درخت حوزه‌های تخصصی

علوم مرتبط

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
زبان شناسی چیست؟ زبان شناسی کاربردی زبان شناسی نظری سیر تحول زبان شناسی (تاریخچه) علوم مرتبط میان رشته ای ها نقد و بررسی کتاب
آموزش زبان دوم ترجمه شناسی زبان شناسی در هنر و ادبیات زبان شناسی عمومی زبان های باستانی شنوایی شناسی گفتار درمانی
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۲۱ تا ۴۰ مورد از کل ۲٬۰۷۶ مورد.
۲۱.

ارتباط میان هیجانات، هوش هیجانی-حسی و نمره نوشتاری: مقایسه دانشجویان ایرانی و عراقی رشته زبان انگلیسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 1 - 36
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۰ تعداد دانلود : ۱۴۱
با معرفی هوش هیجانی-حسی و نقش آن در آموزش و یادگیری در سال های اخیر، مطالعه تأثیر حواس و هیجانات بر یادگیری مهارت های زبانی اهمّیّت یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش هیجانی-حسی و هیجانات در مهارت نوشتاری و مقایسه آن بین زبان آموزان ایرانی و عراقی انجام شده است. ازاین رو از 301 دانشجوی ایرانی و عراقی رشته زبان انگلیسی خواسته شد تا دو پرسشنامه «هوش هیجانی-حسی» و «هیجانات در حین نوشتن» را پر کنند. نتایج نشان داد نمره نوشتاری زبان آموزان با هیجانات مثبت آن ها رابطه معنادار مثبت و با هیجانات منفی آن ها رابطه معنادار منفی دارد. همچنین بین برخی از هیجانات تجربه شده زبان آموزان ایرانی و عراقی مانند خستگی، لذّت، امید و آسودگی تفاوت معناداری مشاهده شد و در برخی از هیجانات ازجمله اضطراب، لذّت و غرور از نظر عوامل انسانی و غیرانسانی به وجود آورنده هیجانات تفاوت معناداری وجود داشت. افزون بر این، یافته ها نشان داد هوش هیجانی-حسی به طور مثبت و معناداری نمرات مهارت نوشتاری زبان آموزان ایرانی و عراقی را پیش بینی می کند. درنهایت، نتایج موردبحث قرار گرفت و کاربردهای آن در زمینه آموزش زبان ارائه شد.
۲۲.

بررسی منتخب ابیاتی از چهار برگردان فارسی چهار غزلواره شکسپیر از منظر چهار راهکار ترجمه ای جیمز هولمز (۱۹۸۸)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ بهار ۱۴۰۳ شماره ۱ 63 - 92
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۴ تعداد دانلود : ۲۲۶
این مقاله، منتخب ابیاتی از چهار برگردان فارسی چهار غزلواره شکسپیر را از منظر چهار راهکار ترجمه ای هولمز بررسی تطبیقی می کند تا نشان بدهد کدام راهکارهای ترجمه ای وجه غالب دارند و مترجمان کدام راهکارها را اتخاذ کرده اند. از نظر هولمز، شعر ترجمه شده، نوعی «فرا-شعر» و مترجم نیز فرا-شاعری است که می کوشد عینیت کلامی را در قالبی کم و بیش مشابه شعر اصلی، بازآفرینی کند. روش این این مقاله، کیفی-تحلیلی و مطابق با نقشه راه مطالعات ترجمه است. از چهارگونه فراشعر یعنی محاکاتی، قیاسی، انداموار و انحرافی، دو راهکار اول، «شکل-وابسته» و دو راهکار دوم، «محتوا-وابسته»اند. نتایج بررسی نشان می دهند برگردان طبیب زاده «فرا-شعری» است که نه به نثر است و نه به نظم؛ برگردان تفضلی، شکل-وابسته؛ برگردان مقدم، مبتنی بر راهکار انحراف است؛ و ابجدیان نیز راه میانه را اختیار کرده است. در مجموع، طبیب زاده با انتخاب راهکار «قیاسی»، ترجمه هایی به مثابه فراشعر از غزلواره های شکسپیر در زبان فارسی پدید آورده است.
۲۳.

