درخت حوزه‌های تخصصی

ناشنوایان بخش کوچکی از جامعه انسانی را دربرمی گیرند؛ باوجوداین توجه به آن ها به عنوان زبان آموزان زبان سوم در جوامع چندزبانه در حال افزایش است. در این مقاله به مرور وضعیت یادگیری زبان های خارجی، به ویژه زبان انگلیسی، در میان زبان آموزان ناشنوا و کم شنوا در ایران پرداخته شده و چالش های مربوط به آموزش زبان های خارجی و روش های آموزشی بررسی شده است. همچنین، انواع الگوهای ناتوانی همچون الگوی پزشکی، الگوی اجتماعی و تأثیر آن ها بر تجربیات آموزش ناشنوایان تحلیل گردیده است. اهمیت زبان اشاره به عنوان زبان نخست ناشنوایان و نیاز به آشنایی آنان با این زبان برای تقویت مهارت های زبانی و شناختی مطرح شده و روش های یادگیری شامل فنون شنیداری و دیداری نیز بررسی شده اند. مقاله همچنین به محدودیت های زبان انگلیسی در ایران و ضرورت تسلط معلمان به زبان اشاره می پردازد و پیشنهاد هایی برای افزایش آگاهی درباره فرهنگ ناشنوایان، طراحی محتوای درسی و ایجاد محیط های آموزشی دسترس پذیر ارائه می دهد.

قربانی کردن حیوانات، رسمی است که در ادوار گوناگون حیات بشر، رواج داشت و افراد با ذبحِ حیوانات و تقدیم آن به نیروهای برتر، تلاش می کردند، خشنودی شان را جلب کنند. پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعه کتابخانه ای، می کوشد به تحلیل جواز یا تحریم قربانی حیوانات و نوشیدن هوم در آیین زردشت بپردازد. نتایج، نشان می دهد با توجه به مستنداتِ فراوانی که در کتب اوستایی، پهلوی و روایات فارسی موجود است، گوشت خواری در دینِ زردشت، تحریم نشده و قربانی های خونین از مسلّماتِ این دین است. اهمیّت قربانی در این آیین تا آن جاست که در آخرالزمان، گاو هدیوش را به منظور بی مرگی مردم قربانی می کنند. همچنین در مجموعه ایزدان زردشتی، ایزدی برای قربانی اختصاص یافته است(هوم) و همین ایزد، زبان، آرواره و چشمِ چپِ قربانی را طلب می کند. وجود چنین باورهای بنیادینی، مخالفت کلیِ زردشت با قربانی را رد می کند. به نظر می رسد تعالیم زردشت، مخالفِ شکل ابتدایی و عمده قربانی بوده است که این امر، باعث فقر مردم و ویرانی کشتزارها می شد. علاوه براین، آیینِ هوم و آمیختنِ عصاره آن با خونِ گاو، رسمی کهن بوده که به منظور جاودانی تن و روان انجام می شد و زردشت با برگزاری مراسم قربانی کردن برخلاف آیین، پایکوبی همراه با توحش و مستیِ حاصل از نوشیدن شیره هوم و خونِ گاو مخالف بود. وی به منظور تضعیف دین مِهری که قربانیِ گاو، رکن اساسی آن بود، کوشید جنبههای خرافی و خشن قربانی، آشامیدن خون گاو با هوم را حذف و آن را با شیر جایگزین کند و گامی در تعدیل قربانی حیوانات بردارد.

