درخت حوزه‌های تخصصی

هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی عناصر برنامه درسی مطلوب در توسعه کنشگری اجتماعی زنان در آموزش وپرورش رسمی ایران است. برای رسیدن به این هدف، از روش تحقیق کیفی پدیدارشناختی و درک تجربه زیسته مدیران آموزش وپرورش و دیدگاه های متخصصان برنامه درسی، استفاده شده است. برای جمع آوری اطلاعات، از مصاحبه نیمه ساختاریافته با مشارکت کنندگان، برای کدگذاری و تحلیل داده ها از روش استراس و کوربین (۱۹۹۸) و جهت ارزیابی قابلیت اعتماد یافته های کیفی از مدل گوبا و لینکلن (۱۹۸۲) استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل داده ها، مشتمل بر ۸۵ مفهوم، ۱۳ مؤلفه و چهار مضمون است. مطابق با دیدگاه های مشارکت کنندگان پژوهش، برنامه های درسی شامل چهار عنصر اصلی هدف، محتوا، روش ها و فعالیت های یاددهی _ یادگیری و ارزشیابی آموزشی است. عنصر هدف شامل مؤلفه های اعتباربخشی به جایگاه کنشگری اجتماعی زنان، تربیت زنان به عنوان شهروند مسئول و فعال، رشد توانمندی های عاطفی دانش آموزان است. عنصر محتوا شامل انتخاب محتوای مناسب جهت رشد کنشگری اجتماعی دانش آموزان دختر و توجه به اصول سازماندهی محتوای برنامه درسی، عنصر روش ها و فعالیت ها شامل آموزش مشارکت محور، تناسب فعالیت های یاددهی _ یادگیری با واقعیت های اجتماعی، استفاده از الگوهای آموزش حل مسئله در آموزش و حمایت روانی _ عاطفی معلم از فراگیران و عنصر ارزشیابی شامل ارزیابی بر مبنای کیفیت رشد اجتماعی، مؤلفه سنجش همسالان، استفاده از پوشه کار و خودارزشیابی است. با توجه نتایج تحقیق، جهت ارتقا کنشگری اجتماعی دختران و زنان، انتظار می رود نظام آموزش وپرورش و برنامه ریزان درسی، نسبت به بهسازی و اصلاح برنامه های درسی رسمی در آموزش وپرورش بر اساس عناصر چهارگانه برنامه درسی اقدام نمایند تا زمینه توسعه توانایی های دانش آموزان دختر جهت مشارکت فعال و سازنده در عرصه های اجتماعی و فرهنگی، فراهم گردد.

پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه بین والدگری هلیکوپتری و اعتیاد به گوشی هوشمند با نقش واسطه ای خودتنظیمی در دانشجویان انجام شد. پژوهش حاضرتوصیفی- همبستگی به روش مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران در سال 1403 از مقطع کارشناسی تا دکتری بود که از بین آن ها به روش نمونه گیری در دسترس 210 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از مقیاس والدگری هلیکوپتری (HPS؛ لیموین و باچمن، 2011)، فرم کوتاه پرسشنامه خودتنظیمی (SSRQ؛ کری و همکاران، 2004) و پرسشنامه اعتیاد به تلفن همراه (MPAQ؛ سواری، 1392) استفاده شد. تحلیل داده ها به روش مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار است. نتایج نشان داد که اثرات مستقیم والدگری هلیکوپتری و خودتنظیمی بر اعتیاد به گوشی هوشمند معنادار بود (05/0>P)؛ همچنین اثر مستقیم والدگری هلیکوتری بر خودتنظیمی معنادار بود (05/0>P)؛ نتایج آزمون بوت استرپ نشان داد که خودتنظیمی در رابطه بین والدگری هلیکوپتری و اعتیاد به گوشی هوشمند نقش میانجی داشت (05/0>P). در مجموع می توان نتیجه گرفت که والدگری هلیکوپتری به صورت مستقیم و با نقش میانجی خودتنظیمی بر اعتیاد به گوشی هوشمند در دانشجویان اثر داشت.

