درخت حوزه‌های تخصصی

هرساله بحران های موجود در جوامع بشری از لحاظ نوع، تعداد و شدت در حال افزایش هستند، از این رو مدیریت بحران، امروزه مبحثی مهم برای انجام پژوهش ها در تمامی کشورها تلقی می شود. در این مطالعه، فاز پاسخگویی از مدیریت بحران به کمک مدل ریاضی چندهدفه تحت شرایط عدم قطعیت مدل سازی شده است، این مدل به دنبال پیدا کردن مکانی بهینه برای استقرار تسهیلات و سپس میزان تخصیص بهینه کالا میان این تسهیلات و تخصیص مصدوم به بیمارستان ها و به دنبال مسیری بهینه برای رساندن نیروهای انسانی به مناطق آسیب دیده برای رسیدن به اهدافی چون کاهش هزینه، توزیع کالا و امداد پزشکی عادلانه میان مناطق و کاهش زمان رسیدن نیروهای امدادی به مناطق آسیب دیده می باشد. مدل موجود به عدم قطعیت شدت حادثه توجه داشته و این عدم قطعیت در شدت حادثه که موجب عدم قطعیت در میزان تقاضای کالا و نیروی انسانی و میزان خسارت و مصدومان خواهد شد، با استفاده از روش استوارسازی در مدل لحاظ شده است و به علت چند هدفه بودن مدل به کمک یکی از روش های تک هدفه سازی، مدل را تک هدفه ساخته و در نهایت مدل موجود در این تحقیق در یک مطالعه موردی برای اثبات صحت و کارایی آن در نرم افزار GAMS 24.1 اجرا شده و نتایج مورد بررسی قرار گرفت.

مفهوم «رفتار مرشدانه مدیران» در ادبیات رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی جایگاه قابل توجهی داشته و اندیشمندان عرصه ی مدیریت نظرات متفاوتی در مورد آن ارائه کرده اند. پژوهش حاضر در تلاش است تا ویژگی های رفتار مرشدانه مدیران را از زوایای نوینی واکاوی نماید. این پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی و با استفاده از رویکرد تحلیل محتوای قراردادی در بخش کیفی انجام شده است. برای این منظور ضمن انجام مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با 20 نفر از مدیران شرکت پالایش نفت اصفهان، مجموعه ای از مضامین اولیه طی فرایند کدگذاری گردآوری و سپس از درون آن ها مقوله هایی استخراج گردید. نتایج حاصل از کدگذاری ها و تحلیل داده ها نشان داد که ویژگی های رفتار مرشدانه مدیران متفاوت بوده و بر مبنای تفاوت ها، در قالب پنج ویژگی رفتاری با عناوین، «رفتار همنوایانه»، «رفتار کمال گرایانه»، «رفتار خودمدیرانه»، «رفتار نقش مدارانه» و «رفتار اثرگذارانه» طبقه بندی گردید به طوری که هریک از این رفتارها خود در برگیرنده مفاهیم دیگری است. پس از کشف مقوله های مدل ارائه شده در مرحله کیفی، به منظور اعتبارسنجی کمی مدل استخراج شده، پرسشنامه ای مشتمل بر 80 گویه، طراحی و تنظیم شد و در اختیار 191 نفر از زیرمجموعه تحت سرپرستی مدیران ارشد و میانی به صورت نمونه گیری در دسترس قرار گرفت و اعتبار مدل به صورت کمی نیز تأیید شد.

