مطالب

دروس معارفی و الهیاتی برای دانشجویان غیرالهیاتی، به ویژه دانشجویان رشته های مختلف مهندسی و علوم تجربی، گاه با چالش هایی مانند احساس بی ربطی و مقاومت ذهنی در برابر مطالب ارائه شده، روبه رو است. یکی از مباحث مطرح در کلاس های دروس معارف، اشاره به فلسفه احکام است. در این میان، به دلیل رواج شراب خواری در سطح جهانی و ممنوع نبودن نوشیدن آن در ادیان و مذاهب غیر اسلامی، این پرسش همواره در ذهن دانشجویان وجود دارد که دلیل و فلسفه حرمت آن چیست؟ این پژوهش با بهره گیری از تجربیات تدریس در این زمینه، می کوشد نحوه ارائه استدلال ها و داده های علمی در کلاس درس و گفتگو با کسانی که با زبان علم انس دارند را نشان دهد تا یکی از راه های تعلیل حرمت شراب را بنمایاند. در این رویکرد، مفاهیم الهیاتی با «مدل انسان شناختی اسلام» که عقل را محور انسان و مدیریت شهوت را ضروری می داند، تلفیق شده است. برآیند این نوع تدریس آن خواهد بود که حکم حرمت شراب نه فقط یک منع تعبدی، بلکه راهکاری پیشگیرانه برای حفظ عقل و سلامت فردی و اجتماعی است؛ امری که داده های علمی جدید نیز تأثیرات زیانبار نادیده گرفتن این حکم را تأیید می کند. بر این اساس، بازخورد نظرسنجی از جامعه آماری ۲۰۰ دانشجوی درس عمومی دانشگاه یزد نیز اثربخشی این روش را تأیید نمود؛ بیش از 75% از دانشجویان فهم عمیق تری از فلسفه حرمت شراب یافتند و حدود 80% رشد تفکر نقادانه و پرسشگری خود را اعلام کردند. این پژوهش نشان می دهد که نحوه متناسب آموزش میان رشته ای، مقاومت ذهنی نسبت به مفاهیم دینی را کاهش داده، سواد الهیاتی و علمی دانشجویان را بهبود می بخشد و نگرش مثبت تری به احکام اسلام ایجاد می کند.

صنعت 4.0 به عنوان انقلاب صنعتی چهارم، تحولی عمیق در روش های تولید و مدیریت فرآیندها ایجاد کرده است. صنعت 4.0 به برقراری ارتباط میان دنیای فیزیکی و دیجیتال، تمرکززدایی فرآیندهای کسب و کار، هوشمند سازی و بهینه سازی فرآیندهای تولید محصول و ارائه خدمات، با استفاده از فناوری های پیشرفته ای از جمله اینترنت اشیاء، بلاک چین وسیستم های سایبر- فیزیکی اشاره دارد. هدف از انجام این پژوهش شناسایی و اولویت بندی فناوری های صنعت 4.0 اثرگذار بر کیفیت آموزش است. در پژوهش حاضر ابتدا 8 معیار انتخاب فناوری های صنعت 4.0 شامل مقرون به صرفه بودن، تناسب با نیازهای آموزشی، سهولت استفاده و یادگیری، سازگاری، امنیت، تعهد به کیفیت، تناسب با فرهنگ سازمانی و پایداری و قابلیت ارتقاء بر اساس مرور ادبیات شناسایی شدند. در ادامه از رویکرد دلفی فازی به منظور تأیید یا رد هشت معیار شناسایی شده، استفاده گردید. علاوه بر تأیید هشت معیار نام برده شده، دو معیار مصرف انرژی و انتشار کربن و انطباق با ملاحظات اخلاقی و قانونی به هشت معیار شناسایی شده توسط خبرگان اضافه شد. خبرگان این پژوهش معلمان و اساتید دانشگاهی اصفهان بوده که با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی تعداد 27 نفر انتخاب شدند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که فناوری محاسبات ابری، اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی و یادگیری ماشین به عنوان سه فناوری برتر در میان فناوری های صنعت 4.0 بر کیفیت آموزش اثرگذار هستند.