بررسی شخصیت های یاوه گو بر اساس قواعد گرایس در: یک روز خوش برای موزماهی نوشته جی.دی. سلینجر(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۳ 69 - 85
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۹۵
یکی از ویژگی های سبک یاوه گویی ، شخصیت های مرتبط با آن هستند، که می توانند از جنبه های متفاوتی مورد بررسی قرار بگیرند. یکی از حوزه های سبک شناسانه ای که شخصیت های یاوه گویانه کمتر از آن منظر مورد توجه قرار گرفته اند، جنبه ی نحوه ی تعامل آنها بر اساس قواعد همکاری زبانی گرایس می باشد. پس به لحاظ روش شناسی، ابتدا باید اثری را که به این سبک تعلق دارد بازشناخت و سپس، نحوه ی تعامل شخصیت آن اثر را مورد بررسی قرار داد. اینکه آیا او همواره به یک نحو ثابت با این قواعد برخورد می کند، یا متغیراست؟ تحقیق حاضر پس از اثبات یاوه گویانه بودن اثر یک روز خوش برای موزماهی نوشته ی جی.دی. سلینجر، نشان می دهد که رابطه ی شخصیت های این سبک با قواعد گرایس، متغیر و پیچیده است.
۲۴.

جمال زاده در میدان ادبی ایران و مطالعه جامعه شناختی ترجمه دشمن مردم براساس نظریه عمل بوردیو(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴ 29 - 64
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۱ تعداد دانلود : ۹۳
این پژوهش براساس «نظریه عمل» بوردیو، موقعیت جمال زاده در میدان ادبی ایران و انگیزه های احتمالی او را در انتخاب ترجمه نمایشنامه دشمن مردم ایبسن بازنمایی می کند. ابتدا ساختار میدان تئاتر و زیرمیدان ترجمه نمایشی در دهه سی بررسی می شود. سپس «عادت واره»ی جمال زاده در جایگاه «مترجمی در خودتبعیدی» تحلیل و رویدادهای دهه سیِ منجر به کودتای 28 مرداد 1332 به موازات وقایع نمایشنامه قرائت و مقابله می شوند. همچنین، برای تعیین مواضع جمال زاده و تبیین دلایل ترجمه دشمن مردم چند اثر تأثیرگذار بر «خط سیر» او مانند صحرای محشر، با استفاده از مفاهیم «خط سیر» بوردیو و «مترجم ایده آل» دریدا تحلیل می شود. یافته های این پژوهش نشان می- دهند چگونه صداهای خاموش در تاریخ در ترجمه (ها) شنیده می شوند. براساس تحلیل جامعه شناسانه این ترجمه، نویسندگان معتقدند انتخاب متن ایبسن ابزاری است برای سرزنش آنچه که جمال زاده کوته بینی و ریاکاری نخبگان سیاسی آن زمان و در نتیجه یکی از دلایل سردرگمی توده مردم می داند.
۲۵.

واژۀ ایرانی باستانیِ « *daiman-: چشم»، پُرکاربرد در زبان بلوچی امروز(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه فرهنگ و زبان های باستانی سال ۵ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ (پیاپی ۸) 113 - 134
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۰
با گذشت زمان غالباً صورتها و معانی واژههای زبانها در اثر عوامل زبانی و غیرزبانی دچار تغییر می شوند. در این روند، واژه ای یکسان ممکن است که در زبانهای هم تَبار به صورتهای متفاوت تغییر یابد؛ بدین معنی که مثلاً در زبانی از میزان کاربرد آن کاسته شده و برعکس، در زبانی دیگر کاربرد آن افزایش یابد. سرگذشت تاریخیِ واژه ایرانی باستانیِ « *daiman-: چشم» بیانگر اثبات این گفته است. کهنترین متن ایرانی که این واژه در آن دیده شده، اوستایی جدید است. زبان بلوچی یکی از زبانهای شناخته شده ایرانی، با مشتقات و ترکیبات فراوان رایج است. این مقاله با رویکردی معناشناختی به صورت توصیفی در پی پاسخ به این پرسش است که چه دادههایی با واژه مذکور در بلوچی امروز رایج است و تا حدّی از نظر مطابقت با فارسی چه تفاوتهایی را نشان می دهد. نتایج بر اساس دو منبع معتبر در این دو زبان، فرهنگ بزرگ سخن، اثر حسن انوری، چاپ 1381 و فرهنگ بلوچی-فارسی، اثر عبدالغفور جهاندیده، چاپ 1396، نشان می دهد که این واژه در فرهنگ بزرگ سخن فقط زیر یک مدخل و آن هم واژه ای «قدیمی» توصیف شده است، در حالی که در بلوچی با 172 مدخل و زیرمدخل با مشتقات و ترکیبات متفاوت آورده شده است. نتیجه این پژوهش نشان میدهد که برای دستیابی به سرگذشت تاریخی واژه های ایرانی، مطالعه آنها فقط در زبانی مانند فارسی که در حال حاضر معتبرترین زبان ایرانی است، کفایت نمی نماید و در این زمینه نباید نقش دیگر زبانهای ایرانی مانند بلوچی، کردی، پشتو، گیلگی، آسی را از نظر دور داشت.
۲۶.

