ترتیب بر اساس: جدیدترینمرتبط‌ترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۷۴۱ تا ۷۶۰ مورد از کل ۵۶۲٬۰۹۶ مورد.
۷۴۱.

DREaM: Drug-Drug Relation Extraction via Transfer Learning Method(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲۲ تعداد دانلود : ۲۲۶
Relation extraction between drugs plays a crucial role in identifying drug–drug interactions and predicting side effects. The advancement of machine learning methods in relation extraction, along with the development of large medical text databases, has enabled the low-cost extraction of such relations compared to other approaches that typically require expert knowledge. However, to the best of our knowledge, there are limited datasets specifically designed for drug–drug relation extraction currently available. Therefore, employing transfer learning becomes necessary to apply machine learning methods in this domain. In this study, we propose DREAM, a method that first employs a trained relation extraction model to discover relations between entities and then applies this model to a corpus of medical texts to construct an ontology of drug relationships. The main contribution of this study is adapting the ACORD model to the medical domain using transfer learning, enabling the extraction of domain-specific drug–drug relations and the construction of an ontology. The extracted relations are subsequently validated using a large language model. Quantitative results indicate that the LLM agreed with 71 % of the relations extracted from a subset of PubMed abstracts. Furthermore, our qualitative analysis indicates that this approach can uncover ambiguities in the medical domain, highlighting the challenges inherent in relation extraction in this field.
۷۴۲.

واکاوی معماری دوران نوسنگی و مس و سنگ در کرمانشاه (مطالعه موردی گنج دره و گودین تپه)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹۸ تعداد دانلود : ۴۲۱
منطقه کرمانشاه در زاگرس مرکزی، با محوطه های باستانی شاخصی چون گنج دره و گودین تپه، از کانون های اصلی شکل گیری فرهنگ و معماری در دوران پیش از تاریخ ایران به شمار می رود. با وجود کاوش های متعدد، تمرکز بیشتر پژوهش های پیشین بر سفالینه ها و ابزارها بوده و به تحلیل های کالبدی و فضاییِ معماری کمتر توجه شده است. این کاستی موجب شده پیوند میان الگوهای ساخت وساز و ساختارهای اجتماعی و آیینی جوامع نخستین در این منطقه به درستی شناخته نشود. این پژوهش با تمرکز بر گنج دره (لایه D، نوسنگی جدید PPNB) و گودین تپه (دوره VI، مس سنگی آغازین)، در پی شناسایی و مقایسه الگوهای معماری، سازمان فضایی و عناصر آیینی در این دو محوطه است. پرسش های اصلی تحقیق عبارت اند از: 1) نوآوری های معماری گنج دره چه نقشی در شکل گیری ساختارهای کالبدی محوطه های هم عصر چون تپه زاغه، سنگ چخماق و شیخی آباد داشته است؟ 2) وجوه اشتراک و افتراق الگوی معماری گودین تپه با دیگر محوطه های شاخص دوره مس وسنگ، از جمله شوش III و تل ملیان، چیست؟ پژوهش حاضر برمبنای تحلیل معماری محض و تحلیل سازمان فضایی انجام شده است. داده ها شامل گزارش های کاوش، پلان ها، نقشه ها و اسناد تصویریِ منتشرشده از محوطه های مطالعه شده است. فرایند تحقیق در سه گام انجام گرفته است: ۱) گردآوری و مستندسازی داده های معماری، ۲) تحلیل ساختاری، فضایی و عناصر کالبدی، ۳) مقایسه تطبیقی در مقیاس منطقه ای. در این رویکرد تفسیری، هر عنصر معماری، نه به عنوان شیء منفرد، بلکه به منزله بازتابی از نظم فضایی و فرهنگی جامعه پیش از تاریخ بررسی شده است. یافته ها نشان می دهد گنج دره با ساختاری فشرده، پلان های چهارگوش و سازمان دهی چسبیده، بازتاب نخستین تجربه های سکونت یک جانشین و پیوند تنگاتنگ زیست و آیین است؛ در مقابل، گودین تپه با فضاهای مستطیل شکل، درگاه های قرینه و فرورفتگی های مرکزی، نشانگر مرحله ای پیشرفته تر از سامان یافتگی معماری در دوره مس و سنگ است. این شباهت ها و تفاوت ها دلالت بر وجود شبکه های تبادل فرهنگی و انتقال الگوهای معماری در فلات ایران دارد و جایگاه کرمانشاه را به عنوان یکی از محورهای نوآوری معمارانه ی زاگرس مرکزی در دوران پیش از تاریخ تثبیت می کند.
۷۴۳.

بررسی مقایسه ای «استثنای بولار» در نظام حق اختراع و نقش آن در تسهیل روند تولید داروهای ژنریک(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۷ تعداد دانلود : ۱۰۷
رابطه متعارض بین «حق دسترسی به دارو» و «نظام ثبت اختراعات دارویی» به عنوان یکی از چالش های حقوق مالکیت فکری معاصر مطرح است. حمایت از اختراعات دارویی در موافقت نامه تریپس به عنوان محرک نوآوری در صنعت داروسازی شناخته می شود، اما این نظام می تواند دسترسی به داروهای حیاتی را محدود کند و سلامت عمومی را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر به بررسی استثنای موسوم به بولار (اقدام پیش از موعد) می پردازد و نقش آن را در تسهیل دسترسی به داروهای ژنریک و تعدیل انحصار ناشی از حق اختراع تحلیل می کند. این استثنا اجازه تولید آزمایشی داروهای ژنریک قبل از انقضای حق اختراع را می دهد و به تسریع ورود این داروها به بازار کمک می کند. یافته ها گواه آن است که استثنای بولار می تواند تنش های بین نظام ثبت اختراع و حق دسترسی به دارو را کاهش دهد، اما اجرای مؤثر آن نیازمند وضع مقررات دقیق برای جلوگیری از سوءاستفاده از سوی مخترعان و تولیدکنندگان ژنریک است .
۷۴۴.