هدف این پژوهش بازخوانیِ مفهوم «تربیت عقلانی» در منظومه فکری اسپینوزا و تبیین ظرفیت های آن برای مواجهه با بحران های تربیت در جهان معاصر است. این مطالعه با رویکردی کیفی و بر بنیادِ تلفیق دو روش توصیفی و تحلیل مفهومی سامان یافته است: رویکرد توصیفی برای بازنماییِ نظام مند و مستندِ مفاهیم بنیادین در آثار اصلی اسپینوزا و نیز خوانش های جدید او به کار رفته؛ و تحلیل مفهومی برای واکاوی، بازسازی و ادغام این مفاهیم در قالب الگویی نظریِ نوین مورد استفاده قرار گرفته است. بر اساس نتایج این پژوهش، تربیت عقلانی در فلسفه اسپینوزا فرآیندی تدریجی و وجودی است که ذهن را از سطح تخیل و عاطفه به مرتبه عقل و در نهایت شهود ارتقا می دهد، به گونه ای که فرد بتواند در هماهنگی با قوانین ضروری طبیعت زیست کند و به «آزادی حقیقی» دست یابد یافته ها نشان می دهد که تربیت عقلانی نزد اسپینوزا صرفاً به پرورش توان استدلال منطقی محدود نمی شود، بلکه فهمی جامع از تربیت اخلاقی، هستی شناختی و مدنی ارائه می کند. این تربیت در سه مسیر بنیادین شکل می گیرد: (۱) رهایی هیجانی و تعمیق خودفهمی، (۲) گذار به عقل فعال و تعالی ساحت اندیشه، و (۳) تکوّن عقلانیت اجتماعی و امکان زیست جمعیِ آزاد. این سه ساحت، در پیوندی ارگانیک، الگویی تلفیقی برای تعلیم وتربیت معاصر فراهم می آورند که هدف آن گذار از آموزشِ صرفاً اطلاعات محور به پرورش انسان آزاد، خودمختار و مشارکت پذیر است. در نتیجه، تربیت عقلانی اسپینوزا می تواند چشم اندازی نظری برای بازسازی آموزش در افق رهایی فردی، بالندگی اخلاقی و هم زیستی دموکراتیک فراهم کند.

تدریس به روش مفهومی به عنوان یک الگوی مؤثر در فرایند آموزش و یادگیری مطرح شده است که تأکید بر درک اصول و مفاهیم و محتوای مورد تدریس دارد تا دانش آموزان به جای حفظ مطالب، قادر به استفاده و به کارگیری آنها در محیط زندگی واقعی باشند. این پژوهش که به شناسایی عوامل مؤثر بر گرایش معلمان زبان انگلیسی دوره اول و دوم متوسطه استان کرمانشاه به تدریس مفهومی پرداخت، از نظر هدف کاربردی و از لحاظ شیوه گردآوری داده ها کیفی با ماهیت اکتشافی بود. مشارکت کنندگان تمام معلمان زبان انگلیسی مقاطع اول و دوم متوسطه استان کرمانشاه در سال تحصیلی 1403-1402 بودند که 18 نفر از آنها به شیوه هدفمند از نوع ملاکی انتخاب شدند. از مصاحبه های عمیق انفرادی نیمه ساختارمند به عنوان ابزار گردآوری داده ها استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مضمون انجام شد که بر اساس آن 1 مضمون فراگیر، 7 مضمون سازمان دهنده و 117 مضمون پایه به دست آمد. از مهمترین نتایج بدست آمده می توان به رضایت نسبی معلمان انگلیسی از روش های تدریس، لزوم افزایش ساعات اختصاص داده شده برای اجرایی شدن تدریس مفهومی و آثار مثبت فعالیت های توسعه حرفه ای معلمان جهت تدریس به روش مفهومی اشاره کرد. همچنین، بی انگیزگی معلمان، کمبود وقت، جمعیت زیاد کلاس ها، و عدم آشنایی بسیاری از معلمان با این شیوه تدریس از مهمترین چالش های ذکر شده بودند که رفع آنها راهکارهای تحقق اجرای تدریس مفهومی را ممکن می سازد. نتایج حاصل از این پژوهش برای کلیه دست اندرکاران تعلیم وتربیت، معلمان و دفتر تالیف کتب و منابع درسی مفید خواهد بود.

