مطالب

زمینه و هدف: بارش های شدید همه ساله منجر به ایجاد سیلاب های سنگین و غیرقابل پیش بینی در جهان و ایران می شوند که خسارت های شدید مالی و جانی را به ارمغان می آورند. هدف از مقاله حاضر، بررسی سینوپتیک بارش سنگین و فراگیر منطقه شمال غرب ایران در تاریخ 2 فوریه سال 1988 است. روش شناسی: ابتدا مقدار بارش سنگین رخ داده به وسیله ایستگاه های زمینی شمال غرب ایران شناسایی شدند و با دریافت داده های سطوح فوقانی جو و تحلیل آن ها، عوامل کلیدی جهت ریزش بارش سنگین و فراگیر مشخص گردید. در ادامه از نقشه های ارتفاع ژئوپتانسیل، فشار سطح دریا، امگا، رطوبت نسبی و آب قابل بارش، سرعت باد و ضخامت در تراز 500 هکتوپاسکال برای روزهای 31 ژانویه الی 2 فوریه سال 1988 استفاده شد. نتایج و یافته ها: نقشه های جوی بارش سنگین و فراگیر 2 فوریه سال 1988 منطقه شمال غرب ایران، حاکی از استقرار سامانه پرفشار سیبری در شمال کشور ایران و نفوذ سامانه کم فشار حرارتی مهاجر اروپایی در شمال غرب محدوده موردمطالعه در تراز 500 هکتوپاسکال است که با ایجاد گرادیان شدید فشار، صعود هوای گرم هم زمان با انتقال رطوبت از منابع آبی گرم پیرامون ازجمله دریاهای سیاه و مدیترانه نقش کلیدی درشدت و توزیع بارش شدید منطقه موردنظر داشته اند. در سطوح فوقانی جو نیز با تشکیل بلاکینگ های امگایی شکل و رکس، ایجاد فرود عمیق مدیترانه ای حاصل از این سیستم های بندالی که با قرارگیری محدوده موردمطالعه در مقابل محور ناوه موجود به همراه فرا رفت هوای بسیار گرم و مرطوب، موجب تداوم بارندگی سنگین و فراگیر 2 فوریه منطقه شمال غرب ایران شده است.

در جهان به هم پیوسته امروز، شهرها به بازیگران اصلی در معماری نظم جهانی بدل شده اند و دیپلماسی شهری به عنوان زبان نوین تعاملات جهانی، مرز میان سیاست، دانش و فرهنگ را درنوردیده است. در این میان، روابط خواهرخواندگی دیگر نه سازوکاری نمادین برای تبادل فرهنگی بلکه بستری کارکردی برای بازتولید سرمایه دانشی، انتقال نوآوری و ارتقای ظرفیت های حکمرانی شهری در سطح جهانی تلقی می شود. این پژوهش با بهره گیری از رهیافت تحلیلی شبکه دانش و رویکرد کتاب سنجی، به بازسازی نقشه مفهومی دیپلماسی شهری پرداخته و چارچوبی استراتژیک برای فهم تحول روابط خواهرخواندگی در بستر حکمرانی شبکه ای ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد که ساختار مفهومی روابط بین شهری از الگوی خطی و نمادین گذشته عبور کرده و به سیستمی پیچیده، چندمرکزی و یادگیرنده تبدیل شده است که در آن مفاهیمی چون پایداری، نوآوری اجتماعی، شهرهای هوشمند، و تاب آوری به محورهای هم افزای حکمرانی تبدیل می شوند. در این چارچوب، روابط خواهرخواندگی نقش «گره های دانشی» را ایفا می کنند که از طریق تبادل اطلاعات، فناوری و تجربه، ظرفیت حل مسئله در مقیاس جهانی را افزایش می دهند. تحلیل شبکه دانش نشان داد که خوشه های اصلی پژوهش در این حوزه در دو مسیر عمده شکل گرفته اند: نخست، خوشه «دیپلماسی دانشی و فناورانه» که بر انتقال نوآوری های شهری و همکاری علمی تمرکز دارد و دوم، خوشه «دیپلماسی فرهنگی و اجتماعی» که بر بازتولید سرمایه اجتماعی و تصویر بین المللی شهرها تأکید می کند. در نهایت، این مطالعه با تکیه بر تلفیق داده های شبکه ای و مفاهیم حکمرانی چندسطحی، مدلی مفهومی برای بازتعریف جایگاه روابط خواهرخواندگی در تحقق اهداف توسعه پایدار شهری ارائه می دهد. این مدل، شهرها را نه فقط به عنوان واحدهای جغرافیایی بلکه به مثابه سیستم های زنده تولید دانش، کنشگری سیاسی و یادگیری جمعی بازمی شناساند؛ سیستمی که آینده همکاری های جهانی از دل آن زاده می شود

