مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

بیش از 735 میلیون نفر با گرسنگی و ناامنی غذایی مواجه هستند. از این روی کاهش و حذف ناامنی غذایی جز اهداف ضروری توسعه پایدار قرار گرفته است. در همین راستا، تجزیه و تحلیل امنیت غذایی و شناخت پراکنش آن در شرایط موجود، دیدگاه و اطلاعات مهمی را در اختیار ذینفعان توسعه قرار می دهد. براین اساس در این مطالعه با استفاده از مدل تحلیلی ویکور و پیاده سازی آن در محیط ArcGIS به ارائه مناطق امن و ناامن غذایی در منطقه مورد مطالعه پرداخته شد. نتایج حاصل از تکنیک ویکور نشان دهنده شکاف و فاصله بسیار بین بخش اول و بخش های دیگر می باشد و بیانگر نوعی از هم گسیختگی و عدم تعادل در امنیت غذایی شهرستان است. بطوری که بخش های مرکزی (با امتیاز شاخص ویکور برابر با 164/0) و ماهیدشت (با امتیاز شاخص ویکور برابر با 182/0) در گروه نسبتا امن غذایی، بخش بیلوار (با امتیاز شاخص ویکور برابر با 266/0) در گروه امنیت غذایی متوسط و بخش های کوزران (با امتیاز شاخص ویکور برابر با 585/0)  و فیروزآباد (با امتیاز شاخص ویکور برابر با 772/0) از نظر شاخص های مورد بررسی در این مطالعه ضعیف ترین عملکرد یا به عبارت دیگر در گروه نسبتا ناامن غذایی بوده اند. توجه به تفاوت های جغرافیایی و توپوگرافی، منابع تولید، دسترسی به مرکز شهر و عوامل متعدد می تواند درکاهش شکاف موجود و بهبود متوازن امنیت غذایی بخش های متفاوت، موثر واقع گردد. با توجه به رویکرد چندبعدی امنیت غذایی، مطالعه مردم شناسی و فرهنگ و سبک زندگی هر منطقه نیز می تواند در شناسایی وضع موجود و دلایل روند وجود یا عدم وجود امنیت غذایی در منطقه راهگشا باشد.

در این پژوهش نقش دریاهای عرب و مدیترانه در تامین رطوبت بارش های سنگین ناحیه مرطوب شمال غرب زاگرس در فصل زمستان مورد مطالعه قرار گرفته است. ایستگاه سینوپتیک بانه بعنوان نماینده منطقه انتخاب و روزهای بارشی استخراج گردیدند. سپس محاسبات همگرایی/واگرایی شار رطوبت (700-1000 هکتوپاسکال) از 24 ساعت قبل از بارش محاسبه گردید. سپس با توجه به میزان رطوبت انتقال یافته از این پهنه های آبی به درون سامانه های بارشی، سه الگوی انتقال رطوبتی: دریای عرب (14 روز)، دریای عرب/مدیترانه (9 روز) و دریای مدیترانه (6 روز) شناسایی شد. الگوهای رطوبتی، دریای عرب اصلی ترین تامین کننده رطوبت بارش های منطقه می باشد، بطوری که هسته های قوی از واگرایی شار رطوبت بر روی دریای عرب تشکیل شده و چرخش آنتی سیکلونی بادهای سطوح زیرین آتمسفر، رطوبت را به شرق و مرکز شبه جزیره عربستان و سپس در مسیر جنوب-شمال به شمال عراق و نوار کوهستانی شمال غرب ایران در جلو فرود بادهای غربی در منطقه منتقل می کنند. میانگین واگرایی شار رطوبت این الگو در منطقه دریای عرب (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*79/6- و در منطقه دریای مدیترانه (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*3/0- می باشد. در الگوی ترکیبی دریای عرب/مدیترانه، دریای عرب هم چنان منبع اصلی تامین رطوبت بارش های منطقه است، اما نقش دریای مدیترانه نیز افزایش یافته، هسته هایی از واگرایی شار رطوبت بر روی شرق یا مرکز دریای مدیترانه شکل گرفته و این رطوبت طی گردش سیکلونی به جلو فرود بادهای غربی در منطقه منتقل می گردد. میانگین واگرایی شار رطوبت این الگو در منطقه دریای عرب (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*74/5- و در منطقه دریای مدیترانه (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*78/1- است. در الگوی رطوبتی دریای مدیترانه، هم چنان پهنه های وسیعی از واگرایی شار طوبت بر روی دریای عرب تشکیل می شوند، اما بدلیل الگوی وزشی مستقر بر منطقه، ابتدا جریان رطوبت به شرق شبه جزیره عربستان و سپس به جنوب غرب ایران منتقل می شود و شمال غرب زاگرس از آن بی بهره می ماند. میانگین واگرایی شار رطوبت این الگو در منطقه دریای مدیترانه (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*87/0- می باشد.