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی عوامل درون فردی و بین فردی در رابطه بین مادرشوهر-عروس و کیفیت رابطه زناشویی بود. طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان متأهل شهر دزفول بودند که 506 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. زنان متاهل در این پژوهش مقیاس کیفیت رابطه مادرشوهر وعروس، مقیاس کیفیت روابط زناشویی، مقیاس صفات همدلی زناشویی، مقیاس تمایزیافتگی، مقیاس راهبردهای مقابله ای و خرده مقیاس توافق پذیری را تکمیل کردند. داده های پژوهش از طریق ضریب همبستگی ساده پیرسون و تحلیل مسیر تحلیل شدند. نتایج این پژوهش نشان داد همه متغیرهای پیش بین با کیفیت رابطه زناشویی رابطه معناداری دارند. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که مدل پیشنهادی برازش لازم را ندارد. پس از حذف سه عامل تمایزیافتگی، توافق پذیری و مساله مداری، مدل اصلاح شده تحلیل شد و مورد تایید قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد نقش واسطه ای همدلی شوهر و راهبردهای هیجانی، رابطه تعارض مادرشوهر-عروس و کیفیت رابطه زناشویی را تحت تاثیر قرار می دهد. پیشنهاد می شود زوج درمانگران در مداخلات درمانی یا غنی سازی روابط زناشویی به نقش همدلی شوهر توجه ویژه ای داشته باشند.

هدف از پژوهش حاضر بررسی روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب خواندن در دانش آموزان مقطع متوسطه دوم بود. پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی و از نوع مطالعات روان سنجی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان مقطع متوسطه دوم مدارس شهرستان فردیس در سال تحصیلی 1404-1403 بود. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 351 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و به پرسشنامه اضطراب خواندن (RAQ، ادواردز و همکاران، 2023)، پرسشنامه اختلال اضطراب فراگیر (GAD-7، اسپیتزر و همکاران، 2006) و پرسشنامه سلامت عمومی 12 سوالی (GHQ-12، گلدبرگ، 1972) پاسخ دادند. روایی پرسشنامه با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و روایی همزمان بررسی شد و پایایی پرسشنامه با بهره گیری از ضریب آلفای کرونباخ، امگای مک دونالد، روش دونیمه سازی و پایایی بازآزمایی مورد محاسبه قرار گرفت. نتایج تحلیل عاملی تاییدی، روایی سازه تک عاملی این پرسشنامه را مورد تأیید قرار داد. همبستگی مثبت بین اضطراب خواندن و اختلال اضطراب فراگیر (01/0P<، 251/0r=) و همبستگی مثبت بین اضطراب خواندن و سلامت عمومی (01/0P<، 314/0r=)، حاکی از تایید روایی همزمان پرسشنامه بود. ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه اضطراب خواندن برابر با 857/0، ضریب امگای مک دونالد برابر با 857/0، ضریب دونیمه سازی گاتمن برابر با 741/0 و ضریب پایایی بازآزمایی برابر با 737/0 برآورد شد. نتایج حاکی از تأیید روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب خواندن در دانش آموزان مقطع متوسطه دوم بود.

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش الگوهای تعاملی زوجین بر دلزدگی زناشویی و طلاق عاطفی با میانجی گری پختگی هیجانی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش مراجعین متقاضی طلاق اداره بهزیستی شهرستان سرپل ذهاب در بهار 1401 بودند که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 149 نفر از آنان به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس طلاق عاطفی گاتمن (1995)، پرسشنامه دلزدگی زناشویی پاینز (1996)، پرسشنامه پختگی هیجانی سینگ و بهارگاوا (1984) و پرسشنامه الگوهای ارتباطی زوجین کریستنسن و سالاوی (1984) استفاده شد. فرضیه های پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین الگوهای تعاملی زوجین با پختگی هیجانی، دلزدگی زناشویی و طلاق عاطفی رابطه مثبت و مستقیم وجود دارد. نتایج حاصل از مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که پختگی هیجانی در رابطه الگوهای تعاملی زوجین با دلزدگی زناشویی و طلاق عاطفی نقش میانجی را دارد و 53 درصد از اثر کل الگوهای تعاملی زوجین بر دلزدگی زناشویی و 55 درصد از اثر کل الگوهای تعاملی زوجین بر طلاق عاطفی از طریق غیرمستقیم توسط متغیر میانجی پختگی هیجانی تبیین می شود. این نتایج تأکید بر اهمیت پختگی هیجانی در بهبود روابط زوجین و کاهش دلزدگی زناشویی و طلاق عاطفی دارد و پیشنهاد می شود که برنامه های آموزشی و مشاوره ای بر تقویت مهارت های ارتباطی و پختگی هیجانی زوجین متمرکز شوند.

