درخت حوزه‌های تخصصی

مسئله زمان بندی کلاس های دانشگاه، چالشی جدی برای مدیران دانشگاهی در هر نیمسال تحصیلی است. به دلیل وجود محدودیت های فراوان و پیچیدگی روابط میان آن ها، مسئله زمان بندی کلاس های دانشگاه در گروه مسئله های سخت دسته بندی می شود. در این مقاله یک سیستم پشتیبان تصمیم برای کمک به تصمیم گیرنده در حل مسئله زمان بندی کلاس های دانشگاه پیشنهاد شده است که یک راه حل رضایت بخش را تولید می نماید. این سیستم دارای چهار زیرسیستم (1) پایگاه داده؛ (2) یگان گفتمان؛ (3) یگان پردازشگر و (4) یگان بهینه سازی است. برای پیاده سازی این سیستم پشتیبان تصمیم، برنامه کامپیوتری با کمک زبان سی شارپ و پایگاه داده اکسس تهیه شده است. به منظور حل مسئله در یگان بهینه سازی، هیوریستیک های رنگ آمیزی گراف به کار گرفته شده است. روش پژوهشی این مقاله میدانی و پیمایشی است. درنهایت، سیستم پیشنهادی برای زمان بندی کلاس های یک نیمسال تحصیلی دانشکده علوم انسانی دانشگاه خلیج فارس به کار گرفته شده است. نتایج نشان می دهد؛ در مقایسه با شیوه کنونی، سیستم پشتیبان تصمیم ارایه شده از نظر برآورده نمودن محدودیت ها و همچنین صرفه-جویی در زمان و هزینه عملکرد بسیار خوبی دارد.

گسترش روزافزون فناوری اطلاعات و سهولت استفاده از آن، باعث می شود سازمان ها فرآیندها و عملیات خود را به آن مجهز کنند. بیش از یک قرن است که ارزیابی عملکرد به عنوان یکی از موضوع های محوری در مدیریت بوده است و به شکل های گوناگون انجام شده است. این پژوهش در صدد کشف آن است که استفاده از پست الکترونیکی، در ارزیابی عملکرد چه تأثیری دارد. بدین منظور، از روش آمیخته استفاده شده است به این صورت که در ابتدا از روش کیفی و پس از آن از روش پیمایش استفاده شده است. نمونه پژوهش، شامل 15 نفر از استادان و دانشجویان مقطع دکترا برای پژوهش کیفی و 180 نفر برای پژوهش کمّی است. روش نمونه گیری در پژوهش کیفی گلوله برفی و برای پیمایش تصادفی ساده بوده است. داده های پژوهش کیفی، 8 مقوله ی اصلی را نشان می دهد و همچنین تحلیل داده های کمی، با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی، بیانگر 64 درصد واریانس است. نتایج پژوهش، نشان می دهد که ارزیابی عملکرد، تحت تأثیر فناوری اطلاعات قرار می گیرد و کم و کیف آن از منظر تکنولوژی، تفسیر می شود. نبود ارتباطات غیر کلامی و زبان بدن باعث می شود؛ ارزیابی دچار نوساناتی بشود، ضمن اینکه سوء تعابیر زیادی نیز شکل می گیرد. ایده اصلی این مقاله آن است که فناوری اطلاعات به خصوص پست الکترونیکی که امروزه کاربرد زیادی در دانشگاه ها پیدا کرده است، یکی از عوامل اصلی تأثیر گذار بر ارزیابی دانشجویان از جنبه های مختلف بوده در حالی که این مسئله برای اکثر استادان مهم نبوده و اغلب به آن توجه زیادی نمی شود.

