درخت حوزه‌های تخصصی

ادغام فناوری اطلاعات و ارتباطات در ابتکارات توسعه روستایی نوید قابل توجهی برای تغییر چشم انداز اجتماعی-اقتصادی روستاها دارد. روستاها که به طور سنتی به عنوان بستر تولید و پیشرفت اقتصادی در نظر گرفته می شوند، از مداخلات فناوری اطلاعات و ارتباطات که پتانسیل افزایش بهره وری، تقویت رشد اقتصادی و ارتقای استانداردهای زندگی را دارند، سود می برند. علاوه بر این، ایجاد تعاونی ها در مناطق روستایی به عنوان یک استراتژی محوری در کاهش فقر، افزایش سطح درآمد و گسترش فعالیت های کشاورزی ظاهر می شود. شناخت نقش محوری تعاونی ها و تقویت همکاری بین روستاییان برای حفظ پیشرفت اجتماعی-اقتصادی و تقویت توسعه جامعه ضروری است. روش تحقیق در این پژوهش از نظر هدف کاربردی و استفاده از رویکرد توصیفی- تحلیلی برای جمع آوری داده ها می باشد. هدف این مطالعه با استفاده از رویکرد ترکیبی روش و رویکرد آینده پژوهی، شناسایی محرک های کلیدی از طریق ماتریس تجزیه وتحلیل اثرات متقابل ارائه شده در یک پرسشنامه محقق ساخته است. تعداد 31 کارشناس از نهادهای مختلف شرکت کردند که بر اساس معیارهایی مانند تخصص، سوابق تحصیلی و تجربه انتخاب شدند. نرم افزار میک مک برای تجزیه و تحلیل ماتریس متقابل استفاده شد و نرم افزار سناریوویزارد تجزیه وتحلیل سناریو را تسهیل کرد. این پژوهش بر بستر برنامه ریزی توسعه منطقه ای استان آذربایجان شرقی متمرکز است. از مجموع 45 عامل اولیه تأثیرگذار، 8 عامل به عنوان محرک های کلیدی مؤثر بر روند آینده سیستم انتخاب شدند. پس از تعیین درجه مطلوبیت و عدم قطعیت، امکان استخراج سناریوهای سازگار فراهم شد. «طراحی و اجرای سیاست های مطلوب به منظور شکل گیری ارتباط مؤثر برای ایجاد همکاری مراکز علمی برای آموزش اعضای تعاونی برای استفاده از ICT»، در رتبه اول ثبات و استحکام فرضیات استخراج شد. «برنامه ریزی منسجم و کارآمد جهت گردآوری نرم افزار کاربردی ویژه تعاونی های تولید» و «برنامه ریزی و تخصیص ردیف اعتباری در بودجه برای تأمین مالی فعالیت های توسعه ای تعاونی که از ICT استفاده می کنند»، دو سناریو سازگار دیگر هستند.

محله ها همواره به عنوان یکی از ارکان سازمان فضایی بافت های شهری و واحدی کالبدی- اجتماعی ایفای نقش داشته اند. بدون تردید محله به عنوان یک مکان تحت تأثیر ابعاد مختلف فرهنگی قابلیت تولید بستر مناسب برای زندگی مردم بوده است که در سایه مداخلات مبتنی بر الگوهای مدرن از مفهوم و قابلیت واقعی خود فاصله گرفته و از پاسخدهی متناسب با هنجارهای جامعه دور گشته است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر ابعاد مختلف فرهنگی محله بر ابعاد قابلیت های محله و بازتاب آن در محلات تاریخی و جدید برای ساخت یک مکان مطلوب و مناسب می باشد. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات به صورت مطالعات کتابخانه ای – اسنادی و بررسی های میدانی، ابزار پرسشنامه هست. به منظور تحلیل اطلاعات تکنیک سلسله مراتبی با استفاده از نرم افزار export choice بکار برده شده است. طبق یافته های تحقیق بعد فرهنگی در محله دو چی با میانگین (0.667) بیشترین امتیاز و در مقایسه با محله یاغچیان با میانگین (0.333) کسب کرده است. قابلیت های محیطی در دو محله، قابلیت فیزیکی در محله دوچی امتیاز (0.471) و در محله یاغچیان امتیاز (0.529)، قابلیت اجتماعی در محله دوچی امتیاز (0.612) و در محله یاغچیان امتیاز (0.389)، قابلیت معنایی در محله دوچی امتیاز (0.774) و در محله یاغچیان امتیاز (0.226) کسب کرده اند. یافته های تحقیق نشانگر اختلاف قابل ملاحظه در قابلیت معنایی محله دوچی نسبت به محله یاغچیان است. که با توجه به ارتباطی متناظر بین ابعاد مختلف فرهنگی با ابعاد قابلیت های محیطی در محلات تاریخی بعد معنایی فرهنگ بیشترین تأثیر را در قابلیت معنایی محله داشته است. با توجه به تأثیر بیشتر بعد معنایی در محلات تاریخی بر فرهنگ محله می توان بیان کرد فرهنگ، به عنوان مجموعه دستاوردهای معنوی یک جامعه بر معماری و فضای محله تأثیر گذاشته و در ارتقای قابلیت معنایی محله بیشترین تأثیر را داشته است.

