مطالب

این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی زوج درمانی آدلری و تلفیقی سیستمی بر انعطاف پذیری شناختی، سازگاری و کیفیت روابط زناشویی در زوجین دارای تعارض زناشویی انجام گردید. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری، زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره زوج درمانی خانه تجربه شهر تهران در سال 1404 بودند. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 30 زوج انتخاب و به صورت تصادفی در 3 گروه 10 زوجی (دو آزمایش و یک گواه) جایگذاری شدند. از پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی (CFI، دنیس و واندروال، 2010)، مقیاس سازگاری زناشویی (DAS، اسپاینر، 1976)، مقیاس کیفیت زندگی زناشویی (RDAS، باسبی و همکاران، 1995)، پروتکل 10 جلسه ای (هر هفته یک جلسه و هر جلسه 90 دقیقه) برنامه زوج درمانی آدلری و پروتکل 8 جلسه ای (هر هفته یک جلسه و هر جلسه 90 دقیقه) برنامه زوج درمانی تلفیقی سیستمی برای جمع آوری داده ها و مداخله استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تجزیه و تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که نمرات پیش آزمون انعطاف پذیری شناختی، سازگاری و کیفیت روابط زناشویی با نمرات پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری داشتند (001/0p<). همچنین رویکرد تلفیقی سیستمی در ارتقای کیفیت روابط زناشویی اثربخشی بیشتری نسبت به زوج درمانی آدلری داشت (001/0p<). بنابراین می توان نتیجه گرفت هر دو درمان به عنوان مداخلات پایدار در انعطاف پذیری شناختی، سازگاری و کیفیت روابط زناشویی موثر هستند و رویکرد تلفیقی سیستمی در ارتقای کیفیت روابط زناشویی اثربخشی بیشتری دارد.

در مطالعه متون ادبی گاه با واژه هایی مواجه می شویم که در شکل ظاهری خود مشابه انواعی از جناس هستند، اما چون تمام ویژگی های جناس را ندارند، نمی توان آن ها را ذیل این صنعت قرار داد و از فروع جناس برشمرد. از طرفی این واژه ها در شکل غیرظاهری خود مشابه «تکرار» هستند، اما باز به دلیل نداشتن برخی از ویژگی های صنعت تکرار، نمی توان آن ها را جزو این صنعت ادبی دانست. نمود دووجهی این واژه ها اگرچه گمان حضور صنایع جناس و تکرار را برای مخاطب ایجاد می کند، در حقیقت ظهور هیچ یک از آن ها را محقّق نکرده است. به عبارت دیگر، این واژه های دوگانی که به مثابه ارکان جناس یا تکرار مقابل یکدیگر می ایستند، نه جناس هستند و نه تکرار. هدف نگارندگان از این پژوهش، بررسی ارتباط این نوع واژه ها با یکدیگر است و این که بنا به چه دلایلی این واژه ها، باوجودِ داشتن شباهت بسیار به جناس و تکرار، نمی توانند ذیل این دو صنعت قرار بگیرند؛ همچنین به دلیل شناسایی بهتر، عنوانی برای این جفت واژه های سرگردان تعریف می کنند. روش پژوهش در این مقاله کتابخانه ای و مبتنی بر تحلیل داده هاست و این داده ها از اسناد و متون استخراج شده اند. نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان می دهد که شاعران گاه بنابر ضرورت هایی از تکرار واژه ها در ابیات پرهیز کرده و با شگردهای متنوعی شکل های دیگر همان واژه را در بیت به خدمت می گرفته اند که این استخدام دو شکل از یک واژه، سبب بروز جناس نما شده است.