آینده پژوهی شهرهای مرزی و لزوم توجه به این شهرها در راستای تحقق توسعه پایدار نقش مهمی در پیشرفت توسعه اقتصادی، بهبود زندگی مردم، کاهش فقر و بیکاری مردم آن منطقه و تسریع روابط همکاری بین نواحی مرزی دارد. پژوهش حاضر با هدف آینده پژوهی تحقق توسعه پایدار شهری در شهرهای مرزی انجام شد. پژوهش بر اساس هدف، کاربردی و روش بررسی آن، توصیفی - تحلیلی و ازنظر ماهیت، به دلیل رویکرد آینده پژوهی، تحلیلی - اکتشافی است. روش گردآوری داده ها اسنادی – میدانی در قالب پرسشنامه بوده است. جامعه آماری تحقیق، 30 نفر از کارشناسان و متخصصان و نخبگان است و مؤلفه های شناسایی شده شامل 4 معیار اصلی و 50 متغیر است. برای تجزیه وتحلیل داده ها، از روش های ترکیبی پنل خبرگان، اثرات متقاطع و نرم افزار MICMAC استفاده شده است. نتایج نشان می دهد 15 پیشران کلیدی، در آینده شهر مرزی مریوان تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم داشتند که از این تعداد، شش پیشران مربوط به بعد اجتماعی و فرهنگی، چهار پیشران مربوط به بعد زیست محیطی، چهار پیشران مربوط به بعد اقتصادی و یک پیشران مربوط به بعد فضایی- زیربنائی بوده است. مهم ترین عوامل مؤثر بر تحقق توسعه پایدار در شهر مرزی مریوان در آینده کاملاً مرتبط با جنبه های توسعه گردشگری در این شهر است؛ و بنا بر اذعان کارشناسان و متخصصان حوزه توسعه شهری زمینه های گردشگری زیادی در این شهر وجود دارد که می تواند جایگزین یا عامل تکمیل کننده مبادلات مرزی برای تحقق توسعه پایدار شهری در مریوان باشد.