مقدمه: انحصار زمانی رخ می دهد که فقط یک یا چند تولیدکننده یا فروشنده یک کالا یا خدمت وجود داشته باشد. انحصار در تجارت کالاها، امکان کنترل بازار کالاهای مشابه را در پی دارد که منجر به پیامدهای منفی احتمالی مانند افزایش قیمت، رکود اقتصادی، تضعیف حقوق مصرف کننده و غیره می شود. بنابراین، وظیفه نظارتی مقررات اقتصادی، دولت را مجبور به مبارزه با آن می کند. بااین حال، برخی از کسب وکارها توسط دولت یا افراد، از جمله افراد تحت حمایت قانون، در انحصار قرار می گیرند و انحصار مشروع محسوب می شوند. اما تعدادی از انحصارها، اگرچه به دلایل و عوامل مختلف ضد رقابتی هستند، اما به دلیل تأثیرات مثبت آن ها بر رشد اقتصادی، توسعه سرمایه گذاری، افزایش زیرساخت ها، ارتقای تحقیق و توسعه، فناوری و رفاه عمومی، قابل حمایت هستند. از آنجایی که قوانین و مقررات مرز دقیقی بین این دو نوع انحصار ترسیم نمی کنند، این تحقیق با ارائه مبانی متمایزکننده، در پی شناسایی و توجیه معیارهایی است که این دو نوع انحصار را از هم متمایز می کند.   روش: روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و ابزار گردآوری اطلاعات، منابع کتابخانه ای و استفاده از داده های موجود در پایگاه های اطلاعاتی، به ویژه پایگاه های اطلاعاتی حقوقی است.   یافته ها: بررسی موضوع نشان می دهد که باید بین مبانی و معیارهایی که انحصار مشروع را از نامشروع متمایز می کند، تمایز قائل شد. مبانی، اصول و قواعدی وجود دارد که تمایز بین انحصار مشروع و نامشروع را توجیه و حتی ضروری می کند که مهم ترین آن ها نظم عمومی، حقوق مصرف کننده و جلوگیری از اضرار به غیر است. معیارها که بر اساس مبانی شناسایی و ارائه شده بنا شده اند، به عنوان شاخصی برای تعیین نوع انحصار عمل می کنند و می توان آن هارا به انواع حقوقی، اقتصادی و سیاسی تقسیم کرد. معیارهایی مانند امکان جایگزینی محصول، محاسبه سهم بازار و افزایش قابل توجه قیمت، وجود انحصارگر فرضی را از منظر اقتصاد اثبات می کند. در مرحله بعد، علم حقوق با معیارهایی مانند اصالت ایده یا تلاش، حسن نیت، منطقی بودن اتخاذ برخی روش های فوق رقابتی و ارزیابی بنیادی، وارد عمل می شود تا بین انحصار مشروع و انحصارهایی که با توسل به ابزارهای ناعادلانه و غیرمنصفانه ایجاد می شوند، تمایز قائل شود تا تلاش های تجاری مشروع که منجر به توسعه اقتصادی می شوند، هدر نروند. معیار سیاسی، نگرش دولت هاست که ریشه در اندیشه سیاسی آن ها دارد که عمدتاً بین دو حلقه کمونیسم و مفهوم عدالت توزیعی و لیبرالیسم و مفهوم عدالت معاوضی قرار دارد.   نتیجه گیری: پیامدهای مثبت و منفی انحصار، دو روی یک سکه هستند. برخی معتقدند که انحصار باعث رشد اقتصادی، افزایش تولید، کاهش قیمت ها و غیره می شود، درحالی که برخی دیگر معتقدند که انحصار همین آثار را در جهت منفی ایجاد می کند. قدرت انحصاری که از طریق تلاش، نوآوری و شانس تجاری بدون نقض جدی حقوق دیگران ایجاد شده است، باید مورد حمایت قانونی قرار گیرد، زیرا بازرگانان و شرکت های تجاری را قادر می سازد تا سرمایه گذاری را افزایش داده، زیرساخت ها را توسعه بخشیده، اشتغال و تولید را ارتقا و دانش فنی و فناوری را افزایش دهند. بنابراین، مزایای انحصار مشروع بیشتر از انحصار نامشروع مانند امکان سوءاستفاده از قدرت انحصاری است. در نتیجه، با یک ابزار نظارتی که مانع از استفاده از انحصار در جهت منفی و مخرب می شود، می توان حفظ آثار مثبت انحصار را تضمین کرد و افراد را به سرمایه گذاری تشویق نمود. در نهایت، با توجه به آثار مثبت انحصار مشروع بر رشد اقتصادی، توسعه سرمایه گذاری و افزایش زیرساخت ها، ارتقای تحقیقات، رشد و فناوری و رفاه عمومی، باید نظریه تسهیل و حمایت از انحصار مشروع مورد توجه جدی قرار گیرد.

قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بر برگزاری انتخابات به عنوان مهم ترین روش مراجعه به رأی جمهور تأکید دارد. ویژگی محوریِ جمهوریتِ نظام و اداره امور کشور به اتکای آرای عمومی اقتضاء می کند که انتخابات حتی در شرایط غیرعادی، در زمان قانونی خود برگزار شده و شخص یا اشخاص منتخب، در اولین فرصت ممکن وظایف و اختیارات قانونی خود را عهده دار شوند تا اداره امور کشور به تأخیر یا تعطیل مبتلا نشود. این مهم در مورد انتخابات ریاست جمهوری مورد توجه اصل131 قانون اساسی قرار گرفته و مقرر شده است که شورای سه نفره متشکل از رئیس مجلس، رئیس قوه قضاییه و معاون اول رئیس جمهور ترتیبی دهد که حداکثر ظرف مدت پنجاه روز رئیس جمهور جدید انتخاب شود. این نوشتار بی آنکه بخواهد اصل مذکور را به تمامی مورد شرح و بسط قرار دهد، برآن است که براساس محتوای اصل یاد شده، روح حاکم بر قانون اساسی و اصول حقوقی، انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری را از منظر امکان یا امتناع حقوقیِ نامزدی اعضای شورای سه نفره و رعایت بازه زمانی تعیین شده، به روش حقوقی/موردی بررسی نماید. پرسش های پیش رو عبارتند از: ماهیت وظیفه شورای سه نفره اصل مذکور چیست؟ مراد از انتخاب رئیس جمهور جدید حداکثر ظرف پنجاه روز چیست؟ به نظرمی رسد، نامزدی اعضای شورا وتأخیر در امضای حکم و شروع بکار رئیس جمهور جدید پس از پایان پنجاه روز، با توجه به اصل مذکور توجیه پذیر نیست.