یکی از مهم ترین مسائل پیش روی شهرهای امروزین گسترش بی رویه شهر در مناطق پیرامونی است که یکی از راهکارها برای کاهش چنین معضلی ساخت خانه های آپارتمانی و بلندمرتبه سازی است. این راهکار دارای ویژگی ها و مسائل خاص خود است. از طرفی حس تعلق از موارد مهم احساس رضایت از محل سکونت و کیفیت زندگی می باشد. ارزیابی میزان حس تعلق در دو بافت متفاوت کوتاه و بلندمرتبه انگیزه ی اصلی این پژوهش به شمار می آید. در این تحقیق با بررسی و انتخاب معیارهای حس تعلق به مکان، این ویژگی مهم در دو بافت بلند مرتبه و کوتاه مرتبه بررسی شد؛ ابتدا به ارائه مطالعات پیشین در زمینه بلندمرتبه سازی و همچنین مطالعات مربوط به حس تعلق مکان پرداخته شده است. سپس محدوده های مورد مطالعه در شهر سمنان انتخاب شده اند. روش تحقیق در نوشتار حاضر، تحلیلی و از نوع مقایسه تطبیقی نمونه های موردی است. علاوه بر این، از روش های توصیفی و ارزیابی کمّی نیز استفاده شده است. پس از تعیین معیارها و زیرمعیارهای مورد استفاده، تحلیل کمی از طریق نرم افزار Expert Choice انجام می شود. در بخش عملی تحقیق، اطلاعات لازم از طریق مطالعات میدانی، مصاحبه، عکس برداری، استفاده از مدارک و نقشه های موجود و انجام نظرسنجی از ساکنان دو نمونه مورد مطالعه تهیه گردیده است. درک این مطلب که کدامیک از معیارها و زیرمعیارها می تواند تاثیر بیشتری بر حس تعلق به محیط سکونت و محل زندگی افراد داشته باشد مهمترین هدف و مسئله ای است که این پژوهش در پی آن است. یافته های بدست آمده فرضیه پژوهش را که میزان حس تعلق در خانه های کوتاه مرتبه بیشتر از میزان حس تعلق در مجتمع بلندمرتبه است تائید می کند و نشان می دهد که به طور قابل ملاحظه ای میزان حس تعلق در خانه های کوتاه مرتبه واقع در شهرک جانبازان بیشتر از میزان حس تعلق در مجتمع بلندمرتبه چهارصد دستگاه می باشد.

هدف: مطالعه حاضر به ارزیابی عملکرد اقتصادی ارقام جدید علوفه های گرمسیری ازجمله یونجه در مناطق روستایی سیستان در دو شهرستان زهک (روستای ملاحسین) و شهرستان هامون (روستای ملا ابراهیم) در دو سال زراعی 1403-1401 پرداخته است. روش پژوهش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف،کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. برای این منظور ارزیابی عملکرد ارقام جدید علوفه ها ابتدا با استفاده از تحلیل مالی و سپس از طریق تکنیک های اقتصادی مهندسی و معیارهای ارزش فعلی خالص و نسبت سود به هزینه و نهایتا تکنیک تصمیم گیری چندشاخصه از روش خاکستری از دید بهره برداران مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد ارزش حال خالص ارقام جدید علوفه های گرمسیری در تحلیل مالی معادل 1023516ریال بیشتر از مقدار آن در تحلیل اقتصادی بوده اس ت. از سوی دیگر، نتایج نشان داد نسبت فایده به هزینه ارقام جدید علوفه های گرمسیری یونجه ارقام امید، بغدادی و لاین خالص شده محلی زابل به ترتیب معادل 3/87، 3/89، 5/37، 4/7 و 3/89 بود. از این رو با توجه به مثبت بودن نسبت این ارقام از نظر اقتصادی مقرون به صرفه بوده و می تواند در ایجاد تنوع کشت و افزایش درآمد موثر باشد. همچنین نشان داد در مقایسه میانگین ها رقم امید، به ترتیب با میانگین عملکرد علوفه تر و خشک 107/589 و 28/323 تن در هکتار در رتبه اول و پس از آن رقم بغدادی و لاین خالص شده محلی زابل به ترتیب با میانگین عملکرد علوفه تر و خشک 103/513 و 102/463 و 26/419 و 27/322 تن در هکتار در رتبه دوم و سوم قرار گرفتند. علاوه برآن از دید بهره برداران نتایج تکنیک تصمیم گیری چندشاخصه در مورد تصمیم گیری در اولویت بندی گیاهان علوفه ای در زمینه نقش و وزنشان، گزینه های مناسب: افزایش بهره وری و راندمان آبیاری، کم آب بر، افزایش درآمد، امید به زندگی، ماندن در روستا و افزایش اشتغال دارای بیشترین وزن بودند. نتیجه گیری: در نهایت با توجه به نتایج به دست آمده در شرایط گرم و خشک محل آزمایش، می توان سطح قابل توجهی از اراضی استان و مناطق هم اقلیم را به کشت یونجه از جمله ارقام امید، بغدادی و ژنوتیپ خالص شده محلی زابل اختصاص داد که کمک شایانی به تنوع کشت، افزایش درآمد و ایجاد اشتغال می کند.