دمای هوا از اجزای اصلی مطالعات هیدروکلیماتولوژی، و متغیری کاربردی برای مدل های برنامه ریزی و بهره برداری از منابع آب است. دستیابی به داده های قابل اعتماد برای پیش بینی تغییرات دمایی در سال های آتی به منظور کاربرد آن در مدل های هواشناسی و هیدرولوژیکی از مهم ترین چالش ها است. طی سالیان اخیر، مدلهای پیش بینی مختلفی توانسته اند به عنوان یک راهکار قابل اطمینان مورد توجه قرار گیرند. اکثر این مدل ها بر اساس داده های تاریخی و با بهره گیری از تکنیک های هوش مصنوعی عمل می کنند. در تحقیق حاضر با استفاده از روشهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند روشهای هیبرید GA-ANN ، ICA-ANN ، PSO-ANN و مدلهای ELM ، ORELM سعی شد بهترین مدل برای پیش بینی داده های دمای ماهانه در اقلیم های مختلف ایران (ایستگاه های اهواز، کرمانشاه، مشهد و رشت) در یک دوره آماری 58 ساله معرفی گردد، تا بتوان با استفاده از آن به نتایج قابل اعتمادی دست پیدا کرد. نتایج نشان داد که خروجی مدل  ORELM دارای بهترین برازش با داده های مشاهداتی با ضریب همبستگی 99/0 بوده، و همچنین دارای بهترین و نزدیک ترین پراکندگی نقاط در اطراف خط 45 درجه می باشد که از این نظر دقیق ترین مدل محسوب می شود. برای اطمینان از صحت انتخاب مدل برتر از نمودار تیلور نیز استفاده شد. نتایج نشان داد که نزدیک ترین نقطه به نقطه مرجع مربوط به روش ORELM می باشد. لذا برای پیش بینی دمای ماهانه در اقلیم های مختلف می توان با اطمینان از مدل ORELM  استفاده کرد. این رویکرد کمک زیادی به محققین بخش آب و هواشناسی می کند تا با استفاده از هوش مصنوعی، تغییرات دمایی را با دقت بالاتری در سال های آتی پیش بینی نموده و با اطمینان در مدل های برنامه ریزی منابع آب استفاده نمایند.

سیاست گذاری بازاریابی اقامتگاه های بوم گردی یکی از مولفه های مهم و تاثیرگذار در فرآیند مدیریت، برنامه ریزی و توسعه پایدار واحد های بوم گردی می باشد و نقش بسزایی را در ورود گردشگران به مقصد اقامتگاه های بوم گردی ایفا می کند. در همین راستا هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل موثر بر سیاست گذاری بازاریابی فضایی اقامتگاه های بوم گردی و سنجش میزان اهمیت آنها در منطقه ی هورامان است. منطقه هورامان در دو استان کردستان و کرمانشاه واقع شده است و به سه بخش هورامان تخت، هورامان لهون و هورامان ژاوه رود تقسیم می شود و تعداد 25 روستا در این منطقه، 45 اقامتگاه بوم گردی را دارا هستند. روش جمع آوری اطلاعات اسنادی و میدانی بوده و در این پژوهش برای استخراج شاخص های بازاریابی و بیان ادبیات پژوهش از روش اسنادی و از روش میدانی برای جمع آوری داده های مورد نیاز برای بررسی شاخص ها استفاده گردیده است. جامعه آماری پژوهش شامل اعضای هیئت علمی دانشگاه های کشور و دانشجویان و فارغ التحصیلان دکتری با رساله مرتبط (15 نمونه)، کارشناسان گردشگری اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان های کردستان و کرمانشاه (15 نمونه) و مدیران اقامتگاه های بوم گردی منطقه هورامان (28 نمونه) است که در مجموع تعداد 58 پرسشنامه توسط آنها تکمیل گردید.  برای پردازش و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون تحلیل واریانس یک طرفه، آزمون تعقیبی توکی) در نرم افزار Spss استفاده شده است. نتایج پژوهش با آزمون تعقیبی توکی بیان می کند که از میان عوامل سیاست گذاری بازاریابی فضایی اقامتگاه های بوم گردی منطقه ی هورامان تفاوت معناداری وجود داشته و در این راستا عامل سازمانی نهادی با 18 سنجه و میانگین 712/3 رتبه اول، عامل اقتصادی با 11 سنجه و میانگین 603/3 رتبه دوم، عامل اجتماعی و فرهنگی با 15 سنجه و میانگین 472/3  رتبه سوم ، عامل کالبدی و زیرساختی با 14 سنجه و میانگین 444/3 رتبه چهارم و عامل زیست محیطی با 14 سنجه و میانگین 421/3 رتبه پنجم  را به خود اختصاص داده اند.