با اینکه بسیاری از سازمان ها به اهمیت مدیریت دانش پی برده، سعی کرده اند آن را در سازمان خود با اقدامات و پروژه هایی پیاده کنند، بسیاری از این پروژه ها از عملکرد بالایی ندارند؛ ازاین رو یکی از دغدغه های سازمان ها، ارزیابی مستمر عملکرد سیستم مدیریت دانش است. در حقیقت با ارزیابی عملکرد سیستم، می توان وضعیت جاری سیستم را با نگاهی همه جانبه سنجید و به دنبال آن نقاط قوت و ضعف آن را شناسایی کرد تا در نهایت گام هایی برای بهبود عملکرد آن برداشته شود. روش استفاده شده در این پژوهش روش ارزشیابی است. هدف اساسی از انجام این پژوهش در وهله اول، اولویت بندی شاخص های ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش وزارت راه و ترابری و تعیین وزن آنها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) و دوم ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش وزارت راه و ترابری بر اساس کارت امتیازی متوازن (BSC) با استفاده از روش ارزیابی جامع فازی است. بر اساس نتایج به-دست آمده، عملکرد این سیستم در وزارت راه و ترابری از سطح متوسط برخوردار است که پیشنهاداتی برای بهبود آن ارائه شده است.

مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار بازاندیشی بنیادین و طراحی نو و ریشه ای فرآیندها است که نقشی جدی در ارتقای بهره وری دارد. البته اجرای موفق آن، مقدماتی لازم دارد که پشتبانی نیروی انسانی مورد نیازیکی ازآن هاست. مجموعه تلاش هایی که برای شناخت و پذیرفتن نوآوری لازم است در الگوی پذیرش فناوری به آن ها پرداخته شده است. در این پژوهش با استفاده از تئوری انتشار نوآوری و الگوهای پذیرش فناوری و تلفیق آن با الزامات، ارکان و فرآیندهای مهندسی مجدد، هدف، طراحی الگویی برای شناسایی انواع عواملی است که در پذیرش مهندسی مجدد توسط کارکنان و مدیران در سازمان جهادکشاورزی استان اصفهان مؤثر است. نوع این پژوهش توسعه ای است به نحوی که الگوی طراحی شده با استفاده از داده های حاصل از پرسشنامه آزمون می شود. الگوی طراحی شده در سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان آزمون و نتایج مدل بدین صورت به-دست آمد که بیشترین اثر را عوامل سیستمی بر پذیرش مهندسی مجدد فرآیندها دارد، آن هم از طریق درک از مفید بودن، درک از سهولت اجرا و درک از سهولت تأمین الزامات. نتیجه دیگر اینکه اجبار هرگز عاملی برای جلب مشارکت کارکنان در پروژه مهندسی مجدد فرآیندها نیست.

چندی است واژه تعالی یا سرآمدی به طور فزاینده ای در ادبیات مدیریت به منظور بهبود مستمر   کسب وکار استفاده می گردد. به گونه ای که مشتقات جدیدی از تعالی سازمانی از جمله تعالی منابع انسانی، تعالی نوآوری، تعالی رهبری، تعالی فرآیندها و... شکل گرفته است. در این میان تعالی منابع انسانی و تعالی رهبری، بیش از دیگر موارد، مورد نظر محققان و نویسندگان قرار گرفته اند. در این تحقیق سعی شده است مدل جامعی به منظور رسیدن به تعالی منابع انسانی، به سازمان ها پیشنهاد شود. محققین با به کارگیری رویکرد فراترکیب در این پژوهش به تحلیل نتایج و یافته های محققین قبلی پرداخته و با انجام گام های هفت گانه این روش، مدل جامع تعالی منابع انسانی را در 12 معیار، 45 زیرمعیار و 270 نکته راهنما طبقه بندی کرده اند. سپس روایی و پایایی مدل مذکور ارائه شده است. تفاوت این مدل ارائه شده با مدل های پیشین، جامعیت آن یعنی دارا بودن نقاط قوت آنها و پوشش نقص ها و کاستی های آن ها است.