این پژوهش با هدف تأثیر سرمایه فکری در توانمندسازی روان شناختی کارکنان در صنعت هتلداری در هتل عباسی اصفهان انجام شده است. جامعه آماری پژوهش دربردارنده همه کارکنان هتل عباسی اصفهان بوده است ک ه از طریق روش نمونه گیری تصادفی ساده ۱۷۴ نفر انتخ اب شده اند. دادههای لازم برای پژوهش با روش نمونهگیری تصادفی ساده از کارکنان هتل عباسی اصفهان و با ابزار پرسش نامه جمعآوری شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و بر اساس روش گردآوری دادهها توصیفی و از نوع پیمایشی است. همچنین، داده ها با روش معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار اسمارت پی ال اس تجزیه و تحلیل شده است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که سرمایه فکری و هریک از ابعاد آن (سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه رابطهای) در توانمندسازی روان شناختی کارکنان تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین، نشان داده شد که سرمایه رابطهای دارای بزرگ ترین مقدار ضریب مسیر است و تأثیر آن در توانمندسازی روان شناختی کارکنان بیشتر از سایر متغیرها است.  

دریای خزر بزرگ ترین دریاچه بسته جهان، در سال های اخیر با نوسانات شدیدی در سطح آب مواجه شده است که عمدتاً به دلیل تغییرات اقلیمی و بهره برداری بی رویه از منابع آبی است. این تغییرات به کاهش سطح آب و پسروی چشمگیر خط ساحلی، به ویژه در سواحل جنوب شرقی و گسترش مناطق خشک منجر شده است. این پژوهش روند خشکی زایی و احتمال شکل گیری کانون های گرد و غبار در این منطقه را بین سال های 1995 تا 2022 تحلیل می کند. برای این منظور، داده های ماهواره ای لندست و شاخص های پوشش گیاهی (NDVI) و پوشش آبی (NDWI)  استفاده شد. تحلیل های آماری نشان می دهند که سطح آب دریای خزر از سال 1995 به طور مداوم کاهش یافته و به ویژه بین سال های 2020 تا 2022 به پایین ترین سطح خود در دوره 185ساله ثبت ابزاری تراز دریا رسیده است. نتایج نشان می دهد که این کاهش سطح آب باعث تغییرات عمده در پوشش گیاهی منطقه شده است. در مناطقی مانند خلیج گرگان، پیشروی پوشش گیاهی مانع از تشکیل کانون های گرد و غبار شده است، درحالی که در تالاب گمیشان به دلیل کمبود پوشش گیاهی، احتمال ایجاد کانون های ریزگرد بیشتر است. تحلیل ها همچنین نشان می دهد که از سال 2011 روند خشکی زایی تسریع یافته و پوشش گیاهی به ویژه در مناطق علفی و بوته ای افزایش درخور توجهی داشته است. به طورکلی، نتایج حاکی ازآن است که درصورت ادامه روند کاهش تراز آب دریای خزر، خشکی زایی در مناطق ساحلی افزایش خواهد یافت و مناطق بیشتری از تالاب گمیشان با خطر تبدیل شدن به کانون های ریزگرد روبه رو خواهند شد.

روانشناسی محیطی به عنوان شاخه ای از روانشناسی و زیرمجموعه علوم رفتاری، به مطالعه رفتارهای انسانی در رابطه با سکونتگاه فرسوده شهری یا محیط کالبدی و ظرفیت و نیازهای محیطی و ارتباط دوسویه بین انسان و محیط می پردازد. از آنجایی که بافت های فرسوده با مشکلات اقتصادی، کالبدی، زیست محیطی و غیره مواجه اند، توجه به مقوله زیست پذیری و استانداردهای آن در کاهش مشکلات فوق و ارتقاء کیفیت زندگی و کارآمدی مدیریت شهری مؤثر است. پژوهش حاضر با هدف نقش روانشناسی محیطی در ارتقاء زیست پذیری فضاهای شهری شهر رفسنجان تدوین شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و از لحاظ هدف، کاربردی است. پرسشنامه تدوین شده میان 80 نفر به صورت تصادفی ساده توزیع گردید و چهار عامل از عوامل مؤثر بر زیست پذیری شهر رفسنجان مورد بررسی قرار گرفتند. برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش دیمتل استفاده شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان داد عواملی که وضعیت بهتری در محدوده بافت فرسوده شهر رفسنجان دارند، از اهمیت بیشتری برخوردارند. بدین ترتیب با توجه به نتایج پژوهش، در این تحقیق، شاخص های وضعیت تمایل ساکنان به سکونت در بافت، وضعیت سطح فساد اجتماعی در بافت های فرسوده، وضعیت حس تعلق به مکان، وضعیت رضایت ساکنان از امکانات و تسهیلات بافت فرسوده، وضعیت صرفه و ارزش اقتصادی بافت، وضعیت دسترسی به خدمات عمومی و زیرساخت های شهری، فرصت های درآمدزایی از طریق جاذبه های گردشگری، تمایل بخش خصوصی به سرمایه گذاری در بافت، وضعیت کیفیت هوا، خانوارهای برخوردار از سیستم فاضلاب استاندارد، کیفیت جمع آوری آب های سطحی، آرامش و فقدان آلودگی صوتی، وضعیت فشردگی و ریزدانگی ساختمان ها در بافت، وضعیت تراکم جمعیت در بافت های فرسوده و نفوذپذیری، بیشترین تأثیرپذیری را در ارتقاء زیست پذیری بافت فرسوده دارند.