هدف : هدف از پژوهش حاضر تبیین پیشران های تفکر استراتژیک در راستای کیفیت بخشی تصمیمات وزارت ورزش و جوانان می باشد. روش شناسی : پژوهش از نوع آمیخته یا ترکیبی (کیفی و کمی) بود. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی شامل کلیه متخصصان صاحب نظر در حوزه ورزش و در بخش کمی شامل کلیه مدیران و کارکنان وزارت ورزش و جوانان به تعداد 850 نفر بود. نمونه گیری در بخش کیفی به صورت هدفمند و تکنیک گلوله برفی انجام گرفته و مصاحبه ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت (16 نفر). در بخش کمی نیز حجم نمونه بر اساس جدول مورگان 233 نفر محاسبه شد که این افراد به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای تجزیه وتحلیل داده ها در بخش کیفی از تکنیک گرندد تئوری و روش دلفی فازی و در بخش کمی از آزمون های تحلیل عاملی اکتشافی، آزمون رتبه بندی فریدمن و مدلسازی معادلات ساختاری با کمک نرم افزارهای آماری SPSS 25 و Smart PLS 3 انجام شد. یافته ها : نتایج پژوهش نشان داد 12 عامل اصلی فرضیه محوری، تفکر مفهومی، تفکر سیستمی، خلاقیت، هدف گزینی، نظارت و ارزیابی مستمر، تقویت دیدگاه مدیریتی، تمرکز بر ارزش ها، تسلط بر زمان، بسیج زنجیره تأمین، آینده نگری، فرصت طلبی هوشمندانه بر تفکر استراتژیک در راستای کیفیت بخشی تصمیمات وزارت ورزش و جوانان مؤثر است. نتیجه گیری : با توجه به نتایج به نظر می رسد که تفکر مفهومی به عنوان مهم ترین پیشران مؤثر بر تفکر استراتژیک در راستای کیفیت بخشی تصمیمات وزارت ورزش و جوانان باید بیش از پیش مورد توجه مدیران و سیاست گذاران وزارت ورزش و جوانان قرار بگیرد و این مفهوم جایگزین تفکر قدیمی شود.

هدف تحقیق حاضر بررسی چالش های توسعه و برنامه ریزی گردشگری شهری کلانشهر تبریز، با تاکید بر شخصیت مقصد و برندسازی کلان شهر تبریز و ارائه راهبردهای بهبود مدیریت تصویر مقصد بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و عملی و از نظر ماهیت و روش توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش گردشگران ورودی به کلان شهر تبریز در سال 1403 بوده و حجم نمونه آماری پژوهش نیز با استفاده از فرمول کوکران 200 نفر برآورد گردید. یافته های تحقیق نشان داد به جز ترافیک شهری و دسترسی مناسب به سرویس های بهداشتی در اغلب نقاط شهر تبریز، شهر تبریز برای گردشگری در اغلب موارد ذکرشده دارای قابلیت هست و می توان از این ظرفیت ها در راستای تبدیل شدن تبریز به عنوان مقصد مطرح گردشگری استفاده کرد. هم-چنین نتایج نشانگر آن بود که از دیدگاه افراد مورد مطالعه چالش های موقعیت جغرافیایی دور تبریز (فقدان موقعیت مرکزی) و عدم مجاورت با سایر شهرها و استان های مرکزی ایران با میانگین 65/3، فصلی بودن مسافرت به تبریز با میانگین 4 و چالش های ارتباط با جامعه میزبان (شهروندان تبریزی) با میانگین 25/3 ازجمله چالش های اساسی و مهم توسعه گردشگری و شکل نگرفتن شخصیت مقصد مطرح تبریز می باشند. اساس یافته های پژوهش، شهر تبریز دارای ظرفیت های گردشگری مناسبی است و می تواند به عنوان یک مقصد مطرح گردشگری معرفی شود. با این حال، چالش هایی همچون موقعیت جغرافیایی دور از مرکز، فصلی بودن مسافرت به تبریز و ارتباط با جامعه میزبان، به عنوان موانع اساسی توسعه گردشگری و شکل گیری شخصیت مقصد تبریز شناسایی شده اند.

شهرها به عنوان خاستگاه تمدن بشری، با چالش ها و مشکلات پیچیده ای مواجه بوده که حل این مشکلات تنها از طریق یک رویکرد اصولی و سیستماتیک قابل حل است. شهر هوشمند که بر بستر فناوری اطلاعات و ارتباطات بنا شده، یکی از مفاهیم جدید جهت مقابله با چالش های کنونی شهرها در عرصه برنامه ریزی شهری می باشد و امروزه در جهان شکل جدیدی از توسعه زندگی را نمایان کرده است. ساخت یک شهر هوشمند به عنوان یک استراتژی حیاتی برای کاهش مشکلات تولید شده توسط رشد جمعیت شهری و شهرنشینی سریع و غلبه بر دگرگونی های محیطی و تغییرات اقلیمیِ درحال ظهور است. هدف پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی اجرا شده است، ارزیابی شاخص های 74 گانه شهر هوشمند در شهر اردبیل می باشد. در این راستا با استفاده از ادبیات موضوع 74 شاخص در شش بعد شهر هوشمند شامل مردم هوشمند، اقتصاد هوشمند، محیط زیست هوشمند، زندگی هوشمند، دولت هوشمند و جابجایی هوشمند تدوین و با استفاده از ابزار پرسش نامه و اطلاعات و آمار موجود در سالنامه های آماری و در محیط برنامه نویسی پایتون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل نشانگر میزان هوشمندی این شهر در مقیاس کلان با امتیاز 32/0 از یک واحد است. همچنین بررسی وضعیت ابعاد شش گانه نشان می دهد که بعد محیط-زیست هوشمند با امتیاز 48/0 از واحد، بالاترین امتیاز را در میان سایر ابعاد به خود اختصاص داده است، این در حالی است که اقتصاد هوشمند با 17/0 از کمترین امتیاز برخوردار است.