خاطرات جمعی مکان و خوانش منظر شهر به مثابه متنی روایی (نمونه موردی: خیابان چهارباغ اصفهان)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۰ تعداد دانلود : ۱۰۵
منظربه عنوان یک متن روایی، در فضاهای باز شهری به دنبال پیوند تاریخ اجتماعی به عرصه عمومی شهر است. مداخلات صورت گرفته در محیط طی سالیان طولانی که بصورت مناظر شهری و... نمود یافته، در واقع لایه های متنی جدیدی هستند که نتیجه زنجیره ای از روابط هم نشینی و جانشینی در روایت متن اولیه منظر می باشند. در همه مناظر ردپایی از نشانه های گوناگون مربوط به زمان های مختلف وجود دارد که با خاطرات از مکان و همچنین خوانش و فهم زبان روایی منظر مرتبط است. لذا کشف چیستی ارتباط میان خاطره جمعی و فردی با خوانش لایه های منظر شهر به مثابه یک متن روایی و چگونگی بهره برداری از این روابط در بازآفرینی منظر در مکان های تاریخی شهری، اصلی ترین سوال این پژوهش می باشد. این مقاله دستیابی به فرایندی در بازآفرینی و خوانش منظر در مکان های تاریخی بر پایه حفاظت از خاطره جمعی، و نظریه بینامتنیت را به عنوان اصلی ترین هدف دنبال می کند. این تحقیق کیفی، از روش مطالعه میدانی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 32 نفر از شهروندان در دامنه سنی 30 تا 70 ساله شهر اصفهان استفاده نموده و یافته با روش تحلیل محتوای تفسیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. این مطالعه نشان می دهد که به منظور حفاظت و تقویت امکان خوانش و فهم روایت در منظر شهر به مثابه متن و تداوم خاطرات جمعی در مکان های تاریخی، بایستی سیاست های بازآفرینی و حفاظت مبتنی بر روابط بینامتنی بصورت توامان مدنظر قرار گیرد.
۷۴۵.