رشد جمعیت و گسترش شهرها باعث ایجاد پراکنده روی شهری شده. کمربندهای سبز به عنوان راهکاری برای کنترل این پراکندگی مطرح شده اند. این پژوهش به بررسی نقش کمربند سبز ارتفاعات جنوبی مشهد در جلوگیری از پراکنده روی شهری می پردازد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده که برای جمع آوری اطلاعات میدانی از طریق تکنیک دلفی و با روش گلوله برفی نخبگان مرتبط با موضوع پژوهش مشخص در نهایت 20 نفر به عنوان نمونه آماری بدست آمدند که با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختار یافته اطلاعات مورد نیاز جمع آوری شدند، به طوریکه ابتدا روایی داده ها در محیط نرم افزار میک مک محاسبه شد که در سطح 70% تأیید شدند. نتایج بدست آمده نشان داد، سیستم کمربند سبز در مشهد ناپایدار بوده به طوریکه 5 متغیر با اثر-وابستگی بالا در محدوده متغیرهای ریسک، به عنوان پیشران های اصلی انتخاب شدند که از بین آن ها متغیر هماهنگی طرح های هادی با ضوابط کمربند سبز با امتیاز 36 در تأثیرگذاری و 33 در تأثیرپذیری دارای اهمیت بالا در هدایت سیستم کمربند سبز به سوی پایداری دارد و بر اساس نتایج نرم افزار سناریو ویزارد، تسهیل دسترسی روستاییان و توسعه گردشگری روستایی نقش مهمی در تحقق سناریوی مطلوب دارد. راهبردهای پیشنهادی برای تحقق این سناریو و کنترل پیامدهای منفی شامل اختصاص زمین های خصوصی و وقفی، سرمایه گذاری برای کاشت و نگهداری درختان، و توسعه فضای سبز به منظور مهار سیلاب است. همچنین همکاری شهرداری و فرمانداری با مدیران اجرایی برای تقویت گردشگری محور کمربند سبز و توسعه اقتصاد روستایی، در بهره برداری موفق از این طرح و جلوگیری از پراکنده روی شهری مؤثر است.

مسائل ایمنی و امنیت در حمل و نقل شهری برای چندین دهه مورد توجه برنامه ریزان حمل و نقل بوده است. اعتقاد بر این است که ادراکات ایمنی شخصی تأثیر قابل توجهی بر مسافران حمل و نقل عمومی دارد. از این رو هدف اصلی این پژوهش بررسی سطح ایمنی و امنیت ایستگاه متروی نمازی شیراز از دیدگاه کاربران آن است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت و روش، توصیفی از نوع پیمایشی است. اطلاعات ﻣﻮرد ﻧیﺎز ﺑﺮ اﺳﺎس روش های اﺳﻨﺎدی و ﻣیﺪاﻧی(ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ) ﺗﻬیﻪ ﺷﺪه است. جامعه آماری تحقیق، کاربران ایستگاه مترو نمازی شهرشیراز در سال 1402 است. محاسبه حجم نمونه طبق فرمول کوکران معادل 384 نفر برآورد گردید و برای توزیع پرسشنامه از شیوه تصادفی ساده استفاده شده است. داده های ﮔﺮدآوری ﺷﺪه با روش های آﻣﺎر ﺗﻮﺻیﻔی و اﺳﺘﻨﺒﺎﻃی ﻣﻮرد تجزیه و تحلیل ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ. نتایج نشان داد سطح امنیت در ایستگاه متروی نمازی شیراز از نظر کاربران آن باضریب 68/3 بالاتر از حدمتوسط است. سطح امنیت زنان با ضریب 63/3 بالاتر از حدمتوسط قرار دارد اگرچه نسبت به سطح امنیت مردان با ضریب 73/3 در سطح کم تری قرار دارد، اما این تفاوت از لحاظ آماری معنادار نبود. از بین شاخص های امنیت، آزار و اذیت کلامی یا توهین باضریب 36/3 بدترین وضعیت را از نظر کاربران زن در ایستگاه متروی نمازی شهر شیراز دارد. همچنین نتایج دیگر پژوهش نشان داد ویژگی های روانشناختی کاربران، ویژگی های محیطی ایستگاه و ویژگی های فردی کاربران به ترتیب با ضرایب 56/0، 41/0 و 40/0 بیشترین تأثیر را بر ادراک امنیت کاربران از ایستگاه متروی نمازی شیراز داشتند.

