درخت حوزه‌های تخصصی

زمینه و هدف: اختلالات خوردن از جمله چالش برانگیزترین اختلالات روان شناختی با پیامدهای منفی جسمانی و روانی هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ذهنی سازی و تنظیم هیجان در پیش بینی اختلالات خوردن در چارچوب مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. روش: این مطالعه از نوع همبستگی با تأکید بر مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل 320 نوجوان (160 پسر و 160 دختر) 15 تا 18 ساله شهر شیراز بود که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های اختلال خوردن گارنر (EDI)، تنظیم هیجان (ERQ-CA)، و عملکرد بازتابی (RFQ) جمع آوری و با نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد تنظیم هیجان مثبت (β: 0.38) و منفی (β:0.24) اثر مستقیم و معناداری بر اختلالات خوردن دارند. ذهنی سازی (اطمینان) نیز با اثر منفی (β:-0.17) به عنوان عامل محافظتی عمل کرد. تحلیل میانجی گری نشان داد تنظیم هیجان رابطه بین ذهنی سازی و اختلالات خوردن را میانجی گری می کند (P<0.05). شاخص های برازش مدل (RMSEA=0.097; CFI=0.922) حاکی از برازش مطلوب مدل بود. نتیجه گیری: یافته ها بر اهمیت تقویت ذهنی سازی و تنظیم هیجان به عنوان عوامل کلیدی در پیشگیری و درمان اختلالات خوردن تأکید دارند. طراحی مداخلات آموزشی مبتنی بر این سازه ها در محیط های مدرسه ای پیشنهاد می شود. این مطالعه با پر کردن خلأ پژوهشی در بررسی تعامل ذهنی سازی و تنظیم هیجان، گامی مؤثر در جهت درک مکانیسم های زیربنایی این اختلالات برداشته است.

زمینه و هدف: آموزش به کودکان فرآیند پیچیده ای است که مستلزم صبر، حوصله و انتخاب روش های درست است. سیستمهای آموزشی باید با شناخت دقیق از نیازها، سن و شرایط کودک، روش های آموزشی مناسب را برای بهبود یادگیری و رشد شناختی کودکان به کار ببرند. بدون شک سیستم آموزشی یکنواخت و خسته کننده با قوانین غیر قابل انعطاف نمی تواند پاسخگوی نیاز کودکان امروز باشد هدف پژوهش حاضر بررسی اثر آموزش و بازی بر خلق و منش، توجه و حافظه کودکان پیش دبستانی بود. روش شناسی: روش این پژوهش تحلیل کوواریانس چندمتغیری بوده است. نمونه پژوهش 34 نوآموز، (17 نفر گروه آزمایش و 17 نفر گروه کنترل) بودند که به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی چندمرحله ای از بین نوآموزان یک پیش دبستانی که به صورت سنتی و مطابق با تعرفه آموزش ملی به کودکان آموزش می دادند، انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسش نامه 74 آیتمی ps-TCI کلونینگر برای سنجش خلق و منش، آزمون حافظه کاری وکسلر برای سنجش حافظه کاری و آزمون عملکرد پیوسته CPT برای سنجش توجه بوده است. متغیر مستقل، 12 جلسه آموزش و بازی به سبک مونته سوری بوده است. برای آزمون فرضیه ها از روش های آمار استنباطی شامل آزمون کلموگرو-اسمیرنوف، آزمون لون و تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان می دهد آموزش همراه با بازی تاثیر مثبتی بر خلق و منش در بعد خودهدایت گری و خودفراروی (01/0)، توجه در تکانش گری1 (03/0)، دامنه توجه1 (008/0)، تکانش گری2 (015/0)، نقص توجه2 (028/0)، دامنه توجه2 (008/0) و دامنه توجه3 (005/0) و حافظه کودکان در تکرار رو به جلو و فراخنای حافظه (001/0) پیش دبستانی دارد. نتیجه گیری: هنگامی که به کودکان ابزار، فرصت و زمان کافی دهیم تا خود را همان گونه که می خواهند نشان دهند، استعداد و ویژگی های متفاوتی را از خود بروز می دهند. روش آموزش همراه با بازی روشی مناسب تر نسبت به آموزش سنتی و قدیمی رایج در پیش دبستانی هاست و بر جنبه های متفاوت رشدی کودکان تاثیر مثبت دارد.

