درخت حوزه‌های تخصصی

مقدمه و اهداف: زوج درمانی یک طرفه به عنوان رویکردی نوین تلاش می کند با تمرکز بر یک نفر از زوجین، تغییرات مثبتی در رابطه ایجاد کند. این شیوه درمانی بر این اصل استوار است که اگر یکی از زوجین رفتارها و باورهای خود را اصلاح کند، ممکن است تأثیر مثبتی بر کل سیستم خانواده داشته باشد. افزایش کیفیت روابط زناشویی با تلاشِ یکی از همسران، همراه با تقویت مهارت های زناشویی و توسعه فردی، حتی در شرایطی که همسر دیگر تمایلی به درمان ندارد، می تواند در بهبود روابط زناشویی نقش مؤثری داشته باشد. نظریه های خانواده درمانی خدامحور با ارائه نگاهی متفاوت به مراجعانی که با ناامیدی از همکاری زوج دیگر یک طرفه به مشاوره می آیند، بر نگاه معنوی و پذیرش مقدّرات الهی تأکید دارد و این رویکرد توانسته است آرامشی برای فرد ایجاد کند که او را در مواجهه با ناسازگاری همسر یاری دهد؛ همچنین به طور خاص، منابع اسلامی می توانند پایه ای برای استخراج و تبیین دقیق ریشه یابی و ارائه راهکار درمانی در جهت زوج درمانی یک طرفه باشند. با وجود تحلیل های فراوان در این باره، پژوهش حاضر درصدد است که با تحلیل کیفی دیدگاه های زوج درمانگران مسلمان به جمع بندی و ارائه تکنیک هایی مبتنی بر آموزه های اسلامی دست یابد. بر این اساس سؤال پژوهش عبارت است از: تحلیل کیفی دیدگاه زوج درمانگران مسلمان مبتنی بر زوج درمانی انفرادی چیست؟ روش: در این پژوهش برای تحلیل داده های حاصل از مصاحبه ها که به صورت متنی درآمدند، روش تحلیل محتوای کیفی به کار رفت که مناسب ترین تکنیک برای تجزیه و تحلیل این نوع داده هاست. نخست در چندین مرحله کدگذاری باز انجام شد. در ابتدا سطوری مشخص شدند که پاسخ پرسش های باز در گفتگوها بودند؛ پس از آن با ورود به کدگذاری محوری، کدهای باز معانی و مفاهیم مرتبط و مشترک استخراج شد. سرانجام نیز کدگذاری انتخابی انجام گرفت. با توجه به هدف تحقیق و براساس منطق قیاسی مصاحبه ها نخست برپایه معانی ظاهری داده ها در مرحله اول تعداد ۱۹۰ کد باز اولیه کدگذاری شدند. مفاهیم مرتبط با مقوله ها به صورت گویه های معنا دار مشخص شد. در گام بعدی منطبق بر شیوه استقرائی براساس معانی و مفاهیم مشترک و متفاوت کدهای محوری مشخص شدند و خرده طبقات را تعیین کردند. در مرحله نهایی با کدگذاری انتخابی طبقات اصلی به دست آمدند؛ بنابراین طبقات اصلی کدگذاری شده به طور مستقیم از فایل های مصاحبه های پیاده شده مستخرج شدند. سپس دو کدگذار همه متون مصاحبه های پیاده شده را خوانده، مفاهیم متمایز را شناسایی می کنند تا به توافق دست یابند. جهت تضمین اطمینان پذیری کوشش شد پژوهشگر پیش فرض های خود را هنگام جمع آوری اطلاعات کنار بگذارد؛ همچنین محقق با صرف وقت مناسب، تنوع لازم در سوابق حرفه ای و رویکردها، تحصیلات و رشته های آموزش یافته را فراهم آورد. به این ترتیب سطح اطمینان یافته ها را به حد مناسبی افزایش داد. نتایج: در مضمون علّی به موضوع نگرش منفی و ترس از قضاوت شدن در جلسات مشاوره پرداخته شد که در این باره پژوهش های فراوانی انجام شده است. در پژوهشی نشان داده اند افزایش نگرش و تغییر باورهای افراد به موضوع مشاوره و کمک خواهی موجب پیشگیری از آسیب های متعدد روحی روانی و خانوادگی می شود. از این لحاظ مطابقت دارد که فرهنگ عمومی نسبت به روان شناس و مشاور مثبت نباشد و از این رو بسیاری از افراد به دلایل فراوانی به روان شناس یا زوج درمانگر مراجعه نمی کنند. بیشتر مصاحبه گران اتفاق نظر داشتند که ارتباط با زوج غایب از راه دعوت به بهانه های مختلف راهگشاست؛ در این راستا نوشتن نامه ای غیرتهدیدکننده می تواند راهی برای ارتباط غیرمستقیم باشد. در مجموع ایجاد پل ارتباطی با روش های مختلف مورد توصیه اکثر پژوهشگران و مصاحبه شوندگان است. در بخش مضمون راهبردی بیان شد که مهم ترین اصل در زوج درمانی انفرادی آموزش راهبردهای کاهش استرس و اضطراب و آموزش تکنیک های آرامش بخش دینی به زوج حاضر است. یافته ها در این زمینه نشان می دهند که اعتقادات و ارزش های دینی می توانند به عنوان منبعی برای تقویت رابطه زناشویی، کاهش تعارضات و افزایش رضایت زوجین و تاب آوری در سازگاری زناشویی باشند. بحث و نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهند که تلفیق دین و معنویت در زوج درمانی می تواند به ویژه برای زوج های مذهبی مؤثر باشد. البته این روش باید با توجه به اعتقادات خاص هر زوج و با رعایت حساسیت های فرهنگی اجرا شود. ازجمله محدودیت های این پژوهش می توان این موارد را برشمرد: کمبود پژوهش های کمّی و کیفیِ داخلی و خارجی در این زمینه، دشواری در دریافت فرصت از مصاحبه شوندگان و استفاده از مصاحبه به عنوان تنها ابزار گردآوری اطلاعات که ممکن است سوگیری هایی را در پاسخگویی ایجاد کند؛ به همین علت باید در تعمیم دهی یافته ها احتیاط کرد. با توجه به نتایج این پژوهش در راستای تقویت مشاوره انفرادی با یکی از زوجین، چنین مواردی پیشنهاد می شود: نگرش ملّی از سوی رسانه ها به موضوع مشاوره و ارجاع به روان شناس و زوج درمانگر تغییر یابد؛ به طوری که مردم بدون ملاحظات بی مورد به مشاور مراجعه و مشکلات خود را برطرف کنند؛ همچنین این پژوهش در بین زوج درمانگران غیرمسلمان انجام شود و نتایج آن در دسترس قرار گیرد. مقایسه نتایج این پژوهش و تحقیق مستقلی در مصاحبه با مشاوران غیرمسلمان قابل بررسی و تأمل است؛ همچنین پیشنهاد می شود پروتکلی در راستای زوج درمانی انفرادی با رویکرد اسلامی تهیه و پس از سنجش روایی و پایایی در اختیار روان شناسان و زوج درمانگران در مراکز مشاوره قرار گیرد تا ضمن بهره وری از آموزه های دینی روند مشاوره انفرادی با سرعت مطلوب انجام شود. تقدیر از مشارکت همکاران: نویسندگان با شکرگزاری از خداوند از افرادی که در این پژوهش همراه بوده اند، کمال قدردانی و تشکر را دارند. تضاد منافع و تأمین مالی: نویسندگان اعلام می کنند که هیچ تضاد منافع در این مقاله وجود ندارد و کلیه هزینه های پژوهش از سوی آنان تأمین شده است.