یکی از مفاهیم اصلی توسعه درونزای شهری بمنظور استفاده حداکثری از ظرفیت های داخلی شهرها، بازآفرینی زمین های قهوه ای بمنظور صرفه جویی اقتصادی-اجتماعی و توسعه مجدد شهری است. اهمیت اراضی قهوه ای تا حدی است که، رها نمودن این زمین ها باعث خسارت به جوامع محلی و مدیریت ناکارآمد کالبدی فضایی شهر در آینده می شود. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی بدنبال شناسایی و تحلیل الگوی پایدار مناسب توسعه درونزای شهری بمنظور مدیریت اراضی قهوه ای در شهر تبریز است. گردآوری داده ها با روش مطالعات میدانی و کتابخانه ای انجام شده است. جامعه آماری باروش نمونه گیری گلوله برفی، 30 نفر برای پانل دلفی انتخاب شد. برای تحلیل داده ها از رویکرد تحلیل اثرات ساختاری متقابل و تحلیل اثرات متقابل تعادلی با نرم افزارهایMIC MAC و Scenario Wizard استفاده شد. یافته ها نشان داد که مهمترین سناریوی الگوی پایدار توسعه درونزای شهری با ضریب تاثیر کلی 23 و ارزش ثبات برابر 1 شامل مولفه های «نبود ساز و کار مدیریتی و حقوقی مناسب برای ساماندهی اراضی مخروبه و مشاع» با ضریب +3 ؛ «ضریب هم پیوندی محدود محلات؛ نبود سازوکار مالیاتی برای اراضی قهوه ای و آلاینده»؛ و «ضعف قوانین زیست محیطی در کنترل فعالیت های آلوده در شهر؛ گرایش به سوداگری زمین در صورت رها ماندن اراضی بلا استفاده» با با ضریب تاثیر +2 و «گرایش به سوداگری زمین در صورت رها ماندن اراضی بلا استفاده» با ضریب -1 می باشد. لذا بازنگری در ضوابط حقوقی تغییر کاربری و مشکلات مالکیت و سوداگری زمین، ضروری است.

امروزه بهبود شاخص‌های بهداشت و درمان به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی سیاست‌گذاری‌های سلامت در سطح ملی و منطقه‌ای مطرح شده است. با توجه به نقش حیاتی این شاخص‌ها در ارتقاء سطح سلامت جمعیت و کاهش نابرابری‌های بهداشتی، شناخت دقیق پراکنش جغرافیایی آن‌ها می‌تواند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد به‌طوری‌که تحلیل پراکنش جغرافیایی این شاخص‌ها می‌تواند نقش کلیدی در شناسایی مناطق محروم و اولویت‌بندی برنامه‌های توسعه سلامت ایفا کند. هدف اصلی پژوهش بررسی پراکنش جغرافیایی شاخص‌های بهداشت و درمان در ایران می‌باشد. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و دارای ماهیت توصیفی-تحلیلی می‌باشد. روش گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای صورت گرفته است. تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش به‌صورت کمی و با استفاده از نرم‌افزارهای کاربردی GIS، EXCEL و SPSS صورت گرفته است. در این پژوهش برای وزن دهی شاخص‌ها از مدل OPA، برای رتبه‌بندی برخورداری از شاخص‌های بهداشت و درمان از مدل تصمیم‌گیری کوکوسو و در جهت خوشه‌بندی استان‌ها از روش خوشه‌بندی K-Means استفاده‌شده است. پراکنش جغرافیایی شاخص‌های بهداشت و درمان در ایران نشان‌دهنده نابرابری‌های قابل‌توجه میان مناطق مختلف است. درحالی‌که شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها از امکانات گسترده‌تر و خدمات بهداشتی مطلوب‌تری برخوردارند، مناطق روستایی و محروم‌تر غالباً با کمبود زیرساخت‌ها، نیروی انسانی و تجهیزات پزشکی مواجه هستند. این توزیع نابرابر تأثیر مستقیم بر سلامت و کیفیت زندگی ساکنان این مناطق دارد و منجر به تفاوت‌های قابل‌ملاحظه در شاخص‌های بهداشت عمومی، میزان مرگ‌ومیر، و دسترسی به خدمات درمانی می‌شود. بنابراین، بررسی و تحلیل این توزیع جغرافیایی اهمیت بالایی در سیاست‌گذاری‌های سلامت کشور دارد تا بتوان با هدف کاهش نابرابری‌ها، عدالت در ارائه خدمات بهداشتی و درمانی را تحقق بخشید.