پیشینه و اهداف: هدف پژوهش حاضر چالش های نو معلمان در مدارس ابتدایی: مورد مطالعه ورودی 99 دانشگاه فرهنگیان بود. روش ها : پژوهش حاضر به روش کیفی پدیدارشناسی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر را گروهی از دانشجو - معلمان در سال 1402 تشکیل دادند که ورودی 99 دانشگاه فرهنگیان بودند که از مهر 1402 جهت تدریس به مدارس فرا خوانده شدند که از بین آنها به صورت نمونه گیری هدفمند 19 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از مصاحبه نیمه ساختار یافته استفاده شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزار2020 MAXQDA استفاده شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که چالش های نو معلمان شامل چالش های سازمانی( کمبود امکانات کمک آموزشی و ورزشی، پایین بودن سطح علمی دانش آموزان، عدم همکاری اولیا با معلم، عدم همکاری اداره منطقه، مشکل رفت و آمد به مناطق محروم، هوشمند نبودن کلاس های درس و ...) و چالش های دانشگاهی شامل (تداخل زمانی مدرسه و دانشگاه، وقت گیر بودن امتحانات، کاربردی نبودن درس های دانشگاه، وقت گیر بودن تکالیف دانشگاه، عدم راهنمایی اساتید دانشگاه، سخت گیری اساتید و درک نشدن دانشجوها) و چالش های فردی شامل (عدم تسلط و شناخت اختلالات رفتاری و روان شناختی، آشنا نبودن با روش تدریس های کارامد در کلاس، استرس دانشجو معلمان، کمبود وقت، بی-تجربگی و عدم آمادگی و تسلط به تدریس، عدم مدیریت مناسب کلاس درس، احساس خلاء علمی و سواد ناکافی، عدم توانایی در حفظ حد و مرز، آشنا نبودن دانشجو معلمان با قوانین و موضوعات اساسی مدرسه و ... ) می باشد.

این پژوهش در چارچوب کارورزی ۳ و به عنوان بخشی از فرایند آموزش عملی دانشجو-معلمان دانشگاه فرهنگیان اجرا شد. کارورزی ۳ فرصتی ارزشمند فراهم می آورد تا دانشجو-معلمان پیش از ورود به حرفه تدریس، در محیطی واقعی و حمایت شده به کارآموزی بپردازند و شکاف بین نظریه های دانشگاهی و اقتضائات کلاس درس را کاهش دهند. هدف اصلی این پژوهش، ارتقاء درک مفهومی عمیق و افزایش انگیزه یادگیری دانش آموزان پایه دهم رشته ریاضی دبیرستان رضوان، پیرامون مفاهیم انتزاعی مدل ذره ای و حالت های ماده بود. این مفاهیم به دلیل ماهیت غیرملموس خود، اغلب برای دانش آموزان دشوار و دور از زندگی روزمره تلقی می شوند. کارورزی ۳ این امکان را به دانشجو-معلم داد تا با طراحی و اجرای یک طرح درس فعال در محیط واقعی کلاس، مهارت های تدریس خود را در تعامل مستقیم با دانش آموزان تقویت کرده و نظریه های آموزشی را به تجربه عملی تبدیل کند. روش کار بر پایه مدل یادگیری فعال (بازی ذرات) و با تأکید بر سه مرحله کلیدی طراحی و اجرا شد: مرحله اول «تجربه کردن» (شامل ایفای نقش ذرات توسط خود دانش آموزان و انجام آزمایش های ساده و دست ورزی)، مرحله دوم «توضیح دادن» (شامل تکمیل جدول های مقایسه ای گروهی و بحث در مورد مشاهدات) و مرحله سوم «به کار بستن» (شامل مقایسه نتایج گروه ها و انتقال یادگیری به موقعیت های جدید و مسئله محور). سنجش یادگیری به صورت مستمر و فرایند‑محور (از طریق مشاهده میزان مشارکت فعال دانش آموزان و کیفیت پاسخ های ارائه شده در گروه ها) انجام گرفت. یافته های این پژوهش نشان داد که روش نمایش فعال و مدل سازی بدن محور نه تنها در ارتقاء درک مفهومی دانش آموزان از مدل ذره ای مؤثر بوده است، بلکه انگیزه و تمرکز آنان را در کلاس به طور چشمگیری افزایش داده است. در مجموع، این رویکرد می تواند به عنوان الگویی کارآمد و عملی برای آموزش مفاهیم انتزاعی فیزیک در پایه دهم و حتی سایر مقاطع تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد.

در این مقاله، اهمیت صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق کم برخوردار بررسی شده استبا وجود پتانسیل های فراوان، چالش هایی مانند ضعف در زنجیره ارزش، محدودیت در دسترسی به بازارهای بین المللی و کمبود حمایت های حکومتی مانع بهره برداری کامل از این پتانسیل ها شده است. تحلیل های انجام شده نشان می دهد که حکمرانی چندسطحی و همکاری فعالانه ذینفعان، نقش کلیدی در تقویت زنجیره ارزش و توسعه پایدار دارند. همچنین، تمرکز بر تولید محلی، برندسازی جمعی، بازاریابی دیجیتال و اتصال به زنجیره های جهانی، از راهکارهای پیشنهادی است. نتایج نشان می دهد که رعایت اصول پایداری، عدالت توزیعی و حفاظت از میراث فرهنگی، برای موفقیت بلندمدت صنعت گردشگری در منطقه قشم ضروری است.

اهداف: تحلیل رفتگی از عواملی است که مشارکت ورزشی را تهدید می کند. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین انگیزش و تحلیل رفتگی، در ارتباط با خودکارآمدی ورزشکار و درک از رفتار کنترلی مربی است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر به صورت توصیفی همبستگی در ورزشکاران دانشگاهی رشته های تیمی بود که از بین آنها 15 تیم به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شد. 184 ورزشکاران در دامنه سنی 18 تا 25 سال در این مطالعه شرکت کردند. پرسشنامه های تنظیمات رفتاری در ورزش، تحلیل رفتگی ورزشی، خودکارآمدی ورزشی و رفتار کنترلی مربی مورد استفاده قرار گرفت. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی و تحلیل مسیر بررسی شد. یافته ها: نتایج نشان داد تحلیل رفتگی با کنترل شخصی، قضاوت شدن، بی انگیزگی و انگیزش بیرونی رابطه مثبت و با خودکارآمدی رابطه منفی و معنادار داشت. همچنین نشان داده شد که خودکارآمدی و کنترل با پاداش با انگیزش درونی و بیرونی رابطه مثبت دارد. علاوه براین کنترل شخصی و قضاوت شدن نیز با انگیزش درونی رابطه مثبتی نشان داد. مدل تحلیل مسیر بیانگر این بود که حدود 50 درصد از تغییرپذیری تحلیل رفتگی توسط خودکارآمدی، کنترل شخصی، قضاوت، بی انگیزشی و انگیزش بیرونی تبیین می شود. نتیجه گیری: بی انگیزگی مهمترین و قوی ترین عامل است در اثرگذاری بر تحلیل رفتگی ورزشی شناسایی شد. نتایج با استفاده از نظریات مربوط به تحلیل رفتگی در ورزش، خودکارآمدی، انگیزش خودمختار و انگیزه درونی و بیرونی بحث شدند.

اهداف: هدف اصلی پژوهش، تبیین رابطه مستقیم میان اجزای طراحی محله و حس تعلق به اجتماع محلی و رابطه غیرمستقیم آنها از طریق روابط همسایگی در قالب مدل مفهومی و ارائه اولویت بندی اجزای طراحی مؤثر بر حس تعلق به اجتماع محلی است.  روش: این پژوهش از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و از راهبردهای کمی و کیفی برای دستیابی به هدف پژوهش استفاده شده است. بدین منظور در ابتدا به روش اسنادی، با جست وجو در منابع و تحلیل آنها، تأثیر مستقیم و غیرمستقیم اجزای طراحی بر حس تعلق به اجتماع محلی موردبررسی قرار گرفته است. پس از آن به منظور رتبه بندی مؤلفه های تأثیرگذار اجزای طراحی محله بر حس تعلق به اجتماع ساکنان محلات شهری، از پرسش نامه متخصصان و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)در نرم افزار اکسپرت چویس 11 (Expert choice 11) استفاده شده و در نهایت نیز مدل مفهومی پژوهش ارائه گردیده است.  یافته ها: نتایج حاصل از فرایند تحلیل سلسله مراتبی نشانگر این امر بود که در میان اجزای طراحی محله، دسترسی به خدمات فرهنگی - مذهبی (195/0) دارای بیشترین تأثیر بر حس تعلق به اجتماع محلی است و دسترسی به خدمات تجاری، اختلاط کاربری، و دسترسی و تعداد فضاهای باز عمومی به ترتیب در رتبه های بعدی اهمیت قرار دارند. براساس مدل مفهومی مستخرج از مرورادبیات پژوهش نشان داد که اجزای طراحی محله به عنوان یکی از عوامل اثرگذار در مقیاس میانی در تعامل با دیگر عوامل در سه مقیاس خرد، میانی و کلان هم به صورت مستقیم و هم از طریق روابط همسایگی به صورت غیرمستقیم بر حس تعلق به اجتماع محلی تأثیرگذار هستند.  نتیجه گیری: باتوجه به یافته های این پژوهش، اجزای طراحی محله به ویژه «کاربری زمین» در قالب شاخص دسترسی پذیری به کاربری ها (به ویژه فرهنگی - مذهبی و تجاری) می توانند اثر کاتالیزور، تسهیل کننده و تسریع کننده در ایجاد و پرورش حس تعلق به اجتماع محلی را داشته باشند. درواقع طراحی شهری نه به صورت جبرگرایانه، بلکه می تواند در کنار سایر عوامل، کاتالیزوری در جهت ایجاد روابط همسایگی و تعمیق این سطح از روابط برای شکل گیری و پرورش حس تعلق به اجتماع باشد.

هدف: دستیابی به جامع شاد، به یکی از مهم ترین اهداف جوامع تبدیل شده است. به طوری رسیدن به این هدف مورد توجه دولت ها، سیاستگذاران و پژوهشگران قرار گرفته است. بنابراین هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر توسعه انسانی بر شادی در منتخب کشورهای در حال توسعه است.   روش: بدین منظور برای بررسی تأثیر توسعه انسانی بر شادکامی در منتخب کشورهای در حال توسعه طی دوره 2022-2007 از الگوی از تخمین زن گشتاور تعمیم یافته ( GMM ) که مبتنی بر مدل های پویای پانلی است به کار گرفته شده است.   یافته ها: بر اساس نتایج به دست آمده لگاریتم شادی ( LHAP )، با یک وقفه می تواند متغیر شادی را به میزان 20/1 درصد افزایش دهد. شاخص توسعه انسانی تأثیر مثبت و معناداری بر شادی داشته است. به طوری که با افزایش یک درصدی شاخص توسعه انسانی، 39/1 درصد شادی افزایش می یابد. دیگر نتایج به دست آمده حاکی از آن است که لگاریتم اندازه دولت و لگاریتم درجه باز بودن اقتصاد منجر افزایش شادی و لگاریتم نابرابری درآمدی منجر به کاهش شادی شده است.   نتیجه گیری: بنابراین در کشورهای در حال توسعه دولت ها با تخصص بیشتر بودجه به بخش آموزش و بهداشت با هدف افزایش استانداردهای به روز زندگی باعث رضایتمندی مردم شده که در نتیجه نشاط و شادکامی مردم افزایش می یابد.

برخی باور دارند صدرا بر اثبات حرکت جوهری از راه چگونگی ارتباط ثابت و سیال بیش از هر برهان دیگرى پا می فشرد: اگر جوهرِ متحرک رابط این دو نباشد، هیچ چیز دیگرى نمی تواند رابط شود. پس حرکت جوهرى وجود دارد. در همین راستا، در تحلیل معنای حرکت جوهری گاه ثبات گذشته و حال – به صورت لبس پس از لبس – و ثبات گذشته و حال و آینده – به صورت سرمدگروی – نیز مطرح می شود. در این مقاله ادعاهای بالا به طور جامع نقد و بررسی می شوند: به روش تاریخی نقدهای پراکنده در طول تاریخ را یک جا گردآوری و به روش عقلی و با ابزارهای منطقی آنها را تحلیل و ارزیابی می کنیم و سپس نقدهای خاص خود را نیز پیش می نهیم. نتیجه و یافته پژوهش ما این است که با ادله گوناگون نشان می دهیم هیچ یک از ادعاهای بالا در نهایت پذیرفتنی نیست. برای نمونه، اگر اثبات یادشده حرکت جوهری پذیرفته شود، دشواره ثابت و سیال در جایی دیگر – به ویژه در رابط بودن حرکت عرضی میان ثابت و سیال – خود را دوباره نشان می دهد و دفاع های موجود مدافعان نیز در نهایت ره به جایی نمی برد. در نقد لبس پس از لبس مطهری و سرمدگروی جوادی آملی نیز نشان می دهیم گذشته از دیگر اشکال های مهم، چنین ادعاهایی با سایر سخنان خود آنها تعارض دارند؛ چه، آنها امر ثابت در جهان مادی متحرک و اجتماع در وجود بین اجزای زمانی را گاه به تصریح منکر شده اند.

اصطلاح «علت» ریشه در حقوق روم دارد اما با تحولات معنایی به تدریج وارد حقوق فرانسه و سپس حقوق اسلام شده است. علت در دو مفهوم به کار می رود: مفهوم نوعی (عینی) و مفهوم شخصی (ذهنی یا درونی). در فقه عامه در ضرورت یا عدم ضرورت علت تعهد (سبب التزام) اختلاف نظر است؛ برخی قائل به ضرورت وجود این ماهیت هستند و برخی دیگر معتقدند چنین تئوری در فقه لازم نیست. در فقه امامیه نیز اصل مفهوم علت تعهد در حقوق اسلام وجود دارد و می توان این نظریه را در اصل همبستگی تعهدات و یا حق حبس برای بایع و مشتری، مشاهده کرد. در مورد مفهوم «جهت معامله» در حقوق کشورهای اسلامی (مصر و لبنان) قوانینی با عنوان «سبب تعهد» تصویب شده که مقتبس از حقوق فرانسه است. در این نوشتار سعی بر این است که به این پرسش پاسخ داده شود که نظریه علت و جهت تعهد تا چه اندازه در فقه عامه و امامیه نفوذ کرده و آیا توانسته گرهی از مشکلات حقوقی را حل کند و سپس در قوانین مصر و لبنان مورد بررسی قرار می گیرد.

دیپلماسی آموزشی به عنوان یکی از ابعاد نوین دیپلماسی عمومی، در سال های اخیر به ابزاری اثرگذار در پیشبرد منافع ملی و بازنمایی هویت دولت ها در نظام بین الملل تبدیل شده است. جمهوری اسلامی ایران نیز با اتکا به ظرفیت های فرهنگی، تمدنی، دینی و علمی خود، از این ابزار در جهت تقویت نفوذ نرم و اشاعه الگوهای هویتی بهره گرفته است. بر این اساس، سؤال اصلی پژوهش آن است که دیپلماسی آموزشی جمهوری اسلامی ایران چه جایگاهی در فرآیند اشاعه و نهادینه سازی الگوهای هویتی در عرصه بین المللی دارد و از چه سازوکارهایی این هدف را دنبال می کند؟ در پاسخ، فرضیه پژوهش بیان می دارد که دیپلماسی آموزشی جمهوری اسلامی ایران، از طریق بهره گیری هدفمند از ابزارهایی همچون جذب دانشجویان خارجی، اعطای بورسیه های تحصیلی، توسعه فعالیت های دانشگاهی برون مرزی و ترویج زبان و فرهنگ فارسی اسلامی، قادر است به بازتولید و تثبیت الگوهای هویتی و تقویت نفوذ نرم کشور در سطوح منطقه ای و فرامنطقه ای یاری رساند؛ هرچند میزان تحقق این امر به وجود راهبردی منسجم و هماهنگی نهادی وابسته است. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه قدرت نرم جوزف نای و رهیافت سازه انگاری در روابط بین الملل است که بر نقش هویت، گفتمان و جاذبه فرهنگی در رفتار بازیگران بین المللی تأکید دارند. یافته ها نشان می دهد که دیپلماسی آموزشی ایران از ظرفیت قابل توجهی برای انتقال معنا و ارزش های هویتی برخوردار است، اما چالش هایی نظیر ناهماهنگی نهادی، محدودیت های ساختاری و فشارهای سیاسی بین المللی، کارآمدی آن را با محدودیت هایی مواجه ساخته است.

مفهوم وصف از اقسام مفهوم مخالف به نحوی در میان صاحب نظران علم اصول اعم از امامیه و اهل سنت مورد طرح و بررسی قرار گرفته که از چهار جهت مورد نقد و اشکال در این مقاله قرار گرفته است. جهات مزبور عبارتند از 1- تعریف و شناسایی مفهوم وصف. 2- طرح محل نزاع و اختلاف میان صاحب نظران. 3- چگونگی استدلال و دلایل اثبات کنندگان از یک سو و از سوی دیگر اشکالات مورد طرح از سوی مخالفان وجود مفهوم برای کلام مشتمل بر وصف. 4- تطبیقات و کاربست مفهوم وصف در حل مسائل فقهی و حقوقی. برآیند این مقاله که به روش تحلیلی توصیفی و با استفاده از داده-های کتابخانه ای به نگارش درآمده، اینکه وجود مفهوم برای گزاره های مشتمل بر وصف، به اثبات دخالت انحصاری وصف در حکم منوط بوده و به دخالت آن به عنوان قید احترازی مربوط نمی شود و خلط مزبور موجب اشکال در چهار جهت مورد اشاره گردید.