بررسی تطبیقی مفاهیم فلسفه هنر ارسطو و هگل در نقوش تزئینی معماری مانایی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه فرهنگ و زبان های باستانی سال ۵ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ (پیاپی ۸) 293 - 316
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۱۹
در میان فلاسفه یونان باستان، ارسطو بر خلاف استاد خود افلاطون، بسیار به تاثیر هنر بر عواطف انسانی معتقد بود. او در کتاب فن شعر خود، به تاثیر هنر بر پالایش روح انسان می پردازد. همچنین، در قرن نوزدهم میلادی، هگل نیز هنر را یکی از سه راه کشف ایده مطلق در زندگی انسان دانست. با بررسی آثار این دو فیلسوف، آشنا به مفاهیم زیبایی شناسی ارسطویی مانند تناسب، تعادل، کاتارسیس و طبقه بندی سه گانه هنر هگلی می شویم. از سویی دیگر تمدن مانایی در غرب ایران دارای عناصر تزئینی نمادینی حاص از اشیاء مکشوفه آن دوره می باشد. هدف این مقاله این است که بدانیم آیا با وجود تقدم تاریخی تمدن مانایی نسبت به عصر ارسطو و هگل، مفاهیم زیبایی شناختی مثل تناسب، تقلید و نمادگرایی می تواند مفاهیمی بین الاذهانی در طول تاریخ باشد. همچنین، سعی در پاسخ به این پرسش ها داریم که آیا این مفاهیم فلسفی در معماری مانایی دیده می شود؟ اگر انطباقی با هنر مانایی دارد، این تطابق از چه طریقی نمود پیدا کرده است؟ روش پژوهش این مقاله رویکردی کیفی و تحلیلی دارد که از طریق مطالعات کتابخانه ای، جمع آوری مصاحبه ها و مقالات مرتبط سعی در یافتن پاسخ پرسش ها کرده است. نتایج حاصل از این پژوهش از اهمیت خاصی برخوردار بوده چرا که بیان می دارد که هنر مانایی با کدام مضامین زیبایی شناسی ارسطو سازگاری دارد و در کدام دسته از هنرهای سه گانه هگلی قرار می گیرد.
۲۷.

بررسی رابطه اضطراب و یادگیری زبان انگلیسی و راهکارهای احتمالی برای کاهش آن(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۳ 1 - 31
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۲ تعداد دانلود : ۹۳
به طور کلی، اضطراب نقش بسزایی در یادگیری و به خصوص یادگیری زبان های خارجی دارد. باید دقت داشت این نوع از احساسات ممکن است به مشکلی لاینحل در یادگیری زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجه ( EFL) برای زبان آموزان تبدیل شود و حتی به ترک تحصیل در میان آنان بینجامد. مطالعه حاضر از ظرفیت مطالعات موجود در این زمینه، که در سال های اخیر گسترش بیشتری یافته اند، و به طور ویژه مقاله های مربوطه در سال های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ میلادی، استفاده کرده است. با تلفیق مطالعات روانشناسی در حیطه اضطراب و چیستی آن با مطالعات آموزشی حوزه اضطراب، یک جمع بندی جامع و کاربردی حاصل شده است. این مطالعه با استخراج ۲۳ استراتژی برای کاهش اضطراب زبان خارجی در کلاس های درس آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجه، به رشد توانایی های زبانی زبان آموزان و بهبود شرایط تدریس در موسسات زبان انگلیسی کشور کمک می کند.
۲۸.