امنیت به عنوان یکی از نیازهای اساسی انسانی تأثیر بسزایی بر کیفیت زندگی اجتماعی فضاهای شهری، فلذا کیفیت زندگی شهروندان دارد. محله گلستان و اهالی غربتی ساکن آن به عنوان یکی از محلات اقلیت نشین و در عین حال تاریخی شهر سبزوار چند سالی است که به دنبال راهی برای خروج از بن بست جدایی گزینی خود هستند که بر طبق مطالعات احساس امنیت یکی از ملزومات این مهم است و این درحالیست که محله مذکور با قرارگیری در بافت فرسوده تاریخی شهر و به واسطه فرسودگی های کالبدی و کارکردی با چالش های عدیده ای در ابعاد فضایی- کالبدی امنیت مواجه است. هدف پژوهش شناسایی مهمترین شاخص ها و معیارهای فضایی-کالبدی مؤثر بر احساس امنیت، از طریق مطالعه میدانی و اولویت بندی شاخص ها و معیارهای (محورها) فضایی- کالبدی محله مذکور مؤثر بر امنیت در راستای ایجاد زمینه مناسب جهت هرگونه برنامه ریزی و اقدام مؤثر در این خصوص می باشد. پس از مرور ابعاد و شاخص های فضایی- کالبدی فضاهای شهری مؤثر بر احساس امنیت در ادبیات پژوهش مبتنی بر نظریه پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی، مطالعه میدانی مبتنی بر روش تحلیل سلسله مراتبی به کمک ابزار پرسشنامه در بین 30 نفر از خبرگان آشنا با محدوده انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد که ویژگی های فضایی-کالبدی کوی مؤثر بر احساس امنیت آن در قالب 19 شاخص و 6 معیار (محور) اصلی قابل شناسایی است که به ترتیب شاخص های هندسه معابر، درجه (عرض) معابر، و نظام بلوک بندی به عنوان سه شاخص مهم نخست، و معیارهای نفوذ پذیری کالبدی، حضورپذیری و نفوذپذیر بصری به ترتیب سه معیار مهم و نخست فضایی-کالبدی محله مؤثر بر وضعیت امنیت آن می باشند.

تحقیق حاضر با هدف شناسایی نقاط ضعف ساختار نظارتی در مناقصه های پروژه های زیرساخت های عمرانی با استفاده از روش های ترکیبی دلفی فازی و تحلیل سلسله مراتبی فازی (مطالعه موردی:شهرداری شیراز) طراحی و اجرا گردید. شیوه نمونه گیری به صورت هدفمند و در دسترس خواهد بود. بدین صورت که از بین خبرگانی که در دسترس می باشند، بعنوان نمونه انتخاب خواهند شد. روش دلفی جهت استخراج و یا غربالگری شاخص های مساله تصمیم گیری استفاده گردید.بنا بر تجربیات و نظرات نویسندگان، تعداد افرادی که در پانل دلفی قرار می گیرند معمولا بین ١٠ تا ١٥ نفر هستند اما با توجه به ضریب اهمیت موضوع، این تعداد را به 35 نفر افزایش دادیم.داده ها پس از دو راند فازی زدایی تجزیه و تحلیل صورت پذیرفت .نتایج مربوط به آلفای کرونباخ نشان داد که میزان پایایی 916/0 محاسبه گردید که نشان دهنده اعتبار و همبستگی درونی عالی گویه ها می باشد. با توجه به مولفه های استخراجی، 5 عامل مهم استخراج گردید که شامل :1- قانونگرایی 2- شفافیت 3- استقرار و توسعه سامانه های الکترونیک و فناوری های نوین 4- نظام نظارت و کنترل داخلی 5- شایسته سالاری می باشد. با توجه به مولفه های استخراج شده 27 سوال طراحی گردید که جهت اعمال نظر درروش دلفی فازی در قالب دو راند بررسی گردید، گویه شایسته سالاری و از مولفه های مربوطه این گویه، مولفه های زمینه سازی جذب و نگهداری نیروهای متعهد و متخصص به عنوان مهمترین و در پنل رتبه بندی به عنوان اولویت اول مشخص گردید.