تحلیل گفتمان انتقادی نظریه ای برآمده از علوم جامعه شناسی و زبان شناسی است که طبق آن، متون ضمن اثرپذیری از شرایط اجتماعی - سیاسی موجود، می توانند در تغییر این شرایط هم تأثیرگذار باشند. درواقع هر متن انعکاس کننده ایدئولوژی های پدیدآورنده آن در رویارویی با شرایط جامعه است. رویکرد نورمن فرکلاف کامل ترین رویکرد این نظریه است که دربردارنده سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین است. عبید زاکانی نویسنده، شاعر و طنزپرداز مشهور قرن هشتم هجری، بنا بر وجود فساد و خفقان حاکم در آن دوره و نیز استعداد وافر خود در طنازی و تیزبینی های منتقدانه، آثار پرمغزی را از خود به جای گذاشته است. این پژوهش با هدف نشان دادن زوایای پنهان یکی از رساله های معروف طنز و انتقادی عبید، یعنی رساله صدپند، در ارتباط با شرایط ناگوار اجتماعی - سیاسی عصر ایلخانیان نوشته شده که از طریق مطالعات کتابخانه ای و با استفاده از روش توصیفی تحلیلی به صورت کمی و کیفی انجام شده است. اهمیت و ضرورت این پژوهش آشکارسازی نقش اندرزهای مطایبه آمیز و انتقادی عبید در نحوه رویارویی با چنین شرایطی است که گاه خود نیز تحت تأثیر آن شرایط واقع شده است. نتیجه این پژوهش آن است که نظریه تحلیل گفتمان فرکلاف برای بررسی طنز نامه صدپند عبید کارایی مناسبی دارد و با این الگو بسیاری از ظرایف و ریزه کاری های زبانی و بیانی نویسنده آشکار شد که می تواند مورد استفاده دیگر نویسندگان باشد.

بی‌گمان، تجلی‌گاه بزرگ‌ترین گردهمایی آیینی‌ ـ ‌مذهبی را می‌توان در پیاده‌روی اربعین به‌تماشا نشست. به‌سبب حضور زائرانی از ملیت‌های مختلف با فرهنگ‌ها و آیین‌های متفاوت در عراق، این مراسم به‌جهت‌های مختلفی رنگ‌وبوی خاصی پیدا کرده است. ازاین‌رو، اولاً باتوجه به‌حضور زائران در این کشور و ثانیاً مواجهه با فرهنگ‌ها، آیین‌ها و نگرش‌های مختلف، انجام نیازسنجی در چهار حوزة دانشی، نگرشی، مهارتی و فرهنگی از زائران حسینیِ اربعین برای به‌جا آوردن زیارتی عارفانه و با معنویت بیشتر، لازم است. بنابراین، نیازسنجی زائران در این چهار حوزه ضروری است. این پژوهش از نظر نوع تحقیق (هدف)، کاربردی و به‌‌لحاظ روش، کیفی است. در این بخش برای رسیدن به‌نیاز‌های زائران اربعین در چهار حوزة یادشده، از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته استفاده شد. بدین‌منظور، پژوهشگران با برگزاری 25 مصاحبه با افرادی که پیش از این، سابقه بیش از سه سفر پیاده‌روی اربعین را داشتند و با استفاده از روش «تحلیل تم»، به‌این نتیجه رسیدند که بین فاصله موجود و مطلوب در هر چهار حوزه شکاف عمیقی وجود دارد و چنانچه دست‌اندرکاران مراسم اربعین، پیش از سفرِ زائران در چهار حوزة یادشده زمینه آموزش‌های مختلف را فراهم نمایند، ضمن دست‌یابی به وضع مطلوب، زیارتی عارفانه نیز نصیب زائران خواهد شد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی حمایت از خودمختاری فرزندان در رابطه بین پذیرش والدینی و رضایت والدینی مادران انجام شد. روش این مطالعه توصیفی-همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش مادران ساکن شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود و نمونه پژوهش شامل ۲۳۳ مادر بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل زیرمقیاس های حمایت از خودمختاری