درخت حوزه‌های تخصصی

پیشینه و اهداف: دنیای امروز بیش از پیش به پارادایم ارزش آفرینی تسهیم دانش در ابعاد مختلف زندگی از علم و دانش تا فعالیت های کسب و کار و حکمرانی پی برده است، علی رغم مزایای فراوان تسهیم دانش، موانع اساسی پیش روی آن وجود دارد. هدف پژوهش حاضر مطالعه زمینه ها و علل عدم گرایش به تسهیم دانش در بین دانشجویان می باشد. روش ها: در پژوهش حاضر از رویکرد نظریه داده بنیاد که یک شیوه پژوهش کیفی است، بهره گرفته شده و با 25 نفر از دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان به روش نمونه گیری هدفمند مصاحبه عمیق صورت گرفته است. تحلیل داده ها براساس کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شده است. یافته ها: یافته ها نشان داد که از نظر دانشجویان شش مقوله محوری تلقی قدرت بودن دانش، روحیه فردگرایی بالا، فقدان حمایت ساختاری دانشگاه، تأثیر زمینه های تربیتی دانشجویان، بی اعتمادی و نامطلوبیت زیرساخت های تکنولوژیکی از شرایط زمینه ای و علّی عدم گرایش به تسهیم دانش در بین دانشجویان می باشد. دانشجویان تشکیل اجتماعات علمی مبتنی بر کارگروهی و توسعه زیرساخت های فناوری محور را راهکار این مشکل می دانستند. مقوله محوری در این پژوهش، ضعف بالندگی میدان دانشگاهی می باشد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که تحقق و پیاده سازی تسهیم دانش در دانشگاه منجر به بالندگی دانشگاه و بسط سرمایه اجتماعی دانشگاه می باشد.

هدف و پیشینه پژوهش: پژوهش حاضر با هدف تبیین ظرفیت های آموزشی بازی های رایانه ای در پرورش مهارت های شهروندی و مؤلفه های مسئولیت اجتماعی انجام شد. با توجه به گسترش نقش بازی های رایانه ای به عنوان رسانه ای فرهنگی و تربیتی، بررسی نظام مند نحوه بازنمایی مفاهیم اخلاقی و اجتماعی در ساختارهای روایی و تعاملی آن ها ضرورت دارد. مسئله اصلی پژوهش این است که بازی های دارای روایت تعاملی چگونه می توانند به آموزش غیررسمی مؤلفه هایی چون همدلی، مشارکت اجتماعی، پاسخگویی، احترام به حقوق دیگران و حفاظت از محیط زیست کمک کنند. روش: پژوهش حاضر با استفاده از تحلیل محتوای تماتیک انجام شده است. جامعه مورد مطالعه شامل بازی های رایانه ای با سازوکارهای تصمیم گیری اخلاقی و پیامدهای اجتماعی بود. از میان آن ها، ۲۴ عنوان در بازه ی ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۲ با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. تحلیل داده ها در سه مرحله ی کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد و برای افزایش دقت و اعتبار، از مثلث سازی داده ها و بازبینی مکرر پژوهشگر استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان می دهد بازی های دارای روایت تعاملی از طریق تصمیم گیری اخلاقی، پیامدهای رفتاری و تعامل با شخصیت های متنوع، بستر مؤثری برای درک و درونی سازی ارزش های اجتماعی فراهم می کنند. این بازی ها با شبیه سازی موقعیت های واقعی، موجب تقویت همدلی، مسئولیت پذیری، پاسخگویی و احترام به حقوق فردی و جمعی می شوند. نتیجه گیری: بر اساس تحلیل انجام شده، بازی های رایانه ای را می توان رسانه ای تربیتی و مکمل نظام های آموزشی دانست. بهره گیری هدفمند از ظرفیت روایت های تعاملی می تواند به ارتقای سواد اجتماعی، تقویت کنش مسئولانه و پرورش شهروندان آگاه و مشارکت جو در بستر آموزش رسمی و غیررسمی منجر شود.

 هدف و پیشینه: هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای کتاب های مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی بر اساس میزان به کارگیری مؤلفه های تربیت شهروندی از منظر مونته سوری بود. روش شناسی : روش پژوهش توصیفی از نوع تحلیل محتوا با به کارگیری روش آنتروپی شانون بود. جامعه آماری، 4 جلد کتاب مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی در سال تحصیلی 1403- 1402 بود. حجم نمونه برابر با حجم جامعه بود. یافته ها: یافته ها نشان داد مؤلفه آمادگی برای تفکر و عمل مستقل(WJ= 0/320)، از بیشترین ضریب اهمیت و در مراتب بعدی به ترتیب مؤلفه های هدف شهروندی مشترک(WJ= 0/320)، انسانیت برای هماهنگی(WJ= 0/253)، تصور شهروند آینده (WJ= 0/178)، دانش به مثابه پیش نیاز و رشد شخصیت به عنوان هدف (WJ= 0/052)، جهان بینی در حال توسعه (WJ= 0/038) و شهروندان سازگار و نقاد (WJ= -0.198)، قرار دارند. بیشترین ضریب اهمیت مؤلفه ها در کتاب پایه سوم (WJ= 0/454) است و در مراتب بعدی به ترتیب پایه ششم (WJ= 0/359)، پایه پنجم (WJ= 0/138)، و کمترین ضریب اهمیت در پایه چهارم (WJ= 0/047) است. نتیجه گیری: در مجموع مؤلفه های تربیت شهروندی از منظر مونته سوری در مقایسه با یکدیگر توزیع متوازنی ندارند و کتاب های درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی نیازمند بازنگری و بازنویسی در زمینه توجه متوازن به مؤلفه های تربیت شهروندی با رویکرد مونته سوری است.

نقش های متنوع مشاوران از جمله ارائه راهنمایی تحصیلی، حل تعارضات روان شناختی، و برقراری ارتباط موثر، نیازمند توانمندی هایی است که باید تقویت شوند. هدف کلی از این پژوهش، ارائه مدلی بود که به توضیح پیشایندها، فرایندها و پیامدهای توسعه مشاوره مدرسه اثربخش می پردازد. روش پژوهش حاضر آن، فراترکیب نظریه ساز بود. بر این اساس، واژه های کلیدی مانند "مشاوره"، یا " دانش مشاوره" یا " مهارت مشاوره" یا " شایستگی مشاور" "متوسطه" یا «دبیرستان» در پایگاه های داده لاتین و فارسی شناسایی و پس از ارزیابی و غربالگری مقالات و پایان نامه ها، نهایتاً تعداد 51 مقاله و پایان نامه برای استفاده در پژوهش مورد تحلیل قرار گرفتند. شیوه تحلیل داده ها بر مبنای نظریه داده بنیاد و شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود. یافته های پژوهش در محور پیشایندها شامل دو کد محوری اصلی ویژگی های مدرسه و شایستگی های مشاور می باشد. فرایندهای توسعه مشاوره اثربخش نیز شامل چهارکد محوری خدمات مشاوره، به کارگیری راهبردهای مداخله، ارائه خدمات تکمیلی و اجرای آموزش شناسایی شده اند. پیامدهای توسعه مشاوره اثربخش شامل چهار گروه اصلی پیامدهای مرتبط با دانش آموزان، والدین، معلمان و مدرسه/جامعه بود. یافته های مبتنی بر روابط میان پیشایندها، فرایندها و پیامدها نشان داد تحقق یک مشاوره اثربخش در قالب یک چرخه پویا و بازخوردی عمل می کند. پیشایندهای مناسب موجب شکل گیری فرایندهای رشد دانش، نگرش و مهارت می شوند؛ این فرایندها به پیامدهای مثبت فردی، میان فردی و سازمانی منجر می شوند.

پژوهش حاضر باهدف بررسی رابطه بین هیجان های منفی، باورهای فراشناختی و خودمراقبتی والدین دارای فرزندان با ناتوانی های ذهنی در شهر کرمان انجام شد. این پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه موردمطالعه شامل تمامی والدین دارای فرزند ناتوان ذهنی در شهر کرمان در سال تحصیلی 1402- 1403 بودند که از بین آنان نمونه ای به حجم 160 نفر (پدر یا مادر) به صورت در دسترس انتخاب شدند. جهت گرداوری داده ها از پرسشنامه هیجانات منفی (برگرفته از پرسشنامه عاطفه مثبت و منفی پاناس)، پرسشنامه باورهای فراشناختی ولز (1997) و پرسشنامه خودمراقبتی سازمان بهداشت جهانی (2016) استفاده شد. داده های جمع آوری شده در دو سطح توصیفی (فراوانی، میانگین، انحراف معیار و...) و استنباطی (همبستگی پیرسون، رگرسیون هم زمان و گام به گام) مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد هیجانات منفی با باورهای فراشناختی، رابطه مثبت و معنادار و با خودمراقبتی، رابطه منفی و معنادار دارند. همچنین نتایج همبستگی پیرسون نشان داد بین باورهای فراشناختی و خودمراقبتی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. نتایج رگرسیون گام به گام نیز نشان داد که هیجانات منفی و باورهای فراشناختی به صورت منفی و معنادار قادر به پیش بینی خودمراقبتی در والدین دارای کودک ناتوان ذهنی می باشند؛ بنابراین می توان با کاهش هیجانات منفی و همچنین با استفاده از درمان های فراشناختی مناسب، خودمراقبتی را در والدین دارای کودک ناتوان ذهنی افزایش داد.

هدف: هدف پژوهش حاضر تبیین مؤلفه های رویکرد آزاداندیشانه در تدریس از دیدگاه فنسترماخر و جوناس سولتیس و بررسی میزان کاربست مؤلفه های این رویکرد توسط معلمان پایه چهارم و پنجم ابتدایی مدارس دخترانه-دولتی شهر اصفهان در سال 98-1397» می باشد. روش: روش این پژوهش از نوع تحقیقات کاربردی است و با روش توصیفی-پیمایشی انجام گرفته است. جامعه ی آن شامل کلیه معلمان پایه چهارم و پنجم ابتدایی مدارس دخترانه-دولتی ناحیه ی سه و ناحیه چهار شهر اصفهان به تعداد 561 نفر بوده است. نمونه گیری با روش خوشه ای انجام شد، نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران و خطای 0.08 به تعداد 118 نفر تعیین گردید. ابزار اندازه گیری، پرسشنامه محقق ساخته شامل 20 گویه بر اساس طیف پنج درجه ای لیکرت بوده است. روایی سؤالات، با استفاده از روایی محتوا مشخص گردید و با مراجعه به اساتید محترم گروه علوم تربیتی و چند تن از معلمان پایه چهارم و پنجم ابتدایی تأیید شد. پایایی پرسشنامه نیز بر اساس ضریب الفای کرونباخ 0.87 برآورد گردید. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از پرسشنامه از آمار توصیفی و استنباطی استفاده گردیده است. یافته ها: تجزیه و تحلیل یافته ها نشان داد میزان کاربست رویکرد تدریس آزاداندیشانه توسط معلمان، بالاتر از سطح متوسط بوده است. میزان کاربست چهار مؤلفه این رویکرد شامل شناخت، روش، هدف و ارتباط (به ترتیب) بیش از سطح متوسط و مؤلفه دانش در سطح متوسط بوده است. بین میزان کاربست مؤلفه های این رویکرد تفاوت معنادار وجود داشت، بیشترین مربوط به مؤلفه روش و کمترین مربوط به مؤلفه دانش بوده است.

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین عوامل روانشناختی پیش بینی کننده در استفاده معلمان از رویکرد پژوهشی در تدریس در ناحیه 2 شهر تبریز بود. این پژوهش از نظر هدف از نوع مطالعات کاربردی می باشد.   روش: از نظر ماهیت از نوع مطالعات توصیفی و از نظر روش گردآوری اطلاعات از نوع مطالعات پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش حاضر معلمان پایه پنجم و ششم زن و مرد ناحیه 2 شهر تبریز بودند (305 نفر) که نمونه آماری از بین آن ها با استفاه از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند (169 نفر). تعداد نمونه آماری با استفاده از جدول مورگان تعیین شد. به منظور گردآوری داده های پژوهش از سه پرسشنامه استاندارد استفاده شد. برای اندازه گیری متغیر ویژگی های شخصیتی از پرسشنامه پنج عامل شخصیت نئو(1996)، ذهن آگاهی از پرسشنامه ذهن آگاهی تورنتو (2006)، بهزیستی روانشناختی از پرسشنامه ریف (1989) و استفاده معلمان از رویکرد پژوهش در تدریس علوم از پرسشنامه طراحی و اعتباریابی شده توسط شیربگی و همکاران (1384) استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده های تحقیق از رگرسیون خطی استفاده شد. یافته ها: تحلیل فرضیه های پژوهش نشان داد که استفاده معلمان از رویکرد پژوهش در تدریس بر اساس ویژگی های شخصیتی برونگرایی-درونگرایی، اشتیاق به تجارب جدید و وظیفه شناسی  به ترتیب 2/35 درصد، 8/24 درصد، 5/22 درصد و 4/16 درصد قابل پیش بینی است.  همچنین یافته ها نشان داد که استفاده معلمان از رویکرد پژوهش در تدریس بر اساس پذیرش خود، روابط مثبت با دیگران و زندگی هدفمند به ترتیب 8/15 درصد، 2/34 درصد و 9/20 درصد قابل پیش بینی است. در نهایت یافته ها نشان داد که استفاده معلمان از رویکرد پژوهش در تدریس بر اساس مشاهده، توصیف، عمل بر اساس آگاهی، عدم قضاوت و عدم واکنش به ترتیب 36/0 درصد، 9/36 درصد، 3/15 درصد، 13/0 و 25/0 درصد قابل پیش بینی است.

این پژوهش با هدف طراحی الگوی زمینه سازی هویت دینی دانش آموزان در مقطع دوره دوم ابتدایی با رویکرد کیفی و روش داده بنیاد از نوع استراووس کوربین انجام شده است. مشارکت کنندگان این تحقیق شامل کلیه مدیران، معلمان و افراد آگاه استان های قم و مرکزی بودند که در مدارس ابتدایی حضور فعال دینی داشتند. اعضای نمونه با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و با تعداد 12 مصاحبه اشباع نظری حاصل شد. برای تحلیل داده ها از روش کدگذاری سه مرحله ای استراوس و کوربین استفاده شد. برای تعیین پایایی روش درصد پایایی بازآزمایی به کار گرفته شد. یافته ها نشان دادند مقوله مرکزی در ایجاد هویت دینی دانش آموزان، مؤلفه ها و مصادیق هویت دینی است. همچنین شرایط علّی ایجاد هویت دینی شامل ویژگی های شخصیتی، عوامل انسانی، ابعاد زیباشناختی و هنری، انگیزه و تبیین صحیح دین شد. عوامل زمینه ای هم شامل مدرسه، استفاده از فضاهای مقدس، زمان مناسب، عوامل جغرافیایی، عوامل درونی و تخصیص منابع بود. متغیرهای اجبار، سهل گیری، بی برنامگی، بی مسئولیتی، رسانه ها، عوامل انسانی، سیاست های نادرست تربیتی، بی توجهی به ویژگی ها و تفاوت های فردی به عنوان شرایط مداخله گر تعیین شدند. براساس یافته ها، آموزش صحیح، تولید ارزش، راهکارهای تربیتی، مربیان تربیتی و حق انتخاب به عنوان راهبردها محسوب می شوند. پیامدها با مؤلفه های قرار گرفتن در مسیر تربیت فطری، افزایش پویایی، بصیرت افزایی، تعهدات اخلاقی، آمادگی برای تحقق حیات طیبه در همه ابعاد، ترویج و تعمیق فرهنگ دینی و اسلامی، مقابله در مواجهه با بحران ها و انسجام درونی شناسایی شدند. در نهایت پیشنهادهایی مبتنی بر یافته های پژوهش ارائه گردید.

هدف این پژوهش، تحلیل محتوای کتاب های دوره اول ابتدایی از منظر توجه به آموزش ارزش ها بوده است. به منظور پاسخ گویی به سؤال پژوهش، از روش تحلیل محتوای کیفی جهت دار با رویکرد قیاسی استفاده ده است. چارچوب تحلیل مبتنی بر الگوی سانگر و اُسگاتورپ (۲۰۰۵) شامل مؤلفه های هدف، محتوا، شکل ارائه محتوا، روش تدریس و ارزشیابی است که در این پژوهش از مدل تعدیل یافته و بومی شده ملکی (1391) استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کتاب های درسی دوره اول ابتدایی 1401-1400 بوده اند. نمونه گیری به صورت هدفمند و تمام قلمرو مطالعاتی بود که کلیه دروس دوره اول ابتدایی پایه های اول تا سوم (دوره اول ابتدایی) شامل کتاب های درسی فارسی، قرآن، هدیه های آسمانی، علوم تجربی، مطالعات اجتماعی و ریاضی درمجموع به تعداد 15 جلد کتاب تحلیل شده اند. نتایج پژوهش نشان داد که برای آموزش ارزش ها، رویکردی جامع و چندبعدی در کتب درسی اتخاذ شده است. اهداف آموزشی ارزش ها در هر درس، براساس یک نظام منطقی و تدریجی از مفاهیم ساده به پیچیده طراحی شده اند. محتوا در تمام دروس اصلی (قرآن، مطالعات اجتماعی، فارسی، علوم و ریاضی) به صورت تلفیقی، مارپیچی و تدریجی ارائه می شود. شکل ارائه محتوا در پایه های اول، بیشتر از تصاویر و نقاشی استفاده شده، درحالی که در پایه های دوم و سوم، تمرکز بر متن، شعر و داستان است. روش تدریس، متنوع، تدریجی و دانش آموزمحور است. روش ارزشیابی کیفی، مستمر و غیردلهره آور است و عمدتاً از طریق مشاهده رفتار و سنجش عملکرد دانش آموزان صورت می گیرد. در نهایت، یافته ها حاکی از آن است که کتاب های درسی در دوره اول ابتدایی، به صورت آگاهانه و با بهره گیری از اصول علمی، تلاش کرده است تا آموزش ارزش ها را به شیوه ای مؤثر و متناسب با ویژگی های رشدی کودکان، در فرایند تعلیم و تربیت نهادینه سازد.

پژوهش حاضر به بررسی کاربرد پردازش زبان طبیعی (NLP) در بهبود یادگیری و آموزش با تمرکز بر پیامدهای آن در نظام آموزشی ایران می پردازد. این تحقیق با رویکرد ترکیبی شامل تحلیل داده های کیفی و کمی انجام شد. در بخش کیفی، مصاحبه با 20 معلم و 10 متخصص فناوری نشان داد که ادغام NLP می تواند یادگیری شخصی سازی شده، ارزیابی خودکار تکالیف و شناسایی زودهنگام مشکلات یادگیری را امکان پذیر کند. اما چالش هایی نظیر زیرساخت های ناکافی مدارس، نیاز به آموزش معلمان و نگرانی های اخلاقی مرتبط با حریم خصوصی داده ها نیز شناسایی شد. در بخش کمی، 400 دانش آموز دبیرستانی در تهران به دو گروه آزمایش (200 نفر) و کنترل (200 نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش از نرم افزار مبتنی بر NLP برای آموزش زبان انگلیسی استفاده کردند و گروه کنترل آموزش سنتی دریافت کردند. نتایج نشان داد ابزارهای NLP تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد تحصیلی، انگیزه یادگیری و مهارت های زبان انگلیسی دانش آموزان دارند. این پژوهش بر پتانسیل تحول آفرین NLP در آموزش تأکید می کند و پرداختن به چالش هایی مانند توسعه زیرساخت ها، آموزش معلمان، و مسائل اخلاقی و فرهنگی را برای ادغام موفقیت آمیز آن ضروری می داند. سرمایه گذاری در ابزارهای اختصاصی برای نظام آموزشی ایران و تدوین سیاست های اخلاقی، کلید موفقیت این فناوری در آموزش هستند.

این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی روش های تدریس سازنده گرایی اجتماعی (E5) و پیش سازمان دهنده بر یادگیری خودراهبر دانش آموزان دختر ششم ابتدایی انجام شد. روش پژوهش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر ششم ابتدایی بستان آباد بود که 60 نفر به صورت تصادفی در سه گروه 20 نفره انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد فیشر (2001) برای سنجش یادگیری خودراهبر و بسته آموزشی محقق ساخته برای تدریس بود. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان داد که هر دو روش تدریس تأثیر معناداری بر یادگیری خودراهبر داشتند. بیشترین تاثیر هر دو روش مربوط به مولفه انگیزش برای یادگیری و کمترین تاثیر بر مولفه خودکنترلی مشاهده شد. همچنین تفاوت معناداری میان اثربخشی این دو روش مشاهده نشد. در نتیجه، پیشنهاد می شود معلمان در تدریس علوم و سایر دروس از این روش ها استفاده کرده و با بهره گیری از آن ها یادگیری خودراهبر دانش آموزان را بهبود بخشند.

هدف پژوهش حاضر بررسی چالش های اخلاقی حفظ کرامت انسانی در عصر هوش مصنوعی با توجه به گسترش استفاده از هوش مصنوعی در حوزه هایی چون قضاوت، پزشکی و آموزش، تهدیداتی نظیر تبعیض الگوریتمی، نقض حریم خصوصی و کاهش اختیار و عاملیت انسانی، با استناد به آموزه های قرآنی «تکریم بنی آدم» و «خلیفه الله»  بود. روش تحقیق، تحلیل مضمون بود و جامعه آماری آن مجموعه ای از منابع دینی و علمی شامل قرآن کریم، روایات معتبر، تفاسیر، متون فقهی و اخلاق اسلامی، و نیز ادبیات معاصر فلسفی و علمی در حوزه اخلاق فناوری و هوش مصنوعی بود. نمونه ها به صورت هدفمند و نظری انتخاب و ازنظر کیفیت و میزان ارتباط ارزیابی شدند. داده ها با بهره گیری از نرم افزارهای مدیریت منابع مانند اندنوت و پایگاه های تخصصی داخلی و خارجی ساماندهی و سپس با نرم افزار مکس کیودیای تحلیل شدند. فرآیند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و مضمون محور بود که به استخراج مضمون های کلی و جزئی انجامید. اصول پیشینی قرآنی و فقهی مرتبط باکرامت، عدالت، مسئولیت پذیری و حفظ حریم خصوصی چارچوب مفهومی تحلیل را شکل دادند.اعتبار تحلیل از طریق کدگذاری مجدد مستقل و محاسبه شاخص توافق کدگذاران با ضریب کاپای کوهن (82/0) تأیید شد و مستندسازی کامل با ماتریس کد–منبع، شفافیت و قابلیت ردیابی داده ها را تضمین کرد. یافته ها نشان می دهد که اصول قرآنی کرامت، عدالت و مسئولیت می توانند مبنای طراحی اخلاقی هوش مصنوعی قرار گیرند و از پیامدهایی چون تبعیض و تضعیف اختیار انسان جلوگیری کنند. درنهایت، پژوهش تأکید می کند که تلفیق آموزه های قرآنی با استانداردهای فنی و اخلاقی روز، هوش مصنوعی را به ابزاری در خدمت تعالی معنوی، عدالت اجتماعی و حفظ کرامت انسانی بدل می سازد و آموزش عمومی در این زمینه نقشی اساسی دارد.

پژوهش حاضر با هدف واکاوی ارتباط هوش مصنوعی با جایگاه معلم انسانی از منظر تربیت اسلامی انجام شد. این مطالعه کیفی بر پایه روش تحلیلی-مقایسه ای استوار بوده و داده ها از طریق بررسی منابع اسنادی گردآوری گردید. انتخاب نمونه ها با رویکرد کدگذاری هدفمند صورت گرفت و تحلیل داده ها با بهره گیری از روش های تحلیل مفهومی و تحلیل مضمون انجام شد.و در نهایت به مقایسه تطبیقی ویژگی های آموزشی و تربیتی معلم در متون اصیل اسلامی با ظرفیت عملیاتی و آموزشی هوش مصنوعی پرداخته شد.نتایج نشان می دهند که هوش مصنوعی در حوزه های فنی و کمی، نظیر شخصی سازی آموزش در مقیاس وسیع، تحلیل داده های یادگیری، و ارزیابی های خودکار، عملکرد چشمگیری دارد. بااین حال، در ابعاد کلیدی تربیتی-اخلاقی معلم، شامل الگو بودن عملی، خودسازی، دلسوزی و هدایت معنوی، هوش مصنوعی فاقد صلاحیت لازم برای جایگزینی کامل است. این محدودیت ها ناشی از فقدان هویت انسانی، روح، فطرت، و ناتوانی در تولید حکمت بر پایه ایمان است.بنابراین، پژوهش نتیجه می گیرد که هوش مصنوعی نمی تواند به طور کامل جایگزین معلم انسانی در تربیت اسلامی شود؛ بلکه می تواند نقشی مکمل، پشتیبان و دستیار در امور آموزشی و فنی ایفا کند. این کاربرد باید با اصول تربیت اسلامی همسو باشد و تحت نظارت مستمر نهادهای مربوطه قرار گیرد تا از تضاد با اهداف تربیتی و ارزشی جلوگیری شود. این رویکرد به همکاری هوش مصنوعی و معلم انسانی برای ارتقای فرآیندهای آموزشی توصیه می شود، به نحوی که نقش حیاتی معلم در پرورش جامع اخلاقی و معنوی دانش آموزان حفظ گردد.

پیشینه و هدف: در سال های اخیر ارتقای مهارت های آموزشی و تفکر خلاقانه و نقادانه در میان معلمان، یکی از اصلی ترین دغدغه های نظام آموزشی بوده است. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر داستان ها و اشعار موجود در کتاب فارسی پایه چهارم ابتدایی در ارتقای تفکر انتقادی دانشجو معلمان پردیس دخترانه در آموزش مجازی می باشد. روش: این پژوهش از نوع پیمایشی بوده و از نظر هدف در زمره تحقیقات کاربردی قرار می گیرد. برای گردآوری داده ها از مطالعات کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. جامعه آماری 75 دانشجوی دختر رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان در نیمسال تحصیلی 1400 الی 1401 پردیس نسیبه تهران است که با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای تعیین پایایی پرسشنامه ها از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. به منظور بررسی فرضیات تحقیق از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) با نرم افزار SmartPLS3 استفاده گردید. یافته ها: نشان داد که داستان ها و اشعار موجود در کتاب فارسی پایه چهارم ابتدایی منجر به تقویت پیش بینی منطقی، توانایی خود انتقادی، تفسیر انتقادی، تضاد و همبستگی، طراحی و حل مساله، ساماندهی مجدد و بررسی اعتبار گزاره ها می شود. نتیجه گیری: مهارت هایی نظیر پیش بینی منطقی می تواند نقش بسزایی در ارتقای تفکر انتقادی در میان معلمان باشد. همچنین، توانایی خود انتقادی از دیگر پیامدهای مطالعه محتوای کتاب فارسی چهارم است.

زمینه و هدف: کارورزی در ایران و جهان، به عنوان بخشی پویا و ارزشمند از آموزش معلمان و تجربه ای ماندگار در تربیت حرفه ای آنان شناخته می شود. هدف پژوهش حاضر، تحلیل تجارب زیسته ی فارغ التحصیلان دانشگاه فرهنگیان از چالش های دروس کارورزی بود. به اقتضای هدف و سؤالات، از رویکرد کیفی و روش پژوهش پدیدارشناسی توصیفی بهره برده شد. میدان پژوهش شامل فارغ التحصیلان دانشگاه فرهنگیان استان کردستان در بازه ی سال های تحصیلی 1398 تا 1400 با سابقه ی کار در مدارس بود که با روش نمونه گیری در دسترس، 14 نفر از معلمان (2 زن و 12 مرد) انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات، مصاحبه ی نیمه ساختاریافته بود که با معیار اشباع یافتگی پاسخ ها، مصاحبه صورت گرفت و کمک کدگذاری باز و سپس محوری مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها در دو تم حاصل شد. تم نخست: شناسایی چالش ها و تم دوم: ارائه ی راهکارهایی برای برون رفت از این چالش ها. باتوجه به یافته های پژوهش، کمبودهایی در واحدهای درسی کارورزی وجود دارد: عدم مشارکت معلم راهنما با دانشجو-معلم در مباحث کلاسی و رابطه ی استاد - شاگردی با دانشجو-معلم، ناکارآمدی آموزه های واحدهای تئوری درس کارورزی، وجود خلأ دررابطه با آموزش چگونگی مدیریت کلاس های مجازی، نگاه آرمان گرایانه و هدف گذاری های شخصی در مؤلفه محتوا، عدم آشنایی بعضی از مدرسین کارورزی با شیوه پژوهش های کیفی، و در نهایت، عدم هماهنگی لازم در شیوه ارزشیابی از جمله این موارد بوده است. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند تعامل میان آموزش وپرورش و دانشگاه فرهنگیان برای بهبود اجرای درس کارورزی تقویت شود، راهنمایان آموزشی در هماهنگی سرفصل ها مشارکت فعال تری داشته باشند، و پژوهش های آینده به بررسی چالش های اقتصادی و فرهنگی کارورزی بپردازند

پیشینه و اهداف: هدف اصلی پژوهش حاضر؛ شناسایی و طراحی الگوی چالش های فرایند مصاحبه داوطلبان استخدامی آموزگار ابتدایی بود. روش: این پژوهش با رویکردی کیفی و به روش گلیزری انجام شده است. جامعه پژوهش شامل معلمان خبره استان البرز بودند و در انتخاب نمونه تلاش شد کسانی مورد مصاحبه قرار گیرند که حداقل دارای مدرک کارشناسی ارشد و دارای سابقه 5 سال و بیشتر و همچنین دارای گواهی ارزیابی حرفه ای بوده؛ که از میان آنها 15 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. مفاهیم و مؤلفه های چالش های فرایند مصاحبه داوطلبان استخدامی (91 مفهوم، 21 مقوله فرعی و 7 مقوله اصلی) از مصاحبه ها مشخص شد. یافته ها: نتایج تحلیل یافته ها نشان داد که کاهش تمایل به انتخاب حرفه معلمی، فشردگی مدیریت و اجرا، گزینش غیر بومی داوطلبان، جذب ارزیاب به شکل سلیقه ای، استفاده نسنجیده از روش های سنجش و ارزیابی داوطلبان، عدم توجه به ویژگی های شخصیتی و رفتاری، عدم جذب داوطلبان شایسته از مؤلفه های قابل توجه و مهم در شناسایی چالش های فرایند مصاحبه داوطلبان استخدامی آموزگاری ابتدایی است. نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش حاضر میتوان نتیجه گرفت فرایند مصاحبه ی تخصصی داوطلبان در کانون های ارزیابی، از لحاظ محتوا و اجرا مشکلات و آسیب های زیادی دارد که با شناسایی آنها و پیشگیری از از این آسیب ها میتوان به پذیرش داوطلبانی برخوردار از صلاحیت های حرفه ای، باانگیزه و علاقه مند به حرفه ی معلمی و دارای سلامت جسمانی و روانی مناسب اقدام کرد.

هدف: در این مطالعه تقویت مهارت های طراحی آموزشی معلمان ابتدایی از طریق تدریس پژوهی در فرایند عملی (مورد مطالعه مدارس ابتدایی شهر ساری) مورد بررسی قرار گرفته است. روش شناسی: پژوهش با رویکرد آمیخته طراحی شد و در بخش کیفی، مشاهدات سیستماتیک پنج جلسه تدریس معلم با استفاده از متدولوژی تدریس پژوهی ثبت و با نرم افزار MAXQDA تحلیل شد. کدگذاری در سه مرحله انجام گرفت و از 1100 کد اولیه، پس از بازنگری، 1063 کد شامل 579 کد مرتبط با تدریس، 330 کد مرتبط با جلسات تدریس پژوهی و مابقی مرتبط با نقاط قوت و چالش های معلم استخراج شد. داده ها در دو بخش «فرآیند تدریس» و «تحلیل جلسات» سازماندهی و در مضامین کلیدی گروه بندی شدند. در بخش کمی، شاخص های آماری و آنتروپی شانون برای تحلیل داده ها به کار رفت. یافته ها: تدریس پژوهی به وس کرده و تبادل تجربیات را تسهیل می کند. استفاده از روش های نوین تدریس، مدیریت بهینه زمان و ابزارهای آموزشی، کیفیت تدریس را بهبود بخشید. استراتژی های پرسش و پاسخ و فیادگیری» با 20.52% فراوانی، بیشترین فراوانی و «مدیریت بهینه سیستم های هوشمند آموزشی» با 2.89% کمترین فراوانی را داشت. نتیجه گیری و پیشنهادها: تدریس پژوهی با ، مانند مدیریت زمان و طراحی فعالیت های متناسب با نیازهای دانش آموزان، کیفیت آموزش ابتدایی را ارتقا می بخشد و گنجاندن آن در برنامه های توسعه معلمان توصیه می شود. نوآوری و اصالت: این مطالعه با ارائه تحلیل جامع از تأثیر تدریس پژوهی بر مهارت های طراحی آموزشی معلمان ابتدایی در بافت مدارس ساری، با تلفیق مشاهدات سیستماتیک، کدگذاری سه مرحله ای و تحلیل آمیخته آنتروپی شانون، رویکردی نوین در بررسی توسعه حرفه ای معلمان ابتدایی ارائه می دهد.

هدف: هدف پژوهش حاضر، پیش بینی اضطراب آزمون در نوجوانان کنکوری بر اساس طرح واره های ناسازگار اولیه، الگوهای ارتباطی خانواده با نقش میانجی گری کمال گرایی در طرح مدل علی به روش معادلات ساختاری بود. روش: نمونه آماری پژوهش شامل 316 نفر از دانش آموزان پایه دوازدهم شهرستان نطنز با قصد شرکت در کنکور بود که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گرد آوری اطلاعات شامل پرسشنامه های طرح واره های ناسازگار اولیه (یانگ، ۱۹۹۸)، الگوهای ارتباطی خانواده (کوئرنر و فیتزپاتریک، ۲۰۰۴)، کمال گرایی (فراست و همکاران، ۱۹۹۰) و اضطراب امتحان (ابوالقاسمی و همکاران، ۱۳۷۵) بود. یافته ها: نتایج نشان داد مؤلفه های طرح واره های ناسازگار اولیه (محدودیت های مختل، دیگرجهت مندی، بریدگی و طرد، گوش به زنگی بیش از حد و عملکرد مختل) تأثیر مستقیم و مثبت و مؤلفه های الگوهای ارتباطی خانواده (گفت وشنود و همنوایی) تاثیر مستقیم و منفی بر اضطراب آزمون نوجوانان کنکوری دارند. همچنین یافته های پژوهش نشان داد که طرح واره های ناسازگار اولیه می توانند با افزایش کمال گرایی منفی در دانش آموزان، اضطراب آزمون آنها را افزایش دهند؛ به عبارت دیگر، کمال گرایی منفی به طور معنی داری ارتباط بین طرح واره های ناسازگار اولیه و اضطراب آزمون را میانجی گری می کرد، ولی این میانجی گری در رابطه بین الگوهایی ارتباطی خانواده و اضطراب آزمون، معنی دار نبود. نتیجه گیری: در مجموع نتایج پژوهش نشان می دهد که طرح واره های ناسازگار اولیه، نوع ارتباط نوجوانان با خانواده و شکل گیری کمال گرایی منفی می تواند نقش مهمی در افزایش اضطراب آزمون دانش آموزان کنکوری داشته باشد که این موضوع نقش خانواده را در کنترل اضطراب آزمون برجسته می کند. آگاه سازی والدین، اصلاح الگوی ارتباطی خانواده و توجه به طرح واره های ناسازگار اولیه در محیط خانواده می تواند نقش مؤثری در کاهش اضطراب آزمون در نوجوانان کنکوری داشته باشد.

آموزش وپرورش فرایندی ارتباطی است. پایه های هر ارتباط را زبان تشکیل می دهد. زبان در کلاس درس نقشی مهم در فرایند تدریس و یادگیری دارد و برای برقراری ارتباط میان معلمان و دانش آموزان در تعامل کلاس درس ضروری است. هدف پژوهش حاضر، بازنمایی معنایی تجربه زیسته دانش آموزان دوزبانه (بلوچ) از مدرسه بوده است. پژوهش حاضر کیفی و از نوع پدیدارشناسی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوزبانه (بلوچ) مقطع ابتدایی شهرستان سراوان در سال تحصیلی 1402-1401 بود. ۱۸ دانش آموز با روش نمونه گیری هدفمند به عنوان نمونه آماری تا رسیدن به اشباع اطلاعاتی انتخاب شدند. داده های پژوهش از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل محتوای مضمونی تجزیه وتحلیل شدند. تحلیل عمیق دیدگاه های دانش آموزان، موجب شناسایی و دسته بندی چهار مضمون سازمان دهنده شامل زیستگاه آموزشی با سه مضمون پایه مکان یادگیری، مکان مهارت آموزی و مکان تعیین شغل؛ زیستگاه عاطفی با دو مضمون پایه مکان آسایش روحی و فکری و مکان آشنایی؛ زیستگاه اجتماعی با دو مضمون پایه مکان روابط اجتماعی و مکان آماده سازی و زیستگاه پرورشی با مضمون پایه مکان تربیتی پاک شد. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مدرسه دارای جایگاهی ویژه و خاص برای دانش آموزان دوزبانه (بلوچ) است. ازاین رو، توجه به دانش آموزان دوزبانه در نظام آموزشی سبب احترام و افتخار به فرهنگ محلی می شود و همچنین راهکاری است برای مقابله با بی عدالتی و رفتارهای تبعیض آمیز در حوزه حقوق اقلیتها. مسئولان و مشاوران مدارس لازم است از این ظرفیت برای ارتقای تحصیلی دانش آموزان دوزبانه (بلوچ) بهره بگیرند.

مقدمه : آموزش مجازی یکی از بروزترین محیط های یادگیری در عصر حاضر محسوب می شود. برای هر کاربر چه دانشجو و چه استاد به عنوان اصلی ترین عناصر نظام آموزشی در کنار عدم ایجاد محدودیت زمانی و مکانی ، یک محیط یاددهی و یادگیری انعطاف پذیر و راحت ایجاد می نماید. هدف از این مطالعه بررسی عوامل موثر بر نگرش اساتید و دانشجویان بعد از پیاده سازی آموزش الکترونیکی در دوران کووید ۱۹ بود. روش ها : مطالعه توصیفی – پیمایشی حاضر بر روی 391 نفر از دانش جویان و ١15نف ر از اس اتید دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در دانشکده های تابعه که با روش نمونه گی ری تص ادفی طبق ه ای نس بتی انتخ اب ش دند، انج ام گرفت . از دو پرسشنامه استاندارد آمادگی یادگیری الکترونیکی و نگرش استادان به یادگیری الکترونیکی استفاده شد. تحلیل داده ها با روشهای آمار توصیفی و آمار استنباطی [تحلیل واریانس یک طرفه ANOVA و آزمون تی] با نرم افزار spss نسخه ۲۲ انجام شد. یافته ها : "میزان دسترسی دانشجویان به فناوری مورد نیاز برای یادگیری الکترونیکی" با میانگین(۱.۱ ±۸۹/۳) بیانگر آمادگی خوب و "کسب مهارتها و ارتباطات لازم و پیوسته" با میانگین(۷۰. ± ۰۶/۴ ) بیشترین نمره از نگاه داشجویان بود و اساتید بیشترین نمره را به احساس مفید بودن با میانگین (۷۶.± ۲۹/۴) و آموزشهای چندرسانه ای با میانگین (۸۶. ±۱۱/۴) اختصاص داده بودند که حاکی از انگیزه بالای آنها در بکار بردن آموزش الکترونیکی بود. نتیجه گیری : نگرش مثبت دانشجویان با رعایت فاکتورهای لازم در آموزش الکترونیکی نشان می دهد که این نوع آموزش می تواند به فرآیند یادگیری آنان کمک کند. احساس مثبت و قصد استفاده از این ابزار توسط اساتید موجب استفاده مطلوب از بستر آموزش الکترونیکی در نظام آموزشی است.