هدف : تحمل پریشانی در پرستاران از عوامل محافظتی روان شناختی اساسی برای حرفه پرستاری به شمار می شود؛ لذا پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی سازی و درمان دیالکتیک بر تحمل پریشانی پرستاران دارای مشکلات خستگی روانی انجام شد.   روش : این مطالعه یک پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری و یک گروه کنترل  بود. از بین پرستاران شاغل در بیمارستان امام خمینی شهرستان فلاورجان 44 نفر به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل گمارده شدند. ابزار پژوهش مقیاس تحمل پریشانی (سیمونز و گاهر، 2005) بود. دو گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت درمان قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ درمانی دریافت نکردند. داده ها از طریق تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شدند.   یافته ها : نتایج پژوهش نشان داد تفاوت بین میانگین در پس آزمون و پیگیری، نمرات گروه کنترل با دو گروه درمان ذهنی سازی و درمان دیالکتیک معنی دار می باشد (05/0> p). تفاوت بین میانگین نمرات دو گروه درمان ذهنی سازی و درمان دیالکتیک معنی دار نمی باشد (05/0<P).   نتیجه گیری : بنابراین می توان گفت هر دو روش درمانی مؤثر بوده و موجب افزایش تحمل پریشانی در پرستاران دارای مشکلات خستگی روانی شده اند. در ضمن بین اثربخشی دو روش درمان ذهنی سازی و درمان دیالکتیک بر تحمل پریشانی پرستاران دارای مشکلات خستگی روانی تفاوت وجود ندارد.

مقدمه: آرژینین یک آمینو اسید ضروری است که از سیترولین در انسان سالم تولید می شود و عملکرد ایمنی، ترشح هورمون و عملکرد اندوتلیال را تعدیل می کند. آرژینین و متابولیت های فعال آن می توانند بر تمام مراحل بهبود زخم شامل تولید کلاژن، تکثیر سلولی و بهبود ایمنی اثرگذار باشند. مواد و روش ها: در این مطالعه 24 سر موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار با وزن متوسط 200-250 گرم با تزریق مخلوطی از کتامین و زایلازین به صورت داخل عضلانی بیهوش شدند. سپس یک برش پوستی به قطر 15 میلیمتر داده شد. موش ها در چهار گروه کنترل، آرژینین موضعی 2 درصد، آرژینین موضعی 5 درصد و آرژینین تزریقی و هر گروه شامل 6 سر قرار گرفتند. بعد از 15 روز ، موش ها قربانی شده و نمونه بافتی در فرمالین 10 درصد فیکس شد. بعد از مراحل پردازش بافت، به وسیله میکروسکوپ نوری مطالعات استریولوژی انجام شد. یافته ها: در این مطالعه، تعداد سلول های فیبروبلاست در گروه آرژینین تزریقی در مقایسه با گروه کنترل، آرژینین موضعی %2 و %5 کاهش داشته است. همچنین حجم درم در گروه آرژینین تزریقی در مقایسه با گروه آرژینین موضعی %2 و %5 و کنترل کاهش معنی داری داشته است، اما حجم درم در گروه آرژینین موضعی %2 در مقایسه با گروه کنترل افزایش داشته است. نتیجه گیری: این تحقیق تفاوت های معنی داری را در اثرات ترمیم زخم آرژینین موضعی در مقایسه با آرژینین تزریقی نشان می دهد.