فرزندان (PBDQ، رید و همکاران، ۲۰۱۵)، پذیرش والدینی (PPF، برک و مور، ۲۰۱۵) و رضایت والدینی (PSOC-R، گیلمور و کاسکلی، ۲۰۲۴) بودند. داده های پژوهشی با استفاده از روش معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج پژوهش حاضر حاکی از برازش مدل بود. نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که پذیرش والدینی اثر مستقیم و معناداری بر رضایت والدینی و حمایت از خودمختاری فرزندان دارد و حمایت از خودمختاری فرزندان نیز اثر مستقیم و معناداری بر رضایت والدینی دارد (۰۰۱/۰P<). همچنین، نتایج پژوهش حاضر نشان داد حمایت از خودمختاری فرزندان در رابطه بین پذیرش و رضایت والدینی نقش میانجی گر ایفا می کند (۰۰۱/۰P<). نتایج پژوهش حاضر بر اهمیت تعامل والدینی مبتنی بر پذیرش و استقلال در بهبود تجربه فرزندپروری تأکید می نماید و می تواند در طراحی مداخلات آموزشی برای والدین مورداستفاده قرار گیرد.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه ی شرم بدن و استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی با نقش میانجی کمال گرایی در متقاضیان زن، جراحی زیبایی شهر شیراز در سال 1404 بوده است. این مطالعه از نوع توصیفی_پیمایشی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه متقاضیان زن، جراحی زیبایی مراجعه کننده به کلینیک های زیبایی شهر شیراز در سال 1404 بوده است که از این میان تعداد 257 نفر به روش نمونه گیری غیر تصادفی هدفمند به پرسشنامه های شرم بدن لیتلتون، کمال گرایی هیل و اعتیاد به شبکه های اجتماعی خواجه احمدی، به صورت فرم کاغذی و نظرسنجی آنلاین پاسخ دادند. از روش آمار توصیفی و آمار استنباطی برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شد و برای بررسی رابطه ی بین متغیرها از روش همبستگی پیرسون استفاده شد. در نهایت برای تجزیه وتحلیل داده ها از طریق نرم افزارهای Spss27 و Amos26 استفاده شد. نتایج حاکی از آن بود که شرم از تصویر بدن، استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی را به طور مثبت و معناداری (B=0/202) پیش بینی می کند. همچنین کمال گرایی با استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی رابطه ی مثبت معناداری دارد و به میزان (B=0/097)، آن را پیش بینی می کند. همچنین قابل ذکر است که شرم از تصویر بدن با کمال گرایی نیز رابطه ی مثبت و معناداری دارد و به میزان (B=0/091) آن را پیش بینی می کند. در نهایت تحلیل مسیر فرضیه ها در جهت تأیید فرضیه اصلی برآمد یعنی کمال گرایی نقش میانجی معناداری در رابطه ی بین شرم بدن و استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی ایفا می کند؛ بنابراین افرادی که از تصویر بدن خود ناراضی اندیا احساس شرم دارند، بیشتر در معرض استفاده آسیب زا و افراطی از شبکه های اجتماعی قرار می گیرند و همچنین افرادی که ویژگی های کمال گرایانه دارند، با احتمال بیشتری درگیر این نوع استفاده مشکل ساز هستند. پس کمال گرایی می تواند عامل واسطی باشد که شدت تأثیر شرم از بدن بر استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی را افزایش دهد. همچنین کمال گرایی می تواند درک افراد از بدن خود را تشدید کرده و آن را به استفاده افراطی و غیر سازنده از شبکه های اجتماعی سوق دهد. ازاین رو فرضیه اصلی تأیید شد.