زمینه و هدف: یادگیری دانش آموزان از جمله مسائلی است که در آموزش اهمیت زیاد دارد و یکی از وظایف مهم نظام تعلیم و تربیت امروز پرورش افراد شایسته، کاردان و متعهد و رشد یافته است، لذا توجه به مسائلی که در کاهش اختلال یادگیری نقش دارند؛ ضرورت دارد. هدف پژوهش حاضر تعیین میزان اثربخشی آموزش توانبخشی شناختی رایانه ای بر اجتناب شناختی، سوگیری شناختی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری بود. روش: روش پژوهش حاضر، به صورت آزمایشی و با استفاده از طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود که در آن نمونه ای به حجم 30 نفر از دانش آموزان به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایشی(15نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جایدهی شدند. داده های مورد نیاز پژوهش با استفاده از پرسشنامه ی اجتناب شناختی (سکستون و داگاس، ۲۰۰۴) و سوگیری شناختی (وودی، چامبلس و گلدس، 1997) جمع آوری گردید. برای گروه آزمایش آموزش توان بخشی شناختی رایانه ای ارائه شد ولی به گروه کنترل آموزشی ارائه نشد. داده های به دست آمده با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد میانگین و انحراف معیار نمره های گروه آزمایشی و گواه متغیرهای وابسته واپس زنی افکار نگران کننده (98/48=F و 001/0 =P)؛ جانشینی افکار مثبت به جای افکار نگران کننده (03/147=F و 001/0 =P)؛ حواس پرتی (25/114=F و 001/0 =P)؛ افکار نگران کننده (88/101=F و 001/0 =P)؛ تغییر تصاویر ذهنی به افکار کلامی (11/62=F و 001/0=P)؛ اجتناب شناختی(55/224=F و 001/0 =P)؛ سوگیری نسبت به بیرون (88/119=F و 001/0=P)؛ سوگیری نسبت به خود(96/31=F و 001/0 =P) و سوگیری شناختی (92/81=F و 001/0 =P) تفاوت معنی داری را نشان داند. نتیجه گیری: با توجه به اینکه اختلال یادگیری تاثیرات منفی زیادی در امر آموزش ایجاد می نماید رفع این اختلال به ویژه به وسیله آموزش توانبخشی شناختی به روش رایانه ای که در این مطالعه رابطه معناداری با کاهش اجتناب و سوگیری شناختی بدست آمده به عنوان یک اولویت آموزشی مطرح می گردد. کلیدواژه ها: آموزش توانبخشی شناختی رایانه ای، اجتناب شناختی، سوگیری شناختی.

مقدمه: یکی از ایده های نوظهور و نوپا در حیطه روانشناسی سلامت تحصیلی، سبک زندگی تحصیلی سلامت محور است که چارچوب ارزشمندی جهت اطلاع از شرایط انگیزشی/هیجانی/رفتاری یادگیرندگان فراهم می آورد. پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل سبک زندگی تحصیلی سلامت محور بر اساس انگیزش ورزشی با نقش تعدیل کنندگی شبکه های اجتماعی انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر توصیفی - همبستگی و از نوع مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه بوعلی سینا در سال 1399-1400به تعداد 10855 نفر بود که حجم نمونه بر اساس جدول مورگان 373 نفر محاسبه گردید. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه رفتارهای سبک زندگی تحصیلی سلامت محور صالح زاده و همکاران ، پرسشنامه انگیزش شرکت در فعالیت های ورزشی دیوید مارکلند و پرسشنامه استفاده از شبکه های اجتماعی خدایاری، دانشور حسینی و سعیدی بود. نتایج: یافته های پژوهش نشان داد که انگیزش ورزشی بر سبک زندگی تحصیلی سلامت محور تأثیر مثبت و معنی داری دارد. همچنین شبکه های اجتماعی بر سبک زندگی تحصیلی سلامت محور تأثیر معناداری ندارد و شبکه های اجتماعی در تبیین رابطه بین انگیزش ورزشی و سبک زندگی تحصیلی سلامت محور دانشجویان نقش تعدیل کنندگی ندارد یافته های پژوهش نشان داد که انگیزش ورزشی بر سبک زندگی تحصیلی سلامت محور تأثیر مثبت و معنی داری دارد. همچنین شبکه های اجتماعی بر سبک زندگی تحصیلی سلامت محور تأثیر معناداری ندارد و شبکه های اجتماعی در تبیین رابطه بین انگیزش ورزشی و سبک زندگی تحصیلی سلامت محور دانشجویان نقش تعدیل کنندگی ندارد نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر می توان بیان کرد که انگیزش ورزشی راهکار ارزشمندی برای دستیابی به رفتارهای ارتقاء دهنده سبک زندگی تحصیلی سلامت محور و قابل تعمیم به محیط تحصیلی جهت انطباق و سازگاری با چالش های تحصیلی است .

این مقاله با رویکردی انتقادی به بررسی توسعه نظریه های مدیریت و رهبری آموزشی با تمرکز بر دیدگاه های طبیعت گرایانه کالین اوورز و گابریل لاکومسکی می پردازد. رهبری آموزشی به عنوان رشته ای نسبتاً جوان، تحت تأثیر پارادایم های کلاسیک مدیریت قرار دارد و از دیدگاه این دو اندیشمند، نیازمند بازتعریف بر اساس اصول علم طبیعی و انسجام گرایی معرفت شناختی است. اوورز و لاکومسکی با تأکید بر پیوند مدیریت آموزشی با علوم طبیعی، رویکردی پساپوزیتیویستی را پیشنهاد می کنند که در آن نظریه ها بر اساس معیارهایی مانند سازگاری، سادگی، و انسجام درونی ارزیابی می شوند. مباحث اصلی مقاله حول سه محور فردگرایی در برابر ساختارگرایی، ذهن متمرکز و خودسازمان دهی، و شناخت توزیع شده و تصمیم گیری متمرکز است. اوورز و لاکومسکی با دفاع از «انسجام گرایی طبیعت گرایانه»، استدلال می کنند که نظریه های مدیریت آموزشی باید با علوم طبیعی همسو باشند و از معیارهای علمی مانند تجربه پذیری و انسجام درونی برخوردار باشند. با این حال، این رویکرد با انتقاداتی مانند تقلیل گرایی عدم کاربردپذیری عملی، و غفلت از روایت های عملی مواجه است. در مجموع مقاله اشاره می کند که هرچند رویکرد طبیعت گرایانه اوورز و لاکومسکی گامی به سوی علمی تر کردن مدیریت آموزشی محسوب می شود، اما نیاز به تعدیل و ترکیب با دیدگاه های اجتماعی و انتقادی دارد. نقد اصلی به آن ها، ایده آلیستی دانستن نظریه شان و فاصله گرفتن از واقعیت های عینی در محیط های آموزشی است. به رغم این محدودیت ها، مشارکت آن ها در احیای بحث های معرفت شناختی در رهبری آموزشی قابل توجه است.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی ترجیحات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا صورت گرفته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب انجام شده است. به منظور انجام روش فراترکیب گام های هفت مرحله ای سندلوسکی و بارسو طی شده است. کلیه اسناد علمی منتشر در پایگاه های داخلی و خارجی در بازه سال های 2020 تا 2025 جامعه پژوهش حاضر را شکل می دهد. پژوهش های مرتبط با موضوع مورد مطالعه از جهت عنوان، چکیده و متن کامل بررسی شدند و در نهایت 21 سند علمی مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفت. لذا ترحیجات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا در 5 مقوله و 18 زیر مقوله دسته بندی شدند. یادگیری تعاملی و فعال، یادگیری مبتنی بر فناوری دیجیتال، یادگیری شخصی سازی شده و خودراهبر، یادگیری مبتنی بر خلاقیت و حل مسئله و محیط و محتوای یادگیری پنج مقوله اصلی مرتبط با ترجیحات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا را تشکیل دادند. یافته های پژوهش به سیاستگذاران و تصمیم گیران نظام آموزشی کشور این امکان را می دهند تا با آشنایی کامل از ترجیحات یادگیری نسل آلفا، تصمیمات سنجیده و کارآمدی را برای استفاده از ظرفیت های این نسل، جهت ساخت آینده ای بهتر اتخاذ نمایید. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ترجیحات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا صورت گرفته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب انجام شده است. به منظور انجام روش فراترکیب گام های هفت مرحله ای سندلوسکی و بارسو طی شده است. کلیه اسناد علمی منتشر در پایگاه های داخلی و خارجی در بازه سال های 2020 تا 2025 جامعه پژوهش حاضر را شکل می دهد. پژوهش های مرتبط با موضوع مورد مطالعه از جهت عنوان، چکیده و متن کامل بررسی شدند و در نهایت 21 سند علمی مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفت. لذا ترحیجات یادگیری دانش آموزان نسل آلفا در 5 مقوله و 18 زیر مقوله دسته بندی شدند.

امروزه ارتقای کیفیت آموزش وپرورش ضرورتی بسیار مهم محسوب می شود که به دلایلی متعدد همچون کاهش بودجه، نبود امکانات آموزشی مناسب، پایین بودن سطح دانش و مهارت دانش آموزان، یکنواختی در کلاس درس و بی انگیزه بودن دانش آموزان مورد توجه متخصصان نظام آموزشی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بازی آموزشی رایانه ای «آرش و آنا» بر عملکرد خلاقیت و ابعاد آن (ابتکار، سیالی، انعطاف پذیری و بسط) در درس علوم دانش آموزان پسر پایه چهارم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ انجام شد. این پژوهش از نوع کاربردی و روش آن، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی شهر اصفهان تشکیل دادند که از میان آنها، 30 دانش آموز پایه چهارم ابتدایی از مدرسه مدادهای رنگی با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل (۱۵ نفر) و آزمایش (۱۵ نفر) قرار گرفتند. به منظور گردآوری داده ها از آزمون خلاقیت تورنس عابدی (1372) استفاده شد. طی یک دوره دوماهه، گروه آزمایش با بهره گیری از بازی آموزشی رایانه ای «آرش و آنا»، محتوای درس علوم را آموزش دیدند. در مقابل، گروه کنترل بر اساس روش سنتی آموزش، به فعالیت خود ادامه دادند. داده های پژوهش با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی و به کمک نرم افزار  SPSS-27تحلیل شد. نتایج تحلیل واریانس نشان داد بازی آموزشی رایانه ای «آرش و آنا» بر عملکرد خلاقیت و ابعاد آن (ابتکار، سیالی، انعطاف پذیری و بسط) در درس علوم دانش آموزان پسر پایه چهارم ابتدایی مؤثر بوده است (۰۵/۰p<). با توجه به نتایج به دست آمده، می توان گفت بازی آموزشی رایانه ای «آرش و آنا» بر عملکرد خلاقیت و ابعاد آن (ابتکار، سیالی، انعطاف پذیری و بسط) در درس علوم دانش آموزان پسر پایه چهارم ابتدایی تأثیر مثبت دارد. با توجه به این نتایج، پیشنهاد می شود معلمان بازی آموزشی رایانه ای «آرش و آنا» را به عنوان یکی از راهبردهای مؤثر در آموزش علوم در این پایه به کار بگیرند.  

هدف این پژوهش شناسایی و تبیین مؤلفه ها و ابعاد خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی استان هرمزگان بود. پژوهش با روش کیفی و با نظام کدگذاری استقرایی به انجام رسیده است. در این پژوهش، برای شناسایی مؤلفه ها و ابعاد خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی از روش مصاحبه نیمه ساختار یافته با متخصصان، استادان و معاونان پژوهشی دانشگاه های استان هرمزگان استفاده شد. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و با 20 مصاحبه، داده ها به اشباع رسید. پژوهشگر به عنوان ابزار پژوهش، از روش مصاحبه برای جمع آوری داده ها استفاده کرد. جامعه پژوهشی شامل متخصصان، استادان و معاونین پژوهشی دانشگاه های سطح استان هرمزگان بودند. یافته ها بیان گر این است که شش مقوله کلیدی شامل تسلط بر مهارت ها و روش علمی نسبت به مقوله پژوهش؛ تسلط بر مراحل و نحوه انجام هر یک از مراحل پژوهشی؛ داشتن ویژگی های شخصیتی و مهارت های ارتباطی مناسب برای انجام پژوهش؛ نگرش درونی مطلوب نسبت به مقوله پژوهش؛ تسلط بر دانش تخصصی مرتبط با مقوله پژوهش؛ و تأییدپذیری از جامعه علمی هدف انجام کار پژوهشی، ابعاد و مؤلفه های خودکارآمدی پژوهشی هستند. نتایج نشان داد؛ سه مؤلفه تسلط بر مهارت ها و روش علمی نسبت به مقوله پژوهش، نگرش درونی مطلوب نسبت به مقوله پژوهش و تسلط بر دانش تخصصی مرتبط با مقوله پژوهش، بیشترین برجستگی را در این بین دارا هستند و سایر مقولات در درجات بعدی اهمیت قرار می گیرند.

محیط یاددهی- یادگیری، حاصل تعامل و مدیریت معلم و نگرش دانش آموز نسبت به معلم است. نقش آن در کاهش استرس و اضطراب، افزایش احساس شادی و خوش بینی، و بهبود کارایی و اعتماد به نفس دانش آموزان تأیید شده است. هدف این پژوهش واکاوی کیفی ویژگی های محیط یاددهی- یادگیری نسل آلفا در مدارس ابتدایی بود. روش پژوهش به کارگرفته شده از نظر هدف و جهت گیری در دسته پژوهش های توسعه ای کاربردی قرار می گیرد و رویکرد پژوهش اکتشافی می باشد. جامعه پژوهش شامل معلمان مقطع ابتدایی بود. روش نمونه گیری غیرتصادفی با استفاده از روش هدفمند می باشد. از میان چهار ناحیه آموزش و پرورش کرج، ناحیه 4 انتخاب شد و پژوهشگر با انجام 10 مصاحبه با معلمان در حوزه پژوهش به نقطه اشباع رسید و برای افزایش مطلوبیت مفاهیم، مصاحبه ها تا 12 نفر ادامه یافت. برای تجزیه و تحلیل مصاحبه ها نیز از رویکرد گرندد تئوری استفاده شد. مصاحبه های انجام شده مورد بررسی، تفهیم، کدگذاری و مقوله بندی قرار گرفت و مقوله های شناسایی شده به این شرح می باشد: درک فناورانه عمیق، تجهیزات و امکانات مناسب، منابع پشتیبان برنامه درسی، توانایی پردازش اطلاعات معلم، تشویق به عمل گرایی و ارتقا تمرکز ویژگی های محیط یاددهی- یادگیری نسل آلفا. در مجموع، یافته ها نشان داد که ایجاد محیط یاددهی - یادگیری اثربخش برای نسل آلفا مستلزم ترکیبی از دانش فناورانه عمیق، امکانات مناسب، منابع آموزشی کیفی، توانایی پردازش اطلاعات توسط معلمان و تشویق رویکردهای عمل گرا و متمرکز است.

هدف این پژوهش تدوین اهداف و محتوای برنامه درسی توانمندسازی معلمان چندپایه دوره ابتدایی بود. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی قراردادی بود. مشارکت کنندگان اعضای هیأت علمی گروه علوم تربیتی و معلمان چندپایه استان گلستان را در برگرفت. روش نمونه گیری، هدفمند بود. نمونه گیری تا اشباع داده ها ادامه داشت که در نمونه 15 تحقق یافت. برای جمع آوری اطلاعات، از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. به منظور اطمینان از صحت و اعتبار داده ها از بازنگری ناظرین و بازنگری مشارکت کنندگان استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده گردید. نتایج نشان داد اهداف برنامه درسی از 29 مفهوم، یازده مقوله فرعی و پنج مقوله اصلی تشکیل می شود که عبارت بودند از: ارزیابی و بهبود مهارت روان شناختی و شغلی معلمان، افزایش مهارت های کاری و فردی و روان شناختی، افزایش استفاده از روش های نوین تدریس، بهبود و مدیریت روند و کیفیت آموزش، شناخت و مدیریت تفاوت های فرهنگی و اجتماعی. محتوای برنامه درسی نیز از یازده مفهوم، چهار مقوله فرعی و یک مقوله اصلی تشکیل شد که عبارت بودند از: توجه به ابعاد فردی و اجتماعی و روان شناختی: این مقوله از زیر مقوله مهارت های فردی، مهارت های شغلی، مهارت های روان شناختی و کاربرد آن و ارائه دروس در خصوص مهارت های زندگی اجتماعی.

این پژوهش با هدف آزمون مدل علّی میانجی گری سرمایه روان شناختی در رابطه بین معنا در زندگی و بهزیستی تحصیلی در نوجوانان انجام شد. در این پژوهش همبستگی، 302 نوجوان (158 پسر و 144 دختر) که با روش نمونه گیری دردسترس از بین یادگیرندگان متوسطه دوم منطقه 20 آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1401 انتخاب شدند؛ به سیاهه مشغولیت تحصیلی (سالملا آرو و آپادایا، 2012)، سیاهه فرسودگی تحصیلی (سالملا آرو، کیورا، لسکینن و نورمی، 2009)، پرسش نامه سرمایه روان شناختی تحصیلی (مارتینز، منیگل، کارمونا هالتی و یوسف مورگان، 2021) و پرسش نامه معنا در زندگی (استیگر، فرازیر، اُیشی و کالر، 2006) پاسخ دادند. نتایج روش آماری تحلیل مسیر نشان داد که مدل واسطه مندی کامل سرمایه روان شناختی در رابطه بین معنا در زندگی و بهزیستی تحصیلی (مشغولیت تحصیلی و فرسودگی تحصیلی) در نوجوانان با داده ها برازش مطلوبی داشت. در مجموع، نتایج این پژوهش با تاکید بر مدل واسطه مندی کامل سرمایه روان شناختی در رابطه معنا در زندگی با بهزیستی تحصیلی در نوجوانان از بسندگی شمول مفهومی سازه بسیط سرمایه روان شناختی در تبیین پیوند علّی بین دو قلمرو معنا در زندگی و بهزیستی تحصیلی در نوجوانان حمایت کرد.

پژوهش حاضر باهدف اثربخشی آموزش مهارت های اجتماعی-هیجانی بر سازگاری اجتماعی و خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان پسر دارای عملکرد تحصیلی پایین اجرا شد. طرح پژوهش شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش دانش آموزان پسر پایه های دهم و یازدهم دوره دوم متوسطه مدارس شهر اصفهان در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. از این میان 100 نفر با روش نمونه گیری در دسترس و بر اساس مدارس دارای عملکرد تحصیلی پایین انتخاب شدند و پرسش نامه سازگاری اجتماعی (سینها و سینگ، 1993) و راهبردهای انگیزشی برای یادگیری (پنتریچ و دی گروت، 1990) را تکمیل کردند. سپس از 30 دانش آموز که سازگاری و خودتنظیمی پایین تر از متوسط گزارش نمودند، به طور تصادفی 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 8 جلسه 120 دقیقه ای، تحت آموزش مهارت-های اجتماعی- هیجانی قرار گرفتند. گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که آموزش مهارت های اجتماعی-هیجانی در مؤلفه های سازگاری اجتماعی و خودتنظیمی یادگیری منجر به افزایش معنادار عملکرد در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل در مرحله پس آزمون گردید (P<0/05)؛ بنابراین، می توان نتیجه گرفت که مدارس با به کارگیری آموزش مهارت های اجتماعی- هیجانی می توانند باعث افزایش سازگاری اجتماعی و خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان شوند تا از این طریق دانش آموزان به موفقیت تحصیلی دست یابند.

استدلال ورزی و نقد متون استدلالی در مقاطع آموزشی اهمیت ویژه ای دارد. هدف این پژوهش بررسی تاثیر یک مدل آموزشی استدلال محور بر درک مطلب و توانایی دانشجویان در ارزیابی استدلال های مطرح در متون دانشگاهی بوده است. برای این منظور، یک رویکرد ترکیبی با استفاده از مدل های تحلیل استدلال تولمین (۲۰۰۳) و اسکریون (۱۹۷۶) با بُعد دیالکتیک طراحی شد تا مشارکت دانشجویان در بحث های گروهی تسهیل و تحلیل استدلال ها به شیوه ای منطقی انجام شود. به دلیل پیچیدگی مدل شش وجهی تولمین، سه بخش اصلی آن با بخش هایی از مدل اسکریون ادغام گردید تا مدل نهایی هم ساده و هم جامع گردد. این مدل در تدریس سه متن کوتاه در مقطع کارشناسی ارشد ارزیابی شد. پنج دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش زبان انگلیسی در ۳۰ جلسه که آشنایی ابتدایی با منطق و تدریس دروس روش تدریس، روان شناسی زبان و آزمون سازی را در برمی گرفت، شرکت کردند. داده ها از طریق مصاحبه، تمرین های کلاسی و یادداشت های تاملی جمع آوری شد. نتایج نشان داد مدل آموزشی توانایی دانشجویان در یافتن، بازسازی و درک استدلال را بهبود می بخشد؛ اگرچه تأثیر آن بر نقد و ارزیابی استدلال ها کمتر مشهود بود. این پژوهش بر ضرورت آشنایی عمیق مدرس با مبانی تحلیل استدلال و رویکرد دانشجو محور در کلاس تاکید می کند.

زمینه و هدف: تعطیلی مدارس و کاهش فعالیت کودکان مشکلات زیادی را در رفتار های دانش آموزان در مواجهه با حوادث غیرمنتظره به وجود می آورد؛ بنابراین می توان انتظار داشت تجارب تروماتیک و سوگ والدین بر سلامت روان دانش آموزان تأثیرگذار باشد. هدف از مطالعه حاضر هم سنجی تاب آوری و رفتارهای قلدرانه در پسران 7 تا 12 دارای تجربه تروماتیک و بدون آن بود. روش: طرح تحقیق علی_ مقایسه ای بود. جامعه آماری این پژوهش را دانش آموزان دوره ابتدایی شهر ساوه در سال تحصیلی 1402-1401 تشکیل می دادند . از بین آنها نمونه ای به تعداد 400 نفر در دو گروه 200نفری دارای تجارب تروماتیک و بدون آن به روش نمونه گیری چندمرحله ای انتخاب شدند. تمام شرکت کنندگان ابزارهای مورداستفاده در پژوهش، شامل پرسشنامه غربال گری حوادث تروماتیک فورد (Ford)، پرسشنامه قلدری ایلی نویز (IBS)، تاب آوری کودک و نوجوان انگار و لیبنبرگ (CYRM) را تکمیل نمودند. یافته ها: آزمون t مستقل نشان داد بین دو گروه با و بدون تجارب تروماتیک در مولفه های قلدری و تاب آوری تفاوت معناداری وجود دارد. به طوریکه افراد با تجارب تروماتیک در تمام مولفه های قلدری نمره بالاتری داشتند که حاکی از آسیب بیشتر این مولفه ها در این گروه بود (001/0> P). همچنین افراد با تجارب تروماتیک تاب آوری کمتری از خود نشان داده بودند (001/0> P). نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که افزایش تاب آوری می تواند به کاهش اثرات منفی تروما، کاهش پرخاشگری و ارتقای رفتارهای اجتماعی سالم کمک کند. این نتایج بر نیاز به مداخلات مبتنی بر مدرسه برای تقویت تاب آوری و مهارت های اجتماعی در میان کودکان آسیب دیده از تروما تأکید می کند.

زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش خوداطمینانی تحصیلی بر انعطاف پذیری شناختی و پردازش شناختی دانش آموزان دارای مشکلات خواندن بود. روش: طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه های سوم دوره ابتدایی دارای مشکلات خواندن شهر تبریز بود که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند که از میان آن ها به روش نمونه گیری هدفمند، تعداد 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه گواه) به عنوان حجم نمونه و به طریق تصادفی انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) و آزمون پردازش شناختی ناگلیری و همکاران (2014) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیره با نرم افزار SPSS.21 انجام گرفت. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش خوداطمینانی تحصیلی بر انعطاف پذیری شناختی و مولفه های ادراک کنترل-پذیری، ادراک توجیه رفتار و ادراک گزینه های مختلف دانش آموزان دارای مشکلات خواندن تاثیر دارد (001/0≥P). همچنین آموزش خوداطمینانی تحصیلی بر پردازش شناختی و مؤلفه های برنامه ریزی، توجه، پردازش همزمان و متوالی در دانش آموزان دارای مشکلات خواندن تأثیر دارد (001/0≥P). در واقع آموزش خوداطمینانی تحصیلی باعث افزایش انعطاف پذیری شناختی و پردازش شناختی و مؤلفه های آن ها در این کودکان می شود. نتیجه گیری: الگوی آموزش خوداطمینانی تحصیلی می تواند در کنار سایر مداخلات موجود، در مداخله برای آموزش دانش-آموزان با اختلال مشکلات خواندن قابل استفاده باشد.