افزایش مشارکت شهروندان در برنامه ریزی های فرهنگی محله محور می تواند منجر به ارتقای کیفیت برنامه ها و خدمات فرهنگی ارائه شده به شهروندان شود. تقویت مشارکت مردمی در این حوزه، به تقویت هویت محلی و افزایش احساس تعلق و مالکیت شهروندان نسبت به محله زندگی شان از یک سو و توسعه همکاری و تعامل میان شهروندان و مدیریت شهری در برنامه ریزی های فرهنگی محله محور از سوی دیگر می تواند به افزایش انسجام اجتماعی در تهران منجر شود. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی برای برنامه ریزی فرهنگی محله محور مبتنی بر مشارکت مردمی در شهرداری تهران و در مراکز اجتماعی و فرهنگی مرتبط در محلات شهر تهران انجام شده است که به منظور شناسایی و تدوین معیارهای دخیل در برنامه ریزی فرهنگی محله محور مراکز اجتماعی و فرهنگی محلات شهر تهران، ضمن بررسی مقالات داخلی و خارجی منتخب با استفاده از تحلیل کیفی فراترکیب، به کدگذاری نتایج مقالات پرداخته شد و از این طریق مقوله های اصلی و فرعی حاصل شدند. در گام دوم، ضمن انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان امر، مدل پارادایمی پژوهش حاصل گردید. داده ها در نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان می دهد که پس از کدگذاری متون مقالات داخلی و خارجی منتخب، با حذف معیارهای هم معنی و پرتکرار و در نهایت با مقوله بندی و دسته بندی معیارهای نهایی، تعداد 8 مقوله اصلی و 36 مقوله فرعی حاصل گردید. نتایج این مطالعه می تواند به عنوان چارچوبی برای بهبود و توسعه فعالیت های فرهنگی در سطح محلات شهر تهران مورد استفاده قرار گیرد. همچنین پیشنهادهایی بدین شرح ارائه گردیده است: افزایش اعتماد به نهادهای محلی برای ایجاد انسجام اجتماعی، تقویت مسئولیت پذیری و پاسخگویی در مراکز فرهنگی، اطلاع رسانی به مردم محلی درباره برنامه ها و عملکردها، فرهنگ سازی مشارکت اجتماعی و آگاهی از فعالیت های فرهنگی، تعیین چشم انداز مجدد برای مدیریت فرهنگی محله ها، تقویت انگیزه های فردی برای افزایش تعامل بین نهادها و شهروندان.

گردشگری مذهبی از مهم ترین بخش های صنعت گردشگری است و با توجه به مزایای متعدد آن، توجه فزاینده سیاست گذاران، برنامه ریزان و محققان را به خود معطوف ساخته است. در راستای بهره برداری بهینه از مزایای گردشگری مذهبی و توسعه و ترویج آن، رفع موانع و چالش های پیشِ روی آن امری ضروری است. از این رو، هدف پژوهش کاربردی حاضر که با ترکیبی از روش های توصیفی تحلیلی و اکتشافی انجام گرفته است، شناسایی چالش ها و ارائه راهکارهای توسعه گردشگری مذهبی است که به صورت مطالعه موردی در منطقه نمونه گردشگری ویس القرن در استان کرمانشاه انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل گردشگران مذهبی زیارتگاه ویس القرن است و با توجه به محدودیت های مالی و زمانی و نبود امکان سرشماری، در میان آن ها 180 نفر به عنوان نمونه آماری در نظر گرفته شده اند. ابزار اصلی گردآوری داده های میدانی، پرسشنامه محقق ساخته است که روایی و پایایی آن، با استفاده از روش های مرسوم در پژوهش های میدانی، تأیید شده است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از جدول توزیع فراوانی، آزمون مقایسه میانگین و تحلیل عاملی اکتشافی در نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد از دیدگاه گردشگران چالش های محدوده مطالعاتی با میانگین 658/3 به صورت معناداری بیشتر از حد متوسط بوده است و چالش های گردشگری مذهبی در قالب شش عاملی کلیدی توانسته اند 528/76 درصد از واریانس متغیر وابسته پژوهش را تبیین نمایند. چالش های شناسایی شده به ترتیب درصد تبیین واریانس آن ها عبارت اند از: ضعف زیرساخت های بهداشتی درمانی (876/27 درصد)، ضعف زیرساخت های رفاهی اقامتی (842/13 درصد)، ضعف زیرساخت های حمل و نقل (013/10 درصد)، ضعف نوآوری و اعتبار مالی (817/8 درصد)، فرسوده بودن زیرساخت ها (344/8 درصد) و ضعف تبلیغات و بازاریابی (637/8 درصد). در نهایت متناسب با نتایج حاصل شده راهکارهایی جهت توسعه و ترویج گردشگری مذهبی ارائه شده است.