پژوهش حاضر با هدف پیش بینی اختلال افسردگی با ویژگی های آتیپیک بر اساس نقش طرحواره های ناسازگار اولیه حوزه بریدگی و طرد و با میانجی گری حساسیت به طرد بین فردی انجام شد. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانشجویان 18 تا 30 ساله با تابعیت ایرانی در نیمه نخست سال 1403 بود که از میان آنها 400 نفر نمونه، به شیوه داوطلبانه انتخاب شد. داده های پژوهش به وسیله پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه-فرم کوتاه یانگ (1994)، پرسشنامه حساسیت به طرد داونی و فلدمن (1996) و چک لیست نشانه های افسردگی باقرزنجانی (1395) جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های آماری همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد مدل پیش بینی اختلال افسردگی با ویژگی های آتیپیک بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه حوزه بریدگی و طرد با میانجی گری حساسیت به طرد بین فردی برازش مناسبی دارد. همچنین تأثیر مستقیم حساسیت به طرد بین فردی و تأثیر غیرمستقیم طرحواره های ناسازگار اولیه حوزه بریدگی و طرد از طریق حساسیت به طرد بین فردی بر اختلال افسردگی با ویژگی های آتیپیک تأیید شد. منطبق با یافته های این پژوهش، طرحواره های ناسازگار اولیه حوزه بریدگی و طرد و حساسیت به طرد بین فردی، احتمالاً می توانند از عوامل مؤثر در بروز اختلال افسردگی با ویژگی های آتیپیک باشد. لذا، توجه به این عوامل می تواند راهنمایی برای متخصصان، جهت برنامه ریزی های اختصاصی برای درمان این اختلال باشد.

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و مقایسه برخی از باورهای ریاضی دانش آموزان پایه های چهارم و هشتم با استفاده از تحلیل استعاره ها انجام شد. روش: روش این پژوهش، توصیفی- پیمایشی بود و جامعه آماری آن، دانش آموزان پایه های چهارم و هشتم شهرکرد بود. نمونه ای شامل 361 دانش آموز پایه چهارم و 360 دانش آموز پایه هشتم به کمک نمونه گیری تصادفی-خوشه ای انتخاب شدند. از دانش آموزان خواسته شد تا با ذکر دلیل، استعاره ای درباره ریاضی مطرح نمایند. یافته ها: ابتدا با بررسی استعاره های دانش آموزان و دلایلی که ذکر کرده بودند، 9 مقوله شناسایی شد که مقوله هایی مانند «لذت بخش»، «سودمند و کاربردی» و «آزاردهنده» نمونه هایی از آنها است. سپس، با بررسی دقیق تر، برخی از باورهایی که در استعاره ها نهفته شده بود، استخراج گردید. بعضی از دانش آموزان، باورهای مثبتی درباره ریاضی داشتند و آن را لذت بخش و شیرین توصیف کرده بودند، درحالی که عده ای، دیدگاه های منفی داشتند و آن را آشفته کننده و سخت می دانستند. تعدادی معتقد بودند، یادگیری ریاضی سودمند و ضروری است. برخی نیز بر این باور بودند که یادگیری ریاضی، استعداد ذاتی می خواهد اما تنها دانش آموزان پایه چهارم، کشف و خلق ریاضی را در انحصار نوابغ می دانستند. تعدادی از دانش آموزان پایه هشتم اعتقاد داشتند که حتی اگر از ریاضی لذت نمی برند، باید آن را یاد بگیرند و شماری نیز موفقیت در ریاضی را وابسته به حفظ بودن فرمول ها می دانستند. باورهای مثبت (مانند لذت بخش و آسان بودن) در میان دانش آموزان پایه چهارم و باورهای منفی (مانند دشوار و آزاردهنده بودن) در میان دانش آموزان پایه هشتم رواج بیشتری داشت. همچنین، مقوله های «آسان» و «متشکل از اجزا» تنها در پایه چهارم و مقوله «قانونمند» تنها در پایه هشتم ظاهر شدند. الگوهای جنسیتی حاکی از بیان باورهای مثبت تر توسط پسران و تاکید دختران بر جنبه های دشوار و اضطراب آور ریاضی بود. نتیجه گیری: به طور کلی، دانش آموزان پایه چهارم، ریاضی را لذت بخش تر توصیف کردند درحالی که دانش آموزان پایه هشتم به سودمند و دشوار بودن آن تاکید داشتند. با وجود تفاو ت هایی که بین استعاره های دانش آموزان دختر و پسر پایه های چهارم و هشتم مشاهده شد، نتایج آزمون آماری مجذورخی نشان داد که این تفاوت معنادار نبود. این یافته ها بینش هایی برای طراحی مداخلات آموزشی هدفمند، جهت بهبود باورهای ریاضی ارائه می دهند که می تواند عملکرد تحصیلی دانش آموزان را ارتقا بخشد.