توانمند سازی تأثیر زیادی بر کارایی و اثربخشی مدیریتی و سازمانی دارد و از سویی به نظر بسیاری از محققان و نظریه پردازان، نقشی که افراد کارآفرین در ایجاد مزیت رقابتی ایفا میکنند، قابل توجه است. چنانچه شرایطی فراهم شود که کارکنان بتوانند رفتارهای کارآفرینانه را در سازمان بروز دهند و به نتیجه برسانند، میتواند نوید بخش دستیابی به سازمانی کارآفرین باشد. مزایای معنویت کاری از قبیل افزایش خلاقیت، افزایش صداقت و اعتماد، افزایش تعهد سازمانی، بهبود نگرش های شغلی کارکنان، افزایش رضایت شغلی، مشارکت شغلی و ... میباشد. همه این موارد به صورت مستقیم و غیرمستقیم باعث بهبود عملکرد، سودآوری و اثربخشی سازمانی میشوند. این مقاله در تلاش برای بررسی تأثیر ابعاد توانمند سازی روان شناختی و معنویت کاری بر بروز رفتارهای کارآفرینانه درسازمان صنایع کوچک و شرکت شهرک های صنعتی ایران است. بر اساس مدل مفهومی به دست آمده از ترکیب سه متغیر توانمندسازی روان شناختی، معنویت کاری و بروز رفتارهای کارآفرینانه، شش فرضیة تدوین شد و با آزمون های آماری کلموگروف اسمیرنوف، آزمون همبستگی رتبه ای اسپیرمن، آزمون فریدمن، تحلیل رگرسیون مورد بررسی قرار گرفت. در انتها نیز مدل تحقیق بر اساس تحلیل مسیر بررسی شد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است از این رو پس از گردآوری داده ها از طریق پرسشنامه با 51 سؤال به تجزیه و تحلیل یافته ها پرداخته شد. جامعة آماری، سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران میباشد و 148 نفر از کارکنان این سازمان، واقع هفت استان (تهران، فارس، اصفهان، سمنان، خراسان شمالی، خراسان جنوبی و خراسان وضوی) به عنوان نمونة آماری انتخاب شدند. یافته ها نشان میدهد از آن است که بین سه متغیر بررسی در این پژوهش، رابطة مثبت و معناداری وجود دارد.

کانون های تفکر مراکزی علمی و پژوهشی تولید ایده و فکر محسوب میشوند که در ظرفیت خط مشیگذاری و تصمیم گیریهای راهبردی، سیاست گذاریها و در چرخهی خط مشیهای عمومی نقش تعیین کننده ای دارند. نتایج این بررسی از طریق (49) نفر از صاحب نظران، نخبگان علمی کشور و نقش آفرینان عرصهی خط مشیها است که به عنوان مشارکت کنندگان پژوهش، مرتب سازی (تکمیل نمودار کیو) را انجام داده و در مصاحبهی شرکت کرده اند. نتایج پژوهش چهارده دسته بندی از عقاید و باورهای مشارکت کنندگان را در دو بخش دولتی و خصوصی نشان میدهد. دیدگاه های دسته بندی شده، به نقش های متفاوت کانون های تفکر در خط مشیهای عمومی کشور اشاره داشته اند که این نقش ها به ترتیب به «خط مشیسازان»، «توصیه گران بینقش»، «محافظهکاران»، «حمایتگران»، «منتقدان قانون گرا»، «منفیگرایان»، «کانون مستقل»، «نقش آفرینان ناهماهنگ»، «نقادان سیاست»، «جانبداران ناکارآمد»، «مسئولیت پذیران»، «کارآمدان ذینفوذ»، «تقویت کنندگان مثبت» و«ظرفیت های ناشناخته» تفسیرپذیر هستند. نقش هایی که از سوی مشارکت کنندگان در گروه ها، مشابه انتخاب و ارزشیابی شده اند، به عنوان «نقش های جدید» کانون های تفکر در عرصهی خط مشیهای عمومی در نظر گرفته شده اند که از طریق تجزیه و تحلیل های کیو مانند توجه به «بزرگی بار عاملی» در تحلیل، «اهمیت جایگاه و موقعیت شغلی مشارکت کنندگان گروه»، «تعداد اعضای گروه» و نیز عواملی که درصد زیادی از«واریانس کل» (در جمع 79 درصد) را تبیین نمودند، به دست میآید. همچنین نقش هایی که به طور کامل متفاوت ارزشیابی شده اند، ضعف های کانون های تفکرتلقی شده اند.