آیین خنیاگری از مواریث فرهنگی و هنریِ برجای مانده از ایران باستان است. این آیین کهن، در دوره فرمانروایی ساسانیان رواییِ بسیار یافت و چندتن از پرآوازه ترین خنیاگران ایرانی، نظیر باربد و نکیسا، الحان و نواهای بسیاری را ساخته و اجرا کردند. این پژوهش می کوشد تا با بهره گیری از روش توصیفی و تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای، ضمن تحلیل آیین خنیاگری در ایران باستان، به چگونگی استمرار آن در ایران دوره اسلامی، به ویژه در دوران سامانیان و غزنویان، با تمرکز بر دیوان اشعار مسعود سعد بپردازد. براساس یافته های این پژوهش، خنیاگری تا سده ششم هجری با پذیرش تغییراتی، همچنان در مناطقی از ایران، به ویژه در دربار سامانیان و غزویان، به حیات خود ادامه داده است. در این میان، برخی از شاعران در بازسازی و رواج دوباره خنیاگری، به منزله بخشی از هویت فرهنگی ایرانی، نقشی بسزا داشته اند. در میان شاعران دوره غزنوی، سروده های مسعود سعد، منبعی غنی و مأخذی مهم برای شناخت خنیاگری و چگونگی آن در دوره مورد بحث است. وی به طور خاص، با نظر داشتن به الحان باربد، و سرودن قطعاتی در وصف دوازده ماه، سی روز ماه و هفت روز هفته، درصدد رواییِ بیشتر خنیاگری در دربار غزنویان برآمد.

کیفیت مهارت خواندن تا حد زیادی وابسته به بهره گیری از تفکر انتقادی در خواندن متون است.علی رغم انجام تحقیقات گسترده در ارتباط با تفکر انتقادی در حوزه آموزش زبان انگلیسی ، پیشینه تحقیق حاکی از آن است که پژوهشگران مهارت خواندن برای سنجش تفکر انتقادی عمدتاً از مقیاس های عمومی استفاده می کنند و ظاهرا مهارت خواندن فاقد یک مقیاس سنجش تفکر انتقادی حوزه محور است. پژوهش حاضر به دنبال طراحی و اعتبارسنجی یک ابزار روان سنجی خودگزارشی چند بعدی برای سنجش تفکر انتقادی در مهارت خواندن برای دانشجویان زبان انگلیسی است. با بهره گیری از رویکرد نظری خواندن تعاملی و با استفاده از نتایج مصاحبه های نیمه ساختارمند، یک مدل فرضی تفکر انتقادی متشکل از هفت مولفه معرفی شد و بر اساس آن یک مقیاس 41 سوالی طراحی گردید. نتایج تحلیل نشان داد که مقیاس طراحی شده یک مقیاس جامع برای سنجش مهارت های تفکر انتقادی در خواندن آکادمیک است.

مقاله حاضر چگونگی صورت بندی هویت تاریخی جامعه مهاجر زرتشتی در هند و چارچوب روایی آن را در قصه سنجان بررسی و تحلیل می کند. قصه سنجان منظومه ای فارسی است که توسط موبدی زرتشتی در سال ۹۶۹ یزدگردی (۹۷۸ هجری قمری) در گجرات هند سروده شد و داستان مهاجرت زرتشتیان از ایران به هند را روایت می کند. این منظومه با تلفیق ریشه های ایرانی و تأثیرپذیری از فرهنگ هندی، نقشی مهم در شکل دهی هویت پارسیان هند داشته و به عنوان بخشی از حافظه جمعی آنان شناخته می شود. همچنین از منابع معتبر برای شناخت تخیل و خودانگاری تاریخی پارسیان پیش از گرایش به فرهنگ غربی به شمار می آید. از منظر موزه شناسی نوین، بازنمایی هویت در میراث فرهنگی پارسیان مستلزم شناخت خودانگاری جامعه و رصد فرایند تحول هویتی آنان است. بازنمایی هویت یک خُرده فرهنگ در موزه ها زمانی از اعتبار فرهنگی و اخلاقی برخوردار است که با رخدادها، حافظه تاریخی و تصور جامعه هم سو باشد. پرسش های اصلی پژوهش عبارت اند از: هویت چگونه در روایت قصه سنجان شکل گرفته و تبیین شده است؟ و ساختار روایی این منظومه در بازنمایی و شکل گیری هویت تاریخی جامعه مهاجر زرتشتی بر چه خرده روایت هایی استوار است؟ یافته های پژوهش، مبتنی بر مطالعات تاریخی و تحلیل محتوا، نشان می دهد که قصه سنجان روایت دگرگونی هویت ایرانی زرتشتی به هویت پارسی زرتشتی است. در این روایت، هویت امری ثابت و تغییرناپذیر نیست، بلکه مفهومی پویا و در حال تحول است که از تلاقی عوامل تاریخی، فرهنگی و اجتماعی شکل می گیرد و در بستر وقایع ابداع می شود، رشد می کند و دگرگون می شود.