تحلیل خطاهای زبان آموزان دوزبانه کردی-فارسی در کاربرد حروف تعریف زبان انگلیسی و بررسی تأثیر یادگیری معکوس بر عملکرد آن ها بر اساس نظریّه فضاهای ذهنی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ بهار ۱۴۰۳ شماره ۱ 28 - 62
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۲ تعداد دانلود : ۲۲۰
هدف این پژوهش، تحلیل خطاهای زبان آموزانِ دوزبانه کردی-فارسی در استفاده از حروف تعریف زبان انگلیسی و بررسی تأثیر یادگیری معکوس بر عملکرد آنها بر اساس نظریّه «فضاهای ذهنی» بود. این پژوهش بر نوع خطاهایی تمرکز داشت که توسّط 92 نفر از دانش آموزان دوزبانه کردی - فارسی دختر ۱۲ تا ۱۵ ساله و همچنین 32 نفر از دانشجویان دختر ۱۸ تا ۲۱ ساله در رشته های روان شناسی و حسابداری تولید شدند. روش پژوهش در این مطالعه توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از آزمون بسته داده ها جمع آوری شدند. یافته های حاصل از تحلیل داده ها نشان داد که فراوانی خطای حاصل از کاربرد نامناسب حروف تعریف بیشتر از عدم استفاده از آن در میان زبان آموزان بود. همچنین، این پژوهش نشان داد که معلّمان می توانند با استفاده از این رویکرد، فضاهای ذهنی زبان انگلیسی را در مورد حروف تعریف به زبان آموزان بیاموزند و یادگیری پایداری را در بحث آموزش حروف تعریف ایجاد کنند. افزون براین، اجرای راهبرد یادگیری معکوس در میان زبان آموزان در زمینه آموزش حروف تعریف نیز سبب افزایش ارتباط کلامی میان زبان آموزان با یکدیگر و نیز باعث تعامل بیشتر بین مدرس و زبان آموزان شده است
۲۹.

مفهوم فرهنگی اجتماعی جنسیت در ترجمه بین نشانه ای: نگاهی به سینمای اقتباسی مهرجویی با محوریت زنان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 96 - 131
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۳ تعداد دانلود : ۱۴۷
در تحقیق حاضر به بررسی تغییرات مفهوم فرهنگی اجتماعی جنسیت با تمرکز بر زنان در انتقال از آثار ادبی مکتوب به سینمای اقتباسی به عنوان نوعی ترجمه بین نشانه ای پرداخته شده است. دو فیلم پری (۱۳۷۳) و مهمان مامان (۱۳۸۲) به کارگردانی داریوش مهرجویی به همراه آثار ادبی متناظر آن ها به عنوان پیکره تحقیق انتخاب شده اند. از مدل پردیکاکی (۲۰۱۷) برای بررسی عناصر همیشه حاضر در داستان گویی شامل پی رنگ، تکنیک های روایت، شخصیت پردازی و زمینه استفاده شد و تحلیل داده ها با استفاده از یک چارچوب نظری تجمیعی صورت گرفت. نتایج نشان داد کارگردان با به کارگیری تکنیک زنانه زدایی و با تأکید بر ویژگی های تأثیرگذار زنان در مقابل تفکر قالبی مقاومت کرده و تصویری بهتر و ارتقا یافته از شخصیت های زن در مقایسه با شخصیت های زن آثار اصلی ارائه داده است. همچنین پری که اقتباس از اثری غیر بومیست، نسبت به مهمان مامان که اقتباس از اثری بومیست، به دلیل ملاحظات فرهنگی تغییرات بیشتری داشته است.
۳۰.

تاثیر آموزش صورت محور متوالی و یکپارچه در یادگیری زبان انگلیسی: بررسی نقش میانجیگری سبک های حساسیت زمینه ای زبان آموزان ایرانی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴ 1 - 28
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۷۴
در دو دهه گذشته، آموزش صورت محور با تمرکز دوسویه بر صورت و معنا، توجه متخصصان زبان دوم را جلب کرده است. آنچه کمتر مورد توجه بوده، تأثیر انواع آموزش صورت محور بر زبان آموزی است. این مطالعه، به بررسی تأثیر آموزش صورت محور یکپارچه و متوالی با میانجیگری سبک های حساسیت زمینه ای می پردازد. چهل و هشت زبان آموز (میانگین سنی 12 سال) به مدت هشت ماه در انجام مجموعه ای از پیش آزمون ها، کارخواست های یکپارچه و متوالی و پس آزمون ها شرکت کردند. با استفاده از روش پژوهش متوازن، زبان آموزان وابسته به زمینه و نابسته به زمینه ، یکبار بصورت یکپارچه و یکبار بصورت متوالی آموزش دیدند. نتایج تی-تست و آنکووا نشان داد: دو نوع آموزش بطور یکسان در فراگیری واژگان و دستورموثر بودند؛ گروه متوالی در منظورشناسی عملکرد بهتری داشت؛ و گروه نابسته به زمینه در فراگیری واژگان عملکرد بهتری داشت. به مدرسان توصیه میشود بمنظور تطابق سبک های شناختی ترکیبی از آموزش متوالی و یکپارچه را بکار گیرند.
۳۱.