چرخه ی گرد و غبار بخش جدایی ناپذیری از سیستم زمین است که هرساله حدود2000تن گرد و غبار تولید می کند که از این مقدار 75درصد در سطح زمین و 25درصد در سطح اقیانوس ها فرو می نشیند.در این پژوهش ، جهت مطالعه رخداد گرد و غبار در منطقه شمال غرب ،غرب و جنوب غرب کشور، داده های ساعتی گرد و غبار شامل قدرت دید افقی (vv) و بارش در دوره آماری 2000-2020 از سازمان هواشناسی کشور اخذ گردید ، همچنین برای محاسبه عمق اپتیکی آئروسل(AOD) ، و یارش از سنجنده مودیس (MODIS) با قدرت تفکیک مکانی یک کیلومتر متر برای سال ۲۰۰۰ تا ۲۰20 برای دو فصل بهار و تابستان با میانگین 6 ماه در پلتفرم گوگل ارث انجین تهیه و مورد پردازش قرار گرفت. نتایج نشان داد که میان دید افقی و عمق اپتیکی ریز گرد (AOD) همبستگی منفی وجود دارد، بدین صورت که با افزایش عمق اپتیکی آئروسل، دید افقی کم می شود،همچنین مطالعات سنجنده مودیس در مورد بارش و AOD نشان داد که از سمت ایستگاه جنوبی به سمت ایستگاه شمال غربی روند گرد و غبار با شیب نسبتاً زیادی کاهشی شده است؛ و ایستگاه هایی که در شمال غرب کشور قرارگرفته اند، میزان گرد و غبار کمتری را نسبت به ایستگاه غربی و جنوب غربی ثبت کرده اند. اما این روند برای ایستگاه های غربی صادق نبوده است. همچنین قسمت هایی که میزان بارش بیشتری را تجربه کرده اند؛ کم ترین میزان AOD را دارا بوده اند. پس می توان نتیجه گرفت منشأ ورودی گرد و غبارها ، مناطق جنوبی می باشد که با افزایش گرد و غبار در بیابان ها و دشت های کشور همسایه میزان گرد و غبار نیز در استان های غربی و جنوب غربی افزایشی می باشد. تقویت پوشش گیاهی می تواند به عنوان یکی از راهکار های کلیدی برای کنترل و کاهش گرد غبار در مناطق خشک و نیمه خشک قرار گیرد.

دانش صرف یکی از ارکان بنیادین در فهم دقیق متون دینی و استنباطات علمی است. با این حال، آموزش و پژوهش در این عرصه با کاستی ها و خلأهای جدّی مواجه است. مصاحبه حاضر به آسیب شناسی نظام آموزشی و متون درسی دانش صرف پرداخته و نشان می دهد که منابع متداول، از انسجام و عمق کافی برخوردار نیستند. ضرورت پرداختن به این مساله از آن جا ناشی می شود که ریزه کاری های علم صرف و تبیین دقیق اوزان، تأثیر مستقیمی بر مباحث فقهی، اصولی و تفسیر قرآن و روایات دارد. به گونه ای که تفاوت در تحلیل صرفی یک کلمه می تواند به تغییر در حکم فقهی مستنبط یا فهم کاملاً متفاوت از آیات الهی منتهی شود. پرسش اصلی این گفت وگو آن است که مهم ترین خلأهای پژوهشی و آموزشی دانش صرف در حوزه های علمیه چیست و چگونه می توان با پیوند دادن این قواعد با کارکردهای عینی در متون قرآن و حدیث، جایگاه آن را در پژوهش های اسلامی احیا کرد؟ از ویژگی های برجسته این مصاحبه، رویکرد انتقادی برآمده از نگاهی فراتر از تئوری های محض با بیش از دو دهه تجربه مستمر تدریس و حضور در ساختار های آموزشی است. این گفت وگو ضمن تبیین ضعف های ساختاری نظیر توقّف آموزش صرف در پایه های ابتدایی، راهکارهای عملی روشنی ارائه می دهد.