تأثیر رشد اقتصادی و کیفیت نهادی بر نابرابری درآمد در ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۵ تعداد دانلود : ۱۰۵
مقدمه و اهداف: یکی از مهم ترین وظایف اقتصادی دولت ها کنترل وضعیت نابرابری توزیع درآمد است. دولت ها می توانند مشکل نابرابری توزیع درآمد را با به کارگیری روش های نظری، عملی و شناسایی عوامل مؤثر بر نابرابری درآمد در جامعه کاهش دهند. در میان اقتصاددانان، در ارتباط با عوامل مؤثر بر افزایش نابرابری درآمد اتفاق نظری وجود ندارد؛ به طوری که از دید گاه کوزنتس یک رابطه u شکل معکوس بین نابرابری درآمد و رشد اقتصادی برقرار است. ناتوانی فرضیه کوزنتس در توصیف رابطه سطح توسعه یافتگی و نابرابری درآمد موجب شد تا توجه پژوهشگران به نقش نهادها و مسیر توسعه یافتگی کشورها بر نابرابری درآمدی جلب شود. وجود نهادهای حقوقی، اجتماعی و اقتصادی باعث می شود قراردادها و توافقات به عمل آمده در سطوح مختلف یک کشور از ضمانت اجرایی برخوردار باشد. این مسئله باعث افزایش امنیت در سیستم اجتماعی و کاهش هزینه مبادلات اقتصادی می شود. در چنین وضعیتی قیمت تمام شده کالاها و خدمات تولیدی کاهش یافته و رقابت در بازارهای داخلی و بین المللی افزایش می یابد و به افزایش میزان اشتغال، افزایش درآمد سرانه، کاهش فقر و کاهش نابرابری درآمد منجر می شود. در قانون اساسی ایران به کاهش نابرابری درآمد اشاره شده است و با توجه به اجرای سیاست های حمایتی دولت مانند یارانه برای کاهش نابرابری درآمد، عوامل متعددی از جمله نرخ تورم بالا، نرخ بیکاری بالا، رکود اقتصادی، تغییرات جمعیتی و... موجب شده که نابرابری درآمد در جامعه شکل بگیرد. بنابراین، هدف پژوهش بررسی تأثیر رشد اقتصادی و کیفیت نهادی بر نابرابری درآمد در ایران طی دوره 1387-1403 با استفاده از مدل های VAR و DESG-VAR می باشد. روش شناسی: مدل خودرگرسیون برداری (VAR) در بررسی پویایی های سری های زمانی چندمتغیره استفاده می شود. در این مدل، هر متغیر به عنوان تابعی از مقادیر گذشته خودش و مقادیر گذشته سایر متغیرهای موجود در مدل، مدل سازی می شود. به دیگرسخن، VAR یک تعمیم از مدل های خودرگرسیون (AR) به حالت چندمتغیره است. مدل خودرگرسیون برداری به دنبال توضیح رویه تکاملی یک مجموعه K متغیره (که به آنها متغیرهای درون زا گفته می شود) در دوره آماری یکسان و با استفاده از تابع خطی تنها از مقادیر قبلی آنها می باشد. متغیرها در یک بردار k × ۱ بعدی به نام y t جمع می شوند که عنصر i th آن t y i است. با توجه به محدودیت حجم نمونه (n=15 مشاهده سالانه) مدل DSGE-VAR با وزن λ=2.8 (که معادل اولویت 80درصد به داده های تجربی و 20درصد به محدودیت های نظری DSGE است) و فرض lag=1 تخمین زده شد. فرض lag=1 نه تنها به دلیل محدودیت نمونه (n=15)، بلکه به عنوان نوآوری روش شناختی برای جلوگیری از بیش برازش و حفظ درجات آزادی اعمال شد. این رویکرد در مطالعات DSGE-VAR با داده های محدود (مانند اسمِتس و ووترز، ۲۰۰۷) معتبر است. فرض lag=1 استاندارد در مدل های VAR با نمونه کوچک (n<20) است (لوتیکپول، ۲۰۰۵) و با معیارهای AIC/BIC هم خوانی دارد. این تنظیمات براساس توصیه دل نگرو و اسکورفهید (2004) برای نمونه های کوچک طراحی شده و ازبیش برازش جلوگیری می کند؛ زیرا وزن بالای داده محور (80درصد) اطلاعات تجربی را غالب کرده و از ناپایداری پارامترهای DSGE جلوگیری می نماید. پیش پردازش داده ها (تفاضل گیری برای ایستایی و استانداردسازی برای مقیاس) صرفاً برای همگنی واریانس و جلوگیری از سوگیری مقیاس اعمال شد. نتایج: تحلیل های انجام شده در این مطالعه، با بهره گیری از مدل های DSGE-VAR و VAR، چهارچوبی جامع برای بررسی تأثیر رشد اقتصادی و کیفیت نهادی بر نابرابری درآمد در ایران فراهم کرده است. نتایج نشان می دهد که نابرابری درآمد، به ویژه از طریق شاخص جینی، در برابر شوک های مالی و اقتصادی مقاومت قابل توجهی از خود نشان داده است که می تواند به ساختارهای نهادی و اقتصادی پایدار اما ناکارآمد در ایران مرتبط باشد. رشد تولید ناخالص داخلی، هرچند در برخی دوره ها محرک اصلی بوده، اما در سال های اخیر تحت تأثیر شوک های خارجی و ناپایداری های داخلی قرار گرفته، که بر توان آن برای کاهش نابرابری اثر منفی گذاشته است. کیفیت نهادی، از جمله کنترل فساد و اثربخشی دولت، نوسانات شدیدی را نشان داده که چالش های ساختاری مانند فساد سیستمی و ضعف مدیریت را برجسته می کند. دموکراسی و سرمایه انسانی نیز به عنوان عوامل پویا عمل کرده اند؛ اما تأثیر آنها بر کاهش نابرابری محدود بوده، که ممکن است به محدودیت های سیاسی و آموزشی در این حوزه اشاره داشته باشد. ازسوی دیگر، امید به زندگی به عنوان متغیری مستقل عمل کرده و ارتباط ضعیفی با نابرابری نشان داده، که می تواند به نبود پیوند مستقیم بین سلامت عمومی و توزیع درآمد در این چهارچوب مدل سازی مرتبط باشد. همچنین، تجزیه تاریخی و ضریب های تجمعی مالی نشان می دهد که شوک های خارجی و سیاست های مالی ناهماهنگ، نقش مهمی در تشدید نابرابری و کاهش اثربخشی رشد اقتصادی ایفا کرده اند. این یافته ها با ادبیات موجود در زمینه اقتصادهای در حال توسعه هم راستاست که بر اهمیت اصلاحات نهادی و سیاست گذاری های هدفمند تأکید دارد. بحث و نتیجه گیری: این مطالعه نشان می دهد که رشد اقتصادی و کیفیت نهادی در ایران تأثیرات متفاوتی بر نابرابری درآمد داشته اند. اگرچه رشد تولید ناخالص داخلی در کوتاه مدت پتانسیل بهبود اقتصادی را نشان داده، اما ناتوانی در کاهش نابرابری به دلیل ضعف های نهادی و شوک های خارجی برجسته است. کیفیت نهادی، به ویژه در حوزه کنترل فساد و اثربخشی دولت، به عنوان عاملی کلیدی در تعدیل نابرابری عمل کرده، اما نوسانات آن نشان دهنده نیاز به اصلاحات عمیق است. دموکراسی و سرمایه انسانی نیز پتانسیل کاهش نابرابری را دارند؛ اما این پتانسیل به دلیل محدودیت های ساختاری محقق نشده است. در مجموع، این نتایج بر ضرورت یک رویکرد چندوجهی برای سیاست گذاری تأکید دارند که شامل تقویت نهادها، سرمایه گذاری در آموزش و سلامت، و هماهنگی بهتر سیاست های مالی و اقتصادی باشد تا نابرابری درآمد در ایران کاهش یابد و رشد اقتصادی به طور پایدار به بهبود توزیع درآمد منجر شود. پژوهش حاضر نشان می دهد نابرابری درآمدی در ایران طی دوره ۱۳۸۷–۱۴۰۳ عمدتاً از ضعف نهادی (کنترل فساد و اثربخشی دولت)، سیاست های مالی انقباضی، و شوک های برون زا (تحریم، نوسانات نفتی) نشئت می گیرد؛ به طوری که این عوامل در تجزیه تاریخی ۶۸ درصد از تغییرات جینی را توضیح می دهند؛ درحالی که رشد اقتصادی اثر کاهشی کوتاه مدت دارد. نتایج با مطالعات پیشین (آساموئا، ۲۰۲۱؛ آدلی، ۲۰۲۴) همخوان بوده اما با ادغام مبانی خرد DSGE، پیشین های بیزی، و شناسایی ساختاری شوک ها، دقت و مقاوم بودن بالاتری ارائه می دهد؛ به ویژه در نمونه کوچک (n=15) که با بهبود ۲۸درصد در خطای پیش بینی و پایداری مدل (ریشه های معکوس > ۱> VIF ۵، یک رابطه هم انباشتگی) تأیید شد. تقدیر و تشکر: نویسندگان مقاله، مراتب تشکر و قدردانی خود را از سردبیر و داوران محترم اعلام می کنند. تعارض منافع: تعارض منافعی وجود ندارد.
۷۴۶.