حوزه منابع انسانی از تعاملات و ارتباطات متقابلی با حوزه های کارکردی و عملیاتی مختلف در سازمان ها برخوردار می باشد و از همین روی می تواند اثرگذاری شایان توجهی بر عملکرد سازمان ها و دستیابی به اهداف سازمانی داشته باشد. بنابراین، سازمان ها به مدیران و کارکنان اثربخش و کارآمدی نیاز دارند تا بتوانند به اهداف خود در جهت رشد و توسعه همه جانبه دست یابند. در این پژوهش قصد داریم به بررسی نقش میانجی بلوغ سازمانی در تاثیر سبک های رهبری بر تعهد سازمانی کارکنان در مجموعه پتروشیمی های عسلویه بپردازیم. بواسطه بررسی ادبیات موضوع در حوزه های تحقیق، از الگوی سبک رهبری اولیو و باس (2004) (سبک رهبری تحول آفرین و تبادلی) به منظور تعیین سبک رهبری مدیران، از الگوی تعهد سازمانی آلن و می یر (1990) (تعهد عاطفی، تعهد مستمر، تعهد هنجاری) به عنوان مبنای سنجش وضعیت تعهد سازمانی کارکنان و از الگوی قابلیت های منابع انسانی ( P-CMM ) به منظور تعیین سطح بلوغ سازمانی کارکنان بهره گرفته شد. داده ها با استفاده از نرم افزار Smart-PLS تجزیه و تحلیل شدند. نتایج بدست آمده نشان داد بین سبک های رهبری مدیران با تعهد سازمانی کارکنان در مجموعه پتروشیمی های عسلویه رابطه معناداری وجود دارد. همچنین بلوغ سازمانی در تاثیر سبک های رهبری بر تعهد سازمانی کارکنان در مجموعه پتروشیمی های عسلویه نقش میانجی دارد.

در مدیریت منابع انسانی وجود دو نوع تناسب و همسویی ضروری بر شمرده شده است؛ همسویی عمودی که به هم جهت بودن راهبردها و اقدامات مدیریت منابع انسانی با راهبردها و اهداف کلان سازمانی اشاره دارد و همسویی افقی که به همسویی درونی بین اقدامات متنوع مدیریت منابع انسانی با هم توجه دارد. با توجه به نتایج اثربخش و هم افزای ناشی از اقدامات همسو و یکپارچه منابع انسانی، شناسایی ابعاد شکل دهنده و تقویت کننده همسویی افقی در اقدامات مدیریت منابع انسانی و ارائه یک مدل مطلوب و جامع برای آن، جزو پژوهش هایی است که انجام آن اجتناب ناپذیر است. پژوهش حاضر نیز بدین منظور و با استفاده از روش کیفی فرا ترکیب صورت گرفته است. مهمترین تعاریف از مفهوم همسویی وهمسویی افقی و نیز مدل ها و تئوری های مرتبط با آن، که توسط پژوهشگران مختلف ارائه شده، شناسایی و بررسی گردیده و نقاط قوت و ضعف آن ها در مقایسه با یکدیگر مشخص و در نهایت مدل پیشنهادی به نحوی طراحی شده که تا حد ممکن تعریف جامعی از همسویی افقی و ابعاد موثر بر تحقق آن را در بین اقدامات مدیریت منابع انسانی در برگیرد. مهمترین مزیت این الگوی پیشنهادی در این است که تمامی تعاریف از مفهوم همسویی و مفاهیم معادل آن و نیز همسویی افقی را بررسی و ترکیب کرده و ابعاد شکل گیری همسویی افقی شامل یکپارچگی فرآیندی، یکپارچگی معماری و پیکره بندی و یکپارچگی اجرایی را به صورت جامع مورد بررسی قرار داده است.

هدف این پژوهش بررسی ارتباط میان توانمندسازهای مدیریت دانش با عملکرد سازمانی در شرکت پتروشیمی نوری بوده است. روش این پژوهشِ کاربردی از نوع توصیفی-پیمایشی وجامعه آماری شامل 340 نفر از کارکنان رسمی این سازمان بود که با نمونه گیری تصادفی تعداد 181 نفر مورد ارزیابی قرار گرفت . تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزارهای SPSS و LISREL در دو سطح توصیفی و استنباطی صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که در حوزه توانمندسازهای مدیریت دانش در شرکت پتروشیمی نوری، فناوری اطلاعات، فرهنگ و کارکنان با ضریب معناداری0/405 ، 0/373 و 0/135 به ترتیب بیشترین میزان ارتباط و تاثیر را بر فرآیند خلق دانش دارند ولی ساختار سازمانی در این رابطه تاثیرگذار نبود. همچنین، از بین ابعاد فرآیند خلق دانش در این شرکت نیز درونی سازی، برونی سازی و اجتماعی سازی به ترتیب با ضریب معناداری 0/325 ، 0/268 و 0/176 بیشترین میزان ارتباط و تاثیر را بر خلاقیت سازمانی نشان دادند ولی بُعد ترکیب با ضریب معناداری 0/081 تاثیرگذار نبود. نتایج همچنین حاکی از وجود ارتباط و تاثیر خلاقیت سازمانی با ضریب معناداری 0/610 بر عملکرد سازمانی و تایید فرض اصلی پژوهش بوده است.

هدف: نگرانی درباره تأمین مواد غذایی یک از دغدغه های اصلی قبل از وقوع زمین لرزه است. هدف این پژوهش، ارائه مدل مفهومی «اقدامات زنجیره تأمین بشردوستانه برای تأمین مواد غذایی ضروری قبل از زمین لرزه» و اولویت بندی ابعاد آن است.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و از نظر ابزار گردآوری اطلاعات، توصیفی به شمار می رود. ابتدا پس از بررسی ادبیات نظری و انجام مصاحبه، پرسشنامه اولیه ای طراحی شد و در اختیار نمونه آماری قرار گرفت. با استفاده از 281 پرسشنامه جمع آوری شده، مدل اندازه گیری اقدامات زنجیره تأمین بشردوستانه برای تأمین مواد غذایی قبل از زمین لرزه با 7 متغیر مکنون و 19 زیرشاخص به دست آمد؛ سپس به کمک روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی، اهمیت هر یک از ابعاد و زیر شاخص ها مشخص شد.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که ابعاد اصلی «نظارت»، «آموزش»، «آمادگی برای لجستیک و توزیع»، مهم ترین ابعاد مدل هستند. از آزمون میانگین برای سنجش عملکرد هر شاخص استفاده شد.نتیجه گیری: در نهایت با استفاده از ماتریس اهمیت عملکرد اقدامات اولویت بندی شدند. امید است نتایج این تحقیق راهنمای خوبی برای مدیران و تصمیم گیران حوزه زنجیره تأمین بشردوستانه برای درک بهتر اقدامات به منظور تأمین مواد غذایی قبل از زمین لرزه باشد.

هدف: امروزه بودجه ریزی بر مبنای عملکرد در راستای مدیریت اثربخش منابع حیاتی کشور، ضرورت انکارناپذیری محسوب می شود و عواید اجرای صحیح آن در تمام لایه های اقتصادی و اجتماعی جامعه اثرگذار خواهد بود. اهمیت این امر باعث شده است تاکنون پژوهش های زیادی به مبانی تئوریک، مفاهیم و مدل های بودجه ریزی بر مبنای عملکرد بپردازند. اما پژوهش حاضر به منظور بازنگری عمیق و ریشه ای با رویکردی انتقادی، نظام بودجه ریزی بر مبنای عملکرد ایران را در چهار موضوع پایه های انگیزش، قدرت، دانش و پایه مشروعیت بررسی می کند. روش: اکتشاف و کنکاش در این سیستم با استفاده از رویکردی انتقادی (رهایی بخش) با نام ابتکارات سیستم های انتقادی صورت پذیرفته است. با استفاده از این رویکرد، ادراک و بازتاب نظرهای (پنهان) ذی نفعان در قالب دوازده پرسش مرزی و در دو حالت «وضع موجود» به مفهوم واقعیت ها و آنچه وجود دارد و حالت «باید باشد» به مفهوم ارزش ها و آنچه باید در حالت ایده آل مقرر باشد، کنکاش می شود. یافته ها: یافته های حاصل از اجرای متدلوژی، نشان می دهد در ارزیابی و اجرای سیستم بودجه ریزی بر مبنای عملکرد، مشکلات فنی، انسانی و اجتماعی بسیاری وجود دارد. انتقادهای اصلی سیستم به نحوه هدف گذاری، نگاه کوتاه مدت سیاسی، نادیده گرفتن تخصص های حیاتی جدید و نادیده گرفتن شفافیت در سیستم است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش پیشنهادهایی برخاسته از اکتشاف و درک قضاوت مرزی (قضاوت های اولیه درباره سیستم و نگاه کلی درباره آن) ذی نفعان به منظور بازطراحی و اجرای تغییرات کلیدی در نظام بودجه ریزی بر مبنای عملکرد ایران را فراهم کرده است.    

هدف: یکی از مهم ترین مسائل پیش روی زنجیره های تأمین، هماهنگی سیاست های موجودی عناصر زنجیره، اعم از تأمین کنندگان، تولیدکنندگان و توزیع کنندگان است. در این رابطه، پژوهش حاضر به دنبال بررسی روند دستیابی عناصر شبکه تأمین نظام توزیع بنزین، به سطح موجودی بهینه است. روش: ابتدا شبکه تأمین شرکت ملی پخش فراورده های نفتی گیلان در قالب سیستم های انطباقی پیچیده تعریف شد و در ادامه با استفاده از مدل سازی مبتنی بر عامل، به شبیه سازی این شبکه پرداخته شد. هسته اصلی این شبیه سازی را تعاملات بین عامل ها یا اعضای شبکه تأمین در زمینه مدیریت موجودی با توجه به مقدار سفارش اقتصادی (EOQ) تشکیل داده اند. یافته ها: نتایج شبیه سازی در نرم افزار نت لوگو نشان می دهد که مدل سازی مبتنی بر عامل شبکه در قالب یک سیستم انطباقی پیچیده، موجب شناخت بهتر از رفتار عامل های شبکه تأمین در دستیابی به سطح موجودی بهینه شده و آنها را قادر می سازد به تخمین مناسبی از میزان سفارش اقتصادی، نقطه سفارش مجدد و هزینه کل خود، دست یابند. نتیجه گیری: به طور خلاصه می توان گفت که عامل های موجود در شبکه تأمین، توانایی تأمین مشتریان خود را دارند و هم زمان با عدم پرداخت هزینه نگهداری موجودی اضافه، با فروش از دست رفته نیز مواجه نخواهند شد.

هدف: هدف این پژوهش، اعمال انعطاف های مختلف شامل انعطاف ماشین و ابزار، برای جهت دسترسی به ابزار (TAD) و در نظر گرفتن پارامترهای کیفی بر اساس سیستم استنتاج فازی به منظور بهینه سازی یکپارچه برنامه ریزی فرایند و زمان بندی با استفاده از رویکرد برنامه ریزی محدویت است. روش: رویکردهای بسیاری برای حل مسائل IPPS وجود دارد. در این پژوهش، به دلیل تعدد متغیر های موجود و پیچیدگی فضای جواب، از برنامه ریزی محدودیت برای حل مسئله استفاده شده است. ابتدا امتیاز پارامترهای کیفی مدل بر اساس سیستم استنتاج فازی محاسبه شد و پس از تأمین سایر ورودی ها و حل با استفاده از برنامه ریزی محدودیت، جواب بهینه به دست آمد. یافته ها: برای ارزیابی کارایی مدل تلفیقی، مثالی از پژوهش های پیشین، با سه حالت زمان تحویل پایین، متوسط و بالا با نرم افزار IBM ILOG Cplex حل شده است. نتیجه گیری: نتایج نشان دهنده عملکرد مناسب روش برنامه ریزی محدودیتی برای به دست آوردن جواب های بهینه در زمان محدود است. در واقع، نتایجی که از آزمایش های عددی به دست آمد، نشان می دهد مدل پیشنهاد شده عملکرد قابل قبولی دارد و الگوریتم پیشنهاد شده می تواند IPPS را به شکل مؤثری حل کند و روش بسیار مناسب برای بهینه سازی ترکیبی چند هدفه است.

هدف: پیش بینی دقیق بازار سهام برای معامله گران این بازار ارزشمند است. پیش بینی سری های زمانی مالی از دسته مسائل چالشی و مهم در پیش بینی است و پژوهشگران تلاش می کنند که الگوهای پنهان را برای پیش بینی آینده بازار سهام استخراج کنند. هدف این مقاله ارائه یک مدل هوشمند برای پیش بینی رفتار بازار سهام است. روش: این مقاله، برای افزایش دقت از مدلی بر مبنای الگوریتم های یادگیری جمعی با مدل های پایه شبکه های عصبی استفاده می کند. برای در نظر گرفتن جهت تغییر قیمت در پیش بینی، ساختار دومرحله ای به کار رفته است. در مرحله نخست، جهت بعدی حرکت قیمت سهام (افزایش یا کاهش) پیش بینی شده و از آن برای پیش بینی قیمت در مرحله دوم استفاده شده است. یافته ها: دقت نتایج و افزایش بازده پیش بینی، مهم ترین چالش مدل های پیشنهادشده در بازار سهام به شمار می رود. نکته مهم برای سودآوری معاملات، توجه به جهت تغییر قیمت سهام در پیش بینی قیمت آن است که در مدل های پیش بینی به این موضوع توجه کمتری شده است. مدل پیشنهادی با استفاده از روش های مبتنی بر هوش مصنوعی نشان می دهد که پیش بینی رفتار بازار سهام با وجود ماهیت نوسانی و ناپایدار آن، امکان پذیر است. نتیجه گیری: نتایج معیارهای ارزیابی روی داده های واقعی قیمت سهام نشان می دهد مدل پیشنهاد شده در مقایسه با سایر روش ها، با دقت بیشتری می تواند بر نوسان های بازار غلبه کرده و به عنوان روش قابل اطمینان و عملی در بازارهای سهام به کار گرفته شود.  

امروزه سازمان ها در محیطی که با تغییر روزافزون همراه است، باید به اندازه کافی انعطاف پذیر باشند تا بتوانند هم تهدیدات غیرقابل پیش بینی و فرصت های موجود در آینده نامطمئن را مدیریت کنند و هم منجر به عملکرد بهتر گردند. آن ها همچنین می بایست فرایندهای خود را برای دستیابی به کارایی عملیاتی بهینه سازند. از طرفی، ظرفیت جذب عملیاتی یک قابلیت یادگیری مهم است که ممکن است توضیح دهد چرا برخی از شرکت ها، قادر به ایجاد پاسخ مؤثرتری به عدم اطمینان محیطی هستند. در این پژوهش تأثیر عدم اطمینان محیطی با میانجیگری انعطاف پذیری تولید و کارایی عملیاتی و تعدیل گری ظرفیت جذب عملیاتی بر عملکرد شرکت های تولیدی و همچنین تأثیر انعطاف پذیری تولید بر کارایی عملیاتی مورد آزمون واقع شده است. ابزار مورداستفاده به منظور گردآوری اطلاعات، پرسشنامه می باشد که توسط مدیران 101 شرکت تولیدی فعال در شهرستان رشت تهیه شده است. برای تجزیه وتحلیل داده ها نیز، از تکنیک مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) استفاده شد. یافته ها نشان می دهد که می توان عملکرد شرکت را با افزایش انعطاف پذیری تولید و کارایی عملیاتی بالا برد و همچنین با افزایش انعطاف پذیری، پاسخ مؤثرتری به تغییرات محیطی داد. نتایج پژوهش تأثیر انعطاف پذیری تولید بر کارایی عملیاتی و همچنین تعدیل گری ظرفیت جذب عملیاتی را تائید می کند.

در مدل های کلاسیک مکانیابی تسهیلات به طور ضمنی فرض می شود که تسهیلات انتخاب شده همواره طبق برنامه کار خواهند کرد، در حالی که، در دنیای واقعی تسهیلات همواره در معرض ریسک اختلال هستند و گاهی این اختلالات اثر بلند مدت روی شبکه زنجیره تأمین گذاشته و آن را با بحران مواجه می کند. در این مقاله، یک مدل برنامه ریزی عدد صحیح مختلط جهت تعیین نحوه خدمت رسانی به مشتریان در زمان اختلال مراکز توزیع در یک زنجیره تأمین دو سطحی شامل توزیع کنندگان و مشتریان ارائه شده است. این مدل مکان هایی را برای توزیع کننده ها انتخاب می کند که علاوه بر حداقل نمودن هزینه های معمول زنجیره تأمین، هزینه های حمل و نقل بعد از مختل شدن توزیع کننده ها نیز حداقل شوند. در واقع سعی می شود انتخاب محل توزیع کنندگان با کم ترین هزینه و بیشترین قابلیت اطمینان صورت گرفته و ضمناً تخصیص مشتریان به آنها انجام شود. با استفاده از رویکرد لاگرانژ مسأله آزاد سازی شده و به دو زیر مسئله تقسیم می شود. با بررسی شرایط بهینگی زیر مسئله ها، حل ابتکاری برای زیر مسأله اول و الگوریتم ژنتیک برای زیر مسأله دوم به منظور حل مسائل با ابعاد بزرگ استفاده شده است. در پایان، عملکرد و کارایی مدل و روش پیشنهادی در قالب مثال های عددی مورد بررسی قرار می گیرند .

در دنیای امروزه و با وقوع انقلاب تکنولوژی و فناوری اطلاعات، الگوی اقتصاد جهانی، تغییر اساسی کرد و دانش به عنوان مهمترین سرمایه، جایگزین سرمایه مالی و فیزیکی شده است. به همین منظور هدف این پژوهش بررسی تاثیر دارایی نامشهود و عملکرد مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. نمونه آماری پژوهش 103 شرکت به روش حذفی از بین شرکت های بورسی انتخاب شد. جهت اندازه گیری عملکرد مالی پنج معیار (سود خالص، درآمد کل، نرخ بازده سرمایه گذاری (ROA)، درآمد هر سهم و سود نقدی هر سهم) با توجه به پیشینه پژوهش انتخاب شده است. برای تجزیه و تحلیل آماری داده ها و آزمون فرضیه های پژوهش حاضر از آمار استنباطی ضریب همبستگی، مدل رگرسیون خطی چندگانه و تحلیل واریانس استفاده شده است. فرضیه های پژوهش در سطح هر صنعت و در سطح کل صنایع مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به آزمون فرضیه اول، بین شناسایی دارایی نامشهود و سود خالص در صنایع خودرو و ساخت قطعات و فلزات رابطه معناداری وجود دارد، همچنین در سطح کل صنایع این فرضیه تایید شده است. نتایج فرضیه دوم بیانگر وجود رابطه معنی دار بین شناسایی دارایی نامشهود و درآمد کل در صنایع ماشین آلات و تجهیزات، خودرو و ساخت قطعات و فلزات و در سطح کل صنایع است. نتایج آزمون فرضیه سوم نشان دهنده وجود رابطه معنی دار بین شناسایی دارایی نامشهود و نرخ بازده سرمایه گذاری فقط در صنعت دارویی است و در سطح کل صنایع این فرضیه رد شده است. با توجه به آزمون فرضیه چهارم بین شناسایی دارایی نامشهود و درآمد هر سهم در صنایع الکتریکی و دارویی رابطه معنی داری وجود دارد ولی در سطح کل صنایع این فرضیه رد شده است. نتایج فرضیه پنجم بیانگر وجود رابطه معنی دار بین شناسایی دارایی نامشهود و سود نقدی هر سهم در صنایع الکتریکی و غذایی است ولی آزمون این فرضیه دال بر عدم وجود رابطه معنی دار در سطح کل صنایع است.

با توجه به اهمیت نقش صادرات در ارتقای بهره وری، در این تحقیق با استعانت از یک مدل پانل برای زیرگروههای بخش صنعت طی دوره زمانی 1393-1380 در اقتصاد ایران، اثرات سرریز بهره وری حاصل از صادرات کالاها مورد ارزیابی قرار می گیرد. برای این منظور بهره وری به صورت تابعی از شاخصهای سرریز افقی و عمودی صادرات و همچنین سرمایه انسانی و واردات قرارگرفته است. تاثیرپذیری بهره وری هر بخش از صادرات همان بخش، اثر سرریز افقی و اثرگذاری صادرات یک بخش بر بهره وری سایر بخشهای اقتصاد، اثر سرریز عمودی گفته می شود. نتایج نشان می دهد که صادرات می تواند موجب اثر سرریز افقی مثبت شود. اندازه سرریز افقی بستگی به میزان سرمایه انسانی دارد. اگر سطح سرمایه انسانی در زیرگروههای بخش صنعت افزایش یابد، اثر سرریز قویتر خواهد بود. همچنین شواهد حاکی است که اثر سرریز عمودی از طریق پیوندهای پیشین منفی و غیر معنی دار و از طریق پیوندهای پسین مثبت و معنی دار است. طبقه بندی JEL:O33، L60، D24، C23

در طراحی استراتژی سطح بنگاه، انتخاب سبد کسب و کار یکی از تصمیم های کلیدی به شمار می رود که با موضوعاتی نظیر ادغام عمودی و متنوع سازی در ارتباط است. اکثر مطالعات پیشین یا مدل های کلان و مفهومی در این خصوص ارائه داده اند و یا با رویکردهای صرفاً مالی بر روش های بهینه سازی سبد سرمایه گذاری ها مبتنی بوده اند. در این پژوهش یک مدل ریاضی برای انتخاب سبد کسب و کار ارائه شده است که اولاً امکان بهره گیری از روش های کمی در تصمیم گیری های استراتژیک در این حوزه را فراهم می آورد و ثانیاً متغیرهای غیرمالی و استراتژیک را نیز در مدلسازی مسأله در نظر می گیرد. برای این منظور چهارچوبی ریاضی برای لحاظ تأثیر هم افزایی میان کسب و کارها پیشنهاد شده و مدلسازی در قالب یک زنجیره ارزش توسعه یافته است. هرچند ساختار مفهومی طراحی شده قابل استفاده برای صنایع مختلف می باشد، در این تحقیق مدلسازی برای یک بنگاه چندکسب و کاره فعال در صنعت نفت ایران انجام شده و نتایج مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

در این مقاله، به مطالعه مسأله مکان یابی تسهیلات می پردازیم. یک مدل زنجیره تأمین سه سطحی شامل کارخانه ها، انبارها و خرده فروشان ارائه شده است. انواع مختلف کالاها از طریق حالت های مختلف حمل و نقل بین کارخانه های تولیدی، انبارها و خرده فروشان منتقل می شود. تقاضا ی مشتریان از خرده فروشان بستگی به مکان های خرده فروشان و انواع محصول دارد. امروزه یکی از چالش های بسیار مهم در سازمان ها، کنترل انتشار گازهای گلخانه ای در سراسر شبکه است؛ با این حال، با توجه به پیچیدگی های مشکلات زنجیره تامین سبز، ارائه مدل قابل حل از بالاترین اهمیت برخوردار است. در این تحقیق، به منظور ساده سازی مدل ریاضی، تنها CO 2 منتشر شده در شبکه زنجیره تآمین در نظر گرفته شده است. همچنین فرض شده است که هر تسهیل، مطابق با تقاضای ارسال شده، مقدار مشخص از آلودگی را ایجاد می کند و آلودگی ایجاد شده توسط وسایل نقلیه، بستگی به مسافت پیموده شده دارد. اهداف مدل پیشنهادی، کمینه کردن هزینه کل شبکه و کمینه کردن میزان انتشار گاز CO 2 می باشد. روش حل پیشنهادی برای حل مدل ارائه شده، روش برنامه ریزی آرمانی چند گزینه ای می باشد. به منظور بررسی کارایی روش پیشنهادی، نتایج حاصل با نتایج به دست آمده از روش محدودیت اپسیلون مقایسه شده و تحلیل حساسیت پارامترهای ضروری نیز انجام گرفته است.

رشد روز افزون ارتباطات از طریق شبکه تلفن همراه و مطرح شدن تعداد مشترکان خطوط همراه و دسترسی به پهنای باند ارتباطی به عنوان شاخص های توسعه یافتگی، نقش غیر قابل انکاری در ایجاد مزایای رقابتی در رشد و توسعه سازمان ها و همچنین ایجاد اکو سیستم های درآمدی نوین ترسیم می نماید. ارائه خدمات ارزش افزوده به عنوان یکی از خدمات نوین در بستر تلفن همراه نیازمند بازیگرانی از قبیل تأمین کنندگان محتوا، شرکتهای واسطه و اپراتورها است. تشکیل این زنجیره تامین خدمات چالش هایی را نیز از قبیل مدیریت تقاضا، پیش بینی صحیح تقاضا و مدل سازی رفتار مشتریان جهت پاسخگویی صحیح را به همراه می آورد. تغییرات سریع تقاضا در ارائه خدمات ارزش افزوده در تشکیل اثر شلاق چرمی بسیار تأثیر گذار است. پدیده مذکور از اثرات تشدید شونده ی تغییرات تقاضای مشتریان در حین انتقال به سطح های دیگر زنجیره تامین، ناشی میشود. مقاله حاضر با توجه به وجود اثر "خودرگرسیو شرطی" در دادههای تقاضای مشتریان طی دوره زمانی معین، از مدل های خانواده ARCH برای پیش بینی تقاضای دورههای آتی استفاده می نماید. لذا نتایج مربوط به تأثیر پیش بینی تقاضا با استفاده از سه مدل خانواده ARCH بر "اثر شلاق چرمی" بیان گر این موضوع است که مدل ARMA(1,1)/EGARCH(1,1) دارای برتری نسبت به مدل های GARCH و GJR در تحلیل روند تقاضا است.

مسئله ی بیشینه ی تسخیر به دنبال یافتن مکانی مناسب برای تسهیلات در فضایی شبکه ای و در شرایطی رقابتی است. در این مسئله شرکتی جدید قصد ورود به بازار با هدف تسخیر هر چه بیشتر تقاضا را دارد. در این پژوهش برای توسعه ی این مسئله عامل هزینه به عنوان تابع هدفی مجزا در نظر گرفته شده و مدلی دو هدفه پیشنهاد شده است. هم چنین پارامتر تعداد تسهیلات به صورت فاصله ای در نظر گرفته شده و برای محاسبه ی حد بالا و پایین آن دو مدل مجزا ارائه شده است: برای به دست آوردن حد بالا مدلی با هدف بیشینه سازی تسخیر و محدودیت بیشینه ی بودجه و برای به دست آوردن حد پایین، مدلی با هدف کمینه سازی هزینه و محدودیت کمینه ی سهم بازار. برای حل مدل پیشنهادی از روش برنامه ریزی آرمانی در حل مسائل چند هدفه استفاده شده است. مراحل مدل سازی و حل مسئله در موردی واقعی از مکان یابی پمپ بنزین های شهر یزد نشان داده شده است. نتایج حل این مسئله نشان می دهند در صورت برابر فرض کردن وزن توابع هدف با صرف نظر کردن از 7 درصد سهم بازار می توان 55 درصد در هزینه صرفه جویی کرد.

امروزه به دلیل اثرات بسیار زیاد طراحی شبکه ی تأمین در منافع اقتصادی سازمان ها، کیفیت ارائه خدمات مناسب و رضایت مشتریان، مسأله ی طراحی شبکه یکی از مسائل مورد علاقه و جذاب محققان تحقیق در عملیات و علوم مدیریت بوده که پیشرفت های قابل توجهی نیز در این زمینه حاصل شده است. در این مقاله، یک شبکه ی تأمین تولیدی مطابق دنیای واقعی طراحی شده است. ساختار این زنجیره ی تأمین بدین صورت می باشد که محصول بعد از تولید در کارخانجات تولیدی، در انبارهای مربوطه نگهداری شده و سپس به خرده فروش ها منتقل می شود. در نهایت مشتریان با مراجعه به خرده فروشی ها نیاز خود را برطرف می نمایند. برای نزدیک شدن به واقعیت، عدم قطعیت فازی در پارامترهای مدل در نظر گرفته شده و اختلالاتی از قبیل آتش سوزی یا قطع برق و غیره در کارخانجات و انبارها به صورت همزمان لحاظ شده است. همچنین مسأله دارای افق زمانی چند دوره ای و دو هدف حداقل کردن هزینه و حداکثر کردن سطح پوشش مناطق مشتریان می باشد می باشد و برای حل آن از حل کننده CPLEX نرم افزار GAMS و رو یکرد ε-Constraintاستفاده شده است.

در دهه اخیر، علی رغم اهمیت بسیار زیاد خدمات و توسعه فزاینده آنها در اقتصاد جهانی و ملی، توجه کمتری نسبت به صنایع تولیدی به آنها میشود. همواره سنجش عملکرد سازمانهای خدماتی یکی از چالشهای اصلی در این حوزه میباشد. یکی از مدلهای رایج سنجش کیفیت خدمات مدل پنج بعدی پاراسارامون و همکارانش میباشد که در این تحقیق به منظور سنجش کیفیت خدمات جایگاههای CNG استان زنجان بکار گرفته شده است. در این تحقیق از تحلیل پوششی دادهها نیز به منظور ارزیابی کیفیت خدمات نسبی 36 جایگاه CNG استان زنجان استفاده شده است کهبا توجه به اهمیت بسیار بالای کیفیت خدمات از آن به عنوان خروجی عملکردی جایگاههای سوخت CNG استفاده شده است. تعداد پرسنل، تعداد پمپهای گاز )دیسپنسرها(، هزینه ثابت ماهانه و اعتبار تخصیص داده شده ماهانه به جایگاهها نیز به عنوان ورودیهای عملکردی جایگاههای CNG در نظر گرفته شدهاند. در انتها پس از بدست آوردن رتبه جایگاه، با استفاده از روش پیشنهادی جهانشاهلو و همکارانش به تحلیل حساسیت نتایج پرداختیم. همچنین نتایج تحقیق نشان میدهد که مدل توسعه یافته تحلیل پوششی دادههای چندمعیاره از کارایی بهتری نسبت به مدلهای پایه برخوردار است