دانش صرف از جمله دانش های ادبی تأثیرگذار در فهم قرآن و حدیث است. منابع آموزشی دانش صرف و روش تعلیمی این دانش یکی از محورهای پژوهشی است که می تواند مورد توجّه پژوهشگران باشد. حجّت الاسلام و المسلمین داوود فائزی نسب با توجّه به تجربه تدریس در مجامع مختلف حوزوی و سابقه تألیف چندین کتاب آموزشی در این زمینه، آرای خود را در این مصاحبه تبیین کرده است. پرسش اصلی این مصاحبه آن است که چه زمینه هایی در دانش صرف، دارای کاستی است؟ او در پاسخ، ابتدا به دو رویکرد در مواجهه با قواعد صرف پرداخت؛ استخراج قواعد از منابع اصلی صرف یا استخراج قواعد از منابع لغوی. او معتقد است رویکرد دوم، مکمل رویکرد رایج فعلی است و منجر به واقعی سازی قواعد و کاربردی شدن آنها می شود. در ادامه، وی با تمرکز بر روش های آموزشی و کتاب های درسی، به نقد و بررسی کاستی ها در این زمینه پرداخته است. قواعد کم کاربرد، مثال های فرضی، پرداختن بیش از اندازه به مباحث سماعی و غفلت از برخی مسائل آموزشی دیگر، کاستی هایی است که از نظر او قابل جبران است. وی در مسیر حل این چالش ها کتاب هایی را تألیف کرده که در این مصاحبه به معرّفی ویژگی های آن می پردازد. عبور از مثال های فرضی به سمت تمرین های قرآنی، توجّه به قواعد نحوی مرتبط با صرف، اعتدال در پرداختن به مباحث سماعی، توجّه به صیغه های الگو در آموزش تغییرات صرفی، توجّه به نمونه های قرآنی و تفکیک مباحث تکمیلی از مباحث پایه و پرکاربرد (مرحله بندی آموزش)، از جمله ویژگی این آثار است. از ویژگی های گفت وگوی حاضر، تطبیق محورها بر نمونه های صرفی و تفکیک مرحله شناخت و آشنایی با مرحله تمرین، تکرار و مهارت است. او در بخش پژوهش معتقد است هر یک از مسائل و سرفصل های دانش صرف می تواند با رویکرد استخراج قواعد از منابع لغوی مورد مطالعه مستقل قرار گرفته و قواعد صرفی آنها ارزیابی شود.

چند سالی است که مطالعات رجالی، در وادی شناخت راویان احادیث، گسترش یافته و سبب پدیداری مقالات علمی ارزشمندی شده است. شاید تا پیش از این، نگاشتن مقاله ای راوی شناسانه، آن هم با تمرکز بر توثیق و تضعیف راویان اختلافی، مقاله ای مسأله محور و مطلوب قلمداد می شد ولی بر پایه آن چه که در این یادداشت خواهد آمد، شاید نتوان اکنون چنین مقاله ای را پسندید و این گونه از مقالات را پیشنهاد داد.