در سال های اخیر توجه بسیار زیادی به تداخل نقش های کاری و خانوادگی افراد شده که تحت عنوان کلی تعارض کار ـ خانواده مورد مطالعه قرار گرفته است. در بیمارستان ها نیز، تعاملات بسیاری میان پرستاران با مراجعان سازمان وجود داشته و بنابراین، کارمندان (پرستاران) نقش بسزایی در کیفیت ارایه خدمات خود به مراجعان سازمانی دارند. در این مقاله، ارتباط میان حمایت های سازمانی، تعارض کار ـ خانواده و قصد ترک خدمت، با استفاده از نمونه ای از پرستاران شاغل در بیمارستان های شهر تهران مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحلیل مسیر پیشنهاد میکند، حمایت های سازمانی، تعارضات پرستاران را تعدیل نموده و قصد ترک خدمت کارکنان را کاهش میدهد. علاوه براین، نتایج بیانگر این مطلب است که تعارض خانواده ـ کار و کار ـ خانواده به صورت مثبتی، قصد ترک خدمت پرستاران را تحت تأثیر قرار میدهد.

اهمیت شبکه های اجتماعی هر روز بیش تر به عنوان یک عنصر کلیدی در فعالیت های کارآفرینی آشکار میشود، آن ها پایه ای برای انسجام اجتماعی به وجود میآورند و تبادل منابع و اطلاعات را آسان میکنند. هدف اصلی در این تحقیق شناسایی نقش شبکه های اجتماعی کارآفرینان در تشخیص فرصت کارآفرینی است. به این منظور شبکهی اجتماعی با چهار بُعد شامل: ساختار روابط اجتماعی، منابع اجتماعی اطلاعات، محتوای روابط اجتماعی و شیوه های انتقال اطلاعات به عنوان متغیرهای مستقل و متغیر تشخیص فرصت با دو بُعد شامل: تعداد و تنوع فرصت ها به عنوان متغیر وابسته بررسی شده اند. در این تحقیق نقش متغیر های بیان شده بر تشخیص فرصت کارآفرینی در بین 101 نفر از134 نفر از کارآفرینان مستقر در پارکهای علم و فناوری شهر تهران با روش پیمایشی آزمون شد. نتایج تحقیق نشان میدهد شبکهی اجتماعی کارآفرینان با تشخیص فرصت ها رابطهی مثبت دارد و از بین ابعاد شبکهی اجتماعی، محتوای روابط اجتماعی بیش ترین اثرگذاری را بر تشخیص فرصت کارآفرینی دارد.

هدف مقاله حاضر شناسایی نقش ترجمان دانش در شکل گیری ابعاد تحقیق و توسعه کارآفرینانه به عنوان یکی از شاخص های مهم موفقیت انتقال فناوری بود. تحقیق به روش تحلیل همبستگی و از نوع تحلیل ماتریس کوواریانس - واریانس انجام شد. جامعه آماری شامل 2768 نفر از اعضای هیات علمی و محققان مراکز و ایستگاه های تحقیقاتی وابسته به وزارت جهاد کشاورزی بود که برای نمونه گیری از هر منطقه جغرافیایی کشور یک استان به تصادف انتخاب و از بین آن ها به صورت تصادفی و با رعایت انتساب متناسب 320نفرانتخاب شدند. برای سنجش روایی آن از روش روایی تشخیصی با استفاده از شاخص AVE استفاده شد که حداقل آن 81/0محاسبه گردید که بیش تر از مقدار قابل قبول 5/0 است. برای تعیین پایایی از روش پایایی ترکیبی(CR) استفاده شد که حداقل مقدار آن 85/0 محاسبه شد که بالاتر از مقدار قابل قبول 6/0 است. مقدار آلفای 82/0 برای ابزار تحقیق نیز حاکی از پایایی آن بود. برای آزمون فرضیات از الگوی یابی معادلات ساختاری بهره گرفته شد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که در بین ابعاد ترجمان دانش، دانش محققان درباره"" توان بالقوه پذیرندگان فناوری"" بیش ترین نقش را در شکل گیری آن دارد. از بین ابعاد ترجمان دانش ""آگاهی محققان از محیط "" با 40/0 بیش ترین اثر و در رتبه های بعدی ""مستند سازی دانش"" با 3/0 و ""آگاهی درباره توان بالقوه پذیرندگان فناوری"" با 11/0 ، نقش معنی داری را در شکل گیری تحقیق و توسعه کارآفرینانه و انتقال موثر فناوری کشاورزی دارند