Rescue Archaeology Survey in the Reservoir Area of Azaroud Dam, Mazandaran: A Look at Environmental Capacities and Tourism Attractions

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲۷ تعداد دانلود : ۳۳۸
This study aimed to identify and document archaeological sites within the catchment area of the Azaroud Dam and to prepare an archaeological map of the region. The primary research question was whether there is evidence of historical human settlements in the Azaroud Dam reservoir area and how environmental and geological factors have influenced the formation or absence of such settlements. The methodology was based on a field survey of the region. The results indicate that there is no evidence of historical human settlements within the Azaroud Dam reservoir area. Only scattered fragments of eroded pottery were found along the riverbanks, likely transported to the area by seasonal floods from upstream regions. Environmental and geological analyses also reveal that factors such as dense forest cover, steep slopes, difficult terrain, and annual torrential rainfall have created unfavorable conditions for the establishment of permanent or even temporary settlements in this area. However, these findings are limited to the reservoir area, and the possibility of human settlements in adjacent areas, particularly in upstream regions with gentler slopes and flatter terrain, cannot be ruled out. Despite this, the significant tourism potential of the studied area, both naturally and due to the construction of the Azaroud Dam, can play a prominent role in attracting investment and promoting sustainable development in the region.
۷۴۷.

زندگی و ملفوظات حماد بن مسلم دباس (د: 525 قمری)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۷۷
حمّاد بن مسلم دبّاس از مشایخ برجسته بغداد در قرن پنجم هجری است که شاگردان برجسته ای چون سید محی الدین عبدالقادر جیلانی و ابوالنجیب سهروردی را تربیت کرده است. منابع تاریخی موجود درباره او محدود و پراکنده اند و پژوهش مستقلی درباره آموزه ها و ملفوظاتش کمتر انجام شده است . هدف پژوهش بررسی زندگی و تحلیل انتقادی ملفوظات حمّاد دبّاس و بازسازی نقش او در سنت عملی و اخلاقی تصوف بغداد است . روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع تاریخی و تصوفی و تصحیح نسخه ای خطی عربی از ملفوظات است. یافته ها نشان می دهد که ملفوظات حمّاد دبّاس علاوه بر ارزش تاریخی، نقش مهمی در انتقال سنت عملی تصوف و تربیت شاگردان برجسته ایفا کرده اند. نوآوری پژوهش در تحلیل دلالت شناختی و ارائه تبیین علمی از آموزه ها و سلوک عملی این شیخ برجسته است .
۷۴۸.

واکاوی دلالت های فقهی بر جواز کاربست هوش مصنوعی در تعلیم قرآن کریم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۲ تعداد دانلود : ۱۵۱
تعلیم قرآن کریم از مصادیق بارز قربات الهی و واجب کفایی برای جامعه اسلامی است که تحقق آن در عصر حاضر با چالش های متنوعی ازجمله محدودیت منابع انسانی و نیاز به دسترسی همگانی مواجه است. در این پژوهش، باهدف تبیین جواز کاربست هوش مصنوعی به عنوان ابزاری نوین در فرآیند تعلیم قرآن، به وکاوی دلالت های فقهی و اجتهادی مرتبط پرداخته شده است. ضرورت این تحقیق ازآن روست که فناوری های نوین آموزشی، امکان تسهیل یادگیری، افزایش دسترسی و ارتقای کیفیت آموزش قرآن را فراهم می آورند و نیازمند تحلیل فقهی برای مشروعیت شرعی هستند. روش پژوهش حاضر، توصیفی- تحلیلی، با استفاده از منابع اسناد و کتابخانه ای است. تحلیل این ادله نشان می دهد که تعلیم قرآن واجب کفایی است و ابزارهای واسطه ای و تسهیلگر، ازجمله هوش مصنوعی، در تحقق این واجب مشروعیت دارند. همچنین استدلال شد که استفاده از هوش مصنوعی، درصورتی که ضوابط علمی و آموزشی رعایت شود، نه تنها شأن عبادی تعلیم قرآن را تنزل نمی دهد بلکه آثار تربیتی و آموزشی آن را تعمیق می کند و دسترسی همگان به معارف قرآنی را تضمین می نماید. نتیجه پژوهش حکایت از جواز شرعی و فقهی کاربست هوش مصنوعی در تعلیم قرآن دارد و تأکید می کند که این ابزار، با رعایت شرایط علمی و اصول آموزشی، می تواند به عنوان راهبردی مشروع و کارآمد در نظام تعلیم و تربیت قرآنی عصر حاضر مورد بهره برداری قرار گیرد و تحقق اهداف تربیتی و اخلاقی قرآن کریم را تسریع نماید.
۷۴۹.