هدف از این تحقیق، شناسایی عوامل کلیدی مؤثر در اثربخشی شبکهٔ ریلی در ارتقای دسترسی اکولوژیکی به مناطق توریستی و پیشنهاد راهبردهایی برای بهبود آن است. در این راستا، سؤالی که مطرح می شود این است که چگونه توسعهٔ شبکهٔ ریلی در امتداد مسیر تبریز جلفا می تواند دسترسی زیست محیطی به مناطق توریستی منطقه را افزایش دهد؟ این تحقیق با استفاده از روش تحلیل کمی و کیفی انجام شد و داده های مورد نیاز ازطریق پرسش نامه ها و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با گردشگران و ساکنان محلی و از مطالعات اسنادی و کتابخانه ای در کنار بررسی میدانی استفاده شده است. سپس با استفاده از نرم افزارهای آماری مانند Smart-PLS ، داده ها تحلیل و نتایج استخراج شدند. با انتخاب محدودهٔ گردشگری تبریز به جلفا به عنوان نمونهٔ موردی، به بررسی ایستگاه ها و جاذبه های موجود در طول مسیر پرداخته شده است. یکی از دلایل انتخاب این مسیر ریلی، وجود ظرفیت های مناسب گردشگری (صنعتی، تاریخی و فرهنگی) و همچنین ایفای نقش به عنوان یک کریدور اقتصادی حیاتی برای تبادل کالا و خدمات با کشور آذربایجان و منطقهٔ نخجوان است. می توان این نتیجه را حاصل کرد که گردشگری ریلی در مسیر ریلی تبریز جلفا، موجب افزایش شناخت، نظارت و حفاظت میراث تاریخی و فرهنگی، طبیعی و روستایی خواهد شد. در پایان، با ارزیابی امکانات و محدودیت های محدودهٔ مدنظر، ارتقای دسترسی اکولوژیک به پهنه های با ظرفیت گردشگری ازطریق توسعهٔ شبکهٔ ریلی محقق شده و پیشنهاداتی برای توسعه و استفادهٔ بیشتر از آن ارائه شده است.

در سال های اخیر، هوش مصنوعی با سرعتی زیاد وارد زندگی عمومی شده و به ابزاری در دسترس همگان تبدیل گردیده است؛ ابزاری که هر روز جایگاه مهم تری در فعالیت های علمی، ارتباطی و حتّی امور روزمره کاربران پیدا می کند. با گسترش هوش مصنوعی و سامانه های مرتبط با آن، افراد زیادی برای حلّ مسائل خود به سیستم های هوشمند مراجعه می کنند تا جایی که در آینده ای نه چندان دور، به بخشی از سبک زندگی مردم تبدیل خواهد شد. از سوی دیگر بسیاری از مؤسسات پاسخ گویی و مراکز علمی نیز به این فکر افتاده اند که هوش مصنوعی را در روند پاسخ دهی به مخاطبان و مدیریت داده های خود به کار گیرند و از ظرفیت های آن بهره ببرند. از این رو، شناسایی دقیق مزایا و آسیب های استفاده از هوش مصنوعی، ضرورتی انکارناپذیر است. با توجّه به این ضرورت، ابتدا سعی شده به بیان فرصت ها و فوایدی پرداخته شود که این فنّاوری می تواند برای کاربران و مراکز پاسخ گویی فراهم سازد؛ سپس به آسیب ها و چالش های احتمالی آن اشاره می شود.

فنّاوری، تأثیر بسیاری بر ایجاد تحوّل و چگونگی انجام فعالیت های علمی دارد. این رهاورد در عرصه نرم افزارهای علوم اسلامی نیز سبب پیشرفت و تغییر سبک مطالعه و علم آموزی از جهت کمّی و کیفی شده است. از جمله اصلی ترین تأثیرات ورود نرم افزارها به عرصه فقه و حدیث، سهولت دسترسی به متون مختلف، سرعت در یافتن نقل های گوناگون و مشابه سازی میان متون مختلف است. امّا این امکانات رایانه ای، علاوه بر خدمات، سبب بروز مشکلاتی هم می شود. از این رو ضرورت دارد که محقّقان این عرصه، نسبت به آسیب های آن هم دقّت لازم داشته باشند و صرفا به مطالعات و مراجعات نرم افزاری اکتفا نکنند. هدف این نوشتار آن است که به صورت موردی به برخی از آسیب های نرم افزار فقه و جامع الاحادیث بپردازد تا دانشیان حدیث نسبت به اشکالات فنّی بهره گیری از این فنّاوری آگاهی لازم را کسب کنند.