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی گری احساس گناه در رابطه بین شفقت به خود و انگیزش درونی دانشجویان بود. روش این پژوهش توصیفی-همبستگی با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه سیستان و بلوچستان شهر زاهدان بود که در سال 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند، 200 نفر به روش نمونه گیری در دسترس به پرسشنامه خودگزارشی انگیزش درونی (IMI؛ مک آلی و همکاران، 1989)، پرسشنامه شفقت به خود (SCS-SF؛ ریس و همکاران، 2011) و پرسشنامه احساس گناه (GI؛ کوگلر و جونز، 1992) پاسخ دادند. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار بود. همچنین نتایج نشان داد که شفقت به خود و احساس گناه با انگیزش درونی رابطه مستقیم و معناداری دارد؛ به علاوه رابطه مستقیم شفقت به خود و احساس گناه معنادار بود. (001/0p<). نتایج آزمون بوت استرپ نشان داد که احساس گناه به طور معنادار نقش میانجی بین شفقت به خود و انگیزش درونی داشت (01/0p<). بر این اساس می توان نتیجه گرفت که شفقت به خود به طور مستقیم و غیرمستقیم (با میانجی گری احساس گناه) با انگیزش درونی رابطه دارد.

منطقه کرمانشاه در زاگرس مرکزی، با محوطه های باستانی شاخصی چون گنج دره و گودین تپه، از کانون های اصلی شکل گیری فرهنگ و معماری در دوران پیش از تاریخ ایران به شمار می رود. با وجود کاوش های متعدد، تمرکز بیشتر پژوهش های پیشین بر سفالینه ها و ابزارها بوده و به تحلیل های کالبدی و فضاییِ معماری کمتر توجه شده است. این کاستی موجب شده پیوند میان الگوهای ساخت وساز و ساختارهای اجتماعی و آیینی جوامع نخستین در این منطقه به درستی شناخته نشود. این پژوهش با تمرکز بر گنج دره (لایه D، نوسنگی جدید PPNB) و گودین تپه (دوره VI، مس سنگی آغازین)، در پی شناسایی و مقایسه الگوهای معماری، سازمان فضایی و عناصر آیینی در این دو محوطه است. پرسش های اصلی تحقیق عبارت اند از: 1) نوآوری های معماری گنج دره چه نقشی در شکل گیری ساختارهای کالبدی محوطه های هم عصر چون تپه زاغه، سنگ چخماق و شیخی آباد داشته است؟ 2) وجوه اشتراک و افتراق الگوی معماری گودین تپه با دیگر محوطه های شاخص دوره مس وسنگ، از جمله شوش III و تل ملیان، چیست؟ پژوهش حاضر برمبنای تحلیل معماری محض و تحلیل سازمان فضایی انجام شده است. داده ها شامل گزارش های کاوش، پلان ها، نقشه ها و اسناد تصویریِ منتشرشده از محوطه های مطالعه شده است. فرایند تحقیق در سه گام انجام گرفته است: ۱) گردآوری و مستندسازی داده های معماری، ۲) تحلیل ساختاری، فضایی و عناصر کالبدی، ۳) مقایسه تطبیقی در مقیاس منطقه ای. در این رویکرد تفسیری، هر عنصر معماری، نه به عنوان شیء منفرد، بلکه به منزله بازتابی از نظم فضایی و فرهنگی جامعه پیش از تاریخ بررسی شده است. یافته ها نشان می دهد گنج دره با ساختاری فشرده، پلان های چهارگوش و سازمان دهی چسبیده، بازتاب نخستین تجربه های سکونت یک جانشین و پیوند تنگاتنگ زیست و آیین است؛ در مقابل، گودین تپه با فضاهای مستطیل شکل، درگاه های قرینه و فرورفتگی های مرکزی، نشانگر مرحله ای پیشرفته تر از سامان یافتگی معماری در دوره مس و سنگ است. این شباهت ها و تفاوت ها دلالت بر وجود شبکه های تبادل فرهنگی و انتقال الگوهای معماری در فلات ایران دارد و جایگاه کرمانشاه را به عنوان یکی از محورهای نوآوری معمارانه ی زاگرس مرکزی در دوران پیش از تاریخ تثبیت می کند.

بیان مسئله: شناخت اصالت اهمیت زیادی در خلق معماری اصیل و ماندگار دارد اما به دلیل تنوع نظرات و عدم وجود معیارهایی دقیق، این موضوع اغلب از دید صاحب نظران مغفول مانده است و پژوهش ها به تکرار کلیات مفاهیم و صرفاً در حوزه میراث فرهنگی و مرمت بناها محدود شده اند. ازآنجاکه معماری سنتی به عنوان معماری اصیل شناخته شده است. بدین ترتیب، لزوم بررسی این موضوع در معماری خانه های سنتی در دوره های متفاوت تاریخی به منظور شناخت مؤلفه های اصالت ضروری است.هدف پژوهش: این پژوهش ازطریق بازخوانی مقالات و دیدگاه های صاحب نظران، در پی واکاوی مفهوم اصالت و بررسی نحوه تجلی و استمرار اصالت در خانه های سنتی شهر یزد، در گذار از دوره قاجار به پهلوی است. شناخت تغییرات معماری در خانه های سنتی این دو دوره نقش تأثیرگذاری در شناخت مؤلفه های اصالت در بناهای معماری دارد. بدین منظور، با تمرکز بر شواهد کالبدی، مفهومی و معنایی خانه ها، سعی در شناخت روند تداوم یا گسست این مفاهیم در بستر تحولات تاریخی و فرهنگی آن دوران دارد. روش پژوهش: این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکردی کیفی است که از راهبرد تحلیل محتوا بهره می گیرد. داده ها ازطریق مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و بازدیدهای میدانی گردآوری شده اند. پس از شناسایی مؤلفه های اصالت در معماری بر پایه تحلیل اسناد و دیدگاه های صاحب نظران، خانه های دوره قاجار و پهلوی شهر یزد به عنوان نمونه های موردی انتخاب و با استفاده از روش های تطبیقی تحلیلی و توصیفی، روند تحول مؤلفه های اصالت از دوره قاجار به پهلوی بررسی شد.نتیجه گیری: بررسی مؤلفه های اصالت در سه مرتبه صورت، مفهوم و معنا، در خانه های دوره قاجار و پهلوی؛ نشان می دهد که به ازای حذف عناصر و اجزای معماری در خانه های سنتی از مرتبه صورت، نمودپذیری مفهوم و معنای مستتر در آن عنصر در مراتب دیگر اصالت قابل ادراک نیست، و بسیاری از مؤلفه های اصالت در مراتب سه گانه در دگردیسی بناهای معماری از دوره قاجار به پهلوی دیگر مشهود نیست.

حکمت عامیانه در قالب ضرب المثل ها و اصطلاحات، آیینه ای تمام نما از فرهنگ، اندیشه، زبان و تجربیات زیسته هر ملت است. سفرنامه های سیّاحان اروپایی که در دوره های مختلف تاریخی به ایران سفر کرده اند، ازجمله منابع گران سنگ و پرارج برای درک این بخش از فرهنگ ایرانی، به ویژه در روزگار صفویه و قاجار به شمار می آیند. این متون گاه به قصد مستندسازی دقیق و گاه از سر شگفتی، تمجید یا حتی داوری های فرهنگی، بازتاب دهنده نگاهی بیرونی به لایه های پنهان زبان عامیانه و ساختار ذهنی ایرانی هستند. این نوشتار با تمرکز بر شماری از ضرب المثل ها و اصطلاحات ثبت شده در سفرنامه های شرلی، تاورنیه و اولئاریوس، به تحلیل معنا، ریشه های تاریخی، زمینه های کاربردی، منشأهای اجتماعی و کارکرد ارتباطی آن ها می پردازد. هدف این پژوهش، روشن ساختن ابعادی از جهان بینی ایرانیان در دوران مدنظر، از خلال مفاهیم بازتاب یافته در این گزیده هایی از حکمت عامیانه است؛ مفاهیمی که هم در ساختار زبانی و هم در بافت فرهنگی و تاریخی، بازتابی از واقعیت های اجتماعی و روح جمعی آن عصر به شمار می روند.

در جهانی که بحران های زیست محیطی و چالش های سلامت عمومی روزبه روز بیشتر می شوند، طراحی بیوفیلیک به عنوان پلی میان انسان و طبیعت، جایگاهی راهبردی در ارتقای کیفیت زندگی پیدا کرده است. باوجود گسترش این رویکرد در معماری، تاکنون مرور نظام مندی که به طور اختصاصی به طراحی بیوفیلیک در حوزه مسکن بپردازد، انجام نشده است. این پژوهش با هدف شناسایی و طبقه بندی الگوها و راهبردهای طراحی بیوفیلیک در محیط های مسکونی با تمرکز بر فضاهای داخلی، خارجی و بینابینی و ارزیابی تأثیر آن ها بر کاربران انجام شده است. روش پژوهش کیفی و با رویکرد کاربردی بوده است و داده ها ازطریق مطالعات کتابخانه ای و اسنادی گردآوری شده اند. این مرور نظام مند با جستجو در پایگاه های علمی معتبر و انتخاب ۸۳ منبع منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ که به طور خاص به طراحی بیوفیلیک مسکونی و الگوهای آن پرداخته اند، انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که 36 درصد از مطالعات از چارچوب براونینگ بهره برده اند که شامل سه دسته اصلی «طبیعت در فضا»، «مشابه طبیعی» و «ماهیت فضا» و ۱۴ الگوی زیرمجموعه است. برای تحلیل توزیع فراوانی الگوها، آزمون کای اسکوئر استفاده شد (χ²=165.24, df=2, p<0.001)، که تفاوت معنادار در توزیع را نشان داد. نتایج حاکی از آن است که دسته «طبیعت در فضا» با میانگین فراوانی3/60 درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است و الگوهایی همچون «ارتباط بصری با طبیعت»، «ارتباط با سیستم های طبیعی» و «نور پویا و پراکنده» در این دسته بیشترین کاربرد را داشته اند. همچنین، بیشترین راهکارهای ارائه شده به فضاهای داخلی و به ویژه الگوی «ارتباط بصری با طبیعت» مربوط بوده است و این مطالعه ارتقای رفاه ساکنان به عنوان هدف محوری طراحی مسکن بیوفیلیک را شناسایی کرد.

نظارت و کنترل، یکی از وظائف مهم مدیران در سازمان است. این مفهوم در سیرة مدیریتی امام‌حسین جایگاه ویژه‌ای دارد که ریشه‌های آن را در آموزه‌های قرآن باید جست. پژوهش حاضر بر آن است با استفاده از روش اجتهادی (تحلیلی‌استنباطی)، تحلیلی از نظارت ‌و کنترل امام حسین ارائه نماید. این پژوهش برای جمع‌آوری اطلاعات، از روش اسنادی بهره برده‌است. در این پژوهش، نخست نظارت‌وکنترل به‌عنوان یکی از وظایف مدیریت مورد بررسی و تبیین قرار گرفته، سپس سیرة مدیریتی امام حسین در نظارت و کنترل بیان شده و در ادامه مستندات و مبانی قرآنی آن حضرت، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. ره‌آوردهای پژوهش نشان داد که در مدیریت امام حسین توجه به دو‌عرصة نظارت‌وکنترل (نظارت بیرونی و هم توجه به‌نظارت درونی) دیده می‌شود. نظارت‌های بیرونی در مدیریت امام حسین را در چهار دسته (خانوادگی، جمعی‌تشکیلاتی، حاکمیتی و همگانی) می‌توان دید، اما بهترین نوع نظارت را در این مکتب، نظارت بر خود است. از دیگر دستاوردهای این تحقیق عنایت ویژه به‌نظارت درونی و توجه‌محوری به‌مفهوم «حضور» و بررسی ریشه‌های قرآنی و عاشورایی آن است که این رویکرد برای مدیران بسیار الهام‌بخش و اثرگذار خواهد بود.