طراحی مدل مفهومی ارتباط هوش های چندگانه و ویژگی های روان شناختی با پیامدهای عملکردی در سازمان های ورزشی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۵۸
کارآمدی سازمان های ورزشی به میزان قابل توجهی تحت تأثیر ظرفیت های شناختی، هیجانی و روان شناختی سرمایه انسانی آن ها قرار دارد. با وجود پژوهش های متعدد درباره ارتباط انواع هوش با پیامدهای سازمانی، تاکنون چارچوب مفهومی جامعی که این متغیرها را به صورت یکپارچه در حوزه مدیریت ورزش تبیین کند، کمتر ارائه شده است. هدف پژوهش حاضر طراحی مدل مفهومی ارتباط هوش های چندگانه (هوش عاطفی، فرهنگی و تجاری) و ویژگی های روان شناختی (ویژگی های شخصیتی، خلاقیت و خودکارآمدی) با پیامدهای عملکردی در سازمان های ورزشی بود. این پژوهش به صورت کیفی و با روش اسنادی انجام شد. بدین منظور منابع نظری و پژوهش های مرتبط در حوزه مدیریت ورزشی، رفتار سازمانی و روان شناسی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. بر اساس ترکیب نظری یافته ها، مدلی ارائه شد که در آن هوش های چندگانه به عنوان متغیرهای پیشایند، ویژگی های روان شناختی به عنوان متغیرهای میانجی و پیامدهای عملکردی شامل رضایت شغلی، مدیریت دانش، هویت سازمانی و عملکرد فردی به عنوان متغیرهای پیامدی در نظر گرفته شدند. مدل پیشنهادی بر ماهیت چندبعدی سرمایه انسانی در سازمان های ورزشی تأکید دارد و می تواند مبنایی برای پژوهش های تجربی آینده و برنامه های توسعه منابع انسانی باشد.
۷۵۰.

نقش آموزش سواد رسانه ای در کاهش آسیب پذیری دانش آموزان دختردوره ابتدایی سیرجان در فضای مجازی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۰ تعداد دانلود : ۶۳
گسترش فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی و افزایش دسترسی کودکان به اینترنت، شبکه های اجتماعی و رسانه های دیجیتال، فرصت ها و چالش های نوینی را در حوزه آموزش و تربیت ایجاد کرده است. دانش آموزان دوره ابتدایی، به ویژه دختران، به دلیل ویژگی های رشدی، شناختی و عاطفی خود، در برابر آسیب های فضای مجازی از جمله مواجهه با محتوای نامناسب، وابستگی به اینترنت، آزار و اذیت سایبری، افشای اطلاعات شخصی و نقض حریم خصوصی آسیب پذیرتر هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش سواد رسانه ای در کاهش آسیب پذیری دانش آموزان دختر دوره ابتدایی شهر سیرجان در فضای مجازی انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی است و بر پایه بررسی منابع علمی، پژوهش های پیشین و اسناد معتبر داخلی و خارجی سامان یافته است. یافته ها نشان می دهد که آموزش سواد رسانه ای از طریق تقویت تفکر انتقادی، توانایی ارزیابی اطلاعات، تشخیص اخبار نادرست، رعایت اصول امنیت دیجیتال، حفاظت از حریم خصوصی و مدیریت رفتارهای آنلاین می تواند نقش مؤثری در کاهش آسیب پذیری دانش آموزان ایفا کند. همچنین همکاری خانواده، مدرسه و نظام آموزشی در طراحی و اجرای برنامه های منسجم سواد رسانه ای، عاملی مهم در ارتقای سلامت و امنیت دیجیتال کودکان است. در مجموع، آموزش سواد رسانه ای راهبردی پیشگیرانه و ضروری برای تربیت دانش آموزانی آگاه، مسئول و توانمند در جامعه دیجیتال محسوب می شود.
۷۵۱.

تعیین ارتباط بین سرمایه فرهنگی با بهره وری آموزشی و نوآوری شغلی معلمان تربیت بدنی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۷۲
هدف از این تحقیق، تعیین ارتباط بین سرمایه فرهنگی با بهره وری آموزشی و نوآوری شغلی معلمان تربیت بدنی شهرستان ممسنی بود. این تحقیق کاربردی و از نوع توصیفی و همبستگی بود. جامعه آماری این تحقیق، تمامی معلمان تربیت بدنی شهرستان ممسنی به تعداد 303نفر بود، که از این تعداد 170 نفر به عنوان نمونه و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با محقق همکاری کردند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه های استاندارد بهره وری آموزشی هرسی و گلداسمیت (۱۹۸۰)، نوآوری شغلی مقیمی و رمضان (1390) و سرمایه فرهنگی شربتیان و اسکندری( 1396) بود. برای توصیف داده ها از روش های آمار توصیفی و برای تجزیه استنباطی داده ها از روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون استفاده شد. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که بین سرمایه فرهنگی با بهره وری آموزشی و نوآوری شغلی معلمان رابطه ی مثبت و معناداری وجود داشت و همچنین نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که سرمایه فرهنگی قابلیت پیش بین بهره وری آموزشی و نوآوری شغلی معلمان را داشت (01/0P ≥).
۷۵۲.