در منابع اسلامی از دو تن از کاتبان وحی یاد شده است که پس از مدتی از اسلام خارج شده و مرتد شدند؛ عبد الله بن ابی سرح از قریش و دیگری، فردی نصرانی الاصل که پس از ایمان آوردن، به کتابت آیات قرآن پرداخت و سپس مرتد شدند. در برخی منابع، این دو شخصیت به اشتباه، یک نفر تلقّی شده اند. پژوهش حاضر با هدف رفع این خلط تاریخی، ابتدا به معرّفی مستقل هر یک از این دو شخصیت بر اساس منابع تاریخی و روایی می پردازد و سپس با تحلیل داده های موجود، وجوه تمایز آنان را تبیین می کند. این بررسی نشان می دهد که هرچند هر دو شخصیت در شمار کاتبان وحی قرار داشته و سرانجامی مشابه در ارتداد یافته اند، امّا هویت و سرنوشت آنان کاملاً متمایز است.

امروزه مجموعه ای از هوش های مصنوعی کاملاً خودمختار خودنمایی کرده اند و برخی مقررات و سیاست های کلی در حوزهٔ فناوری را دستخوش تحولاتی کرده اند. هنگامی که هوش مصنوعی، بدون دخالت قوای انسانی و فقط در یک رهگذر، اختراعی را ساخته و پرداخته می کند، هیچ شخص حقیقی در مقام مخترع شناسایی نمی شود. درخصوص اختراعاتی که از این طریق ساخته می شوند، سیاست روشنی مبنی بر اعطا یا عدم اعطای حق اختراع بیان نشده است. در برخی از نظام های حقوقی، فقط «شخص حقیقی» مخترع به شمار می رود و غیر از انسان، حق اختراع برای شخص یا چیز دیگر به رسمیت شناخته نشده است. در مقابل برخی دیگر از نظام های حقوقی سیاست متفاوتی را اتخاذ کرده اند. بر همین اساس، در این مقاله در پی این هستیم تا ضمن تأکید بر اهداف نظام مالکیت فکری و افزایش بهره وری ناشی از اختراعات پیوسته، با روشی تحلیلی توصیفی تبیین کنیم که ظرفیت بالای نظام مالکیت فکری، قابلیت هضم حمایت از اختراعات متولده از سیستم هوش مصنوعی را به منزله مخترع دارد و برای اثبات این امر، از تجربهٔ اتحادیه اروپا و کشورهای متعدد مانند آمریکا، انگلیس، آفریقای جنوبی و استرالیا، در مقام رهبران دو نهضت فکری متضاد در اختراعات سیستمی، سخن می رانیم تا معتبرترین و نزدیک ترین راه حل را برای سیستم حقوقی ایران پیشنهاد دهیم.

انجام به موقع و باکیفیت تعهدات قراردادی در قراردادهای مهندسی، تدارکات و ساخت فوق العاده مهم است؛ به طوری که گاهی حتی تعیین وجه التزام، پیش بینی جریمه های سنگین و گرفتن ضمانت نامه ها هم نمی توانند مانع نقض تعهدات شده یا خسارت وارده را جبران کنند. چالش های زیادی در راه دستیابی به این مهم وجود دارد که باعث شده بسیاری از پروژه ها به سرانجام نرسند یا به طور ناقص اجرا شوند یا با تأخیر انجام شوند. یکی از مواردی که تأثیر عمده ای در بروز این مسائل دارد، عدم تعادل قراردادی است؛ بنابراین به منظور تأمین منافع کارفرما و پیمانکار بهتر است در انعقاد این قراردادها تعادل قراردادی به بهترین نحو ممکن برقرار شود. برای رسیدن به این مقصود، ابزارهای مختلفی وجود دارد. فناوری قراردادهای هوشمند، که در سال های اخیر رشد زیادی داشته، قابلیت های بسیاری برای این موضوع فراهم کرده است. در این تحقیق، قابلیت های این فناوری با در نظر گرفتن مزایا و معایب آن، در ایجاد تعادل قراردادی ای پی سی بررسی شده است. نتایج این پژوهش بیانگر این است که قابلیت های قراردادهای هوشمند مبتنی بر فناوری بلاکچین می توانند عدم تعادل قراردادی را حذف کند یا به حداقل ممکن برساند و درنتیجه منافع طرفین قرارداد را بیشتر تأمین کنند.