فضاهای بی دفاع شهری از مهمترین عواملی هستند که با ایجاد فرصت های بروز رفتارهای بزهکارانه در بافت های شهری، امنیت روانی و اجتماعی شهروندان را به مخاطره می اندازند و به دلیل ویژگی های کالبدی و اجتماعی نامطلوب، کیفیت و چگونگی رفتار، حضور و زندگی شهروندان در محیط شهر را تحت تأثیر قرار می دهند. این پژوهش درپی ارزیابی و پهنه بندی فضاهای بی دفاع شهری منطقه یک تبریز بوده و به لحاظ کارکرد، بنیادی و به لحاظ هدف، اکتشافی و کاربردی و بر مبنای داده های اسنادی و میدانی و ترکیبی از مطالعات کمی و کیفی می باشد. جامعه آماری، فضای کالبدی محلات منطقه یک شهر تبریز بوده و داده های به دست آمده توسط مولفه های موثر در ایجاد فضاهای بی دفاع به کمک نرم افزارهای سیستم اطلاعات جغرافیایی تجزیه و تحلیل شده و با استفاده از روش های وزن دهی، همپوشانی نهایی لایه ها برای پهنه بندی محلات از نظر وجود فضاهای بی دفاع انجام شده است. یافته ها نشان می دهد محلات ولیعصر و گلکار به ترتیب دارای کمترین فضاهای بی دفاع و مالازینال، سیلاب قوشخانه، پل سنگی، یوسف آباد و ایده لو به ترتیب بی دفاع ترین نقاط می باشند و با پیشروی از نواحی شرقی به سمت مرزهای غربی منطقه و با کاهش کیفیت محلات، فضاهای بی دفاع افزایش یافته و آسیب پذیری های اجتماعی-کالبدی بیشتر می شود، بنابراین نورپردازی و روشنایی نامناسب، زمین های بایر و مخروبه، پوشش گیاهی و فضاهای سبز متراکم، معابر بن بست، کم عرض و معابر ال و یو شکل از مهم ترین متغیرهای موثر در ایجاد فضاهای بی دفاع شهری هستند، در چنین شرایطی ضعف نظارت و رویت پذیری، خلوتی و تاریکی، کیفیت نامناسب فضاها و آشفتگی و فرسودگی بافت ها منجر به کاهش امنیت اجتماعی می شود.

بررسی علل مدیریت تعارض در مناطق حومه، به ویژه از منظر سیاست باز، تعامل پیچیده ای از پویایی اجتماعی، ساختارهای حکمرانی و استراتژی های کاربری اراضی را نشان می دهد. تأکید بر سیاست باز هدف تقویت فراگیر بودن و دسترسی عادلانه به منابع است که می تواند تعارضات ناشی از تفکیک و محرومیت را کاهش دهد. این مقاله کوشیده است با کاربست روش تحلیل لایه ای علت ها، علل مدیریت تعارض منافع در محدوده پیراشهری منطقه ۲ کلان شهر اهواز با تأکید بر نقش سیاست گذاری باز را واکاوی کند. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و ازنظر روش، کیفی و ازلحاظ رویکرد اکتشافی است. داده های موردنیاز برای تجزیه وتحلیل از طریق مطالعات کتابخانه ای و نظر خبرگان جمع آوری شده است. داده های نظری با روش اسنادی و داده های تجربی با روش پیمایشی بر پایه تکنیک دلفی تهیه شده است. جامعه آماری 30 نفر از خبرگان و مدیران شهری بر اساس نمونه گیری گلوله برفی می باشد. داده ها و اطلاعات به دست آمده با استفاده از روش نوین آینده پژوهی تحلیل لایه ای علت ها پردازش شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که تعارضات شهری در محدوده پیراشهری منطقه ۲ کلان شهر اهواز ناشی از ناهماهنگی بین سیاست های ملی و محلی، نبود شفافیت در تصمیم گیری ها و عدم مشارکت شهروندان است که به نارضایتی عمومی، عدم انسجام سیاست ها و دیدگاه نخبه گرایانه در تصمیم گیری ها منجر شده است. همچنین، رویکرد پدرسالارانه به حکمرانی شهری موجب اجرای بالادستی سیاست ها بدون درنظرگرفتن نیازهای واقعی شهروندان و تشدید تنش های اجتماعی گردیده است. سیاست گذاری باز با تأکید بر مشارکت چند ذی نفعی، شفافیت و انعطاف پذیری (مانند تشکیل شوراهای محلی و توسعه پلتفرم های دیجیتال) می تواند به مدیریت تعارضات و افزایش اعتماد عمومی در توسعه عادلانه و پایدار شهری کمک کند.