در این پژوهش به تحلیل کیفی ترسیم خانواده در کودکان پرخاشگر و غیرپرخاشگر و مقایسه آنها با سبک دل بستگی والدینشان پرداخته شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل پسران پیش دبستانی ساکن شهر مشهد در محدوده سنی 5 تا 7 ساله می باشد. بررسی های انجام شده نشان می دهد که میانگین سبک دل بستگی مادران کودکان پرخاشگر در هر سه سبک ایمن و اجتنابی و دوسوگرا با سبک دل بستگی مادران کودکان غیرپرخاشگر تفاوت معناداری ندارد. همچنین، فراوانی شاخص ترسیمی نیرو به طور معناداری در کودکان پرخاشگر و غیرپرخاشگر بالاتر است؛ و سایر شاخص های ترسیمی در نقاشی از جمله ناحیه ای که نقاشی کشیده شده، وسعت نقاشی و جهت نقاشی تفاوت معناداری وجود ندارد؛ یافته ها همچنین نشان داد، بین کودکان پرخاشگر و غیرپرخاشگر در شاخص های محتوایی نقاشی از جمله ارزنده سازی، ناارزنده سازی، اشخاص اضافه شده، نزدیکی کودک به مادر یا پدر، فاصله یکی از افراد از بقیه، همسان سازی هشیار، همسان سازی ناهشیار، مشابهت این دو همسان سازی و عینیت نقاشی تفاوت معناداری وجود ندارد؛ نتایج نشان داد، پرخاشگری در کودکان عوامل زیادی از جمله شخصیت و خلق وخوی کودک و متغیرهای دیگر مربوط به رابطه والد - فرزند می باشد. همچنین، شاخص های محتوایی نقاشی کودکان به تنهایی نشانگر میزان پرخاشگری کودکان نبوده و این شاخص ها بیشتر نمایانگر روابط کودک با والدین و سایر اعضای خانواده است.

هدف از پژوهش حاضر ارائه الگوی برنامه درسی آموزش مهارت های اجتماعی مبتنی بر بازی در دوره پیش دبستانی بود. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و روش آن سنتز پژوهی است. جامعه پژوهش کلیه مقالاتی هستند(211 مقاله) که از سال 1385 تا 1403 شمسی و 2010 تا 2024 میلادی در مورد برنامه درسی و آموزش و مهارت های اجتماعی ارائه شده اند. نمونه پژوهش 30 مقاله بود که این تعداد بر اساس پایش موضوعی، اشباع نظری داده ها و به صورت هدفمند انتخاب شده اند. داده های پژوهش از تحلیل کیفی مقالات مورد مطالعه، گردآوری شده اند. با تجزیه و تحلیل داده ها، ابعاد برنامه درسی مبتنی بر آموزش مهارت های اجتماعی مبتنی بر بازی در دوره پیش دبستانی در 4 بعد، 14 عامل و 105 مقوله شامل عوامل مرتبط با یادگیرنده (بعد نگرشی، بعد انگیزشی، بعد بینشی)؛ عوامل علمی(عوامل اطلاعاتی و دانشی و عوامل محتوایی )؛ عوامل محیطی درون و برون مدرسه (جو مدرسه، شاخص های تجهیزاتی، بافت زمینه ای مدرسه) و عوامل آموزشی(شیوه تدریس، ارتباطات، ویژگی های معلم، سبک مدیریت کلاس و ویژگی برنامه آموزشی) طبقه بندی شدند. نتایج نشان داد که برای تدوین برنامه درسی آموزش مهارت های اجتماعی مبتنی بر بازی در دوره پیش دبستانی توجه به ابعاد فوق تواما باید مد نظر قرار گیرد.

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش کارایی والدین بر اشتیاق و عملکرد تحصیلی دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص مهاجر افغانستانی مقیم اصفهان انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی بود و از طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. به این منظور، از میان دانش آموزان با اختلالات یادگیری خاص مهاجر افغانستانی شهر اصفهان و والدین آن ها که در سال تحصیلی 1403- 1402 در دوره ابتدایی مشغول به تحصیل بودند به روش هدفمند، 30 نفر با توجه به ملاک های ورود به پژوهش انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) جای دهی شدند. ابزارهای استفاده شده مقیاس اشتیاق تحصیلی و عملکرد تحصیلی بودند و مداخلات مربوط به آموزش کارایی والدین با رویکرد گوردن (2000)، به مدت دو ماه و طی 8 جلسه 90دقیقه ای بر روی گروه آزمایش انجام شد. داده ها با استفاده از روش آماری تحلیل کواریانس تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد بین عملکرد دو گروه آزمایش و گواه در متغیرهای اشتیاق تحصیلی و عملکرد تحصیلی در مرحله پس آزمون تفاوتی معناداری (01/0p<) و جود دارد و می توان نتیجه گرفت آموزش کارایی والدین بر بهبود اشتیاق تحصیلی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان مؤثر است و این برنامه آموزشی را می توان در برنامه های آموزشی دانش آموزان قرار داد و استفاده از آن را به درمانگران، مربیان، روان شناسان و مشاوران پیشنهاد کرد.  

هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه های خودابرازی جنسی همسران با تکیه بر منابع اسلامی بود. این پژوهش از نوع کیفی بوده و با استفاده از روش تحلیل مضمون، بر اساس فرآیند جامع شش مرحله ای Braun و Clarke، شامل 1. آشنایی با داده ها؛ 2. ایجاد و کدگذاری کدهای اولیه؛ 3. جست وجو و شناسایی مضامین؛ 4. ترسیم شبکه مضامین؛ 5. تحلیل شبکه مضامین؛ 6. تدوین گزارش، اجرا شد. در این راستا، مفاهیم مرتبط با حوزه معنایی خودابرازی جنسی از متون اسلامی جست وجو و به صورت هدفمند انتخاب شدند. پس از بررسی بیش از 2000 آیه، 52 مضمون فرعی اولیه شناسایی شده و در مراحل بعدی، به 35 مضمون فرعی ثانویه و در نهایت به 5 مضمون اصلی تقلیل یافتند. یافته های پژوهش نشان داد که ساختار مفهومی خودابرازی جنسی در متون اسلامی شامل پنج مؤلفه اصلی آمادگی، زینت کردن، جلوه گری، آماده سازی و عرضه کردن است. نتایج کلی پژوهش بیانگر آن است که خودابرازی جنسی همسران در اسلام بر جنبه های تعاملی و زیباشناختی رفتار زوجین تأکید دارد. این نتایج می تواند زمینه ساز تدوین راهبردهایی در جهت تقویت روابط همسران با محوریت آموزه های اسلامی باشد.

هدف از پژوهش حاضر بررسی ارائه مدل اعتیاد به شبکه های اجتماعی بر اساس سبک های دلبستگی با نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده در دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه بود. پژوهش از نوع کاربردی و روش پژوهش همبستگی به شیوه مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول و دوم شهر کرج در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. حجم نمونه بر اساس مدل کلاین و با روش نمونه گیری در دسترس (شیوه آنلاین) 400 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده های پژوهش شامل پرسشنامه اعتیاد شبکه های اجتماعی (SNAS)، مقیاس تجدیدنظر شده سبک های دلبستگی بزرگسالان (RAAS) و مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS) بود. تحلیل آماری داده ها با استفاده از نرم افزار AMOS ویرایش 24 انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که دلبستگی ایمن (0/62- =β و 0/05>p)، دلبستگی دوسوگرا (0/37=β و 0/05>p)، دلبستگی اجتنابی (0/31=β و 0/05>p) و بر اعتیاد به شبکه های اجتماعی دارای اثر مستقیم معنادار بود. در نهایت حمایت اجتماعی ادراک شده بر اعتیاد به شبکه های اجتماعی (0/36- =β و 0/05>p) دارای اثر مستقیم و معنادار بود و توانست در رابطه بین سبک های دلبستگی با اعتیاد به شبکه های اجتماعی نقش میانجی معنادار ایفا کند. همچنین مدل نهایی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (0/066=RMSEA و 0/05>p) و 83 درصد اعتیاد به شبکه های اجتماعی تبیین می شود. می توان نتیجه گیری کرد که با توجه به نقش میانجی معنادار حمایت اجتماعی ادراک شده، می توان با به کارگیری مداخلات موثر همانند آموزش حمایت اجتماعی و مداخلات دلبستگی محور از بروز اعتیاد به شبکه های اجتماعی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه کاست.

مقدمه: سلامت معنوی به عنوان یک بعد فردی و اجتماعی نقش مهمی در طی زندگی فرد و جامعه دارد و توجه روزافزونی را به خود اختصاص داده است.  بنابراین هدف پژوهش مدل یابی سلامت معنوی بر اساس امید به زندگی و جهت گیری مذهبی با میانجی گری نظم جویی هیجانی و تحمل ناراحتی و نقش تعدیلگر جنسیت در بین دانشجویان است. روش: پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی و از نوع کاربردی بود. جامعه آماری 4000 نفر از دانشجویان (مرد و زن) دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی بود که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای تعداد 352 نفر انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه های جهت گیری مذهبی آلپورت (1950)، امید به زندگی اشنایدر (۱۹۹۱)، سلامت معنوی الیسون (1982)، نظم جویی هیجانی گرانفسکی (۲۰۰۱) و تحمل ناراحتی سیمونز (۲۰۰۵) بود. تجزیه و تحلیل داده ها شامل آمار توصیفی و در بخش استنباطی از مدلسازی معادلات ساختاری و نرم افزار Smart pls4 استفاده شده است. یافته ها: نتایج نشان می دهد به ترتیب بیشترین تاثیرگذاری را متغیر امید به زندگی (β=0.415) و جهت گیری مذهبی (β=0.369) بر سلامت معنوی دانشجویان با مقدار p < 0.05 داشته اند. نتیجه گیری: امید به زندگی و جهت گیری مذهبی نقش مهمی در سلامت معنوی افراد دارند و متغیر جنسیت نقش تعدیلگر در این فرآیند ندارد و تفاوت معناداری در خصوص تاثیرگذاری آیتم های روانشناسی فوق بر سلامت معنوی در دو گروه دانشجویان مرد و زن وجود ندارد.

مقدمه: بیماری قلبی عروقی وضعیتی جسمانی وخیمی است که با تبعات متعدد همراه است. از طرفی وضعیت های ذهنی و روانشناختی تاثیر قابل توجهی بر روند بیماری آنها، بهبودی نسبی و میزان مرگ و میرشان دارد. هدف: هدف پژوهش حاضر پیش بینی سازگاری با بیماری بر اساس اجتناب تجربی با نقش میانجی باورهای بیماری در بیماران قلبی عروقی بود. روش: پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی و با استفاده از معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل افراد مبتلا به بیماری های قلبی-عروقی مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر بوکان در سال 1397 بود که 300 نفر به روش نمونه گیری هدفمند برای شرکت در مطالعه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه پذیرش و عمل، مقیاس سازگاری روانی با بیماری و پرسشنامه باورهای سلامتی استفاد شد. برای تحلیل داده ها از روش های ضریب همبستگی و مدل معادلات ساختاری با بهره گیری از نرم افزار AMOS و SPSS استفاده شد. یافته ها: طبق نتایج اجتناب تجربی و باورهای بیماری به ترتیب دارای رابطه معنادار منفی و مثبت با سازگاری با بیماری بودند (01/0>P). نتایج معادلات ساختاری نشان داد که مدل نقش میانجی باورهای بیماری در رابطه بین اجتناب تجربی و سازگاری با بیماری در بیماران قلبی عروقی از برازش مناسبی برخوردار بود و اثر غیر مستقیم اجتناب تجربی بر سازگاری با بیماری به لحاظ آماری در سطح 01/0 معنی دار بود. نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت اجتناب تجربی از طریق باورهای بیماری می تواند سازگاری با بیماری در بیماران قلبی عروقی را بهبود بخشد. بنابراین توجه به اجتناب تجربی به همراه باورهای بیماری می تواند سطح سازگاری با بیماری را در بیماران قلبی عروقی متاثر سازد.

هدف پژوهش حاضر بررسی مدل علی رابطه سبک های دلبستگی، ویژگی های شخصیت و مدیریت اوقات فراغت با اعتیاد به شبکه های اجتماعی در دختران نوجوان منطقه 7 شهر تهران بود. روش پژوهش، همبستگی و از نوع مطالعات پیش بین بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دختران نوجوان 15 تا 18 سال منطقه 7 شهر تهران در سال 1402-1403 تشکیل دادند. حجم نمونه 306 نفر با استفاده از فرمول کوکران به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شد. ابزارهای اندازه گیری در این پژوهش پرسشنامه های اعتیاد به شبکه های اجتماعی خواجه احمدی و همکاران (1395)، سبک های دلبستگی سیمپسون (1990)، مدیریت اوقات فراغت وانگ (2019) و مقیاس پنج عاملی شخصیت کاستا و مک کری (1985) بودند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون انجام شد. یافته ها نشان داد بین ابعاد سبک های دلبستگی، ویژگی های شخصیت و مدیریت اوقات فراغت با اعتیاد به شبکه های اجتماعی در دختران نوجوان رابطه معنی دار وجود دارد (05/0>P). همچنین بر اساس یافته های به دست آمده، متغیرهای سبک های دلبستگی، ویژگی های شخصیت و مدیریت اوقات فراغت در میزان اعتیاد به شبکه های اجتماعی تاثیر معنادار دارند و تاثیر متغیر مدیریت اوقات فراغت بر اعتیاد به شبکه های اجتماعی بیشتر است. بر این اساس، پیشنهاد می شود از نتایج پژوهش حاضر در طراحی برنامه های درمانی آموزشی اعتیاد به اینترنت نوجوانان استفاده گردد و با افزایش آگاهی در زمینه تاثیرات سبک های دلبستگی، ویژگی های شخصیت و مهارت مدیریت اوقات فراغت در جهت کاهش اثرات نامطلوب آن ها و کاهش استفاده اعتیادگونه از شبکه های اجتماعی مجازی به نوجوانان یاری رساند.

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی درمان روان پویشی کوتاه مدت بر کاهش اضطراب و افزایش توانایی تحمل ابهام در زنان مبتلا به اختلال وسواس فکری–عملی (OCD) بود. این مطالعه با طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه زنان مبتلا به OCD مراجعه کننده به مرکز مشاوره سروهانا در تهران در سال 1404 بود. نمونه ای به حجم 30 نفر به شیوه هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جای دهی شدند. گروه آزمایش در ده جلسه درمان روان پویشی کوتاه مدت شرکت کرد؛ در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه اضطراب آشکار و پنهان اشپیل برگر، پرسشنامه وسواس فکری–عملی مادزلی و مقیاس تحمل ابهام فریستون بود. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمان روان پویشی کوتاه مدت موجب کاهش معنادار اضطراب آشکار و پنهان و افزایش توانایی تحمل ابهام در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (p < 0.01). این یافته ها از اثربخشی درمان روان پویشی کوتاه مدت در بهبود مؤلفه های هیجانی و شناختی مرتبط با OCD در زنان حمایت می کند و بر کاربرد بالینی این رویکرد در تنظیم هیجانی، پذیرش ابهام و کاهش نشخوار فکری در این گروه تأکید دارد.

هدف از پژوهش حاضر پیش بینی شکایات روان تنی نوجوانان بر اساس سبک والدگری هلکیوپتری و احساس شرم و گناه بود. پژوهش حاضر از لحاظ هدف جزء پژوهش های کاربردی و از لحاظ روش از نوع مطالعات توصیفی- همبستگی بود. جامعه پژوهش را کلیه دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم شهرستان کاشان و آران و بیدگل در سال 1403-1402 تشکیل دادند که از بین آنها به صورت در دسترس 175 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه شکایات روان تنی تاکاتا و ساکاتا (2004، PCQ)، مقیاس شرم و گناه کوهن و همکاران (2011، GASP) و مقیاس والدگری هلیکوپتری لیموین و بوچانان (2011، HPS) بود. روش تحلیل این پژوهش، همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام بود. یافته ها نشان داد که سبک والدگری هلیکوپتری و احساس شرم و گناه با شکایات روان تنی در سطح 001/0 رابطه معناداری دارند ؛ هم چنین ضرایب رگرسیون استاندارد سبک های والدگری هلیکوپتری و احساس گناه به ترتیب برابر 25/0 و 26/0 بود که هر دو در سطح 01/0 معنادار بود، اما ضریب رگرسیون استاندارد احساس شرم بسیار ضعیف (008/0) بوده و در نتیجه معنادار نبود. بنابراین سبک والدگری هلیکوپتری و احساس گناه در مجموع حدود 17 درصد از واریانس شکایات روان تنی نوجوانان غیربالینی را تبیین می کنند، لذا توجه به سبک های والدگری و احساس گناه در نوجوانان برای پیشگیری از بروز این گونه شکایات در آن ها امری ضروری است.

زمینه: مطالعات نشان داده اند که جنگ های شدید، ناتوانی طولانی مدتی برای بازماندگان به همراه دارد. بروز ناتوانی و اختلال روانی نظیر اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، با میزان نزدیکی و مواجهه با جنگ ارتباط مستقیم دارد. بنابراین واکاوی آسیب های روانشناختی در این افراد، مراقبین و خانواده های آن ها در جهت کاربرد مداخلات دارویی برای جانبازان و روانشناختی برای خانواده های آنان یک ضرورت اساسی است که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است. هدف: هدف از پژوهش حاضر تدوین الگوی واکاوی آسیب های خانواده های جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه بود. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی از سری طرح های تحقیق آمیخته اکتشافی (کیفی- کمّی) است. جامعه آماری در بخش کیفی را کلیه کارشناسان و صاحبنظران حوزه خانواده (مشاوران مرکز مشاوره و مددکاران)، خانواده های جانبازان (همسران و فرزندان جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه) استان کرمانشاه در سال 1401 بود. نمونه پژوهش 42 نفر از متخصصان و صاحب نظان حوزه خانواده و خانواده های جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه بود که به روش نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها در بخش کیفی از مصاحبه های نیمه ساختار یافته استفاده شد. داده های به دست آمده به سه روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی با استفاده از روش اشتراوس و کوربین (1998) مورد تحلیل قرار گرفتند. جامعه آماری در بخش کمی را کلیه خانواده های جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه شهر کرمانشاه در سال 1401 بود. نمونه پژوهش 200 نفر از اعضای خانواده های جانبازان شهر کرمانشاه بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه محقق ساخته آسیب های خانواده های جانبازان پاسخ دادند. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار Smart PLS مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج حاصل از مجموعه داده های به دست آمده در بخش کیفی در قالب 138 مقوله فرعی، 15 مقوله اصلی و 1 مقوله مرکزی سازماندهی شدند. 15 مقوله اصلی شامل مشکلات ناشی از افراد پیرامونی و شبکه های حمایتی اجتماعی، مشکلات ویژگی های شخصیتی، مشکلات چرخه زندگی، مشکلات کیفیت زندگی، مشکلات عملکرد خانواده، مشکلات روان شناختی، مشکلات ارتباط تعامل والد- کودک، مشکلات مالی و اقتصادی، مشکلات ارتباط با همسر، مشکلات محیط درون خانواده، مشکلات در روش های مقابله ای، مشکلات اقدامات سازمانی و فرهنگ ساز، مشکلات پیامدهای خانوادگی، مشکلات پیامدهای اجتماعی و مشکلات پیامدهای فردی بودند. نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی 15 مقوله اصلی شناسایی شده در بخش کیفی را مناسب با داده ها تشخیص داد که از روایی و پایایی ترکیبی برخوردار بودند. نتیجه گیری: بر اساس نتایج این مطالعه می توان گفت خانواده های جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه در حوزه های متعددی با چالش های مهمی روبرو هستند و الگوی ارائه شده که از برازش مطلوبی برخوردار است، می تواند در جهت کاهش آسیب های خانواده ها، به روان شناسان بالینی، مشاوران خانواده، مددکاران و نهادها و سازمان های متولی کمک کننده باشد.