این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد و مؤلفه های اثرگذار بر پرورش خلاقیت و نوآوری دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه نظری شهر تهران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف از نوع کاربردی و از نظر روش آمیخته اکتشافی است. منابع اطلاعاتی پژوهش را مقالات و مستندات علمی منتشرشده و همچنین مصاحبه با خبرگان علمی و صاحب نظران آموزش وپرورش تشکیل می دادند. نمونه گیری در فاز کیفی به روش هدفمند و قضاوتی انجام شد و با 23 نفر مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. اطلاعات به دست آمده با استفاده از روش گراندد تئوری و با کمک نرم افزار مکس کیودا تحلیل شدند. روایی پژوهش با  تأیید اعضا و مشارکت کنندگان تعیین و برای پایایی از روش توافق یا همخوانی بین مشارکت کنندگان استفاده شد و ضریب توافق 87 درصد به دست آمد. جامعه آماری تحقیق در بخش کیفی شامل اسناد و مدارک پژوهشی و 23 نفر از خبرگان علمی و صاحب نظران آموزش وپرورش بودند که با روش نمونه گیری غیر احتمالی قضاوتی و هدفمند انتخاب شدند. در بخش کمّی، جامعه شامل 400 نفر از مدیران، معلمان و دانش آموختگان مدارس مقاطع دوره دوم متوسطه دخترانه شهر تهران بودند. با توجه به جدول مورگان، حجم نمونه 196 نفر تعیین و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها، در بخش کیفی، شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمّی نیز پرسش نامه محقق ساخته بود. انجام مصاحبه ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. روایی مصاحبه ها از طریق بازآزمون  تأیید شد. روایی محتوایی پرسش نامه بخش کمّی نیز توسط خبرگان تأیید شد. روش تحلیل داده ها در بخش کیفی شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی، بر اساس تکنیک داده بنیاد کلاسیک (رویکرد ظاهرشونده گلیزر) و در بخش کمّی نیز برای  تأیید عوامل، از تحلیل عاملی  تأییدی استفاده شد. یافته های پژوهش حاکی از شناسایی 102 عامل بود که تحت ده مقوله فرعی دسته بندی شدند و این ده مقوله فرعی در قالب سه مقوله اصلی شامل عوامل فردی، عوامل خانوادگی و عوامل مربوط به  فرایند آموزش سامان دهی شدند. عوامل فردی شامل مؤلفه های علاقه، پشتکار و قابلیت های دانش آموزان و عوامل خانوادگی شامل فرهنگ و رفتار خانواده است. عوامل مربوط به  فرایند آموزش هم شامل محیط آموزشی، روش های تدریس، محتوای آموزشی، آموزش خلاقیت و نوآوری و قابلیت ها و توانایی های معلمان است. در فاز کمّی، با انجام تحلیل عاملی  تأییدی، 8 عامل از 102 عامل شناسایی شده حذف و مابقی عوامل  تأیید شدند؛ ازاین رو می توان نتیجه گرفت که عوامل فردی، خانوادگی و عوامل مرتبط با  فرایند آموزش دانش آموزان، ازجمله عوامل مؤثر در پرورش خلاقیت و نوآوری به شمار می روند. با توجه به فراوانی بیشتر کدها و تعداد مقوله های فرعی عوامل مرتبط با آموزش دانش آموزان، کنترل و بهبود شاخص های این عامل تأثیرات چشمگیری در پرورش خلاقیت و نوآوری دانش آموزان دارد.