استرس تحصیلی به عنوان یکی از عوامل اصلی تأثیرگذار بر سلامت روانی دانشجویان، می تواند بر انتخاب راهبردهای مقابله ای آن ها تأثیرگذار باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین استرس تحصیلی و راهبردهای مقابله ای مسئله مدار با نقش میانجی نگرش های ناکارآمد در دانشجویان مؤسسه آموزش عالی فاطمیه (س) شیراز است. روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و از نظر هدف بنیادی است. جامعه آماری شامل 350 نفر از دانشجویان دختر مقطع کارشناسی ارشد بود که بر اساس جدول مورگان 175 نفر به صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استرس تحصیلی زاژاکووا و همکاران (2005)، پرسشنامه نگرش های ناکارآمد وایزمن و بک (1978) و پرسشنامه راهبردهای مقابله ای اندلر و پارکر (1990؛ CISS-21) بود. داده ها با نرم افزارهای SPSS و AMOS و روش تحلیل مسیر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد بین استرس تحصیلی و راهبرد مقابله ای مسئله مدار رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (β=0.681, p<0.001). همچنین استرس تحصیلی اثر مستقیم و معناداری بر نگرش های ناکارآمد داشت (β=0.692, p<0.001)، اما اثر نگرش های ناکارآمد بر راهبرد مقابله ای مسئله مدار معنادار نبود (β=0.049, p=0.516). بنابراین، نقش میانجی گری نگرش های ناکارآمد در این رابطه رد شد. یافته ها بیانگر آن است که استرس تحصیلی بیشتر به صورت مستقیم موجب افزایش استفاده از راهبردهای مقابله ای مسئله مدار می شود.این یافته ها بر لزوم تمرکز بر مداخلات مستقیم برای مدیریت استرس تحصیلی تأکید دارد. پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی برای تقویت راهبردهای مقابله ای مسئله مدار در دانشگاه ها اجرا شود.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سرمایه فرهنگی خانواده بر کیفیت ازدواج دختران با تأکید بر نقش میانجی مهارت های ارتباطی انجام شده است. مسئله تحقیق بر اساس افزایش چالش های زناشویی در جامعه معاصر ایران و نقش کلیدی نهاد خانواده در ارتقاء کیفیت ازدواج طرح شد. پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی و به روش پیمایشی صورت گرفت. جامعه آماری شامل زنان متأهل ۲۰ تا ۳۵ ساله شهر تهران بود که حداقل یک سال از ازدواج شان گذشته بود. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه های استاندارد برای سنجش سرمایه فرهنگی (بر مبنای نظریه بوردیو)، مهارت های ارتباطی و کیفیت ازدواج (پرسش نامه محقق ساخته بودند. تجزیه وتحلیل داده ها با مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. یافته ها نشان داد که سرمایه فرهنگی خانواده تأثیر مستقیم و معناداری بر کیفیت ازدواج دختران دارد. همچنین مهارت های ارتباطی به عنوان متغیر میانجی، نقش مهمی در تقویت این رابطه ایفا می کنند. نتایج حاکی از آن است که دخترانی که در خانواده هایی با سرمایه فرهنگی بالاتر رشد یافته اند، از سطح بالاتری از مهارت های ارتباطی برخوردارند که این امر موجب بهبود تعاملات زناشویی و ارتقای کیفیت ازدواج آن ها می شود. این پژوهش با تأکید بر نقش واسط مهارت های ارتباطی، به شفاف سازی مسیرهای علی بین متغیرها پرداخته و دلالت هایی مهم برای سیاست گذاری در حوزه خانواده و آموزش پیش از ازدواج ارائه می دهد.

با تأسیس حکومت صفوی و رسمیت یافتن مذهب تشیع در ایران، عالمان دینی به یکی از ارکان مهم ساختار سیاسی، مذهبی و اجتماعی کشور تبدیل شدند. این پژوهش با هدف بررسی نقش و جایگاه عالمان شیعه در دوره صفوی، به ویژه در جریان جنگ چالدران، به تحلیل ابعاد مختلف حضور و عملکرد آنان می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که نقش روحانیان و عالمان دینی در این دوره تنها به امور مذهبی و شرعی محدود نبود، بلکه در عرصه های سیاسی، اداری و نظامی نیز نقش فعالی ایفا می کردند. حضور آنان در مناصبی همچون صدر، شیخ الاسلام و قاضی عسکر، زمینه مشارکت مستقیم در اداره حکومت را فراهم ساخته بود. در جنگ چالدران نیز عالمان برجسته ای همچون امیر عبدالباقی یزدی، سید شریف جرجانی، سید محمد کمونه و شیخ محمدحسن شبستری، در قالب فرماندهی نظامی، هدایت معنوی نیروها، ارائه مشورت های راهبردی و تقویت روحیه جهاد و شهادت طلبی نقش آفرینی کردند. بررسی عملکرد این شخصیت ها نشان می دهد که حضور عالمان دینی در میدان نبرد، افزون بر افزایش انسجام و انگیزه نیروهای صفوی، در حفظ مشروعیت سیاسی و مذهبی حکومت نیز مؤثر بوده است. از این رو، جنگ چالدران را می توان نمونه ای برجسته از پیوند دین، سیاست و نظامی گری در دولت صفوی و جلوه ای از تأثیرگذاری عالمان شیعه در تحولات سیاسی و نظامی این دوره دانست.