در این مقاله برای محاسبهی نقاط بهینه سفارش دهی در سیستم های کنترل موجودی و به طور خاص برای سیستم های سفارش دهی مرور دائم (r,Q) روشی با استفاده از منطق فازی ارایه شده است که به طور مشابه برای دیگر روش های سفارش دهی نیز میتواند استفاده شود. از آنجا که در مدل های سفارش دهی نمیتوانیم به طور دقیق پارامترهایی مثل هزینه را پیش بینی نماییم، با ابهام رو به رو خواهیم بود. در چنین حالتی استفاده از مقادیر دقیق موجب ایجاد اشتباه در تصمیم گیری میشود. از طرفی استفاده از روش های آماری نیز برای پارامتر های مبهمی چون هزینه معقول به نظر نمیرسد. به همین منظور در این مقاله راهکاری برای استفاده از اعداد فازی در تصمیم گیریهای مربوط به کنترل موجودی سیستم های سفارش دهی ارایه شده است. برای فازیسازی از اعداد فازی ذوزنقه ای استفاده شده است. در غیر فازی کردن اعداد فازی نهایی نیز از روش فاصلهی علامت دار استفاده شده و در نهایت مثالی عددی برای شرح مدل آورده شده است.

محدود بودن منابع مالی و امکانات بانکها، به خصوص در کشورهای در حال توسعه همانند ایران نیاز به برنامه ریزی برای افزایش کارایی و بهره وری بانکها را بیش از پیش ضروری ساخته است. لازمهی این افزایش کارایی، سنجش عملکرد و شناخت قوت و ضعف شعب بانکی است. مقالهی حاضر با استفاده از ترکیبی از روش های مهم همچون مدل روش ناپارامتریک DEA اصلاح شده و روش AHP به محاسبهی کارایی مؤلفه ای شعب بانک مسکن در تجهیز منابع و مصارف میپردازد. در این باره نتایج اجرای مدل های طرف منابع و مصارف، شعب کارا و ناکارای بانک مسکن را در زمینه تجهیز منابع و تخصیص تسهیلات مشخص نموده و زمینه لازم جهت ارایه رویکرد فعالیتی شعب این بانک را با تأکید بر تجهیز منابع یا تخصیص تسهیلات، فراهم آورده است.

هدف اصلی این پژوهش، شناسایی عوامل تعیین کننده ریسک سیستماتیک سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در چارچوب مدل ادعاهای احتمالی است. در راستای این هدف،ابتدا مدل نظری مربوط به عوامل تشکیل دهنده بتا معرفی و این عوامل در قالب سه دسته اصلی ویژگی های شرکت، اختیار رشد و نرخ بهره بدون ریسک (از عوامل اقتصاد کلان) ارایه گردید. سپس به منظور آزمون عملی این مدل، 80 شرکت واجد شرایط از میان شرکت های پذیرفته شده در بورس انتخاب شدند و از اطلاعات آن ها در خلال سال های 1387-1376 استفاده شد. فرضیه های پژوهش که مبتنی بر نتایج حاصل از مدل نظری مزبور هستند، با استفاده از روش های رگرسیون چند متغیره برای داده های ترکیبی مورد آزمون قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد میان بتا و متغیرهای رشد سود عملیاتی، تغییرپذیری سود عملیاتی، همبستگی سود عملیاتی با شاخص پرتفوی بازار و اختیار رشد ارتباطی معنا دار وجود دارد. افزون بر این، نتایج پژوهش حاضر شواهدی، هر چند ضعیف، در رابطه با بی ثباتی بتای سهام شرکت های با اهرم بالا فراهم می کند.

امروزه یک اجماع جهانی در این باره وجود دارد که چنانچه به همه قابلیت­های صنعت گردشگری و به ویژه گردشگری شهری توجه شود، می تواند به عنوان یکی از راهبردهای توسعه اقتصادی و فرهنگی شهرها محسوب گردد. موفقیت در این امر، مستلزم توجه به فرآیندهای ایجاد ارزش و جذابیت افزوده در جاذبه­های گردشگری است و یکی از تاثیرگذارترین آنها نورپردازی است. از این روی، در این پژوهش به نقش نورپردازی بر توسعه گردشگری شهر اصفهان پرداخته شده است. روش این پژوهش، توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است و در تحلیل داده­ها از نرم­افزار Spss استفاده شده است. یافته­ها ی پژوهش حاکی از آن است که چنانچه نسبت به نورپردازی-نه به عنوان یک فعالیت تزیینی و جنبی، بلکه به عنوان یک راه کار مؤثر در معماری مجدد شهر ها به هنگام شب- رویکردی علمی و برنامه ریزی شده اتخاذ گردد، می تواند ضمن بهبود کیفیت زندگی شهری، نقش مهمی در افزایش جذابیت، زمان فعالیت و امنیت شهری برای گردشگران وبه تبع آن توسعه گردشگری شهری را نیز به همراه داشته باشد.

امروزه با توجه به گسترش و رشد فعالیت های اقتصادی و اجتماعی در ایران و جهانو به تبع آن لزوم جابجایی سریع مردم، کالا و خدمات در نتیجه افزایش روز افزون تقاضا، بخش حمل و نقل هوایی را یک ضرورت اجتناب ناپذیر ساخته است. از طرفی، ایجاد و گسترش فرودگاه ها نیز نیازمند فضای قابل توجهی در مجاورت شهر ها بوده که این امر مستلزم برنامه ریزی و سرمایه گذاری مناسب می باشد. در عین حال تولید سفرهای هوایی از طریق فرودگاه های مختلف متاثر از عوامل گوناگون خواهد بود. این مقاله با استناد به داده های آماری در خصوص تعداد مسافر ورودی و خروجی جابجا شده توسط هواپیمایی جمهوری اسلامی طی سال های 1384- 1380 به طور ماهیانه از فرودگاه اصفهان، توریست های وارد شده به مهمانخانه های اصفهان طی سال های فوق، رتبه بندی استان های کشور بر اساس فعالیت های اقتصادی و صنعتی و جایگاه اصفهان دراین رتبه بندی، وجود نقاط حادثه خیز جاده­ای که به استان اصفهان ختم می شوند و مسافت بین اصفهان و سایر شهر هایی که از این مبدا به آنها پرواز صورت می گیرد و غیره، به تجزیه و تحلیل آماری یافته ها با استفاده از روش های آماری رگرسیون خطی، تحلیل واریانس، سریهای زمانی و مدل جاذبه پرداخته است. هدف اصلی در این مقاله پاسخ به این سوال مهم بوده که چه عواملی در تولید سفرهای هوایی به فرودگاه اصفهان تاثیرگذار و موثر بوده است؟ برای یافتن پاسخ، مدل های تحلیلی برنامه ریزی تولید سفر و حمل و نقل هوایی مورد استفاده قرار گرفته است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل یافته ها با مدل جاذبه برای فرودگاه اصفهان، بیانگر آن است که تاثیر عامل فاصله در تولید سفرهای هوایی نسبت به سایر عناصر تاثیرگذار حدود است. همچنین نتایج حاصل از تحلیل مدل واریانس، در خصوص تولید سفرهای هوایی فرودگاه اصفهان و در پیش بینی کلی مدل رگرسیون خطی بر اساس سال های گذشته، مشخص گردید که عوامل اقتصادی، فعالیت صنعتی و جذب توریست مقصد، بیشترین تاثیر را در تولید سفر هوایی به این شهر داشته اند. نهایتاً در پیش بینی حجم مسافر فرودگاه اصفهان تا افق زمانی1390 مشخص گردید که حمل و نقل هوایی از طریق فرودگاه اصفهان در مسیر های اصلی سیر صعودی و در سایر موارد سیر نزولی خواهد داشت.