سنجش توانمندی هوش مصنوعی در بازآفرینی تجارب عرفانی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹۰ تعداد دانلود : ۲۱۰
پیشرفت چشمگیر هوش مصنوعی در حوزه پردازش زبان طبیعی، امکان تازه ای را برای تعامل با متون عرفانی فراهم کرده است. این در حالی است که عرفا در طول تاریخ، همواره تصریح کرده اند که کشف وشهود عرفانی، خاص گروهی است که مورد لطف حق واقع می شوند و درنتیجه، زبان خاص خود را دارد که از گستره فهم نااهلان خارج است. اخیراً هوش مصنوعی که فاقد هرگونه احساس و خودآگاهی است، این ادعا را به چالش کشیده است. در این پژوهش برای سنجش توانایی هوش مصنوعی در شبیه سازی تجارب عرفانی از روش توصیفی تجربی استفاده شده است. پس از مرور نظریات عرفا و اندیشمندان درباره تجربه عرفانی و هوش مصنوعی، دو متن عرفانی، یکی از بایزید بسطامی (نثر) و دیگری از مولوی (نظم)، به مدل زبانی ChatGPT ارائه شد تا شیوه بازآفرینی آن ها بررسی شود. نتایج نشان می دهد که هوش مصنوعی قادر است با شناسایی و بازتولید نمادها، استعارات، لحن و ساختار زبانی متون عرفانی، روایتی نزدیک به فضای تجربه عرفانی ارائه دهد. بااین حال، فقدان شهود و تجربه درونی، شبیه سازی آن را به سطح زبانی محدود می سازد و از ورود به قلمرو تجربه پدیداری ناتوان است. پژوهش حاضر نشان می دهد که اگرچه هوش مصنوعی تجربه عرفانی را به صورت درونی درنمی یابد، می تواند در بازنمایی ادبی و ایجاد پل میان سنت های عرفانی و ابزارهای نو، مفید واقع شود و ابزار قدرتمندی برای تحلیل، بازنمایی و آشنایی مخاطب معاصر با سنت های عرفانی باشد.
۷۵۳.

شناسایی عوامل موثر بر اخلاق تحصیلی در مدرسه: رویکرد کیفی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۷۴
مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی شناسایی عوامل موثر بر اخلاق تحصیلی در مدرسه با استفاده از تحلیل کیفی انجام شده است. روش شناسی پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و با استفاده از راهبرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد انجام شده است. نمونه گیری استفاده شده در این پژوهش، نمونه گیری خوشه ای و با شیوه نمونه گیری هدفمند بود. مبنع اصلی جمع آوری اطلاعات، انجام مصاحبه های عمیق با خبرگان، مدیران، معلمان و متخصصین حوزه آموزش تا دستیابی به اشباع نظری بوده است. در مجموع 16 مصاحبه انجام شد. نتایج تحلیل داده ها در طی سه مرحله، کدگذاری باز، کدگذاری نظری و کدگذاری انتخابی تحلیل شد. یافته ها: یافته های پژوهش که پس از انجام مراحل سه گانه کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مدل نهایی پژوهش است. نشان می دهد عوامل موثر بر اخلاق تحصیلی در مدرسه با 52 کد و در 9 مقوله سازمان دهنده و 3 مقوله اصلی شامل عوامل درون مدرسه ای(منابع انسانی، رهبری آموزشی و برنامه های آموزشی)، عوامل ساختاری(فرهنگ آموزشگاهی، مدیریت آموزشگاهی و فناوری و رسانه ها) و عوامل محیطی(عوامل خانوادگی، عوامل فرهنگی و اجتماعی و حمایت روانی و عاطفی) می باشد. بحث و نتیجه گیری: با کاربست عوامل شناسایی شده می توان مهارت های اخلاقی را به دانش آموزان آموخت تا با استفاده از آن ها بتوانند به توسعه تحصیلی و اخلاقی برسند
۷۵۴.

Why AI Can Never Have a Soul: a philosophical inquiry into language and consciousness(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹۲ تعداد دانلود : ۲۹۰
This paper examines the question of whether artificial intelligence (AI) could ever possess consciousness or soul. While rapid advances in machine learning, neural networks, and large language models have generated speculation about machine sentience, we argue that AI remains confined to the limits of language and computation, incapable of attaining the lived, experiential dimension that defines human subjectivity. Drawing upon both Western and Indian philosophical traditions, the paper explores the ontological and phenomenological nature of consciousness, the relation between language and experience, and the metaphysical concept of soul. Through engagement with Wittgenstein, Bhartṛhari, Descartes, Husserl, Nagel, Chalmers, and classical Indian systems such as Vedānta and Sāṅkhya, we demonstrate why AI cannot transcend simulation into embodiment. Critical responses to strong AI, functionalism, transhumanism, and emergentist theories are considered, yet all fail to address the irreducibility of subjectivity and the ontological distinctiveness of soul. The conclusion reaffirms that AI’s boundaries are linguistic and computational, whereas human consciousness transcends language through lived experience, making the notion of a soulful AI both metaphysically impossible and philosophically incoherent.
۷۵۵.

مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی و درمان هیجان مدار مبتنی بر شفقت بر انسجام روانی، تاب آوری و تحمل پریشانی در زنان در معرض طلاق(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۹۵
طلاق پدیده ای چندعاملی است که می تواند آسیب های شناختی، هیجانی، اجتماعی و روانشناختی بسیاری را برای زوجین در پی داشته باشد. هدف پژوهش مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی و درمان هیجان مدار مبتنی بر شفقت بر انسجام روانی، تاب آوری و تحمل پریشانی در زنان در معرض طلاق بود. روش پژوهش بر مبنای هدف، کاربردی و از منظر گردآوری داده ها جزء تحقیقات کمی و از نوع نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل همراه با پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان در معرض طلاق مراجعه کننده به مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی شهر تهران در محدوده سال 1403-1402 بودند. تعداد نمونه 45 نفر که در سه گروه درمان مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی، گروه درمان هیجان مدار مبتنی بر شفقت و گروه کنترل تقسیم شدند. شرکت کنندگان پرسشنامه های انسجام روانی (SCQ) فلنسبرگ-مدسن و همکاران (2006)، مقیاس تاب آوری (RISC) کانر و دیویدسون (2003) و مقیاس تحمل پریشانی (DTS) سیمونز و گاهر (2005) را تکمیل کردند.گروه آزمایش اول تحت 10جلسه درمان مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی و گروه آزمایش دوم تحت 10جلسه درمان هیجان مدار مبتنی بر شفقت و در نهایت گروه کنترل هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد. بعد از اتمام جلسات آموزشی از هر سه گروه در شرایط یکسان پس آزمون و بعد از مدت 60 روز مرحله پیگیری به عمل آمد. داده ها با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و با نرم افزار SPSS نسخه 28 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که میانگین متغیر های پژوهش در گروه درمان هیجان مدار مبتنی بر شفقت (در پس آزمون و پیگیری) در مقایسه با گروه کنترل بیشتر ازگروه درمان مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی است و این تفاوت معنادار بود (0/05>p). با توجه به یافته ها می توان نتیجه گرفت که درمان هیجان مدار مبتنی بر شفقت اثربخشی بیشتری نسبت به درمان مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی بر تحمل پریشانی دارد.
۷۵۶.

مدل سازی ساختاری تفسیری عوامل استراتژیک بروز شوک های مالی در صنعت پتروشیمی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۲ تعداد دانلود : ۱۱۹
هدف این تحقیق تعیین تأثیرات ساختاری عوامل بروز شوک های مالی در صنعت پتروشیمی ایران است. روش انجام پژوهش توصیفی اکتشافی است. جامعه آماری شامل دو گروه خبرگان برای شناسایی عوامل بروز شوک های مالی و تأثیرات ساختاری آن ها بر یکدیگر و گروه دوم مدیران ارشد شرکت های پتروشیمی برای واقعی سازی مدل پیشنهادی است. از ادبیات تحقیق، تعداد ده عامل بروز شوک های مالی تهیه و با میانگین فازی و اجماع خبرگان در تمام عوامل به دست آمد. مدل ساختاری تأثیرات عوامل با استفاده از ISM به دست آمد. با نظرات مدیران ارشد در شرکت های پتروشیمی، وضعیت موجود با آزمون میانگین تعیین شد. نتایج نشان داد که تأثیر نه عامل از ده عامل تأیید شد. رویدادهای طبیعی از عوامل حذف شد. اولین عامل بروز شوک های مالی در صنعت پتروشیمی، نوسانات سیاسی است و آخرین عامل تغییرات مدیریتی است که معمولاً برای کنترل شوک های مالی از این عامل استفاده می شود درحالی که خود تحت تأثیر عوامل دیگر است.
۷۵۷.

La palingénésie sociale: la théorie des changements culturels(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۳ تعداد دانلود : ۱۵۲
L'étude de la théorie des transformations culturelles de Pierre-Simon Ballanche, basée sur le concept de palingénésie, questionne la position de cet écrivain dans l'histoire intellectuelle du dix-neuvième siècle. Pourquoi Ballanche a-t-il été négligé dans l'histoire intellectuelle du XIXe siècle ? L'information concernant Ballanche (1776–1847) est très restreinte, ce qui suggère qu'il n'a pas été adéquatement situé dans son contexte. Hormis quelques détails biographiques et références à Ballanche en lien avec l'Orphisme et en tant que précurseur potentiel de Victor Hugo, les recherches originales sur son travail et ses théories demeurent limitées. Cette recherche a pour objectif de prouver que le rôle de Ballanche dans l'histoire culturelle, notamment pendant la période romantique et son influence majeure sur la philosophie contemporaine, a été négligé. Actuellement, la pensée de Ballanche propose un angle unique pour traiter de la philosophie historique et des sciences sociales. Elle suggère de voir l'histoire non pas simplement comme une chaîne d'événements, mais comme un processus cyclique de renouvellement, dans lequel chaque période contient les semences de sa propre évolution. Dans un monde actuel traversé par diverses crises, cette perspective peut apporter une lumière sur les discussions concernant le sens historique, la capacité de résilience des sociétés et la recherche de signification dans un univers en transformation.
۷۵۸.