از مسائل مهمی که امروزه به طور روزافزون و تا حدی خارج از کنترل در سرتاسر دنیا اتفاق می افتد، آزمایش روی حیوانات است. این دسته از آزمایش ها با اهداف گوناگونی انجام می شوند؛ از مطالعات پزشکی، داروسازی، روان شناسی، نظامی، آرایشی، بهداشتی، زیست شناسی، آموزشی گرفته تا مواردی همچون بازی و سرگرمی. در این مقاله، تلاش شده است این آزمایش ها از منظر حقوق بین الملل و با تأکید بر کنوانسیون اروپایی استراسبورگ ۱۹۸۶، حفاظت ازحیوانات مهره دار استفاده شده برای مقاصد آزمایشی و دیگر اهداف علمی بررسی و تحلیل شود؛ بنابراین به این سؤال مهم و اساسی پاسخ داده می شود که آزمایش های روبه افزایش حیوانات تا چه اندازه با سنجه ها و معیارهای این کنوانسیون مطابقت داشته و توجیه پذیر است. به منظور حفظ چهارچوب بحث، به رویکردهای موجود در فلسفه و حقوق حیوانات به صورت مختصر و در حد نیاز برای تحلیل و نظریه پردازی مقاله اشاره شده است.

زمینه و هدف: پدیده حاشیه نشینی به عنوان یکی از چالش های عمده کلان شهرهای ایران، نه تنها بیانگر نابرابری های فضایی است، بلکه زمینه ساز اشکال مختلف طرد اجتماعی می باشد. این پژوهش با هدف تحلیل رابطه بین سکونتگاه های غیررسمی و طرد اجتماعی با تأکید بر نقش میانجی سرمایه اجتماعی در کلان شهر مشهد انجام شد. روش شناسی: این مطالعه از نوع تحقیقات ترکیبی (کمی-کیفی) بود. جامعه آماری شامل ساکنان مناطق حاشیه نشین مشهد بود که ۵۰۰ نفر به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده های کمی با پرسشنامه محقق ساخته و داده های کیفی از طریق ۲۰ مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری گردید. تحلیل داده های کمی با استفاده از مدل معادلات ساختاری (SEM) و داده های کیفی با روش تحلیل مضمون انجام شد. نتایج و یافته ها: یافته های کمی نشان داد حاشیه نشینی اثر مستقیم و مثبت بر طرد اجتماعی دارد (۰.۵۹ = β) و سرمایه اجتماعی اثر منفی و معناداری بر طرد اجتماعی اعمال می کند (۰.۴۲- = β). همچنین سرمایه اجتماعی نقش میانجی معناداری در رابطه بین حاشیه نشینی و طرد اجتماعی ایفا می کند. یافته های کیفی سه مضمون اصلی را آشکار ساخت: محرومیت ساختاری فراگیر، انزوای اجتماعی و تجربه تبعیض، و ضعف شبکه های حمایتی. تحلیل عاملی اکتشافی نیز سه عامل مؤثر بر حاشیه نشینی را شناسایی کرد: فقر اقتصادی و اشتغال، مهاجرت و کمبود خدمات شهری، و عدم تملک قانونی.یافته ها حاکی از آن است که حاشیه نشینی از طریق دو مسیر مستقیم و غیرمستقیم (توسط سرمایه اجتماعی) به طرد اجتماعی منجر می شود. این مطالعه پیشنهاد می کند سیاست های شهری باید علاوه بر مداخلات کالبدی، بر تقویت سرمایه اجتماعی پل زن و ایجاد نهادهای محلی مشارکتی متمرکز شوند. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای برنامه ریزی عدالت محور در کلان شهرهای مشابه باشد.