در معماری اسلامی، ریاضیات افزون بر نقش محاسباتی ، در شکل گیری فضا و نظم هندسی نیز نقشی بنیادین دارد. آثار غیاث الدین جمشید کاشانی، به ویژه مفتاح الحساب، بازتابی از پیوند اندیشه ریاضی با جهان بینی عدد در تمدن اسلامی است. این پژوهش با هدف تبیین ارتباط اندیشه های ریاضی کاشانی با ساختارهای هندسی معماری سبک آذری، با تأکید بر مسجد کبود تبریز انجام شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی با رویکرد کمی است. داده ها از طریق برداشت میدانی، تحلیل نقشه ها و اندازه گیری های دقیق گردآوری و با نسبت های عددی مطرح در آثار کاشانی مقایسه شده اند. نسبت های فضایی مسجد، مانند 23/17 در گنبدخانه و 9.5/7 در فضاهای جانبی، با نسبت های 4/3 و 27/20 در آثار کاشانی هم خوانی عددی کمتر از 0/5درصد دارند. هم خوانی یادشده نشان می دهد که اصول ریاضی کاشانی نه تنها در تزئینات، بلکه در سازمان فضایی و سازه ای بنا نیز مؤثر بوده اند؛ ازاین رو مسجد کبود تبریز نمونه ای روشن از تجلّی نظم ریاضی در سبک آذری است.

بارزترین مسائل با پیچیدگی های کلان در نظام اجتماعی کنونی شهرهای اسلامی نوع ارتباط و اتفاق اجتماعی بین افراد است. از طرفی به بنیان و جایگاه اصلی این پدیده پرداخت نشده است و از طرف دیگر نفوذ و اثرات قدرت اندیشه وارداتی غربی در این خصوص، سبک زندگی ایرانی و اسلامی را به حاشیه کشانده است. هدف پژوهش، بررسی و تحلیل جایگاه معماری ایران در ایجاد و تقویت روابط اجتماعی بین افراد می باشد. به صورت کیفی و با روش توصیفی و تحلیلی این موضوع با انطباق اندیشه های اصیل اسلام و غرب مورد پرداخت قرار گرفته است. یافته ها حاکی از نظرات بنیادین اندیشه اسلام در ارتباط با موضوع اتفاقات اجتماعی در بین مؤمنین است که علاوه بر موضوعات کلان چون اندیشه غرب، تمامی موضوعات جزنگرانه را نیز مورد هدف قرار داده است. برخلاف اندیشه غربی اسلام خانواده را پایگاه اساسی انسانی و معماری خانه را پایگاه اساسی معماری در ارتباط با تعاملات اجتماعی اصلح معرفی نموده است.انسان ها با توجه به نوع نیازهای فیزیکی و غیرفیزیکی، با حضور خود در فضاهای معماری سعی در ارضاء کردن یکی از بااهمیت ترین نیازهایِ خود به عنوان یک انسان اجتماعی دارند و آن در کنار دیگران بودن است. حضور انسان ها در کنار یکدیگر باعث ایجاد برخوردهائی می گردد که بسترسازی در جهت رخداد اتفاق و تعاملات اجتماعی در فضا و مکان معماری می باشد.

زمینه: نشخوار فکری، یک نوع سبک تفکر منفعلانه و تکراری بر ابعاد منفی یک تجربه است، که با حل مسأله تداخل داشته و زیربنای بسیاری از مشکلات روانشناختی تلقی می گردد. نشخوار فکری با استرس ارتباط دارد، که حمایت اجتماعی و عدم احساس تنهایی می تواند استرس را کاهش دهد. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی پیش بینی نشخوار فکری براساس سبک های حل مسأله، حمایت اجتماعی ادراک شده و احساس تنهایی بود. روش: در این مطالعه توصیفی مقطعی، 400 زن متأهل شهر تهران در سال (۱۴۰۲-۱۴۰۳)، به روش نمونه گیری تصادفی ساده براساس نظر استیونس، به ازای هر متغیر 15 آزمودنی و با احتساب ریزش، انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها مقیاس نشخوار فکری تراپنل (1999)، سبک های حل مسأله کسیدی (1996)، حمایت اجتماعی ادراک شده (1988) و احساس تنهایی دی توماسو و همکاران، (2004) بود. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون و نرم افزار و SPSS23 و مدل یابی معادلات ساختاری با استفاده از لیزرل 5/8 تحلیل شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که نشخوار فکری براساس سبک های حل مسأله، حمایت اجتماعی ادراک شده و احساس تنهایی قابل پیش بینی است و 35% نشخوار فکری با این سه متغیر تبیین می شود (۵۹۹/۰ R=). بین نشخوار فکری و سبک حل مسأله همبستگی منفی (291/0-)، بین نشخوار فکری و حمایت اجتماعی ادراک شده همبستگی منفی (311/0-) و بین احساس تنهایی و نشخوار فکری همبستگی مثبت وجود دارد (313/0). نتیجه گیری: بنابراین نتیجه گیری می شود، که متغیرهای سبک های حل مسأله و حس تنهایی می توانند در پیشگیری یا کاهش نشخوار فکری مؤثر واقع شوند، در درمان افسردگی و کاهش نشخوار فکری می توان از مؤلفه های آموزش سبک های حل مسأله سازگارانه، افزایش منابع حمایتی و کاهش احساس تنهایی بهره برد.

زمینه: اختلال یادگیری خواندن یکی از شایع ترین اختلالات یادگیری است که می تواند موجب مشکلات بسیاری در زمینه های دیگر یادگیری، اجتماعی، هیجانی و رفتاری شود. بنابراین مداخله زودهنگام در افراد دارای مشکلات خواندن از اولویت های آموزشی و درمانی است. برای مداخله به موقع، ارزیابی و تشخیص افراد دارای اختلال خواندن گام بسیار مهمی است. هدف: این پژوهش با هدف بررسی کارآمدی آزمون خواندن جحش در تشخیص نارساخوانی در کودکان فارسی زبان دوره اول دبستان انجام شد. روش: پژوهش حاضر کاربردی از نوع آزمون سازی بود. جامعه آماری دانش آموزان دوره اول دبستان شهر تهران در سال 1403-1402 بود. نمونه 700 نفر از دانش آموزان دوره اول دبستان به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند و با آزمون خواندن جحش مورد ارزیابی قرار گرفتند. روایی محتوا با نظر ده متخصص با استفاده از شاخص روایی محتوا (CVI) ارزیابی شد. جهت روایی تشخیصی با مقایسه بین گروهی آزمون خواندن با استفاده از آزمون t و جهت بررسی روایی سازه تحولی با مقایسه پایه های تحصیلی در آزمون خواندن با استفاده از آزمون F و پایایی با استفاده از ضریب کودر-ریچاردسون و بازآزمایی با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS ارزیابی شد. یافته ها: نتایج مقایسه میانگین نمرات آزمون خواندن دوره اول دبستان بین دو گروه نرمال و دارای اختلال یادگیری نشان دهنده تفاوت های معنادار در تمام خرده آزمون ها است. این نتایج نشان می دهد که کودکان دارای اختلال یادگیری در تمام جنبه های مرتبط با مهارت های خواندن به طور قابل توجهی ضعیف تر از کودکان نرمال عمل کرده اند و آزمون خواندن توانسته است به خوبی این تفاوت ها را شناسایی کند. همچنین نتایج مقایسه میانگین نمرات آزمون خواندن در سه پایه تحصیلی اول، دوم و سوم دبستان نشان دهنده پیشرفت معنادار مهارت های خواندن با افزایش سن و پایه تحصیلی است. به طور کلی، در اکثر خرده آزمون ها، میانگین نمرات دانش آموزان پایه های بالاتر از پایه های پایین تر بیشتر است و تفاوت ها از نظر آماری معنادار هستند (001/0 >p). نتیجه گیری: نتیجه پژوهش نشان می دهد که آزمون خواندن جحش دارای روایی تشخیصی است و می توان برای تشخیص نارساخوانی در کودکان فارسی زبان دوره اول دبستان از این آزمون استفاده کرد.