در حال حاضر ، آمار فزاینده ی طلاق و نارضایتی های زناشویی در جوامع مختلف، به ویژه در ایران، نشان دهنده ی ضرورت توجه جدی به مشاوره پیش از ازدواج به عنوان راهکاری مؤثر برای کاهش آسیب های اجتماعی و تقویت بنیان خانواده است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی الزامات مشاوره پیش از ازدواج در ایران و واکاوی کیفی چارچوب های فرهنگی-اجتماعی از نگاه صاحب نظران انجام شد. این پژوهش به روش تحلیل مضمون (تماتیک) انجام گرفت. در این مطالعه 15 نفر از صاحب نظران و فعالان حوزه مشاور خانواده با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده های حاصل از مصاحبه های جامع و ساختاریافته، بر اساس روش تحلیل مضمون براون و کلارک مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. . یافته های این پژوهش نشان می دهد که الزامات مشاوره پیش از ازدواج در ایران را می توان در سه مضمون اصلی دسته بندی کرد: 1-شفاف سازی معیارهای ازدواج : بررسی انتظارات، باورها و ارزش های فردی و فرهنگی زوجین برای کاهش سوءتفاهم های آینده. 2-ارزیابی آمادگی طرفین :سنجش بلوغ عاطفی، مهارت های ارتباطی، و توانایی مدیریت تعارض در زندگی مشترک. 3-آگاهی بخشی به زوجین :ارائه ی آموزش های ضروری درباره ی حقوق زناشویی، مسئولیت های خانوادگی و مهارت های زندگی. نتایج این مطالعه تأکید می کند که مشاوره پیش از ازدواج نه تنها یک اقدام پیشگیرانه، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای کاهش نرخ طلاق و افزایش رضایت از زندگی مشترک محسوب می شود . این پژوهش پیشنهاد می کند که با تدوین برنامه های آموزشی مدون، فرهنگ سازی گسترده و حمایت نهادهای سیاست گذار می توان گام مؤثری در نهادینه کردن مشاوره پیش از ازدواج در ایران برداشت .

هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل موثر بر فاصله میان وضع موجود و وضع مطلوب برای اجرای آموزش میان رشته ای مبتنی بر سند تحول در معلمان ابتدایی است. بدین منظور، از روش روایت پژوهی استفاده شده و با روش نمونه گیری هدفمند ملاک محور، با ۱۶ نفر از معلمان نمونه و آگاه به آموزش میان رشته ای مدارس ابتدایی استان کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰4-۱۴۰3 تا رسیدن به اشباع نظری داده ها مصاحبه انجام شد. برای گردآوری داده ها از مصاحبه های روایی و نیمه ساختاریافته و همچنین یادداشت های میدانی بهره گیری شد. به منظور تحلیل داده ها، از روش تحلیل مضمونی روایت ها استفاده شد .در نتیجه تحقیق، چهار مضمون اصلی (عامل های ساختاری و زیرساختاری، آموزشی و یادگیری، فرهنگی و اجتماعی، مدیریتی و رهبری) به عنوان عوامل موثر بر وضع مطلوب معلمان شناسایی شدند. یافته ها نشان می دهد که فاصله موجود میان وضع موجود و وضع مطلوب برای اجرای آموزش میان رشته ای، ناشی از این عوامل است که باعث عدم پیاده سازی مؤثر اصول سند تحول در کلاس های درس می شود. به ویژه، کمبود زیرساخت های آموزشی و ناآگاهی مدیران از مزایای آموزش میان رشته ای ، به عنوان موانع کلیدی شناسایی شد و نااگاهی معلمان از روش های اجرای آموزش میان رشته ای و ارزشیابی، و نگرش های فرهنگی و اجتماعی اولیا نیز به این فاصله دامن می زند. این مطالعه، با تأکید بر اهمیت بافت تدریس و واقعیت های وضع مطلوبی، پیشنهاد می کند که برنامه های آموزشی معلمان به طور تخصصی طراحی و اجرا شود و توجه به نیازهای واقعی دانش آموزان در محتوای درسی لحاظ گردد. همچنین، تقویت حمایت های مدیریتی و ایجاد فضاهای حمایتی برای معلمان از جمله راهکارهای پیشنهادی برای بهبود کیفیت آموزش میان رشته ای است.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای رضایت از زندگی و دلبستگی به همسالان در رابطه بین حمایت اجتماعی و اعتیاد به بازی آنلاین در نوجوانان انجام شد. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری کلیه نوجوانان پسر منطقه یک و سه شهر تهران بودند که از میان آنها نمونه ای به حجم 220 نفر به روش تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه های مقیاس چند بعدی رضایت از زندگی دانش آموزان هیوبنر (1994)، حمایت اجتماعی شربورن و استوارت (1991)، دلبستگی به همسالان آرمسدن و گرینبرگ (1987) و اعتیاد به بازی-های آنلاین وانگ و چانگ (2002) بود. روابط بین متغیرها با آزمون همبستگی پیرسون و آزمون مدل یابی معادلات ساختاری به روش حداقل مجذورات جزئی انجام شد. نتایج نشان داد که بین حمایت اجتماعی با اعتیاد به بازی آنلاین رابطه منفی و معنادار و با رضایت از زندگی و دلبستگی به همسالان رابطه مثبت و معنادار، بین رضایت از زندگی و دلبستگی به همسالان با اعتیاد به بازی آنلاین رابطه منفی و معنادار و بین دلبستگی به همسالان و رضایت از زندگی رابطه مثبت و معناداری وجود داشت (05/0>P). ارتباط غیرمستقیم حمایت اجتماعی و اعتیاد به بازی آنلاین از طریق رضایت از زندگی و دلبستگی به همسالان مشخص شد. بنابراین رضایت از زندگی و دلبستگی به همسالان نقش واسطه ای در رابطه بین حمایت اجتماعی و اعتیاد به بازی آنلاین داشتند. می توان نتیجه گرفت که پژوهشگران حوزه اعتیاد به اینترنت و بازی آنلاین باید بر نقش حمایت اجتماعی و دلبستگی به همسالان جهت برنامه ریزی برای اقدامات پیشگیرانه تأکید نمایند.

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه بهبود رابطه (PREP) بر سواد عاطفی و تنظیم هیجان دانش آموزان دختر دبیرستانی نو مزدوج بود. روش پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون به همراه گروه انتظار بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دختر متأهل متوسطه دوم منطقه رضویه مشهد در سال ۱۴۰۳ بود که به روش در دسترس، تعداد ۲۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۰ نفری آزمایش و انتظار جای گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش مهارت های بهبود ارتباط مبتنی بر برنامه PREP قرار گرفت، درحالی که گروه انتظار در این مدت مداخله ای دریافت نکرد. در این پژوهش، منظور از نو مزدوج دخترانی است که کمتر از یک سال از عقد رسمی آنان گذشته و هنوز وارد زندگی مشترک نشده اند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه سواد عاطفی کیمیایی و همکاران (۱۳۹۱) و پرسش نامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و کرایج (۲۰۰۶) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. نتایج نشان داد که برنامه بهبود رابطه (PREP) منجر به بهبود معنادار سواد عاطفی و تنظیم هیجان در نمونه موردمطالعه در گروه آزمایش در مقایسه با گروه انتظار شد، درحالی که در گروه انتظار تغییر معناداری مشاهده نگردید. به طورکلی، یافته ها نشان می دهد که برنامه PREP می تواند در چهارچوب این پژوهش به عنوان یک مداخله حمایتی در برنامه های مشاوره ای و آموزشی باهدف تقویت مهارت های هیجانی زوجین در مراحل اولیه ازدواج موردتوجه قرار گیرد.

کودکان بی سرپرست و بدسرپرستی که در محیطی نا امن و خالی از عشق تربیت می شوند، در معرض بحران های عاطفی، اخلاقی، اجتماعی و روحی قرار دارند لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هنردرمانی با رویکرد انسان گرا بر نظریه ذهن و خودپنداشت کودکان بی سرپرست و بدسرپرست شهر اصفهان انجام گردید. پژوهش حاضر با روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه ی کودکان بی سرپرست و بدسرپرست 7 تا 12 سال شهر اصفهان بود. نمونه آماری به صورت در دسترس از سه مرکز نگهداری کودکان بی سرپرست و بدسرپرست شهر اصفهان انتخاب شد و در نهایت 32 کودک گروه سنی 7 تا 12 سال در دو گروه آزمایش (16 نفر) و کنترل (16 نفر) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه خودپنداشت کودکان (1963) و آزمون نظریه-ذهن (1999) بود. 10 جلسه هنردرمانی 90 دقیقه ای برای گروه آزمایش برگزار گردید که هر جلسه یک تکلیف در خانه نیز داشت. داده های پژوهش به روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری و همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزار SPSS26 تحلیل و بررسی شدند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که هنردرمانی با رویکرد انسان گرا بر خودپنداشت و نظریه ذهن کودکان بی سرپرست و بدسرپرست، تأثیر معناداری داشته است همچنین بین خودپنداشت و نظریه ذهن این کودکان رابطه ی معناداری وجود دارد. با توجه به نتایج حاصل، به نظر می رسد استفاده از هنر به عنوان یک درمان انسان گرا می تواند پایه ریزی مناسبی برای درمان مبتنی بر تعامل میان کودک، محیط و درمانگر باشد و کودکان بی سرپرست و بدسرپرست را به سمت بهبود نظریه ذهن و خودپنداشت آن ها سوق دهد.

پژوهش حاضر با هدف مدل یابی معادلات ساختاری تاب آوری تحصیلی بر اساس سبک های والدگری با میانجی گری بهزیستی تحصیلی دانش آموزان متوسطه دوم انجام شد. روش پژوهش توصیفی- همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پزوهش دانش آموزان متوسطه دوم شهر کرمان در سال تحصیلی 1403-1402 یود، که 400 نفر با روش نمونه گیری دردسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های بهزیستی تحصیلی (AWQ؛ تومینین-سوینی و همکاران، 2012)، تاب آوری تحصیلی(ARS؛ کسیدی، 2016)، و پرسشنامه سبک والدگری (PSQ؛ رابینسون و همکاران، 2001) استفاده شد. داده ها به روش مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج حاکی از برازش مناسب مدل پزوهش بود. یافته ها نشان داد بین سبک والدگری مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه به صورت مستقیم قادر به پیش بینی تاب آوری و بهزیستی تحصیلی بودند (01>p)، تاب آوری تحصیلی به صورت مستقیم قادر به پیش بینی بهزیستی تحصیلی بود (001>p). همچنین سبک والدگری مقتدرانه، استبدادی و سهل گیرانه توانست از طریق بهزیستی تحصیلی به صورت غیر مستقیم تاب آوری تحصیلی را پیش بینی کند (001>p). این نتایج نشان می دهد سبک های والدگری با توجه به نقش مهم بهزیستی تحصیلی می تواند تبیین کننده تاب آوری تحصیلی باشد و لزوم توجه به این عوامل در تعامل با یکدیگر ضروری است.

هدف پژوهش حاضر تعیین بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنیت های طرحواره ای بر قلدری، قربانی و زدوخورد در نوجوانان دختر دارای سابقه خودجرحی بدون خودکشی بود. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری اپژوهش شامل نوجوانان دختر 12 تا ۱۸ ساله دارای سابقه خودجرحی بدون خودکشی شهر اصفهان در بازه زمانی پائیز 1403 بودند. نمونه پژوهش شامل 30 نفر بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. ابزار سنجش شامل پرسشنامه قلدری اسپلاگه و هولت (IBS 2001) بود. گروه آزمایش تحت درمان مبتنی بر ذهنیت های طرح واره ای طی 10 جلسه 90 دقیقه ای هفته ای یکبار قرار گرفت و گروه گواه هیچگونه مداخله درمانی دریافت نکرد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیلی کوواریانس چند متغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون قلدری، قربانی و زد و خورد در گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری در سطح 05/0 وجود داشت. یافته های این پزوهش نشان داد درمان مبتنی بر ذهنیت های طرحواره ای بر کاهش قلدری، قربانی و زد و خورد نوجوانان نوجوانان دختر دارای سابقه خودجرحی بدون خودکشی اثربخش بوده است.

مقدمه و هدف : کاربرد گسترده هوش مصنوعی در آموزش، چالش های اخلاقی فراوانی به دنبال داشته است. شناسایی الزامات اخلاقی به کارگیری هوش مصنوعی در آموزش برای مقابله با چنین چالش هایی اهمیت چشمگیری دارد. روش شناسی پژوهش : این مطالعه با رویکرد کیفی و روش فراترکیب انجام شده است. بدین منظور از روش هفت مرحله ای سندولوسکی و باروسو (2007) استفاده گردید. میدان پژوهش شامل 351 سند علمی بود که پس از واکاوی و بررسی چکیده، محتوا و کیفیت یافته ها با کمک ابزار پریزما، 21 مقاله بر اساس ملاک های تعیین شده، جهت فراترکیب گزینش شدند. به منظور تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) استفاده شده است. روایی توصیفی و تفسیری نیز مورد تایید قرار گرفتند. یافته ها : یافته ها نشان داد که الزامات اخلاقی به کارگیری هوش مصنوعی در آموزش شامل الزامات اخلاقی نهادی و الزامات اخلاقی توسعه ای است. الزامات اخلاقی نهادی شامل اخلاق فناورانه و اخلاق سیاستگذاری و نظارت (سازمانی) است. الزامات اخلاقی توسعه ای نیز شامل اخلاق آموزش و یادگیری (پداگوژیک) و اخلاق انسانی (بشر) است. بحث و نتیجه گیری: براساس یافته های بدست آمده می توان نتیجه گرفت که برای استقرار هوش مصنوعی در آموزش، ملحوظ کردن ملاحظات مختلف منجمله ملاحظات اخلاقی از اهمیت زیادی برخوردار است ولذا نتایج این مطالعه که ملاحظات اخلاقی را مورد مداقّه قرار داده است می تواند مورد توجه سیاست گذاران، مدیران آموزشی و معلمان جهت استقرار اخلاقی هوش مصنوعی در آموزش قرار گیرد تا با چالش های اخلاقی کاربست این فناوری مقابله شود.