تهیه منشور و مقیاس اخلاق حرفه ای در آموزش دانشگاهی: اعتبار سنجی با مدل راش(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 162 - 199
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۵ تعداد دانلود : ۱۵۹
پژوهش حاضر برای تهیه نسخه فارسی منشور و اعتبار سنجی مقیاس اخلاق حرفه ای در آموزش دانشگاهی، با عنایت به رویکردهای اساتید رشته های گوناگون دانشگاهی، صورت گرفت. ابتدا، ترجمه فارسی منشور تهیه شد؛ سپس، با تحلیل داده های کیفی به بررسی نظرات کتبی و شفاهی اساتید دانشگاه ها پرداخته شد. در ادامه، نسخه فارسی منشور ذیل چهارمولفه تعهد به دانشجو، حرفه، سازمان و جامعه، در قالب 54 گزاره، ارائه گردید. در فاز کمّی، مقیاس 7 مقوله ای سنجش اخلاق حرفه ای و بر اساس منشور تهیه شده و در اختیار 200 استاد دانشگاه قرار گرفت. داده های این مرحله با استفاده از مدل مقیاس رتبه بندی راش-اندریچ و به منظور سنجش برازندگی محتوا و تک بعدی بودن ابزار بررسی گردید و ابزاری روا شده و پایا تهیه شد. بدین صورت، 6 آیتم حذف شده و تعداد مقوله ها به 5 مقوله کاهش یافت. نهایتا، مقیاس سنجش اخلاق حرفه ای در آموزش دانشگاهی با 48 آیتم 5 مقوله ای معرفی شد
۳۲.

نقش دانش فراشناختی و تأثیر نوع تکلیف در بهبود یادگیری ساختارهای صرفی-نحوی زبان آموزان انگلیسی به عنوان زبان خارجی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴ 171 - 206
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۸۰
این مطالعه به بررسی تأثیر تکالیف کارمحور با سطوح مختلف بار شناختی بر یادگیری ساختارهای صرفی-نحوی، به ویژه افعال ترکیبی و عبارات فعلی، توسط زبان آموزان انگلیسی به عنوان زبان خارجی می پردازد. همچنین، نقش دانش فراشناختی در پیش بینی توانایی زبان آموزان برای شناسایی و تولید این ساختارها مورد ارزیابی قرار گرفت. 90 زبان آموز ایرانی (58 زن و 32 مرد) در رده سنی 18 تا 24 سال به سه گروه تقسیم شدند: گروه A (مطالعه)، گروه) B مطالعه با تقویت متنی)، و گروه C (مطالعه و بازسازی متن). آزمون های قضاوت دستوری و ویرایش متن برای سنجش تأثیر تکالیف بر شناسایی و تولید استفاده شد. نتایج تحلیل های آماری (برگشت، همبستگی و ANOVA) نشان داد گروه C با بالاترین بار شناختی بهترین عملکرد را داشت. همچنین، تولید افعال ترکیبی به دانش رویه ای و شناسایی ساختارها به دانش بیانی مرتبط بود. این یافته ها اهمیت بار شناختی بالا و دانش فراشناختی را در بهبود یادگیری ساختارهای صرفی-نحوی نشان می دهد.
۳۳.