عبارتِ ایلامیِ HAL ÉŠŠANA tibba makka در گل نبشته های بایگانی اداریِ تخت جمشید، عموما به صرف شده/ توزیع شده در پیشگاهِ شاه برگردانده می شود و با تخصیص کالا برای خوانِ سلطنتی مرتبط است. سفره ی سلطنتی در دوره ی هخامنشیان، یک نهاد مهم با ساختار اداری گسترده بوده است که وظیفه ی آن، تهیه و توزیع کالا برای تعداد پرشماری از نگهبانان، کارکنان، اعضای خاندان سلطنتی و احشام بوده که هر روز با حضور شخص شاه برپا می گشته است. فرضِ مقاله ی حاضر این است که خوانِ سلطنتی به لحاظ اهمیت آن، باید دارای عنوانی ایرانی بوده باشد. در اینجا، واژه ی پارسی باستان *patibāga- که در متن آرامی دانیال به صورت ptbg و برای اشاره به جیره ی غذاییِ توزیع شده از سوی دربار آمده است، بررسی می گردد و نشان داده می شود که واژه باید، عنوانی برای اطلاق به سفره ی سلطنتی و ملزومات آن بوده باشد و محتمل است که عبارت ایلامیِ HAL ÉŠŠANA tibba makka و آرامی ptbg mlk برگردانی تحت الفظی از ترکیب بازسازی شده ی ایرانیِ xšāyaθiyahyā *patibāga باشند. به نظر می رسد که واژه ی یونانی potibaziš مذکور در نوشته های کلاسیک و نیز واژه ی ba-ti-ba-zi-iš که در لوح ایلامی PFNN 2268:29 - البته با املایی دور از انتظار- آمده است نیز، بازنمایی هایی دیگر از واژه ی ایرانی کهنِ *patibāga- باشند.

رودکی سمرقندی، شاعر و موسیقی دان برجسته دربارِ اُمرای سامانی، از زمره نخستین ادیبان دوران اسلامی است که در آثارش به اندرزگویی و درج آرای حِکمی در قالب شعر، اهتمام ویژه ای داشته است و درستی این امر، با وجود ابیات اندک برجای مانده از وی به خوبی نمایان است. در همین راستا، پژوهش پیش رو می کوشد تا با نگاهی بینامتنی به اشعار رودکی و بهره گیری از روش توصیفی و مطالعات کتابخانه ای، در وهله اول، تأثیرپذیری وی از برخی اندرزها و اندیشه های به جا مانده در ادبیات پهلوی و مزدیسنی را نشان دهد؛ سپس با آوردن شواهد و نمونه های کافی، اقتباس برخی شاعران و نویسندگان ایرانی پس از رودکی تا قرن هفتم هجری (با تکیه بر اندرزهای فردوسی، اسدی طوسی، ناصرخسرو، نظامی گنجه ای و سعدی) از آن اندرزها نشان داده شود و درحقیقت، این جستار بیش از هر چیز دیگری در صدد آن است تا نقشِ واسطه گی رودکی در میان اندرزگویان ایرانیِ پیش از اسلام و دوران اسلامی را در بیانِ برخی مضامین و آموزه های خاصّ تعلیمی نشان دهد. از مهم ترین یافته های آن نیز می توان به بسامد قابلِ توجه گرایش رودکی به موضوع جهان هستی و مفاهیم مرتبط با آن اشاره کرد؛ موضوعی که در آثار ادبیِ پس از وی، به ویژه در شاهنامه فردوسی، به میزان معتنابهی بازتاب یافته است و چنین به نظر می رسد که منشأ و سرچشمه اصلی آن را باید در میراث معنوی گذشتگان و اندرزنامه های پهلوی جست وجو کرد. 