ادغام فناوری اطلاعات و ارتباطات در ابتکارات توسعه روستایی نوید قابل توجهی برای تغییر چشم انداز اجتماعی-اقتصادی روستاها دارد. روستاها که به طور سنتی به عنوان بستر تولید و پیشرفت اقتصادی در نظر گرفته می شوند، از مداخلات فناوری اطلاعات و ارتباطات که پتانسیل افزایش بهره وری، تقویت رشد اقتصادی و ارتقای استانداردهای زندگی را دارند، سود می برند. علاوه بر این، ایجاد تعاونی ها در مناطق روستایی به عنوان یک استراتژی محوری در کاهش فقر، افزایش سطح درآمد و گسترش فعالیت های کشاورزی ظاهر می شود. شناخت نقش محوری تعاونی ها و تقویت همکاری بین روستاییان برای حفظ پیشرفت اجتماعی-اقتصادی و تقویت توسعه جامعه ضروری است. روش تحقیق در این پژوهش از نظر هدف کاربردی و استفاده از رویکرد توصیفی- تحلیلی برای جمع آوری داده ها می باشد. هدف این مطالعه با استفاده از رویکرد ترکیبی روش و رویکرد آینده پژوهی، شناسایی محرک های کلیدی از طریق ماتریس تجزیه وتحلیل اثرات متقابل ارائه شده در یک پرسشنامه محقق ساخته است. تعداد 31 کارشناس از نهادهای مختلف شرکت کردند که بر اساس معیارهایی مانند تخصص، سوابق تحصیلی و تجربه انتخاب شدند. نرم افزار میک مک برای تجزیه و تحلیل ماتریس متقابل استفاده شد و نرم افزار سناریوویزارد تجزیه وتحلیل سناریو را تسهیل کرد. این پژوهش بر بستر برنامه ریزی توسعه منطقه ای استان آذربایجان شرقی متمرکز است. از مجموع 45 عامل اولیه تأثیرگذار، 8 عامل به عنوان محرک های کلیدی مؤثر بر روند آینده سیستم انتخاب شدند. پس از تعیین درجه مطلوبیت و عدم قطعیت، امکان استخراج سناریوهای سازگار فراهم شد. «طراحی و اجرای سیاست های مطلوب به منظور شکل گیری ارتباط مؤثر برای ایجاد همکاری مراکز علمی برای آموزش اعضای تعاونی برای استفاده از ICT»، در رتبه اول ثبات و استحکام فرضیات استخراج شد. «برنامه ریزی منسجم و کارآمد جهت گردآوری نرم افزار کاربردی ویژه تعاونی های تولید» و «برنامه ریزی و تخصیص ردیف اعتباری در بودجه برای تأمین مالی فعالیت های توسعه ای تعاونی که از ICT استفاده می کنند»، دو سناریو سازگار دیگر هستند.

یکی از مهم ترین عوامل اثر گذار بر نوسانات آب وهوایی سال به سال هر منطقه، نقش الگوها و شاخص های آب و هوایی دور از منطقه مورد نظر است. از جمله مهمترین و قوی ترین الگوهای پیوند از دور که در مقیاس جهانی بر پدیده های هواشناسی در اکثر مناطق کره زمین تاثیر می گذارد، پدیده انسو است. انسو از دو واژه النینو[1]  و نوسان جنوبی[2]  گرفته شده است. النینو جریان آب گرمی است که در زمان تضعیف بادهای تجارتی جنوب شرقی در نیمکره جنوبی به سمت جنوب و در طول ساحل جنوبی اکوادور و ساحل شمالی پرو در طی تابستان نیمکره جنوبی جریان می یابد. با توجه به اهیمت تاثیرات این پدیده اقلیمی بر آب و هوای مناطق مختلف کره زمین در این پژوهش اثرات آن بر آب و هوای شهر دوگنبدان (مرکز شهرستان گچساران استان کهگیلویه و بویر احمد) بررسی شده است. بدین منظور از داده های میانگین دمای ماهانه و سالانه و مجموع بارش ماهانه و سالانه ایستگاه سینوپتیک دوگنبدان برای یک دوره آماری 22 ساله (2006-1985) و همچنین مقادیر ماهانه و سالانه شاخص نوسان جنوبی بهره گرفته شده است. بررسی ها به کمک روش های آماری صورت گرفته و نتایج به صورت گرافیکی ارائه و تحلیل شده است. نتایج نشان داد که در مقیاس ماهانه و سالانه ارتباط معناداری بین دما و رخداد النینو و لانینا وجود ندارد. بنابراین تاثیر رخداد انسو بر دمای شهر دوگنبدان بسیار ناچیز است. برخلاف دما، ضمن مشاهده روند خطی افزایش بارش در دوره آماری، غالبا همزمان با رخداد النینو شاهد افزایش بارش و در زمان رخداد لانینا شاهد کاهش بارش بوده ایم و همبستگی خوبی نیز بین بارش ایستگاه دوگنبدان و شاخص نوسان جنوبی وجود دارد.

امروزه دیدگاه ها و نظریه های مدیریت سوانح و توسعه پایدار به دنبال ایجاد جوامع تاب آور در برابر مخاطرات طبیعی بوده و سوانح طبیعی به عنوان پدیده های اجتناب ناپذیری به حساب می آیند که همیشه خطری جدی برای توسعه به خصوص در مناطق روستایی هستند. لذا، هدف از این پژوهش، بررسی وضعیت فضایی میزان تاب آوری سکونتگاه های روستایی در برابر مخاطره زلزله است. از نظر هدف پژوهش حاضر کاربردی، از نظر ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی و برای جمع آوری داده ها از روش های اسنادی و میدانی استفاده شد. قلمرو مکانی تحقیق روستاهای شهرستان نیر از توابع استان اردبیل می باشد که با استفاده از 4 فاکتور، 1) تعداد جمعیت و خانوار، 2) فاصله از گسل اصلی فعال، 3) طبقه بندی ارتفاعی و 4) توزیع جغرافیایی، تعداد 30 روستا برای انجام تحقیق انتخاب شدند. روستاهای نمونه مجموعاً دارای 1818 خانوار و 5912 نفر جمعیت می باشند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 368 خانوار به عنوان نمونه انتخاب گردیدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل تصمیم گیری کوپراس، آزمون تحلیل خوشه ای ( K ) و شاخص خود همبستگی فضایی استفاده شد. نتایج حاصله نشان داد، روستاهای ویرسق با مقدار ( Qi =1)، دوشانلو با مقدار ( Qi = 99/0)، روستای اینالو با مقدار ( Qi = 94/0) و روستای تک بلاغ با مقدار ( Qi = 93/0) و ... از نظر میزان تاب آوری در برابر مخاطره زلزله در رتبه های اول تا چهارم و مطلوبی قرار دارند و روستاهای برجلو با مقدار ( Qi = 345/0)، قورتولموش با مقدار ( Qi = 356/0)، خانم بالاکندی با مقدار ( Qi = 368/0) و روستای سقزچی با مقدار ( Qi = 392/0) نیز میزان تاب آوری بسیار کمتری برخوردار بوده و الگوی توزیع فضایی تا ب آوری روستاییان در برابر مخاطره زلزله نیز به صورت راندمی و تصادفی است.

حس مکان یکی از پدیده ه ای اجتماعی است که می تواند در افزایش تعلق خاطر جوانان به روستا و زادگاه خویش موثر باشد. لذا شناسایی عوامل مؤثر بر حس مکان، می تواند در تبیین این موضوع مهم، مؤثر باشد. هدف این تحقیق، بررسی عوامل مؤثر بر حس مکان در  بین جوانان روستایی شهرستان خرم آباد لرستان می باشد. پژوهش حاضر در دسته تحقیقات پیمایشی - همبستگی بوده و جامعه آماری در این تحقیق کلیه جوانان روستایی شهرستان خرم آباد لرستان می باشد (N= 20066). تعداد نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 377 نفر برآورد شد. نمونه گیری به صورت چندمرحله ای انجام گرفت و ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخت بود. برای تحلیل داده ها نیز از نرم افزار SPSS استفاده شد. نتایج نشان داد که میزان حس مکان در بین پاسخ گویان در حد متوسط (59/3) بود. نتایج تحلیل معادله رگرسیون خطی نشان داد که متغیرهای" دیدگاه دیگران نسبت به زادگاه"، "علاقه مندی به بافت و معماری زادگاه"، "میزان خاطرات فرد از زادگاه"، "میزان تعلق خاطر به افراد ساکن زادگاه" و "میزان مشارکت در فعالیت های گروهی محلی" توانستند 8/34 درصد از تغییرات واریانس متغیر وابسته را تبیین نمایند. در این زمینه سازوکارهای مشارکت جوانان در امور روستایی به ویژه در عرصه های فرهنگی و طبیعی روستایی، می تواند در تقویت حس مکان آنان مؤثر باشد.

امروزه اهمیت و نقش فضای سبز در حیات و توسعه ی شهرها تا حدی است که، از آن به عنوان یکی از شاخص های توسعه پایدار یاد می شود. تاثیرات فیزیکی و طبیعی این فضاها در سیستم شهری و بازدهی های مختلف اکولوژیکی، اجتماعی و اقتصادی آنها در ساختار جوامع انکارناپذیر است. لذا ﻫﺪف اﺻلی پژوﻫﺶ، ارزیابی پراکنش ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ شهری و ﺑﺎ رویکرد ﻋﺪاﻟﺖ فضایی در شهر رشت می باشد. تحقیق حاضر ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻫﺪف کاربردی، از ﻧﻈﺮ ﻣﺎﻫﯿﺖ توصیفی- تحلیلی و ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ زمانی، مقطعی اﺳﺖ. ﺑﺮای گردآوری دادهﻫﺎ از ﺳﻪ ﺷﯿﻮه کتاﺑﺨﺎﻧﻪای، میدانی و ﻧﻘﺸﻪﻫﺎی وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺷﻬﺮ ﺑﻪ تفکیک ﻣﻨﺎﻃﻖ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. نتایج نشان داد میانگین سرانه فضای سبز در شهر رشت 2.086 مترمربع می باشد. همچنین الگوی پراکنش فضای سبز شهری در وضع موجود از الگوی مناسب برخوردار نمی باشد. توزیع مکانی فضایی پارک ها در منطقه ۵ متناسب نبوده و کمبود بسیاری دارد، همچنین منطقه 1 و 3 در ضلع های شرقی و شمالی شهر رشت با در نظر گرفتن روند رو به رشد و توسعه فیزیکی در سال های اخیر نیازمند مکان یابی فضای سبز جدید می باشند؛ سایر مناطق ( ۲ و ۴ ) از وضعیت مطلوب تری برخوردار هستند. درکل من اطق ش هر رشت سطح متفاوتی از میزان توسعه یافتگی از نظر فضای سبز را دارند.