ویژگی های زن آرمانی بر اساس متن های پهلوی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه فرهنگ و زبان های باستانی سال ۵ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ (پیاپی ۸) 217 - 237
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۱۸
" زیبایی " امری نسبی است و نمی توان تعریفی فراگیر از زیبایی در همه زمان ها و مکان ها ارائه داد. موضوع پژوهش حاضر شناخت معیارهای زیبایی زن آرمانی بر اساس متن های پهلوی است. زن آرمانی در این پژوهش، بانوی شایسته ای است که دربردارنده همه زیبایی های صورت و سیرت باشد. دستیابی به زن کامل و این آرزوی دیرینه مردان در تعداد محدودی از متن های پهلوی آشکارا بیان شده است. هدف از این پژوهش، پاسخ به این پرسش است که بر اساس متن های پهلوی چه ویژگی هایی برای تعیین زن آرمانی در دوره ساسانیان در نظر گرفته می شده است؟ با استناد به مفاهیم متن ها دریافتیم، ایرانیان باستان ملاک گزینش زن آرمانی را تنها در زیبایی ظاهر ندانسته و نزد نویسندگان این دوره قلمرو زیباشناختی زن با رعایت منش اخلاقی نمود می یابد. آنان تاکید دارند زن شایسته، علاوه بر توجه به ظاهر زیبا ، باید در گفتار و کردار خود مراقبت کند، شوهر دوست باشد و روان خود را پاکیزه نگه دارد. در این متن ها معیارهای زیبایی شناختی زن آرمانی به دو گروه تفکیک می شوند. نخست معیارهایی که ارتباط تنگاتنگ با باورهای دین بِهی دارند مانند احترام به شوهر و پاکدامنی. اما گروهی دیگر از معیارها غیردینی هستند و مربوط به تصویر زن محبوبی است که مرد در آن دوره از چهره و اندام زن در ذهن و ضمیر خود می پروانده است. بنابراین کردار زیبا به موازات زیبایی در چهره و اندام، بیانگر مفهوم زن آرمانی در دوره ساسانیان بوده است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و از منابع کتابخانه ای بهره گرفته شده است.
۳۴.

کارسازی باورها بر دگردیسی اسطورۀ سئن مرو(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه فرهنگ و زبان های باستانی سال ۵ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ (پیاپی ۸) 263 - 291
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۱۱
پس از ورود اسلام به ایران، پرنده ای افسانه ای را به نام سیمرغ می شناسیم که وابستگی چندانی با سَئِن مُرو اسطوره ای ندارد. سَئِن مُرو اسطوره ای پس از ورود به هر دوره و با راه یابی باورهای دینی نوین دچار دگرسانی های گسترده می گردد. در دوره ی میانه ویژگی های افسانه ای وی بیشتر از ویژگی های اسطوره ایش می شود تاجایی که برخی بر این باور هستند که سیمرغ میانه جدا از سَئِن مُرو بوده و منشأ اوستایی و باستانی ندارد. پس از ورود اسلام به ایران رَدپذیری مرغ اسطوره ای از تمدن های دیگر بیشتر شده است و کمابیش همگی ویژگی های اسطوره ای خویش را از دست داده و ریختی سراسر افسانه ای و خیالی می-گیرد. این پژوهش به روش تحلیلی- تطبیقی به بررسی موضوع پرداخته است و کارسازی هایی که سبب دگرگونی اسطوره-ها شده بررسی و سپس سَئِن مُرو اسطوره ای را تا رسیدن به سیمرغ دنبال خواهد کرد و به دنبال آن است که سیمرغ رازورانه ای که امروزه می شناسیم تا چه اندازه با سَئِن مُرو اسطوره ای پیوند دارد؟
۳۵.

ضحاک، عرب یا سکایی؟(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه فرهنگ و زبان های باستانی سال ۵ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ (پیاپی ۸) 1 - 28
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۱
در شاهنامه ضحاک از تبار اعراب معرفی شده است. ایرانیان از آن جا که ضحاک پیوسته نماد ستم شمرده می شده، برای بیان احساسات ضد عربیِ پس از تازش اعراب، او را تازی خوانده اند. پیش از این برخی پژوهندگان از تعلق ضحاک به شرق ایران و ردِّ تبار عرب او سخن گفته اند. نگارنده ضمن توجه به آرای آنان، در این پژوهش کوشیده است تا به روش توصیفی تحلیلی، موضوع سکا پارتی بودن ضحاک را با توجه به شاهنامه و متن های تاریخی و همین طور ریشه شناسی برخی اسامیِ در پیوند با ضحاک پیش کشد و این شخصیت را سکایی و متعلق به شرق ایران نشان دهد. دلایل و شواهدی که در سکایی بودن ضحاک مطرح خواهد شد، به این پرسش که چرا رستم در تقابل با اسفندیار خود را از سوی مادر به ضحاک منسوب می کند، این پاسخ احتمالی را می دهد که شاید این موضوع، از همین همسانی نژادیِ (سکایی بودن) دو شخصیت ضحاک و رستم برخاسته باشد.
۳۶.