هدف این پژوهش بررسی روش هایی است که مترجم های ایرانی برای ترجمه ناهنجاری های اجتماعی در آثار ادبی کودک و نوجوان از انگلیسی به فارسی به کار برده اند. در این پژوهش از سه ترجمه فارسی رمان ماتیلدا (۱۹۸۸) اثر رولد دال تشکیل شد. تمرکز این پژوهش بر ترجمه ناهنجاری های اجتماعی در سطح جمله است. در ابتدا بر اساس پیکره و ناهنجاری های موجود در متن، جملات ناهنجار اجتماعی به دو دسته کلامی و رفتاری تقسیم شد. دسته کلامی به بی ادبی، تهدید و دروغ گویی و دسته رفتاری به کودک آزاری جسمی، کودک آزاری ناشی از غفلت، انتقام و پرخاشگری رفتاری تقسیم شد. در مرحله دوم مدل کارکردگرا و پویای مولینا و هورتادو آلبیر (۲۰۰۲) برای دسته بندی های ناهنجاری های اجتماعی به کار گرفته شد تا از طریق آن متن مبدأ با معادل هایش در ترجمه های فارسی بررسی شود. نتایج نشان داد که رویکرد مترجم ها، ترجمه تحت اللفظی است. ترجمه ها بومی سازی نشده اند و تکنیک های متفاوتی برای آن ها به کار رفته است.

هدف از این نوشتار تحلیل آگهی تبلیغاتی سه زبانه شرکت هواپیمایی امارات بر اساس سطوح سه گانه تحلیلی در نظریه ترجمه زیست بوم شناختی گنگشن هو (2004/2020) است. پرسش اینجاست که این شرکت چگونه با «متناسب سازی» و «گزینش» (پیرا/بینا)متن آگهی های تبلیغاتی خود توانسته ضریب تأثیرگذاری و پذیرش برند خود را در زیست بوم مقصد افزایش دهد؟ به نظر می رسد هماهنگی بین تک تک عناصر (پیرا/بینا)متنی محتوا و صورت آگهی و نیز متناسب سازی و گزینش مناسب دو زیست بوم زبانی، فرهنگی، ارتباطی توانسته اثرگذاری بهینه ای را نزد مخاطب هدف خود داشته باشد. نتایج این تحقیق توصیفی و کیفی حاکی از آن است که عناصر بینامتنی و بینانشانه ای (رنگ، صدا، طرحواره، لوگو...)در تبلیغات شرکت هواپیمایی امارات پررنگ تر از ابعاد زبانشناختی است. همچنین «بُعد فرهنگی» با گزینش عناصر متکثر، رمزگان و نمادهای جهانشمول (مثل ضرباهنگ، رقص و حرکات بدنی-ورزشی) توانسته به سطح بالاتری از زبان پیرامتنی دست یافته و ضریب تأثیر قابل توجهی را در طیف وسیعی از مخاطبان ایجاد کند.

پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد تاریخ نگاری هرمانز (2022) به ترجمه و با استفاده از نظریه روایت بیکر (2006) و مفهوم قاب بندی از طریق تصرف گزینشی بر چهل و یک شماره نخست روزنامه وقایع اتفاقیه متمرکز می شود تا نقش ترجمه را در مبارزه با گفتمان سلطنت مطلقه و درنتیجه شکل گیری گفتمان ترقی در ایرانِ دوره قاجار بررسی کند. برای این منظور، ابتدا اخبار ترجمه شده روزنامه بررسی شد تا مشخص شود چه متن هایی برای ترجمه انتخاب شده است. سپس داده های استخراج شده به تم هایی تبدیل شد و از تم های به دست آمده استفاده شد تا معلوم شود این اخبار منتخب چه تفسیری از گفتمان سلطنت مطلقه ارائه می دهند. نتایج نشان داد که بیشترین حجم اخبار ترجمه شده بر تحولات سیاسی/فکری اروپا متمرکز بود و این اخبار آشکارا گفتمان سلطنت مطلقه را زیر سؤال می برد.

این مقاله ترجمه آرتور جان آربری از تذکره الأولیاء عطار را از دیدگاه پسااستعماری بررسی می کند. تذکره الأولیاء که به معرفی عارفان برجسته اسلامی می پردازد، تصویری ژرف از غنای سنت های معنوی ایران را به نمایش می گذارد. ترجمه انگلیسی آربری در سال ۱۹۶۰، نگرش های شرق شناسانه ای را بازتاب می دهد که در میان دانشگاهیان غربی اواسط قرن بیستم رایج بود. این پژوهش نشان می دهد که چگونه دیدگاه ایدئولوژیک آربری در مقام یک شرق شناس، شیوه ترجمه او را شکل داده و به برداشتی متفاوت از متن عطار انجامیده است. بررسی راهبردهای ترجمه ای آربری، از جمله گلچین کردن، تصاحب گزینشی، افزودن، ساده سازی و تقلیل گرایی، نشان می دهد که پیش داوری های ایدئولوژیک آربری، او را به بازآفرینی متن عطار در قالب نگرش های استعماری کشانده است. یافته های پژوهش آشکار می کند که شیوه ترجمه آربری نه تنها به خوانشی متفاوت از متن عطار منجر شده، بلکه نگاه شرق شناسانه او نابرابری در مناسبات قدرت و بازنمایی فرهنگی را نیز تداوم بخشیده است.

تاریخ ترجمه ادبیات داستانی آمریکا به زبان فارسی از موضوعاتی است که کمتر مورد توجه محققان حوزه مطالعات ترجمه قرار گرفته است. در همین راستا، پژوهش حاضر قصد دارد با شناسایی مجلات و ناشران تأثیرگذار در معرفی و ترجمه ادبیات داستانی آمریکا از ابتدا تا اواخر دهه 40، بخشی از خلاء موجود در این زمینه را پر کند. به همین منظور، ابتدا فهرست داستان های کوتاه و رمان های ترجمه شده در دوره موردنظر از کتابشناسی ها و منابع مربوطه استخراج شده و سپس با رؤیت اصل آثار و بر اساس اطلاعات مندرج در آنها، کتابشناسی رمان ها و داستان های کوتاه آمریکایی ترجمه شده به فارسی از آغاز تا پایان سال 1349 گردآوری شد. در مرحله بعد، با توجه به اطلاعات مرتبط با ناشران آثار فهرست شده در این کتابشناسی، ناشرانی که در معرفی ادبیات داستانی آمریکا به خوانندگان ایرانی و همچنین، در رونق گرفتن ترجمه ی این آثار در دهه های سی و چهل شمسی نقش مهمی ایفا کردند شناسایی شدند. نتایج تحقیق نشان داد که ترجمه داستان های آمریکایی از اوایل قرن 14 به صورت پراکنده و از طریق مؤسساتی مانند خاور و بریانی شبستری شروع شده و از اواخر دهه بیست و اوایل دهه سی شمسی به بعد با تأسیس مؤسساتی مانند ابن سینا، امیرکبیر، کیهان و به خصوص موسسه فرانکلین رونق گرفت.

مینوی خرد متنی اندرزی به زبان فارسی میانه و شامل پاسخ هایی است که شخصیت خیالی "دانا" از مینوی خرد می پرسد. گلستان سعدی، کتابی منثور مشتمل بر دیباچه و هشت باب به قلم سعدی است. هدف از پژوهش حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده ، پاسخ به این پرسش است که مفهوم «ستم» در این دو متن بر اساس نظریه «استعاره معاصر» دارای چه حوزه های مبدایی هستند و نتیجه مقایسه آن ها با یکدیگر چیست و چه تفاوت هایی را نشان می دهد. یافته های این پژوهش، می تواند با درنظر گرفتن چگونگی مفهوم سازی ستم، در دو متن مذکور تا حدودی روشنگر تفاوت مفهوم «ستم» در اندیشه بشری در این دو کتاب به واسطه تفاوت منظر فلسفی، اجتماعی، سیاسی و اخلاقی در دو دوره ایران پیش از اسلام و ایران قرن هفتم هجری قمری باشد. . 8 نام نگاشت : عمل، نیرو، عیب، شیء، درس، ماده، زندان و شغل برای مفهوم «ستم» در دو متن یافت شده است. نام نگاشت های عمل و نیرو با تفاوت بسامد، در هر دو متن مشترک بود. ستم به عنوان، عیب فقط در مینوی خرد و ستم به عنوان شیء، درس، ماده، زندان و شغل فقط در گلستان سعدی مشاهده شدند. به نظر می آید کارکرد حیات اجتماعی ایران در دورانی که مینوی خرد تدوین شده و نیز ساختار حکومتی در آن دوران از پیچیدگی کمتری برخوردار بوده و در واقع کمتر خود را در قالب ساختار حکومتی مانند «زندان» و افراد دارای مناسب حکومتی و به عنوان «شغل» ارائه کرده است.

عدد همواره جزئی جدانشدنی از بافتار ادبیات مقدس میان رودان باستان بوده و ادیان مهمی که در این بخش از دنیا و پیرامون آن پدید آمده اند وام دار میراث کهن آن هستند. مانویت در قلبِ بابِل با الگوبرداری از آموزه های بنیادین ادیان پیش از خود، اعداد بخصوصی را برای انتقال مفاهیم مهم دینی اش به خدمت گرفته است. مقاله حاضر می کوشد با تجزیه وتحلیل دست نویس های ایرانی میانه بازیافته از تورفان تمثیل ها و تشبیهاتی را که مانویان جهت معرفی آثار نوشتاری هفت گانه مانی به کار می برده اند بازشناسد و مستند نشان دهد مانی چگونه خود را طبیب و پزشکی از باِبل زمین می خواند و کتاب هایش را که بنا بر متون اصیل مانوی «هفت گوهر درخشان» و «هفت ابزار شفابخش» و «هفت بلور اصیل» و حتی جهت تشبّه به آموزه زرتشتی «هفت آذر خوشبوی» نامیده شده اند، درمان بخش جان آدمیان می دانست. این پژوهش می کوشد نه تنها نقش محوریِ این هفت گوهر مانوی و رویکردهای دینی مترتب بر آن را در متون فارسی میانه و پارتی بیابد و آنگاه در ضمن بهره مندی از داده های غیرایرانی، مانند متون قبطی و یونانی، به تفسیر داده ها بپردازد، بلکه با رویکردی متن شناختی برخی از دیدگاه های پیشین را نیز مورد بازنگری قرار دهد. کاربرد عدد هفت در مانویت نه تنها ریشه در اندیشه میان رودانی و ایرانی دارد، بلکه با میراث گنوسی-مسیحی نیز غنا یافته است. مانی را باید یکی از بزرگ ترین نظام دهندگان الهیات عدد در دنیای باستان دانست.

آیین و سیاست همواره دو رکن اساسی جوامع باستانی و در تمدن های کهن به نحوی با یکدیگر در ارتباط و پیوستگی بوده اند. اولین شواهدی که می توان از چگونگی شکل گیری آیین های نخستین به دست آورد در اساطیر یافت می شود. ایران و یونان به مثابه دو تمدن هماورد که با یکدیگر در تعامل و تقابل سیاسی-اجتماعی و فرهنگی-هنری به سر می بردند، بستری ارزشمند برای ریشه یابی مفاهیمی همچون آیین و پادشاهی هستند. بررسی تطبیقی اساطیر این دو تمدن ما را در تحلیل مناسبات و کنش ها و برهمکنش های اجتماعی-فرهنگی آنان یاری می کند. هدف اصلی این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی با استناد به شواهد ادبی تدوین شده، بررسی تطبیقی پیوند شاه و آیین در اساطیر ایران و یونان و نسبت آن با دوران فرمانروایی کوروش دوم و داریوش اول است. پرسش بنیادین پژوهش حاضر این است که با توجه به روایات اساطیری ایرانی و یونانی، ارتباط شاه و آیین در اساطیر این دو تمدن به چه شیوه ای بوده و این ارتباط در دوران هخامنشی چگونه در فرآیند مشروعیت بخشی برای شاهان ایفای نقش کرده است. فرضیه مطرح در این پژوهش بر این بنیان است که با توجه به ارائه نمونه های شاه آرمانی در سنت اساطیری هندواروپایی، تصور شاه بدون پیوند او با آیین، ناممکن و به همین طریق امکان در نظر گرفتن آیین بدون شاه نیز وجود نداشته است؛ بدین سان با قدرت گرفتن هخامنشیان نیز این مسئله با کارکرد مشروعیت بخشی به حکومت به استوارترین شکل خود ادامه می یابد.

داستان رفتن بهرام گور به نخجیرگاه در شاهنامه فردوسی، یکی از داستان های مرتبط با شخصیت بهرام گور است که موقعیت جغرافیایی آن تاکنون به طور دقیق شناسایی نشده است. این پژوهش با هدف پاسخ به این سوال که: جغرافیای تاریخی این داستان بر اساس اسناد و مدارک مکتوب در کجا قرار دارد؟ انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، از روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی استفاده شده است. داده های تاریخی و ادبی با شواهد جغرافیایی و میدانی مقایسه شده اند. نتایج تحقیق نشان می دهند که مکان هایی چون «برقوه» با شهر ابرقوه در استان یزد هم خوانی دارد و «جز» با منطقه جزستان در بزدیکی ابرقوه منطبق است. علاوه بر این، شواهد میدانی حاکی از آن است که نخجیرگاه بهرام گور در محدوده ای میان کاسه رود و کوه های مرزی ابرقوه و آباده قرار داشته است. این یافته ها با شواهد باستان شناسی، از جمله رباط شاه نشین و تل قصر بهرام، همخونی دارد. پژوهش حاضر تصویری دقیق از جغرافیای تاریخی این داستان ارائه می دهد و می تواند مبنای پژوهش های آینده در این حوزه باشد.

رها کردن بزهای نر را در گله به منظور جفت گیری «نری گله» می گویند. از گذشته، در ندوشن (شهری در شهرستان میبد، غرب استان یزد)، این کار برای گله ها در روز بیست و پنجم مهرماه و با انجام مراسمی خاص شبیه یک جشن صورت می گرفته است. منظور از انجام پژوهش، پیدا کردن ریشه های کهن این آیین است. شیوه پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز این پژوهش از مطالعات کتابخانه ای گردآوری شده است. کاربرد میوه انار (نماد باروری در فرهنگ های مختلف) در مراسم نری گله، نشان از اهمیت نتایج این مراسم برای برگزارکنندگانش دارد. روز انجام نری گله در بازه زمانی مناسب از لحاظ طبیعی و زیستی قرار دارد. همچنین روزی است (روز اورمزد از ماه آبان در گاهشمار زردشتی) که از  نظر زردشتیان آغاز آفرینش چهارپایان سودمند از جمله گوسفند است. نری گله با گهنبار ایاسرم همزمان است که زمان بازگشت گله و جفت گیری گوسفندان معنی می شود. نری گله را می توان با گشن گیری (گشن گذاری) در ادبیات مکتوب زردشتی همسان دانست. از نظر ارداویراف نامه یکی از وظایف شبانان، گشن گیری به قاعده گوسفندان بوده است. شیوه اجرا و زمان برگزاری مراسم نری گله در ندوشن نشان می دهد که مراسم نری گله، آیین بسیار کهنی است.

امروزه می توان از ترجمه شناسی به عنوان یک ابزار به منظور تجزیه وتحلیل متون ادبی در حوزه تصویرشناسی استفاده کرد. در میان متون ادبی، نمایشنامه ها در ارائه تصویرِ هویّت ملّی هر کشور نقش مهمی دارند. مولیر به عنوان یکی از نمایشنامه نویسان برجسته فرانسوی آثار متعدّدی را خلق کرده و به طور غیرمستقیم تصاویری از شخصیت و آداب ورسوم فرانسویان در سده هفدهم ترسیم کرده است. مترجمان ایرانی نیز برخی از نمایشنامه های وی را به فارسی برگردانده و در اختیار خوانندگان قرار داده اند. در این پژوهش بررسی دگرگونی تصویر فراشخصی در ترجمه نمایشنامه گزارش مردم گریز مولیر به فارسی توسّط میرزاحبیب الله اصفهانی، هدف مورد نظر برای این تحقیق است. بدین منظور در تحلیل داده ها از روش توصیفی‑تحلیلی بهره گرفته خواهد شد و به طور خاص از دیدگاه دیتسه در حوزه تصویرشناسی و آراء اِتکین در حوزه ترجمه شناسی استفاده می شود. با تحلیل و مقایسه تصاویر متن مبدأ و متن مقصد، تغییرات به وجود آمده بررسی خواهد شد. این پژوهش نشان می دهد که مترجم برخی از تصاویر را خواسته یا ناخواسته تغییر داده است. ترجمه وی در دسته های ترجمه‑تقریب و ترجمه‑بازآفرینی مطابق با نظر اتکین قرار می گیرد.

اخلاق ریشه در ژرف ترین بخش باورهای انسانی دارد. بسیاری متون باستانی ایران بر رعایت اخلاقیات تاکید دارند. در روایات اسطوره ای و حماسی ایران، برخی دشمنان بیگانه در تقابل با ایرانیان، به یاری ایشان کوشیده اند؛ در راستای اقدامات این بیگانگان که در این پژوهش با عنوان "انیرانیان" بررسی می شوند، این پرسش مطرح می شود که دلیل یاری رسانی ها چه بوده و چقدر پیروی از موازین اخلاقی و مقاصد خیرخواهانه در تصمیم ایشان موثر بوده است؟ این پژوهش، مطالعه ای مروری است که به شیوه کتابخانه ای انجام شده است. منابع مورد بررسی آن، برخی متون باستانی ایران و نیز شاهنامه فردوسی است، که منابعی قابل اطمینان در مورد روایات کهن اسطوره ای و حماسی ایران می باشند. در این پژوهش مردان انیرانی ِتورانی بررسی شده است که دربرخی موارد نسبت به سایر قهرمانان، کمتر شناخته شده اند. اما اقداماتی بس نیک و درخور توجه انجام داده اند. اساس تصمیمات انیرانیانی که در موقعیت های مختلف، به نحوی در مواجهه با ایرانیان تصمیم به یاری آنان گرفته اند، گاهی منافع و خواست فردی را نیز در برمی گیرد اما انگیزه بیشترشان زنده نگه داشتن ارزش های اخلاقی است. این افراد یا شخصیت هایی مانند افراسیاب هستند که در گستره قدرتهای سیاسی، و غیر مستقیم به ایرانیان خدماتی کردند، و یا کسانی چون اغریرث و پیران که از روی موازین جوانمردی و اخلاقی به ایرانیان یاری رسانیدند. در نهایت با تحلیل و بررسی انگیزه های پنهان هر شخصیت برای خدمت به ایران، میتوان گفت که چه بسا مشاهده و الگوبرداری از اخلاق نیک ایرانیان، انیرانیان را به چنین اقدامات نیک و خیر خواهانه ای واداشته است.

رویکرد ساختارگرایانه میراث ارزشمند مردم شناس فرانسوی، لوی استروس است. وی پدیده های اجتماعی و روایات اسطوره ای را به مثابه متنی در نظر می گیرد و با استخراج تقابل های دوگانه و ترسیم جدول اسطوره واجی، به تحلیل داستان و یا پدیده مدنظر می پردازد. در پژوهش حاضر به شیوه توصیفی-تحلیلی، رابطه وصلت در ازدواج های برون همسری زال، بیژن و کیکاوس در شاهنامه بر مبنای شیوه ساختارگرایانه استروس بررسی می شود و در پی پاسخ به این پرسش است که نظام ساختاری و الگوی حاکم بر این ازدواج ها چگونه است؟ نتایج پژوهش نشان می دهد جایگشت های چهارگانه هرکدام از این ازدواج ها بر الگوی ریاضی پیشنهادی استروس تطابق دارد و روایاتشان نیز دربردارنده تقابل های دوگانه متعددی است که مهم ترین آن ها، یعنی تقابل ما/ایشان، بیان کننده اهمیت مرزبندی های درون گروهی با افراد خارج از گروه نزد ایرانیان است. وصلت با بیگانگان از نظر اختلاط با چنین نژادهایی چندان خوشایند نیست؛ اما از جنبه آنکه در اثر این نوع ازدواج ها بخشی از سرزمین بیگانه به تصرف ایرانیان درمی آید، از قبح برون همسری می کاهد. در این ازدواج ها، تضعیف پیوندهای خانوادگی به صورت تقابل پدر/پسر یا پدر/دختر چشمگیر است.