مقدمه: نقش شهرهای کوچک در حوزه های روستایی و توسعه این مناطق بر کسی پوشیده نیست. کارکرد شهرها در عرصه هایی چون خدمات رسانی، تبادل عوامل تولید و ایفای نقش مکمل در توسعه مناطق روستایی بروز می یابد. در این راستا برنامه ریزان در کشورهای در حال توسعه به مسائلی چون تمرکززدایی فضایی، کاهش نابرابری های منطقه ای، دوگانگی شهری - روستایی توجه ویژه داشته و به دنبال اتخاذ راهبردهایی برای برون رفت از این مشکلات هستند. هدف : تحلیل کارکردهای شهری در توسعه روستایی شهرستان رودبار است. روش شناسی تحقیق: داده های مورد استفاده در تحقیق شامل شاخص جمعیتی نظیر تعداد، خانوار و نرخ رشد در طول دوره های سرشماری 1345 تا 1395 است. در این پژوهش با استفاده ازمدل های کمی آنتروپی و کشش پذیری به ارزیابی نقش7 شهر: رودبار، منجیل، لوشان، جیرنده، بره سر و توتکابن در توسعه روستاهای مجاور آن پرداخته شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: محدوده مورد مطالعه در این تحقیق شهرستان رودبار در استان گیلان است. یافته ها: یافته های تحقیق نشان می دهد که شهر بره سر، توانسته است تاثیر مطلوبی در توزیع متعادل و متوازن جمعیت و استقرار سکونتگاه های روستایی حوزه نفوذ خود داشته باشد و حوزه نفوذ خود را به سوی تعادل در سلسله مراتب شهری و توزیع فضایی سوق دهد. شهر توتکابن و منجیل نیز تا حدودی توانسته است تعادل را در سلسله مراتب شهری بوجود آورد. ولی شهرهای رستم آباد، رودبار، لوشان و جیرنده عامل ایجاد تمرکز جمعیت شده اند. همچنین مشخص گردید که در شهرهای شهرستان، تمرکز جمعیت به واسطه وجود خدمات اقتصادی – اجتماعی بیشتر است. نتایج: شهرهای کوچک و متوسط شهرستان رودبار در تجهیز خدمات زیربنایی و امکانات نواحی روستایی پیرامون خود تاثیرگذار بودند.. بین فاصله از مراکز شهری و کیفیت شبکه های ارتباطی با تحولات کالبدی و اقتصادی جامعه روستایی ناحیه رابطه وجود دارد. افزایش دامنه نفوذ و عملکرد فضایی شهرهای شهرستان رودبار باعث شده تا این شهرها جایگاه خود را در نگهداشت جمعیت به عنوان نیروی کار در اقتصاد روستاهای حوزه نفوذ ایفا نمایند.

کارآفرینی گردشگری روستایی رویکردی راهبردی برای گذار به جامعه پایدار در نظر گرفته شده است. تمایل به کارآفرینی گردشگری روستایی از طریق ویژگی ها و توانایی های منحصر به فرد هر روستا منعکس می شود. این مقاله با هدف تعیین جنبه های ضروری کارآفرینی گردشگری روستایی بر اساس مزیت های استراتژیک در ارتباط با روستاهای گردشگری استان اردبیل از طریق ابزار پرسشنامه انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل 363 نفر از ساکنین روستاهای گردشگری استان اردبیل می باشد که با استفاده از فرمول کوکران محاسبه شده است. برای جمع آوری اطلاعات، پرسشنامه ای در دو بخش در اختیار پاسخگویان قرار گرفت که بخش اول اطلاعاتی در مورد ویژگی های دموگرافیکی و اجتماعی ساکنین جمع آوری می کند و بخش دوم پرسشنامه، شامل سؤالاتی در مورد بررسی مزیت های استراتژیک مؤثر در کارآفرینی گردشگری روستایی با 40 سؤال می باشد. برای بررسی مزیت های استراتژیک مؤثر در کارآفرینی گردشگری روستایی، نتایج حاصل از استناد نظری به عنوان شاخص های عملیاتی مزیت های استراتژیک به صورت پرسشنامه محقق ساخته درآمده و اقدام به گردآوری داده ها شده است. این تحقیق بر اساس هدف کاربردی و ماهیت آن به صورت توصیفی و تحلیلی می باشد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم افزار SPSS و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) طراحی شده با نرم افزار LISREL انجام شده است. نتایج نشان می دهد تمامی ابعاد (اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی، انسانی و طبیعی) مزیت های استراتژیک معنی دار می باشد. در این مطالعه متغیر « پذیرش عقاید و ارزش های جدید » در شاخص « انعطاف پذیری »، متغیر « دسترسی به امکانات رفاهی (آب، برق، گاز و...) » در شاخص « انرژی » و متغیر « توانایی انتقال تخصص و مهارت خود به دیگران نظیر فرزندان، دوستان یا آشنایان » در شاخص « تخصص و مهارت » رتبه های اول تا سوم را از دیدگاه پاسخگویان به خود اختصاص داده اند.

رشد سریع شهرها و توسعه کالبدی آن موجب بروز بحران های مختلف در زندگی شهری نظیر مشکلات محیطی و نزول کیفیت محیط شده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش اجرا، توصیفی- تحقیقی است و برای این منظور از پرسشنامه که در6 بعد اجتماعی- فرهنگی، کالبدی- فضایی، فعالیتی- عملکردی، زیست محیطی، مشارکت و رضایتمندی تدوین شده، استفاده شده است. جامعه آماری آن نیز 373 نفر از شهروندان بافت مرکزی شهر اسدآباد می باشد. برای سنجش میزان پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شد و به کمک آزمون های آماری و آزمون t در نرم افزار SPSSبررسی شد. نتایج پژوهش نشان می دهد شاخصها و مؤلفه های کیفیت محیطی در بافت مرکزی شهر اسدآباد با یکدیگر اختلاف معناداری دارند و هر کدام دارای رتبه بندی هستند و این خود باعث می شود بر روی مؤلفه های ضعیف بیشتر تمرکز کرد و آنها را تقویت کرد.