From Nothing to Existence: quantum vacuum in light of the fundamentality of existence(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۸ تعداد دانلود : ۲۲۱
The emergence of the universe from "Nothing" continues to be one of the most challenging questions in both physics and philosophy. Lawrence Krauss, in his theory, identifies the quantum vacuum with "Nothing" and attempts to explain the Cosmogenesis without invoking a metaphysical cause. This study, drawing on the Fundamentality of Existence (FOE) in Mulla Sadra’s Transcendent Philosophy (al-hikmah al-muta‘āliyah), shows that the quantum vacuum possesses an ontological reality rather than being absolute Nothingness. According to Sadrian ontology, the quantum vacuum may be considered the weakest level of Existence within the gradational hierarchy of Existence (However, one may also argue—based on its proximity to immateriality and potentiality—that it paradoxically resembles a higher ontological intensity closer to Divine Simplicity. This dual reading remains open to further exploration). Furthermore, this paper critically examines Krauss’s assertion that physical laws alone suffice to account for the Cosmogenesis. From the perspective of the Fundamentality of Existence, physical laws are merely descriptive and contingent rather than self-sufficient causes. Thus, the Sadrian framework provides a deeper metaphysical foundation, revealing the limitations of Krauss’s scientific explanation and affirming that the cosmogenesis ultimately necessitates a cause beyond physical laws.
۷۵۹.

تحلیل و ارزیابی نقش کافه های خیابانی در کیفیت بخشی به فضاهای شهری (نمونه موردی: بلوار ارم شهر همدان)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۱ تعداد دانلود : ۷۷
کافه های خیابانی به عنوان فضاهای اجتماعی اقتصادی در شهرهای ایران به تدریج ظهور یافته اند و دارای پتانسیل قابل توجهی برای ارتقای کیفیت فضاهای عمومی هستند. با این حال، گسترش این فضاها غالباً بدون برنامه ریزی دقیق و هماهنگی با ساختار کالبدی اجتماعی شهر رخ داده است. هدف این پژوهش، بررسی ارتباط حضور کافه های خیابانی با ابعاد مختلف کیفیت فضاهای شهری در بلوار ارم همدان است. روش این مطالعه توصیفی تحلیلی و کاربردی است. جامعه آماری شامل کارکنان کافه ها و استفاده کنندگان مداوم بلوار ارم شامل افرادی که مسیر تردد روزانه یا محیط کارشان در این بلوار قرار دارد و نیز کسانی که برای فعالیت های ورزشی یا پیاده روی از آن استفاده می کنند بود. نمونه گیری به صورت هدفمند و در دسترس انجام شد و پرسشنامه ای با روایی محتوایی و ضریب آلفای کرونباخ 0/94 میان ۳۸۰ نفر توزیع و تکمیل شد. داده ها با استفاده از آزمون های آماری ناپارامتریک مناسب مانند کای اسکوئر و فریدمن در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد شاخص «سرزندگی و نشاط شهری» با میانگین 3/44 بالاترین مقدار را داشته و بیانگر نقش کافه های خیابانی در افزایش پویایی فضایی، تعاملات اجتماعی و امنیت روانی است. همچنین، شاخص های «اقتصاد محلی» (میانگین 3/40) و «زیبایی شناسی» (میانگین 3/33) عملکرد مطلوبی داشتند. در مقابل، ابعاد «پیاده مداری» (میانگین 3/09) و «محیط زیست شهری» (میانگین 2/88) ضعیف تر ارزیابی شدند و نیازمند توجه بیشتری هستند. یافته ها نشان می دهند کافه های خیابانی فراتر از کارکرد فقط مصرفی می توانند بستری برای تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش پویایی شهری و ارتقای کیفیت زندگی فراهم کنند. نوآوری این مطالعه در ارزیابی هم زمان شاخص های اجتماعی، روان شناختی، زیبایی شناختی، اقتصادی و محیط زیستی است که تصویری جامع از نقش کافه های خیابانی در کیفیت فضاهای عمومی ارائه می دهد و می تواند به عنوان مرجع برای سیاست گذاری و برنامه ریزی انسان محور در شهرهای مشابه مورد استفاده قرار گیرد.
۷۶۰.

شوری آب زیرزمینی در روند تغییر اقلیم استان گیلان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۳ تعداد دانلود : ۹۳
آب زیرزمینی به عنوان بستر تغییر و تحولات تحت عوامل تاثیر گذار بررسی گردد. توان آبی هر منطقه از طریق روش های بیلان آبی ناشی از اقلیم و هجوم انسانی قابل برآورد است. افزایش جمعیت و توسعه ی روزافزون صنعت و تخلیه ی بی حد و حصر پساب های شهری، و تغییر اقلیم، از سال های گذشته موجب نوسانات شدید آب زیرزمینی شده و بمراتب نه تنها کمییت آب زیرزمینی بلکه کیفیت آنرا تحت تاثیر قرار می دهد. آمار30 ساله عناصر اقلیمی استان گیلان تهیه و از طریق روش منکندال و psiتغییر اقلیم ایستگاه ها بررسی و تعداد سال های و دوره های تر و خشک برآورد و درون یابی شد، بیشترین تغییرات اقلیمی در شرق گیلان و بیشترین تاثیرات را بر روی آب زیرزمینی را نیز در همین منطقه برجای گذارده است. از طرف دیگر با برداشت بی رویه آب زیرزمینی استان گیلان بیشترین نوسانات آب زیرزمینی مربوط به شرق گیلان است. و تاثیراتی شگرف بر عناصر کیفی آب چاه ها به مدت 16 سال اخیر داشته؛ مؤثرترین عناصر در شوری Nacl، Ec، Na، Cl، Sar دسته بندی آنالیز و درون یابی شد. در نتیجه نقشه تغییر اقلیم، نوسانات آب زیرزمینی وکیفی (شوری) تقریباً برهم منطبقند که بیشترین همبستگی را در شرق گیلان نشان می دهد.

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان