رویکرد موضوعی

گیلبرت رایل میان معرفت گزاره ای (Knowing that) و معرفت مهارتی (Knowing How) تمایز قائل شده است. او بر خلاف سنت فلسفی موجود نه تنها عقیده ای به برتری معرفت گزاره ای نسبت به معرفت مهارتی ندارد، بلکه معتقد است معرفت مهارتی دارای تقدم و اولویت است. عقیده به برتری و تقدم هر کدام از این دو شکل از معرفت نسبت به دیگری، دو طیف خردگرایی و ضدخردگرایی رادیکال را شکل بخشیده است. هدف این مقاله تحلیل و نقد نگرش های خردگرایی رادیکال و ضدخردگرایی ملایم و رادیکال و ارائه الگوی جدیدی با عنوان خردگرایی ملایم است. روش به کار گرفته شده در این مقاله رویکرد تحلیل زبان عادی رایل است؛ لذا برای ایضاح مطلب به توصیف مفاهیم خردگرایی و ضدخردگرایی در نسبت میان معرفت گزاره ای و معرفت مهارتی از یک سو و معرفت مهارتی و توانایی از سوی دیگر پرداخته شده است. در الگوی خردگرایی ملایم، معرفت گزاره ای مستقل از معرفت مهارتی بوده، معرفت مهارتی لزوماً مستلزم توانایی نیست. این طرح جدید نشان دهنده آن است که می توان در عین باور به تمایز و عدم تقلیل میان این دو نوع معرفت، از نقش بنیادین معرفت گزاره ای برای دست یافتن به معرفت مهارتی مناسب سخن گفت که در آن، معرفت گزاره ای نه به شکل صریح، بلکه به گونه ای ضمنی و تدریجی در شکل بخشیدن به معرفت مهارتی حضور خواهد داشت.

۲۸۰۳.

تحول تاریخی مفاهیم

نویسنده: سید محمدرضا حسینی بهشتی

منبع: نامه پژوهش پاییز ۱۳۸۷ شماره ۱۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۱۰ تعداد دانلود : ۱۱۲۴

۲۸۰۴.

فلسفه دین در قرن بیستم

نویسنده: ادوارد ویرنگا مترجم: رضا اکبری

منبع: کتاب ماه دین تیر ۱۳۷۹ شماره ۳۳

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی فلسفه های مضاف فلسفه دین

تعداد بازدید : ۱۸۰۹ تعداد دانلود : ۷۸۶

۲۸۰۵.

آیینه سوزانِ افلاطون

نویسنده: حسین معصومی همدانی

منبع: نشر دانش بهار ۱۳۷۹ شماره ۹۵

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی فلسفه های مضاف فلسفه علم

تعداد بازدید : ۱۸۰۹ تعداد دانلود : ۱۶۲۰

۲۸۰۶.

برهان جهان شناختی کلامی در مغرب زمین(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: سید مرتضی حسینی شاهرودی

منبع: فلسفه و کلام (مطالعات اسلامی سابق فردوسی مشهد) پاییز و زمستان ۱۳۸۹ شماره ۸۵

کلیدواژه‌ها: علیت کوانتوم جهان شناختی فلسفی علت اولی نامتناهی بالفعل جهان شناختی مه بانگ

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی فلسفه های مضاف فلسفه دین

تعداد بازدید : ۱۸۰۸ تعداد دانلود : ۸۷۱

برهان جهان شناختی کلامی یکی از دلایل کلامی وجود خدا است که از گذشته دور در کلام اسلامی مطرح بوده و اخیراً در سنت فلسفی- کلامی مغرب زمین نیز شناخته شده و به نام برهان کلامی شهرت یافته است. در این نوشتار با بررسی دیدگاه های مربوط به پیدایش جهان به ویژه نظریه مه بانگ به تحلیل دلیل کلامی بر وجود خدا با توجه به آرای فیزیکدان ها، نقدهای رایج در مغرب زمین، اصل علیت که یکی از مقدمات این برهان است و رابطة آن با فیزیک کوانتوم، امتناع نامتناهی بالفعل و رابطة آن با عدم تناهی جهان و نیز برایندهای جهان شناختی مه بانگ میپردازیم.

۲۸۰۷.

ریشه های واقع گرایی در نگرش غیر واقع گرایانه ی تامس کوهن

نویسنده: غلامحسین مقدم حیدری

منبع: حوزه و دانشگاه تابستان ۱۳۸۴ شماره ۴۳

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۶ تعداد دانلود : ۹۹۲

۲۸۰۸.

درآمدی بر علم دین و رویکردهای آن

نویسنده: اکرم نامور

منبع: اندیشه نوین دینی ۱۳۸۵ شماره ۶ و ۷

کلیدواژه‌ها: جامعه شناسی علم دین روانشناسی پدیدارشناسی مردم شناسی

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی فلسفه های مضاف فلسفه دین

تعداد بازدید : ۱۸۰۷ تعداد دانلود : ۱۳۴۸

۲۸۰۹.

رویارویی افلاطون و ارسطو در اندیشه سیاسی فارابی

نویسنده: حمید عنایت مترجم: مجید مددی

منبع: نامه فلسفه ۱۳۸۰ شماره ۱۱

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۵

۲۸۱۰.

مسلمات نویسنده: چالش های نوشتار

نویسنده: بهناز دهکردی

منبع: کتاب ماه فلسفه سال سوم اردیبهشت ۱۳۸۹ شماره ۳۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۵ تعداد دانلود : ۱۰۹۰

۲۸۱۱.

خدا و خیر از نظر بوئتیوس‎

نویسنده: محمد ایلخانی

منبع: نامه فلسفه ۱۳۷۶ شماره ۱

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۵ تعداد دانلود : ۱۱۸۱

۲۸۱۲.

اخلاق زیست محیطی

نویسنده: روبرت الیوت مترجم: مرضیه سلیمانی

منبع: اطلاعات حکمت و معرفت آبان ۱۳۸۵ شماره ۹

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی فلسفه های مضاف فلسفه اخلاق

تعداد بازدید : ۱۸۰۴ تعداد دانلود : ۹۸۱

۲۸۱۳.

پیوند اخلاق و سیاست در اندیشه غزالى(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: سید محمدرضا احمدى طباطبایى

منبع: علوم سیاسى ۱۳۸۰ شماره ۱۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۱۰

۲۸۱۴.

سقراط همچون فیلسوف اخلاق

نویسنده: سید عبدالعلی دستغیب

منبع: کیهان فرهنگی مرداد ۱۳۸۳ شماره ۲۱۴

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۳ تعداد دانلود : ۱۱۱۷

۲۸۱۵.

پاسخ بوئتیوس به دشواره شر(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: سحر کاوندی داوود قرجالو

منبع: الهیات تطبیقی سال چهارم پاییز و زمستان ۱۳۹۲ شماره ۱۰

کلیدواژه‌ها: اختیار مسئله شر بوئتیوس علم به سعادت حقیقی شر به مثابه ابزار خیرهای برتر

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۴ تعداد دانلود : ۱۲۱۷

رویکرد اصلی نوشتار حاضر ترسیم دیدگاه بوئتیوس فیلسوف نامدار رومی قرون وسطی به مسئله شر است. وی بی آنکه مرتکب خطایی شده باشد، در بند و به مرگ محکوم گشته و بجّد با دشواره شر به خود می پیچد و بدنبال راه چاره است و از این رهگذر ماهیت سعادت واقعی را مدنظر قرار داده و اشکالاتی مطرح می سازد و به آنها پاسخ می دهد. دو اشکالی که وی مطرح ساخته بدین ترتیب است1) با وجود خدایی قادر مطلق، و خیرمحض چگونه می تواند شر وجود داشته باشد؟ و2) چرا رویه جهان معکوس می چرخد و خیر فرودست باقی می ماند و شر، فرا؟ همچنین در این راستا دفع دخل مقدر می نماید و به دو اشکال احتمالی مبنی براینکه 1)آیا خدا می تواند از شر به مثابه یک ابزار استفاده نماید؟ و 2)رابطه شر و اختیار چگونه است، پاسخی پیش دستانه می دهد.

۲۸۱۶.

چند پرسش در باب فرهنگ شرق

منبع: فرهنگ و زندگی دی ۱۳۵۰ شماره ۷ (ویژه فرهنگ شرق)

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۲ تعداد دانلود : ۷۳۱

۲۸۱۷.

تحریری از نقد اشمیت پتری بر اولین مثال نقض گتیه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: محمدصالح زارع پور

منبع: فلسفه و کلام اسلامی سال چهل و سوم بهار و تابستان ۱۳۸۹ شماره ۱

کلیدواژه‌ها: راسل توصیفات معین مثال های نقضی گتیه دونلان تعریف سه جزئی معرفت استراوسون

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی معرفت شناسی

تعداد بازدید : ۱۸۰۲ تعداد دانلود : ۹۴۲

گتیه با ارائه دو مثال نقض ادعا می کند که ممکن است شخص S به گزاره P باور صادق موجه داشته باشد ولی به آن معرفت نداشته باشد. گزاره P در اولین مثال نقض گتیه دربردارنده یک «توصیف معین» است. در این مقاله، با تکیه بر آرای راسل، استراوسون، و دونلان در باب تحلیل جملات حاوی توصیفات معین، تلاش می کنیم تا اولین مثال نقض گتیه را نقض کنیم. به بیان دقیق تر، نشان می دهیم که دلیل معرفت نداشتن شخص S به گزاره P در اولین مثال نقض گتیه این است که یا اصلاً به P باور ندارد و یا به P باور دارد اما P صادق نیست. به این ترتیب، روشن می شود که مثال اول گتیه، برخلاف ادعای او، ناقض تعریف سه جزئی معرفت نیست.

۲۸۱۸.

اثبات خدا از طریق آگاهی، بررسی تقریر مورلند(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده: منصور نصیری

منبع: فلسفه دین سال دهم پاییز ۱۳۹۲ شماره ۳ (پیاپی ۱۶)

کلیدواژه‌ها: اثبات خدا ادله استقرایی اثبات خدا استدلال از طریق آگاهی تبیین آگاهی مسئله آگاهی مورلند

حوزه‌های تخصصی:

حوزه‌های تخصصی فلسفه و منطق فلسفه غرب رویکرد موضوعی الهیات فلسفی

تعداد بازدید : ۱۸۰۹ تعداد دانلود : ۷۷۶

امروزه ادله استقرایی برای اثبات وجود خدا محبوبیت و نفوذ درخور توجهی پیدا کرده اند. «استدلال از طریق آگاهی» ادله جدید استقرایی برای اثبات خداست که اندیشمندانی نظیر رابرت آدامز و ریچارد سوینبرن آن را مطرح کرده اند. جدیدترین تقریر این استدلال تقریری است که مورلند شرح و بسط داده است. بررسی تقریر مورلند از این استدلال محور مباحث مقاله حاضر است. دو بخش نخست مقاله بیان نکاتی مقدماتی است که طبق شیوه مورلند مطرح شده اند و در بخش سوم استدلال از طریق آگاهی با تقریر مورلند مطرح شده است. مورلند معتقد است که، برای تبیین مسئله آگاهی، خداباوری بهترین گزینه است. بخش چهارم مقاله، ارائه جایگزین ها یا گزینه های رقیب با خداباوری است که برای تبیین آگاهی ارائه شده اند و مورلند آنها را به مثابه تبیین های رقیب با خداباوری بررسی و نقد می کند. در پایان، ضمن بررسی استدلال مورلند، کاستی ها و نقدهای این استدلال مطرح شده است. نقد این استدلال و بیان کاستی های آن دربردارنده هشداری بر دو نکته است: نخست، تلاش هرچه بیشتر برای پیراستن ادله اثبات خدا از اشکالات احتمالی؛ و دوم غافل نشدن از ادله قیاسیِ اثبات وجود خدا.

۲۸۱۹.

پارادوکس و کلیشه در فلسفه ویتگنشتاین

نویسنده: دانیل مویال شاروک مترجم: یاسر پوراسماعیل

منبع: کتاب ماه فلسفه سال دوم تیر ۱۳۸۸ شماره ۲۲

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۴ تعداد دانلود : ۹۷۴

۲۸۲۰.

پدیدار شناسی و فلسفه تحلیلی از دیدگاه فولسدال(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده: شهرام تقی زاده انصاری

منبع: ذهن زمستان ۱۳۸۵ شماره ۲۸

حوزه‌های تخصصی:

تعداد بازدید : ۱۸۰۱ تعداد دانلود : ۱۰۰۱

درخت حوزه‌های تخصصی