانبه گرایی.مطالعه موردی سیاست های اقتصادی و دیپلماسی نفتی نشان می دهد که همکاری با روسیه علاوه بر منافع اقتصادی، در راستای افزایش وزن سیاسی عربستان در سطح منطقه ای و بین المللی صورت گرفته است. در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که تعامل با روسیه برای عربستان صرفاً ابزاری مقطعی نیست

امروزه ش هرها ت وان فراه م ک ردن زیرس اختهای لازم ب رای جمعی ت مهاجر روستایی جدی د را ندارن د و ای ن عام ل باع ث ران ده ش دن جمعی ت جدی د ب ه س مت پیرام ون آنه ا می ش ود و درنتیجه موجب تبدی ل بس یاری از روس تاها ب ه کارک رد س کونتی خوابگاه ی در مناطق پیراشهری می ش ود. ازین جهت، باید توجه ویژه ای به روستاهای پیراشهری نمود تا با تقویت آنها، از تبدیل شدن به روستاهای خوابگاهی و ایستا جلوگیری کرد. در این راستا، این پژوهش در نظر دارد با تدوین برنامه 5 ساله برای روستای کلاته یاوری، از مشکلات احتمالی پیش رو به علت مهاجرت زیاد جمعیت جلوگیری کرده و نقش مهم و فعال برای این روستا متصور شود. همچنین، تدوین این برنامه باعث نهادینه شدن اهمیت برنامه ریزی و داشتن چشم انداز 5 ساله برای مسؤولین مربوطه، به ویژه شوراها و دهیاری می گردد. روش این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی- تحلیلی می باشد. برای گردآوری اطلاعات نیز از روش های کتابخانه ای و میدانی (پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده) استفاده شده است. همچنین از گروه کانونی و روش کیفی برای تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده گردیده است. قلمرو جغرافیایی این تحقیق، روستای کلاته یاوری از روستاهای حریم شهر بجنورد می باشد. نرخ رشد جمعیت این روستا در 4 دوره سرشماری، 3/7 درصد بوده است که نشان از مهاجرپذیری بالا می باشد. یافته های پژوهش نشان داد که موقعیت روستای کلاته یاوری در حریم شهر بجنورد باعث شده تا میزان مهاجرت به این روستا افزایش یافته و باعث بروز مسائل و مشکلات زیادی شده است. طبق نتایج SWOT نقاط قوت و تهدید این روستا بیشتر از نقاط قوت و فرصت می باشد. بنابراین مهمترین استراتژی در تدوین راهبردهای توسعه این روستا، استراتژی تدافعی است. طبق نتایج تحقیق، به ترتیب، ایجاد و ارتقاء خدمات، زیرساخت ها و امکانات مورد نیاز روستا، توسعه بخش صنعتی-کارگاهی روستا، بازنگری و اجرای مرحله دوم طرح هادی روستایی، بهبود وضعیت محورهای ارتباطی به شهر بجنورد و روستاهای اطراف، ارتقاء سطح ایمنی روستا و ارتقاء شاخص های اجتماعی و فرهنگی روستا، مهمترین راهبردهای توسعه روستای کلاته یاوری هستند. برنامه ریزی روستاهای پیراشهری و توسعه آنها، یک اقدام برد- برد است، چرا که از یک جهت باعث توسعه با برنامه روستا می شود و از سوی دیگر نیازهای شهر مرکزی را تعیین کرده و در صورت نیاز، جمعیت سرریز را به صورت از پیش تعیین شده در خود جای می دهد.

در عصر حاضر هوشمندسازی بنادر، نقشی کلیدی در افزایش بهره وری، پایداری و امنیت آن ها ایفا می کند. امروزه بسیاری از کشورها در تلاش اند با ظهور فناوری های نسل پنجم و پیشرفت های تکنولوژیک، بکارگیری الگوریتم ها و روش های مبتنی بر هوش مصنوعی و الهام از نمونه های موفق بنادر در جهان، به سمت هوشمندسازی حرکت کنند و بنادر مرکزی منطقه ای ایجاد کنند. از این طریق در تلاشند رشد اقتصادی خود را با توسعه بازارهای خدماتی نوین تسریع کنند و تحول دیجیتال را در صنعت دریایی و بندری ایجاد کنند. این پژوهش به بررسی ظرفیت های هوش مصنوعی در بهبود عملکرد بنادر ایران می پردازد و مدلی جهت شبیه سازی فرآیندها و عملیات در بنادر با بکارگیری هوش مصنوعی در مدیریت لجستیک، کشتی ها، نگهداری و مدیریت فنی زیرساخت های بنادر ارائه می دهد. با مطالعه مقالات مرتبط و بررسی بنادر هوشمند جهان، همچنین با شناسایی فرصت ها و چالش ها، این پژوهش به بررسی راهکارهای ارائه شده برای بهینه سازی جریان بار و ردیابی محموله ها، پیش بینی تقاضا و برنامه ریزی حمل ونقل، بهینه سازی تخصیص اسکله ها، مدیریت خودکار پهلوگیری و کاهش زمان توقف کشتی ها، همچنین مدیریت اسناد و هماهنگی عملیات بنادر می پردازد. پیاده سازی راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی در بنادر ایران می تواند بهره وری و پایداری را افزایش دهد و جایگاه ایران را به عنوان یک مرکز مهم حمل ونقل دریایی تقویت کند. این تحولات به تسهیل روابط تجاری و تقویت دیپلماسی اقتصادی ایران از طریق بهبود فرآیندهای لجستیک و کاهش هزینه ها کمک خواهد کرد.

هدف از این تحقیق تحلیل جامعه شناختی تأثیر تغییرات اجتماعی بر رفتار سیاسی جامعه می باشد. این تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر شیوه انجام توصیفی- همبستگی می باشد. تعداد جامعه آماری تحقیق حاضر شامل زنان و مردان 18 تا 65 سال بعد از سال 1388 در ایران می باشد؛ که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای موردمطالعه قرارگرفته اند. همچنین برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های استاندارد و پرسشنامه محقق ساخته فعالیت احزاب استفاده گردی. به منظور تجزیه وتحلیل اطلاعات جمع آوری شده از تکنیک آماری همبستگی پیرسون استفاده شده است. یافته های کیفی تحقیق نشان می دهد تحلیل جامعه شناختی به عنوان یک رویکرد نظریه پردازی در علوم اجتماعی، روابط بین تغییرات اجتماعی و رفتار سیاسی را موردبررسی قرارمی دهد. تأثیر تغییرات اجتماعی بر رفتار سیاسی جامعه متنوع و پیچیده است و متأثر از عوامل مختلفی ازجمله ارزش ها، باورها، انگیزه ها و هویت افراد است. نتایج تحقیق نشان می دهد تغییرات اجتماعی بر رفتار سیاسی جامعه تأثیرگذار است.

مهاجرت به عنوان یک پدیده جمعیتی پیچیده، چند علتی و غیرخطی یکی از مهمترین استراتژی های بقای انسان و بخشی ذاتی از تحولات گسترده اجتماعی نگریسته می شود که تحت تاثیر عوامل کشش- فشار در فضاهای جغرافیایی بوده و به شدت بر روی کیفیت زندگی اقتصادی- اجتماعی تاثیر می گذارد. از این رو، هدف تحقیق بررسی اثرات مهاجرت روستا- شهری در تغییرات شاخص های کیفیت زندگی مهاجران روستایی در روستا- شهرهای حاشیه کلانشهرها و مناطق شهری است. در روستا-شهرهای. جامعه آماری تحقیق کلیه خانوارهای مهاجر در 20 سال اخیر در روستا-شهرهای غنی آباد و اسلام آباد شهر ری در جنوب کانشهر تهران به عنوان نمونه های پژوهشی بوده است که بر اساس گزارش غیر رسمی دهیاری بالغ بر 2800 خانوار بوده و با استفاده از فرمول کوکران با فرض مقادیر p و q به میزان 50 بود که تعداد 260 مورد به عنوان نمونه انتخاب شده و پرسشنامه با روش طبقه بندی تصادفی در بین محلات برای گردآوری داده ها توزیع گردید. داده های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه بسته با توزیع گردآوری شده و با آزمون های t تک نمونه ای، دو نمونه ای و رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد که شاخص های کیفیت زندگی مهاجران روستایی در مقصد در ابعاد اجتماعی (1.4) و اقتصادی (3.5) بهبود یافته است. همچنین، رابطه معناداری بین مولفه های کیفیت زندگی و بهبود شرایط زندگی مهاجران روستایی در روستا-شهرهای مورد بررسی با توجه به میزان ضریب تعیین به مقدار 0.666 وجود دارد و بیشترین تاثیر مهاجرت در بهبود شرایط زندگی مهاجران روستایی را می توان در شاخص های تنوع بخشی به فرصت های اشتغال (0.507) و تمایل به ماندگاری در مقصد (0.368) گزارش کرد

حکومت ها به عنوان بازیگران اصلی عرصه ژئوپلیتیک به منظور تامین امنیت، حفظ و کسب منافع بیشتر، همچنین ارتقاء جایگاه و منزلت خود در سطح جهانی به دنبال ایجاد مناسبات ژئوپلیتیکی با دیگر بازیگران می شوند. در این بین کشور ایران به عنوان یکی از مهم ترین بازیگران منطقه ای در جنوب غرب آسیا دارای علائق ژئوپلیتیکی فراوانی است که از جمله این علائق را می توان در ارتقای سطح نفوذ در ماورای مرزها خود به ویژه در بین همسایگان خود از جمله کشور عراق می باشد. بر این اساس تحقیق حاضر به بررسی چالش های گوناگونی که در مسیر گسترش قلمرو ژئوپلیتیکی ایران در عراق وجود دارد، می پردازد. با توجه به اهمیت منطقه ای و بین المللی این موضوع و تأثیرات گسترش قلمرو بر روابط منطقه ای و بین المللی تحقیق حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی مهم ترین چالش های ایران در این زمینه را در دو سطح فروملی، ملی مورد بررسی قرار داده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که: مهم ترین چالش های گسترش قلمرو ژئوپلیتیکی ایران در سطح فروملی برای کشور عراق عبارت بودند از: وجود گسست سیاسی در ورابط شیعیان عراق و ایران، وجود اندیشه های افراط گرایی مذهبی و سیاسی (بعثی) در میان اهل سنت عراق بودند.

کسب وکار یکی از مهم ترین عناصر رشد و توسعه اقتصادی هر کشور است که به عنوان موتور محرک اقتصاد، نقش کلیدی در ابعاد مختلف زندگی اجتماعی و اقتصادی دارد. اهمیت این موضوع و ارتباط آن با ارکان اساسی آمایش سرزمین، یعنی انسان، فضا و فعالیت و تأثیرپذیری از آن ها با توجه به شرایط مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، مدیریتی و برنامه ریزی موجب شده تا این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر این ساختار و تدوین سناریوهای در دسترس به منظور دستیابی به بهترین سناریوی پیش روی کسب وکار سرزمینی در ایران انجام بگیرد. نتایج پژوهش نشان داد مداخله دولت در امور اقتصادی، ماهیت نظام سیاسی، اقتصاد متمرکز دولتی، جهانی سازی کسب وکار و کیفیت دستگاه های اجرایی مهم ترین عوامل اثرگذار بر وضعیت امروز و آینده کسب وکار سرزمینی در ایران هستند. همچنین نتایج این بخش نشان داد، عوامل مدیریتی- برنامه ریزی، اقتصادی و سیاسی بیش ترین اثرگذاری را بر وضعیت کنونی و آینده کسب وکار سرزمینی در ایران داشتند، در حالی که عوامل اجتماعی و ساختاری تأثیرپذیر از این شرایط بودند. با توجه به نتایج تحلیل سناریو، چهار سناریوی قوی استخراج شد که در این بین سناریوی اول سناریوی ایده آل است. با عملی سازی این سناریو، کسب وکار سرزمینی از طریق هماهنگی و یکپارچگی بین عوامل مختلف سیاسی، مدیریتی و اقتصادی به رونق بالایی می رسد و بالاترین سطح توسعه اقتصادی، اجتماعی، مدیریتی و به صورت کلی، بالاترین سطح رونق اقتصادی زیر سایه به کارگیری آن در کشور شکل می گیرد.

طراحی مدل مطلوب سلامت سازمانی در نظام بانکی کشور، هدف اصلی این پژوهش است. روش پژوهش آمیخته مبتنی بر روش های دلفی و کمّی (پیمایشی) می باشد که به دنبال تحلیل پیشران های مؤثر بر تقویت سلامت سازمانی در نظام بانکی کشور، انجام شده است. جامعه آماری مبتنی بر متخصصین، با تعداد نمونه 258 نفر با روش فرمول کوکران انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل عاملی تأییدی و اکتشافی، ضریب همبستگی پیرسون و تکنیک تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس، با کمک نرم افزارها SmartPLS و SPSS استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که در طراحی الگوی مطلوب مدل خط مشی سلامت سازمانی در نظام بانکی کشور، سه مقوله محوری شامل شاخص درونداد (20 مقوله)، شاخص فرایندی (14 مقوله) و شاخص برونداد (30 مقوله) شناسایی گردید. در بخش کمّی نیز، شاخص های مؤثر بر طراحی مدل خط مشی سلامت سازمانی در نظام بانکی کشور بالاتر از 96.1 بوده و نشان دهنده قدرت بار عاملی بر عامل (متغیر مکنون) است. آزمون پیرسون نشان داد که میزان همبستگی شاخص برونداد و شاخص مرحله ای با ضریب پیرسون 0.847 و همبستگی بین متغیر درونداد و متغیر مرحله ای برابر 0.835 و درونداد با برونداد برابر 0.799 است. در نهایت، رتبه بندی شاخص ها با روش تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس نیز نشان داد که شاخص خدمت رسانی باکیفیت با امتیاز 0.604، وقت شناسی با امتیاز 0.598، جذب و استخدام با امتیاز 0.589، نظام پیشنهادات با امتیاز 0.588 و ایجاد نظام تنبیه با امتیاز 0.587 بیشترین امتیاز را کسب کرده اند.

تحلیل جریان های هوایی نیز می تواند به برنامه ریزان شهری کمک کند تا بهتر بفهمند که چگونه می توانند خدمات و زیرساخت ها را به گونه ای توزیع کنند که نیازهای جمعیت های مختلف را برآورده سازند. این پژوهش با هدف تحلیل نظام سکونتگاهی کشور ایران با استفاده از رهیافت شبکه مبنا و بررسی جریان های هوایی میان شهرهای دارای فرودگاه های فعال (طی سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰) می تواند به درک بهتری از الگوهای فضایی و تعاملات شهری کمک کند. این پژوهش مبتنی بر پارادایم اثبات گرایی با روش تحقیق کمّی از نوع توصیفی و تحلیلی است. نتایج این پژوهش نشان می دهد تهران به عنوان هسته مرکزی نقش غالبی در شبکه شهری ایفا می کند و این موضوع می تواند تأثیرات قابل توجهی بر توزیع خدمات و زیرساخت ها در سایر شهرها داشته باشد. وجود هسته های ثانویه در این نظام سکونتگاهی نشان دهنده شکل گیری الگوی چندمرکزی است که می تواند به توسعه متوازن تر مناطق مختلف کمک کند. این هسته ها ممکن است به عنوان نقاط قوتی در نظام سکونتگاهی عمل کنند که می توانند به جذب جمعیت و سرمایه گذاری های جدید کمک کنند. این پژوهش می تواند مبنایی برای سیاست گذاری های آتی در زمینه توسعه شهری و منطقه ای باشد و به بهبود کیفیت زندگی در شهرها کمک کند. در نهایت، توجه به تحلیل داده های جریان مبنا و استفاده از ابزارهای مدل سازی پیشرفته می تواند به غنای مطالعات نظام سکونتگاهی در ایران بیفزاید و به ایجاد راهکارهای مؤثرتر در مدیریت شهری و منطقه ای منجر شود.

در این پژوهش، هدف اصلی ارزیابی جایگاه رقابتی پیست اسکی دیزین در مقایسه با پیست پالاندوکن ترکیه بود. روش تحقیق به صورت آمیخته و در دو فاز کیفی و کمّی طراحی شد. در فاز کیفی، از تکنیک دلفی فازی بهره گرفته شد و جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی، مدیران وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و فدراسیون اسکی بود. نمونه گیری در این مرحله به روش هدفمند از نوع سرآمد انجام شد و هجده نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. تحلیل داده های کیفی با استفاده از نرم افزار اکسل انجام شد. در فاز کمّی، روش تحقیق توصیفی پیمایشی و جامعه آماری شامل گردشگران ایرانی بازدیدکننده از پیست های دیزین و پالاندوکن بود. نمونه گیری به شیوه غیراحتمالی در دسترس انجام شد و با استفاده از نرم افزار G-Power حجم نمونه ۳۰۰ نفر تعیین شد. روایی ابزار پژوهش ازطریق محاسبه شاخص های CVR و CVI و با مشارکت ده خبره تأیید شد. همچنین، پایایی پرسش نامه با استفاده از آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی سنجیده شد. مقادیر به دست آمده در تمامی ابعاد بالاتر از ۰٫۷ بوده و حاکی از پایایی مناسب ابزار است. درنهایت، داده ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و تکنیک IPCA تحلیل شدند. نتایج ماتریس IPCA نشان داد که پیست اسکی دیزین در بسیاری از عوامل، عملکرد ضعیف تری به نسبت پیست اسکی پالاندوکن دارد و به اقدامات اصلاحی فوری برای بهبود توان رقابتی خود نیازمند است.

صنعت گردشگری به منزله یکی از ارکان اصلی رشد اقتصادی، اشتغال زایی و توسعهٔ پایدار، تحت تأثیر عوامل کلان اقتصادی ازجمله توسعهٔ مالی، تجارت بین المللی و سرمایه گذاری قرار دارد. پژوهش حاضر با تمرکز بر کشورهای عضو بریکس و در پرتو عضویت جدید ایران در این بلوک اقتصادی، به بررسی تأثیرات این سه متغیر اصلی در رشد گردشگری بین المللی طی دورهٔ زمانی ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۰ می پردازد. این مطالعه با هدف شناسایی و تحلیل دقیق تر سازوکارهای تأثیرگذاری بریکس در پویایی های گردشگری، به ویژه در مقایسه با کشورهای توسعه یافته، و ارائهٔ راهکارهای عملیاتی برای ایران انجام شده است. در این تحقیق، از روش داده های تابلویی استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد که تجارت بین المللی، توسعهٔ مالی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی اثر مثبت و معناداری بر رشد گردشگری دارند. نتایج نشان می دهد که همکاری های درون بریکس، ازجمله تسهیل تجارت، توسعهٔ مالی، سرمایه گذاری و نقش نهادهای مالی مانند بانک توسعهٔ جدید، به طور خاص به تقویت صنعت گردشگری در کشورهای عضو کمک می کند. این مطالعه همچنین با بررسی تجربیات موفق کشورهای بریکس در جذب سرمایه گذاری خارجی و توسعهٔ گردشگری، موانع موجود برای ایران را شناسایی و پیشنهادهای سیاستی مشخصی برای بهره برداری حداکثری از فرصت های عضویت در بریکس ارائه می دهد تا ایران بتواند سهم عادلانه ای از بازار روبه رشد گردشگری جهانی کسب کند. همکاری اعضا ازطریق افزایش سرمایه گذاری های مشترک در بهبود زیرساخت ها، انتقال فناوری و افزایش ظرفیت رقابت پذیری توصیه می شود. همچنین پیشنهاد می شود ایران با تمرکز بر اصلاحات نهادی، تسهیل قوانین سرمایه گذاری، ارتقای نظام مالی و استفادهٔ هدفمند از ظرفیت های همکاری بریکس، زمینهٔ توسعهٔ پایدار گردشگری را فراهم آورد.

هدف: امروزه باوجود آگاهی از ظرفیت های منحصربه فرد فضاهای نیمه باز در پاسخ گویی به نیازهای زیستی، روانی و اجتماعی، عدم توجه به شرایط اقلیمی در طراحی این فضاها باعث شده که در مناطق سرد کارایی لازم را نداشته باشند. درحالی که در معماری بومی پیشین ایران که راهکارهای معمارانه اقلیمی اهمیت زیادی در تأمین شرایط آسایش داشت، فضاهای نیمه باز یکی از عناصر اصلی تشکیل دهنده بناهای مسکونی بوده و می توانسته نیازهای عملکردی ساکنان را تأمین کند. این پژوهش دارای هدفی کاربردی است و سعی دارد تا با بررسی و شناخت ویژگی های اقلیمی فضاهای نیمه باز در خانه های بومی، به منظور الگوبرداری از آن ها در طراحی اقلیمی مسکن امروز اقلیم سرد، گامی در جهت ارتقای جایگاه و کیفیت فضاهای نیمه باز بردارد. روش پژوهش: این پژوهش به صورت کیفی و بر پایه روش «نظریه داده بنیاد» انجام شده است. داده ها از طریق مطالعه موردی 10 خانه تاریخی باقی مانده از دوره قاجار در شهر تبریز جمع آوری شده اند. فرایند این پژوهش در چهار گام انجام شده است. ابتدا ویژگی های کالبدی نمونه ها توصیف و داده های اولیه استخراج شدند. سپس ارتباط دهی بین مؤلفه های کالبدی و عملکردی فضاهای نیمه باز و مقولات اقلیمی به صورت طبقه بندی شده شکل گرفت. در گام بعدی ویژگی های نمونه ها استخراج و تحلیل شده و پس از تطبیق با مطالعات اقلیمی، میزان پاسخ گویی آن ها به نیازهای اقلیمی، مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت. در انتها، نتیجه گیری نهایی از یافته ها و ارزیابی ها انجام شد. یافته ها: تحلیل و ارزیابی اقلیمی نمونه ها نشان داد که در اقلیم سرد تبریز، ویژگی های اقلیمی فضاهای نیمه باز پاسخ گویی خوبی به نیازهای اقلیمی داشته و در تحقق اهداف معماری اقلیمی و تأمین آسایش در فصول گرم و سرد نقش مؤثری دارند. نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان داد که ویژگی های کالبدی فضاهای نیمه باز شامل ساختار کالبدی، موقعیت قرارگیری در بنا، جهت گیری، میزان محصوریت، ابعاد و تناسبات، مراتب دسترسی و مجاورت با دیگر فضاها همه در پاسخ گویی به شرایط اقلیمی و تحقق اهداف معماری اقلیمی نقش مؤثر داشته و تحت تأثیر اقلیم شکل گرفته اند. این فضاها دارای عملکرد ارتباطی و زیستی بوده و پذیرای فعالیت های روزمره زندگی و تعاملات اجتماعی ساکنان بوده است. عملکرد زیستی فضاهای نیمه باز نشان از مطابقت کالبد آن ها با شرایط اقلیمی و مناسب بودن شرایط محیطی آن است.

هدف: شناسایی مؤلفه های مؤثر بر وضوح و خوانایی در فضاهای آموزشی که می توانند به تسهیل حرکت و جهت یابی در مدارس منجر شده و در شرایط بحران نظیر زلزله، به تخلیه سریع تر و کاهش خسارات جانی کمک کنند. روش پژوهش: روش تحقیق این پژوهش از دو بخش کیفی و کمی تشکیل شده است. بخش اول به روش تحلیلی-توصیفی است که شامل مطالعات کتابخانه ای و بررسی نمونه های موردی است. در بخش مطالعات کتابخانه ای مفهوم خوانایی و مؤلفه های مؤثر بر آن موردبحث قرار می گیرد. سپس ده مدرسه از مدارس دخترانه شهر شیراز در مقطع متوسطه دوم که در طراحی فضاهای آن ها مؤلفه های مؤثر در ارتقای سطح خوانایی مدنظر قرار گرفته است، انتخاب شدند تا سامان دهی فضایی آن ها موردبررسی قرار گیرد و انطباق یا عدم انطباق ساختار این مدارس با معیارهای خوانایی در نمونه ها تحلیل شوند. در ادامه تحقیق میدانی، با هدف شناسایی میزان اهمیت مؤلفه های خوانایی و میزان تأثیر آن ها بر کاهش صدمات ناشی از بحران، تعداد 450 پرسش نامه میان پرسنل مدارس، معلمان و دانش آموزان مدارس شیراز توزیع گردید. درنهایت تجزیه وتحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزار Spss منجر به استخراج راهکارهای ارتقای خوانایی فضای مدارس با هدف کاهش صدمات جانی در حین بروز زلزله شد. یافته ها: عواملی چون طول و تعدد راه ها، درجه محصوریت و تمایز حوزه ها، وجود گره های قوی، انعطاف پذیری و شاخص بودن لبه ها، تعدد و تمایز نشانه ها که مؤلفه های خوانایی هستند، تأثیر بسزایی در تسهیل جهت یابی و کاهش صدمات در هنگام زلزله دارند. به ویژه حوزه ها و راه های خروجی با بیشترین تأثیرگذاری شناسایی شدند. نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان می دهد بین مؤلفه های مؤثر بر خوانایی کالبدی فضاهای آموزشی که موجب افزایش سهولت جهت یابی حین بحران می شوند و کاهش صدمات ناشی از زلزله، رابطه قوی وجود دارد. به نحوی که با ارتقای سطح خوانایی مسیر و دسترسی های بنا، عملکرد صحیح در خروج اضطراری نیز ارتقا می یابد. به عبارتی می توان بیان کرد برای خروج سریع و صحیح افراد به خوانایی راه ها و دسترسی ها و راهنمایی و کمک به افراد در شرایط بحرانی نیاز است.

هدف: هدف از این مقاله، بررسی و گونه شناسی فضاهای کالبدی مسکن در منطقه زاگرس مرکزی، با تأکید ویژه بر تأثیرات سکونتگاه های اولیه در این ناحیه است. این تحقیق به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه الگوهای فضایی و ساختاری مسکن در طول تاریخ، تحت تأثیر سکونتگاه های باستانی زاگرس مرکزی قرار گرفته و چه عناصری از این سکونتگاه ها همچنان در معماری معاصر مسکن منطقه قابل مشاهده است. هدف اصلی، درک عمیق تر از پیوند بین تاریخ، فرهنگ و معماری بومی منطقه و ارائه پیشنهاداتی برای حفظ و احیای این میراث در طراحی مسکن است. روش پژوهش: برای رسیدن به هدف پژوهش، ابتدا اطلاعات کافی در مورد منطقه از ادارات و منابع کتابخانه ای گردآوری شد و دسته بندی کردن این اطلاعات باعث شناخت بستر منطقه ی مورد پژوهش شد. در ادامه نیز با جمع آوری اطلاعات میدانی شامل برداشت، تصاویر، کروکی، مصاحبه ی شفاهی با افراد باتجربه، پرسشنامه در بین افراد باسواد و نیز با استفاده از نرم افزار گوگل ارث اطلاعات مکانی برای هر نمونه به دست آمد. همچنین در جمع بندی نهایی به معرفی ریز فضاها و تحلیل نمونه های مسکن انتخابی با استفاده از نرم افزار SMART DRAW انجام شد. یافته ها: پس از جمع آوری اطلاعات موردنظر و مشخص شدن معیارها، 16 نمونه مسکن از 16 روستای منطقه انتخاب شد و در هر نمونه روابط فضایی ازجمله جهت گیری مسکن، فضای معیشتی، فضای دروُنگاهی، فضای زیستی، شیب قرارگیری هر مسکن و تعداد خانوارهای ساکن در هر مسکن مورد بررسی قرار گرفتند. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که خانه های روستایی در منطقه تحت تأثیر سکونتگاه های اولیه شکل گرفته اند. همچنین وجود فضاهای مدور یا فضاهای مستطیلی با گوشه های گرد و با مصالح بومی از جنس چوب و سنگ و فرورفتگی قسمتی از بنا درون شیب نشان از تأثیر گرفتن این فضاها از سکونتگاه های اولیه ی انسان ها در این منطقه همچون غارها و دستکند ها دارد.

این پژوهش توصیفی-همبستگی با هدف شناسایی تعیین کننده های رفتار محیط زیستی در بین 291 خانوار میزبان در منطقه گردشگری آتشکده فیروزآباد انجام شده و در این راستا از نمونه گیری تصادفی خوشه ای از 166 خانوار صورت گرفته است. ابزار پژوهش، پرسشنامه ای ساختاریافته مبتنی بر تلفیق نظریه های رفتار برنامه ریزی شده (TPB) و فعال سازی هنجار (NAM) شامل سازه های نگرش، هنجارهای اجتماعی، درک از کنترل رفتاری، آگاهی از پیامدها، انتساب مسئولیت و هنجارهای شخصی است. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه توسط خبرگان و پایایی آن با شاخص های آلفای کرونباخ (91/0-78/0)، پایایی ترکیبی (93/0-85/0) و میانگین واریانس استخراج شده (74/0-51/0) تائید شده و تمامی مقادیر از آستانه های مطلوب (70/0CR > و 50/0 AVE >) فراتر رفته و دلالت بر پایایی درونی مناسب و روایی همگرای قابل قبول است. داده ها با رویکرد PLS-SEM در نرم افزار SmartPLS3 و با روش بوت استرپینگ (5000 تکرار) تحلیل شده اند. یافته ها نشان داد که در چارچوب (TPB)، نگرش، هنجارهای اجتماعی و درک از کنترل رفتاری تأثیر معناداری بر قصد رفتار محیط زیستی دارند. در مدل (NAM)، آگاهی از پیامدهای محیطی منجر به انتساب مسئولیت و شکل گیری هنجار شخصی می شود. هنجار شخصی قوی ترین پیش بینی کننده مستقیم رفتار محیط زیستی است و از طریق قصد رفتار نیز نقش واسطه ای ایفا می کند. قصد رفتار و ادراک کنترل رفتاری تأثیر مستقیم و معناداری بر رفتار دارند، در حالی که هنجارهای اجتماعی تنها به طور غیرمستقیم (از طریق قصد رفتار) مؤثرند. این یافته ها بر تلفیق TPB و NAM به عنوان چارچوبی جامع برای درک رفتار محیط زیستی جوامع میزبان تأکید می کند. از این رو، مداخلات سیاستی باید همزمان بر تقویت احساس مسئولیت اخلاقی، افزایش آگاهی محیطی و بهبود توان عملیاتی ساکنان در اجرای رفتارهای پایدار تمرکز کنند.

منطقه خاورمیانه با توجه به جایگاه ژئوپلیتیکی خود، یکی از مناطق استراتژیک عمده در سطح جهانی محسوب می شود. در این چارچوب، دولت اسرائیل به عنوان عامل مشترک تهدیدآفرین برای جهان اسلام و خاورمیانه عمل نموده و علاوه بر ایجاد فضای امنیتی تشنج آمیز در منطقه، به مثابه کانون اصلی تعارض در این مجموعه امنیتی قلمداد می گردد. هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین و شناسایی پیشران های کلیدی مؤثر بر راهبرد امنیت ملی اسرائیل در محیط خاورمیانه می باشد. پرسمان اساسی پژوهش چنین صورت بندی می شود که مهم ترین پیشران های کلیدی تأثیرگذار بر راهبرد امنیت ملی رژیم صهیونیستی در منطقه خاورمیانه در افق زمانی 2035 کدام اند؟ جهت پاسخ به سؤال پژوهش، با رویکردی آینده پژوهانه از روش تحلیل اثرات متقاطع و سناریونویسی استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که از میان شانزده متغیر انتخابی، پنج متغیر در گروه متغیرهای بافتی قرار دارند، چهار متغیر در گروه متغیرهای دووجهی شناسایی شده است، پنج متغیر در گروه متغیرهای تأثیرپذیر هستند و یک متغیر نیز در گروه متغیرهای مستقل قرار گرفته اند. در نهایت این سیستم دارای یک متغیر تنظیمی به نام «ایجاد بستر امنیتی و تجهیز برنامه های نظامی و خرید از غرب» بوده و تنها عاملی است که صرفاً دارای بیشترین تأثیرگذاری بر سایر متغیرها را داراست.مبتنی بر یافته های پژوهش، دو پیشران «عادی سازی روابط اعراب و اسرائیل» و «تجهیز برنامه های نظامی و خرید از غرب» به عنوان محورهای اصلی با بیشترین عدم قطعیت انتخاب شده و چهار سناریوی «اتحاد استراتژیک»(مطلوب ترین حالت برای اسرائیل)، «طوفان کامل»(سناریوی پارادوکس آمیز)، «قلعه تحت محاصره»(تداوم وضع موجود در شدیدترین حالت) و «رؤیای تباه»(بدبینانه ترین و پرریسک ترین حالت) قابل ترسیم می باشند.