زمینه: مبتلایان به اضطراب اجتماعی از دو ویژگی عمده حساسیت اضطرابی و حساسیت به طرد برخوردارند و برای کاهش رفتارهای مضطربانه خود در موقعیت های اجتماعی رفتارهای ایمنی بخش را بروز می دهند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی اضطراب اجتماعی در رابطه بین حساسیت اضطرابی و حساسیت به طرد با رفتارهای ایمنی بخش در دانشجویان انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با استفاده از معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانشجویان کارشناسی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1402-1403 بود. حجم نمونه با استفاده از مدل کلاین و به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی 303 نفر انتخاب شد. داده ها با استفاده از مقیاس رفتارهای ایمنی بخش هراس اجتماعی (پینتگویا و همکاران، 2003)، پرسشنامه اضطراب اجتماعی (کابالو و همکاران، 2010)، پرسشنامه حساسیت اضطرابی (فلوید و همکاران، 2005) و پرسشنامه حساسیت به طرد (داونی و فلدمن،1996) جمع آوری شد. یافته ها: نتایج با استفاده از روش بوت استراپ نشان داد اثر غیرمستقیم حساسیت اضطرابی بر رفتارهای ایمنی بخش از طریق اضطراب اجتماعی (0/0001 =b= 0/21، p) و اثر غیرمستقیم حساسیت به طرد بر رفتارهای ایمنی بخش از طریق اضطراب اجتماعی (0/0001 =b= 0/41، p) از لحاظ آماری معنی دار می باشند و برازش مدل تأیید شد. نتیجه گیری: با توجه به نقش رفتارهای ایمنی بخش در اختلال اضطراب اجتماعی و همچنین اهمیت حساسیت اضطرابی و حساسیت به طرد در ایجاد و تداوم این اختلال، یافته های پژوهش دارای تلحویاتی برای درمانگران برای طراحی مداخلات درمانی به منظور بهبود اضطراب اجتماعی می باشد.

هدف از پژوهش حاضر بررسی مقایسه طرحواره درمانی و درمان شناختی-رفتاری بر پریشانی روان شناختی و بخشودگی زنان مطلقه آسیب دیده از خیانت زناشویی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری پژوهش کلیه زنان مطلقه آسیب دیده از خیانت زناشویی مراجعه کننده به کلینیک مشاوره فصل زندگی شهر تهران در زمستان سال 1403 بودند. 45 زن به صورت تصادفی ساده در 3 گروه (هر گروه 15 زن) قرار گرفتند. سپس گروه آزمایش اول تحت 10 جلسه 90 دقیقه ای طرحواره درمانی و گروه آزمایش دوم تحت 8 جلسه 90 دقیقه ای درمان شناختی-رفتاری قرار گرفتند. از مقیاس پریشانی روان شناختی (K10) کسلر و همکاران (2003) و پرسشنامه بخشودگی هارتلند (HFS) تامسون و همکاران (2005) به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. برای تحلیل داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن فرونی استفاده شد. نرم افزار تحلیل داده ها SPSS نسخه 29 بود. نتایج نشان داد هر دو مداخله مذکور در مرحله پس آزمون و پیگیری اثربخشی معناداری بر کاهش پریشانی روان شناختی و بخشودگی داشته است (0/05>p). همچنین نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که طرحواره درمانی اثربخشی بیشتری نسبت به درمان شناختی-رفتاری بر کاهش پریشانی روان شناختی و بخشودگی دارد (0/05>p). بر اساس نتایج پژوهش حاضر، می توان گفت که طرحواره درمانی و درمان شناختی-رفتاری می توانند به عنوان شیوه های درمانی مناسب برای کاهش پریشانی روان شناختی و بخشودگی زنان مطلقه آسیب دیده از خیانت زناشویی در مراکز مشاوره و خدمات روان شناختی به کار برده شوند و تقدم استفاده در کاهش پریشانی روان شناختی و بخشودگی زنان مطلقه آسیب دیده از خیانت زناشویی با طرحواره درمانی است.

مقدمه: ورود موفق به بازار کار یکی از مراحل حیاتی توسعه حرفه ای دانشجویان است و مداخله های آموزشی هدفمند می توانند آمادگی و خوش بینی شغلی آن ها را تقویت کنند. هدف از انجام این پژوهش، مقایسه اثربخشی آموزش شکوفایی با تحلیل رفتار متقابل بر خوش بینی مسیر شغلی و آمادگی گذار دانشجویان از دانشگاه به بازار کار بود . روش: طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون_پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری، تمامی دانشجویان مجرد سال آخر مشغول به تحصیل در دانشگاه آزاد گرگان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند که با روش نمونه گیری در دسترس تعداد ۴۵ نفر انتخاب و با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه جایدهی شدند. گروه آزمایش نخست آموزش شکوفایی و گروه آزمایش دوم آموزش تحلیل رفتار متقابل را در ده جلسه شصت دقیقه ای دریافت کردند، اما گروه گواه تا پایان پژوهش مداخله ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش، پرسشنامه خوش بینی مسیر شغلی روتینگهاوس و همکاران ( ۲۰۰۵) و آمادگی گذار از دانشگاه به بازار کار صادقی و همکاران ( ۱۳۹۶) بود. داده ها با آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره و استفاده از نرم افزار SPSS-26 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش شکوفایی و تحلیل رفتار متقابل بر افزایش خوش بینی مسیر شغلی و آمادگی گذار از دانشگاه به بازار کار اثربخش هستند (05/0> p ). بین گروه های آموزشی از لحاظ اثربخشی تفاوت معناداری وجود داشت؛ به نحوی که آموزش شکوفایی در افزایش خوش بینی مسیر شغلی و آمادگی گذار از دانشگاه به بازار کار مؤثرتر بود . نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که آموزش شکوفایی با تقویت احساس شایستگی، خودمدیریتی و خودآگاهی، ادراک مثبت از صلاحیت ها و ایجاد خوش بینی، مسیر رسیدن به موفقیت و توفیق در گذار دانشگاه به کار را بهبود می بخشد . بنابراین بهره گیری از این رویکردهای آموزشی برای آماده سازی دانشجویان توصیه می شود.

زمینه و هدف: اضطراب اقلیمی به عنوان یکی از پیامدهای روان شناختی بحران تغییرات اقلیمی، به ویژه در میان نسل Z ، به طور فزاینده ای مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. نسل Z به دلیل مواجهه مستمر با اخبار و پیامدهای تغییرات اقلیمی، آسیب پذیری بیشتری نسبت به نگرانی ها و تنش های مرتبط با آینده محیط زیست دارد. در این میان، تاب آوری روانی و راهبردهای مقابله ای می توانند نقش مهمی در کاهش آثار منفی اضطراب اقلیمی و ارتقای بهزیستی روانی ایفا کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه اضطراب اقلیمی، تاب آوری روانی و راهبردهای مقابله ای در نسل Z انجام شد . مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان و دانشجویان نسل Z ساکن شهر تبریز در سال ۱۴۰۳ بود که از میان آنان 300 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اضطراب اقلیمی، مقیاس تاب آوری روانی و پرسشنامه راهبردهای مقابله ای بود. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون در نرم افزار SPSS تحلیل شدند . یافته ها: نتایج نشان داد بین اضطراب اقلیمی و تاب آوری روانی رابطه منفی و معنادار وجود دارد (r=-0.42, p>0.001) . همچنین اضطراب اقلیمی با راهبردهای مقابله ای فعال (r=0.31, p>0.01) و منفعل (r=0.53, p>0.001) رابطه معناداری داشت. نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که اضطراب اقلیمی و راهبردهای مقابله ای در مجموع ۳۷ درصد از واریانس تاب آوری روانی را تبیین می کنند. یافته ها نشان داد افرادی که از راهبردهای مقابله ای فعال استفاده می کنند، تاب آوری روانی بالاتری دارند و بالعکس، استفاده از راهبردهای منفعل با کاهش تاب آوری همراه است . نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، اضطراب اقلیمی می تواند سلامت روان نسل Z را تحت تأثیر قرار دهد و راهبردهای مقابله ای نقش مهمی در تعدیل این اثر ایفا می کنند. بنابراین، طراحی مداخلات آموزشی و روان شناختی با هدف تقویت تاب آوری و آموزش راهبردهای مقابله ای سازگارانه می تواند در ارتقای بهزیستی روانی نسل جوان مؤثر باشد .

مقدمه: هدف این پژوهش بررسی روابط ساختاری رفتارهای پرخطر مرتبط با سلامت با تجربیات نامطلوب کودکی، وضعیت روانشناختی و ادراک آینده تاریک با بررسی نقش میانجی شایستگی های اخلاقی محافظ بود. روش: این پژوهش همبستگی بود. جامعه آماری تمامی دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهرستان سمنان و تعداد نمونه 1084 دانش آموز بود که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. از پرسشنامه های رفتارهای پرخطر نوجوانان، شایستگی های اخلاقی، تجارب آسیب زا در دوران کودکی، نئو و ادراک آینده تاریک استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد متغیرهای نشانگر در متغیرهای پنهان رفتارهای پرخطر و ارزش های اخلاقی محافظ به طور همسو و معناداری بر این سازه های مکنون بار شده اند (1/96<t). اثر ارزش های اخلاقی محافظ بر رفتارهای پرخطر منفی و معنادار بود (0.54- = β). اثرات تجربیات آسیب زای دوران کودکی بر رفتارهای پرخطر (0.11 = γ)، وضعیت روانشناختی نامطلوب بر رفتارهای پرخطر (0.22 = γ) و ادراک آینده تاریک بر رفتارهای پرخطر (0.10 = γ) مثبت و معناداری بود (1/96<t). اثر تجربیات آسیب زای دوران کودکی بر شایستگی های اخلاقی (0.27- = γ)، وضعیت روانشناختی نامطلوب بر شایستگی های اخلاقی (0.42- = γ) و ادراک آینده تاریک بر شایستگی های اخلاقی (0.15- = γ) منفی و معنادار بود (1/96<t). نتیجه گیری: نتایج مورد بحث قرار گرفته است.

هدف از این پژوهش بررسی رابطه ساختاری تجارب ناخوشایند دوران کودکی و فاجعه سازی درد در افراد مبتلا به میگرن با میانجی گری افسردگی و اضطراب بود. روش پژوهش همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به میگرن 20 تا 30 ساله مراجعه کننده به کلینیک های درد مشهد در سال 1403-1404 بود. حجم نمونه 204 نفر از بیمارانی بود که تشخیص میگرن توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب دریافت کرده و داوطلبانه برای شرکت در پژوهش رضایت داشتند. این افراد به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فاجعه سازی درد سالیوان و همکاران (1995)، پرسشنامه تجارب نامطلوب دوران کودکی دانگ و همکاران (2004)، مقیاس افسردگی بک (1996) و مقیاس اضطراب بک (1988) بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تجارب ناخوشایند دوران کودکی از طریق افسردگی تأثیر معناداری بر فاجعه سازی درد دارد (0/01>p)، اما این تأثیر از طریق اضطراب معنادار نبود. همچنین، افسردگی با ضریب مسیر 0/531 بیشترین تأثیر را در میانجی گری داشت. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تجارب اولیه زندگی و حالات عاطفی منفی، به ویژه افسردگی، نقش مهمی در ادراک درد و فاجعه سازی آن در بیماران مبتلا به میگرن ایفا می کنند.

این پژوهش با هدف تحلیل وضعیت موجود مؤلفه های موردنظر برای ارزیابی سلامت روان داوطلبان حرفه معلمی جهت پذیرش در دانشگاه فرهنگیان و ارایه راهکارهایی برای بهبود آن انجام شد. روش پژوهش مورد استفاده کیفی از نوع پدیدارشناسی بود. مشارکت کنندگان این پژوهش شامل کلیه اعضای هیات علمی و مدرسان دانشگاه فرهنگیان در رشته های مشاوره و روان شناسی بوده که از بین آنها نمونه-ای به تعداد 17 نفر به روش نمونه گیری هدفمند( از نوع خبره) انتخاب شدند. از ابزار مصاحبه(نیمه-ساختاریافته) برای جمع آوری داده های مورد نیاز استفاده شد. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده به عمل آمد. نتایج پژوهش نشان داد که مؤلفه های سلامت روان داوطلبان حرفه معلمی شامل دو مقوله اصلی و هشت مقوله فرعی است. مقوله شناسایی و ارزیابی مؤلفه های سلامت روان، شامل مؤلفه های شناسایی و ارزیابی خیلی کم سلامت روان، عدم وجود زمان کافی، عدم وجود ابزارهای لازم و عدم ارزیابی دقیق سلامت روان بود. مقوله اقدامات متناسب، مؤلفه های استفاده از آزمون های روانی معتبر، تخصصی بودن ارزیابی سلامت روان، نیاز به مصاحبه های عمیق، ارزیابی صلاحیت روانی در حین و پایان تحصیل را در بر می گرفت. با توجه به یافته های پژوهش می توان گفت که به منظور پذیرش داوطلبانی برخوردار از سلامت روان در دانشگاه فرهنگیان، بایستی از نتایج آزمون های روانی معتبر در کنار مصاحبه تخصصی بهره گرفت و به منظور ارتقای سطح سلامت روان دانشجومعلمان، برگزاری کارگاه های آموزشی در حوزه های سلامت روان و مهارت های زندگی، اردوهای تفریحی و بازدیدهای علمی، فعال نمودن مراکز مشاوره، تدارک برنامه های های ورزشی، هنری و فرهنگی مناسب در دانشگاه پیشنهاد می گردد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثر ساختاری فرایندهای پذیرش و تعهد بر تضعیف روحیه در بیماران مبتلا به سرطان با در نظر گرفتن نقش های میانجی رشد و افت پس از سانحه انجام شد.   روش: این مطالعه همبستگی با 260 بیمار مبتلا به سرطان مراجعه کننده به بیمارستان امید اصفهان در بهار و تابستان 1403 انجام شد. شرکت کنندگان با استفاده از نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای جمع آوری داده ها شامل مقیاس فرآیند درمان پذیرش و تعهد (Compact؛ فرانسیس و همکاران، 2016)، مقیاس تضعیف روحیه (DS-II؛ روبینسون و همکاران، 2016) و پرسشنامه رشد و افت پس از سانحه گسترده (PTGDI-X؛ تاکو و همکاران، 2021) بود. داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) با نرم افزار 26- Amos تجزیه و تحلیل شدند.   یافته ها: تحلیل نشان داد که همبستگی منفی معناداری بین فرآیندهای پذیرش و تعهد و تضعیف روحیه وجود دارد (001/0P<). رشد پس از سانحه و افت پس از سانحه به طور معناداری واسطه رابطه ی بین فرآیندهای پذیرش و تعهد و تضعیف روحیه هستند (001/0P<). مدل نهایی برازش مناسبی با داده ها نشان داد (05/0P<).   نتیجه گیری: فرایندهای پذیرش و تعهد به طور مستقیم و بواسطه رشد و افت پس از سانحه در تضعیف روحیه نقش دارند. پیشنهاد می شود مداخلاتی که فرآیندهای پذیرش و تعهد را هدف قرار می دهند، و همچنین رشد پس از سانحه و کاهش افت پس از سانحه را تقویت می کنند، برای کاهش تضعیف روحیه در بیماران سرطانی توسعه داده شوند.