شکسته نویسی در ترجمه: مطالعه موردی رمان ماجراهای هاکلبری فین(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 132 - 161
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۶ تعداد دانلود : ۱۶۷
تعیین مرز شکسته نویسی در زبان فارسی همواره مورد مناقشه بوده است و در ترجمه که مترجم با دو زبان سروکار دارد نمود بیشتری پیدا می کند. مطالعه حاضر با رویکردی توصیفی - مقایسه ای در تحقیق کیفی از نوع موردپژوهی و با استفاده از نمونه گیری هدفمند و بر مبنای اصول شکسته نویسی طبیب زاده به بررسی 15 ترجمه از رمان «ماجراهای هاکلبری فین» می پردازد تا به راهکارهای مترجمان در انتقال افت وخیز کشمکش های طبقانی میان فرادستان و فرودستان به واسطه استفاده آنان از زبان پی ببرد. بررسی 15 ترجمه مذکور روشن ساخت که هرگاه مترجمان با به کاربردن واژگان و نحو محاوره، متن را به گفتگو نزدیک کرده اند ترجمه انسجام زبانی بیشتری دارد و هرگاه مترجمان به طور افراطی جهت نشان دادن طبقه اجتماعی فرودستِ قهرمانِ داستان، واژگان شکسته به کار برده اند رسایی و روانی متن را مختل کرده اند که همین امر نهایتاً با معرفی واژگان نامأنوس، می تواند به آسیب جدی به زبان فارسی بینجامد.
۳۷.

بررسی تغییرات نوسانی امواج مغزی توجه و تمرکز زبان آموزان زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی در حین آزمون درک مطلب استنتاجی خواندن(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ بهار ۱۴۰۳ شماره ۱ 155 - 177
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹۱ تعداد دانلود : ۲۰۶
پژوهش بین رشته ای حاضر به بررسی فعالیت های ارتعاشی-مغزی نسبت تتا / بتا (TBR) حین انجام آزمون خواندن درک مطلب می پردازد. سی نفر زبان آموز سطح متوسط (15 مرد،15 زن)در این مطالعه شرکت کردند. شرکت کنندگان آزمون خواندن درک مطلب را جواب دادند در حالی که ارتعاشات مغزی آنها با استفاده ازدستگاه الکتروانسفالوگرافی کمی (QEEG) اندازه گیری می شد. نتایج تحقیق نشان داد تفاوت های معناداری بین مقادیر TBR (شاخص توجه) قبل و در حین انجام آزمون خواندن وجود دارد. به طور مشابه، یافته های توپوگرافی کاهش قدرت TBR در مناطق Fz و Pz مغز در حین انجام آزمون خواندن را نشان می دهد که بیانگر نقش مهم آزمون درک مطلب استنتاجی در افزایش توجه داخلی است. این مطالعه برای تمام محققان رشته آموزش جهت استفاده از رویکردهای بین رشته ای و در نظر گرفتن اهمیت آزمون های خواندن و درک مطلب به منظور افزایش توجه مفید است.
۳۸.

راهبردهای مدرسان زبان انگلیسی ایرانی برای اصلاح خطاهای خود در کلاس درس و عوامل مؤثر بر انتخاب آن ها(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ بهار ۱۴۰۳ شماره ۱ 120 - 154
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۹ تعداد دانلود : ۱۶۱
این پژوهش راهبردهای به کارگرفته شده توسط مدرسان زبان انگلیسی برای اصلاح خطاهای ایجاد شده توسط خودشان در کلاس درس را مورد بررسی قرار داد. هدف این مطالعه بررسی میزان استفاده از هر راهبرد و عوامل مؤثر بر انتخاب روش اصلاح خطا توسط مدرسان بود. دوازده مدرس باتجربه زبان انگلیسی ایرانی به طور هدفمند برای شرکت در این مطالعه انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته، مشاهدات کلاسی و مصاحبه های یادآوری تحریک شده جمع آوری و با استفاده از رویکرد تحلیل موضوعی تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که مدرسان شرکت کننده از راهبردهای مختلفی از جمله اصلاح فوری خود، اصلاح تأخیری خود، اصلاح توسط فراگیران و پذیرش و توضیح خطاها استفاده می کردند. انتخاب راهبردها تحت تأثیر عواملی مانند باورهای آموزشی، دانش محتوایی و مهارت های مدیریت کلاس قرار داشت. مدرسان به طور کلی خطاهای ایجاد شده توسط خود را جدی تر و نیازمند اصلاح فوری در مقایسه با خطاهای فراگیران می دانستند.
۳۹.

