ویس القرن

احداث اکوکمپ های گردشگری از راهبردهای توسعه گردشگری پایدار است که در صورت کاربست آنها در منطقه های نمونه گردشگری مذهبی می توان ضمن حفاظت از آثار معنوی و تاریخی، جذابیت و ارزش اقتصادی آنها را به شدت افزایش داد. منطقه نمونه گردشگری ویس القرن یکی از منطقه های نمونه گردشگری استان کرمانشاه است که هر سال تعداد زیادی از گردشگران را به سوی خود جذب می کند. مکان یابی اکوکمپ گردشگری در این فضای گردشگری می تواند گام مهمی در راستای تحقق هدف های گردشگری مذهبی پایدار در این فضای گردشگری باشد؛ از این رو هدف اصلی پژوهش کمّی و کاربردی حاضر، مکان یابی اکوکمپ گردشگری در منطقه نمونه گردشگری ویس القرن در استان کرمانشاه است. برای دستیابی به هدف اصلی پژوهش از 12 معیار ارتفاع، شیب، زوایه تابش سالانه خورشید، زمین شناسی، فاصله از نقاط زمین لغزش، فاصله از رودخانه، فاصله از جاده، کاربری اراضی، شاخص تفرق پوشش گیاهی، فاصله از قبرستان، فاصله از بارگاه ویس القرن و فاصله تا سایت پرواز پاراگلایدر و برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از روش Overlay و Weighted Sum در نرم افزار ArcGIS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد از مجموع 39/219 هکتار فضای بررسی شده برای احداث اکوکمپ گردشگری، حدود 2/32 هکتار در پهنه بسیار مناسب، 03/55 هکتار در پهنه مناسب، 76/60 هکتار در پهنه به نسبت مناسب، 73/45 هکتار در پهنه نامناسب و 66/25 هکتار در پهنه بسیار نامناسب قرار گرفته است. پهنه بسیار مناسب مذکور به لحاظ موقعیت در بخش جنوب، جنوب شرقی و قسمت محدودی از آن در بخش غربی محدوده مطالعاتی قرار گرفته است.

گردشگری مذهبی از مهم ترین بخش های صنعت گردشگری است و با توجه به مزایای متعدد آن، توجه فزاینده سیاست گذاران، برنامه ریزان و محققان را به خود معطوف ساخته است. در راستای بهره برداری بهینه از مزایای گردشگری مذهبی و توسعه و ترویج آن، رفع موانع و چالش های پیشِ روی آن امری ضروری است. از این رو، هدف پژوهش کاربردی حاضر که با ترکیبی از روش های توصیفی تحلیلی و اکتشافی انجام گرفته است، شناسایی چالش ها و ارائه راهکارهای توسعه گردشگری مذهبی است که به صورت مطالعه موردی در منطقه نمونه گردشگری ویس القرن در استان کرمانشاه انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل گردشگران مذهبی زیارتگاه ویس القرن است و با توجه به محدودیت های مالی و زمانی و نبود امکان سرشماری، در میان آن ها 180 نفر به عنوان نمونه آماری در نظر گرفته شده اند. ابزار اصلی گردآوری داده های میدانی، پرسشنامه محقق ساخته است که روایی و پایایی آن، با استفاده از روش های مرسوم در پژوهش های میدانی، تأیید شده است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از جدول توزیع فراوانی، آزمون مقایسه میانگین و تحلیل عاملی اکتشافی در نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد از دیدگاه گردشگران چالش های محدوده مطالعاتی با میانگین 658/3 به صورت معناداری بیشتر از حد متوسط بوده است و چالش های گردشگری مذهبی در قالب شش عاملی کلیدی توانسته اند 528/76 درصد از واریانس متغیر وابسته پژوهش را تبیین نمایند. چالش های شناسایی شده به ترتیب درصد تبیین واریانس آن ها عبارت اند از: ضعف زیرساخت های بهداشتی درمانی (876/27 درصد)، ضعف زیرساخت های رفاهی اقامتی (842/13 درصد)، ضعف زیرساخت های حمل و نقل (013/10 درصد)، ضعف نوآوری و اعتبار مالی (817/8 درصد)، فرسوده بودن زیرساخت ها (344/8 درصد) و ضعف تبلیغات و بازاریابی (637/8 درصد). در نهایت متناسب با نتایج حاصل شده راهکارهایی جهت توسعه و ترویج گردشگری مذهبی ارائه شده است.