عاملیت ترجمه در ورود علم روان شناسی به ایران (۱۳۰۰ تا ۱۳۴۰)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 68 - 95
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۱ تعداد دانلود : ۱۳۵
آغاز ترجمه از زبان های اروپایی در ایران در عصر قاجار مبتنی بر نیاز کشور به علوم جدید بود که ایران از آن عقب مانده بود. این دلیل تابه امروز، یکی از دلایل عمده ترجمه به خصوص از زبان های اروپایی بوده است. بنابراین بررسی عاملیت ترجمه در ورود علوم مختلف به ایران ضروری می نماید. پژوهش حاضر به بررسی عاملیت ترجمه در زمینه سازی برای ورود علم روان شناسی به صورت آکادمیک در دهه ۴۰ به ایران می پردازد. پژوهش حاضر بااتکابه مفهوم عاملیت در ترجمه، به بررسی نهادها (مؤسسه انتشارتی صفی علیشاه و مجله کاویان) و افرادی (برادران مشفق همدانی و علی اکبر کسمایی) می پردازد که در چهار دهه نخست ۱۳۰۰ش عامل ورود این علم به ایران بوده اند. بررسی موضوعی و محتوایی دقیق آثار ترجمه شده در انتشارات صفی علیشاه و نشریه کاویان، به علاوه فعالیت های برادران مشفق همدانی و علی اکبر کسمایی و همین طور مطالعه مقدمه های آنان از نقشی که ترجمه و مترجمان در زمینه سازی برای ورود رشته روان شناسی به صورت آکادمیک به ایران داشته اند پرده برداری می کند.
۴۰.

ضعف و شکست های دستگاه های ایدئولوژیک (ISA) بر اساس نظریه آلتوسر در رمان پرتقال کوکی (۱۹۶۲)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات زبان و ترجمه سال ۵۷ بهار ۱۴۰۳ شماره ۱ 93 - 119
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۳ تعداد دانلود : ۲۲۴
آلتوسر معتقد بود حکومت ها برای تأمین خواسته های طبقه حاکم، نیازمند ابزارهایی در جهت تسلّط بر توده ها هستند. او عقیده داشت سیستم تک دستگاهی که مارکسیست های سنّتی طرح کرده بودند و طبق آن حکومت فقط با ابزار زور و سرکوب به کنترل جمعیت ها می پرداخت، ناقص و غیر جهان شمول است؛ چراکه با استناد به آن نمی توان توضیحی برای سرسپردگی داوطلبانه جامعه ارائه کرد. در همین راستا، او ابزارهای حکومتی را به دو دسته ایدئولوژیک و سرکوبگر تقسیم و بیان کرد که فعّالیّت دائمی دستگاه های ایدئولوژیک باعث حفظ تعادل قدرت در جامعه خواهد شد. این پژوهش به بررسی چند مورد از ناکارآیی عملکردهای دستگاه های ایدئولوژیک در رمان پرتقال کوکی اثر آنتونی برجس می پردازد. قهرمان قصّه نوجوانی خشن و قدرت طلب است که ارزش بالایی برای فردیت خود قائل است. تقریباً هیچ کدام از نهادهای مرتبط با دستگاه های ایدئولوژیک در این رمان قادر نیستند به نحو مطلوب روی قهرمان تأثیر بگذارند. پرتقال کوکی هنرمندانه و کامل، تقریباً، تمامی قسمت های مرتبط با دستگاه های ایدئولوژیک حکومتی را در سرنوشت شخصیت اصلی دخیل می کند. نتایج نشان می دهد که نهادهای ایدئولوژیک در این رمان به وظایفشان عمل می کنند، امّا کارآیی ندارند.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان