محمدرضا نیلی احمدآبادی

با تغییر زیست بوم آموزش ها از حضوری به مجازی و آموزش های ترکیبی لازم است؛ نوع ارزشیابی متناسب با این شرایط مورد بازاندیشی قرار گیرد. یکی از مولفه های مهم در آموزش های دانشگاهی توجه به یادگیری های سطح بالا است که نیازمند گذر از آموزش های حافظه محور است و این نگاه نیازمند بازبینی در نوع ارزشیابی خصوصا برای آموزش های مجازی می باشد. هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی ارزشیابی از دانشجویان در آموزش های مجازی با رویکرد ارزشیابی برای یادگیری می باشد. پژوهش با رویکرد ترکیبی و با شیوه تحلیل محتوا استقرایی انجام گرفت. داده ها از منابع معتبر علمی، مصاحبه با متخصصین و با کدگذاری باز، زیرمولفه و مولفه با واحد تحلیل مضمون بدست آمده و با استخراج کدهای باز، زیرمقوله و مقوله اصلی الگو طراحی شد. خروجی این مرحله، تدوین الگوی ارزشیابی از دانشجویان در آموزش های مجازی با رویکرد ارزشیابی برای یادگیری بود. در گام بعد برای اعتبار یابی محتوایی الگو، نسبت اعتبار محتوایی CVR و همچنین شاخص اعتبار محتوایی CVI از لاوشه بررسی شد. مولفه های اصلی الگو عبارتند از: تعیین نوع ارزشیابی براساس هدف آن، تعیین رویکرد، تعیین اهداف برنامه درسی، تحلیل یادگیرندگان، تعیین روش ارزشیابی با توجه به شرایط، تعیین ابزار ارزشیابی، انجام ارزشیابی و تحلیل نتایج، بازخورد و بازنگری و اصلاح.

هدف از اجرای پژوهش حاضر، طراحی یادگیری سیار مبتنی بر رویکرد استیم و تعیین تأثیر آن بر یادگیری دانش آموزان در درس ریاضی پایه ششم ابتدایی بود. تحقیق کاربردی و کمی و از نوع شبه آزمایشی در قالب طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان گرگان در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 70 نفر به عنوان نمونه انتخاب و به تصادف 35 نفر در گروه کنترل و 35 نفر دیگر در گروه آزمایش به جایگزین شدند. جهت گردآوری داده ها کمی از آزمون محقق ساخته استفاده گردید. جهت تحلیل داده های کمی و آزمون فرضیه ها از تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها بیانگر آن است که تفاوت بین نمرات پس آزمون در دو گروه آزمایش و کنترل در سطوح یادگیری (تحلیل، ارزشیابی و آفرینش) درس ریاضی معنادار می باشد. بنابراین طراحی یادگیری سیار مبتنی بر رویکرد استیم، بر یادگیری دانش آموزان پایه ششم ابتدایی در درس ریاضی تاثیر دارد.

ادبیات فراوانی در مورد زیبایی شناسی، اصول طراحی بصری و تئوری طراحی گرافیک وجود دارد. اما در مورد روند یادگیری الکترونیکی و دوره های آنلاین از نظر زیبایی شناسی بسیار اندک بحث شده است. یکی از موانع اصلی دستیابی به دانش مورد نیاز در این زمینه عدم درک تعاریف کاربردی و ایده های مفهومی در این حوزه است. استفاده مناسب از مفاهیم زیبایی شناسی می تواند در پذیرش سیستم یادگیری از نظر قابلیت و سهولت استفاده، فراتر رفتن از ویژگی های ابزاری و توجه به ویژگی های غیرابزاری مانند جنبه های عاطفی، زیبایی شناسی و انگیزشی طراحی یادگیری الکترونیکی با توجه به نیازهای یادگیرندگان اثربخش باشد و از یک سو باعث یادگیری و رضایت مندی آنها و ازسوی دیگر باعث افزایش کارایی سیستم آموزش گردد و در نهایت به یک تجربه یادگیری باارزش منجر شود. هرچند تعریف زیبایی شناسی در یادگیری الکترونیکی پیچیده و تاحدی ذهنی است اما می توان گفت شامل ظاهر قابل قبول، رابط بصری جذاب و محتوای منظم و ترکیبی از هر سه عنصراست که تجربه یادگیرنده را افزایش داده و نتایج یادگیری را تقویت می کند و بر کل سیستم تأثیرگذار است. بنابراین هدف پژوهش حاضر تبیین مفاهیم و فرآیند استفاده از زیبایی و زیبایی شناسی بصری برای بهبود تجربه یادگیری الکترونیکی و گسترش دانش زیبایی شناسی بصری در این حوزه با استفاده از روش گستره پژوهی می باشد.

مقدمه: هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتباریابی الگوی آموزش الکترونیکی برای دانش آموزان مقطع ابتدایی دارای بیماری های مزمن نیازمند مراجعه مکرر و بستری در بیمارستان بود روش بررسی: در پژوهش حاضر، برای حصول نتایج از روش تحقیق ترکیبی استفاده شد. ابتدا در بخش کیفی پژوهش با بهره گیری از روش تحلیل محتوای استقرایی، مولفه های الگوی یادگیری الکترونیکی شناسایی و الگو ترسیم شد. جامعه ی آماری در این بخش، تمامی مقالات منتشره مرتبط با موضوع در بازه زمانی 2001 تا 2019 مستخرج از پایگاه های اطلاعات علمی بود. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند 49 مقاله استخراج و به لحاظ مضمون تحلیل محتوا شد در بخش کمی با بهره گیری از پرسشنامه نظرسنجی، الگوی حاصله اعتباریابی شد. جامعه آماری در این بخش شامل30 نفر از متخصصان در حوزه های تکنولوژی آموزشی، آموزش پزشکی و برنامه ریزی آموزش الکترونیکی بود. یافته ها: ابعاد الگوی یادگیری الکترونیکی با درنظرگرفتن 21 مرحله سیاست گذاری، نیازسنجی، امکان سنجی، تعیین اهداف، تحلیل، طراحی، شخصی سازی، طراحی رابط کاربر، تعیین محتوی، عوامل آموزشی، داربست سازی، تعامل و مشارکت، فناوری، عوامل انگیزشی، عوامل فنی و سازمانی، عوامل حمایتی، بروزرسانی، تولید و اجرا، مدیریت و پشتیبانی، ملاحظات اخلاقی، و ارزشیابی شناسایی شد. نتایج حاصل ازنظرسنجی متخصصان نشان داد که الگوی آموزش الکترونیکی طراحی شده، از اعتبار مناسبی برخوردار است و اثربخشی و کارایی لازم را برای آموزش به دانش آموزان بستری در بیمارستان دارد. نتیجه گیری: برمبنای نتایج حاصله پیشنهاد می شود مسئولان امر از تدابیر و راهکار مناسب یادگیری الکترونیکی برای پیشرفت دروس دانش آموزان بستری در بیمارستان استفاده نمایند.

تفکر طراحی به منزله نوعی مسئله گشایی یادگیرنده- محور و خلاق برای پاسخگویی به مسائل مبهم و پیچیده آموزشی و طرح مسائل نوآورانه در حوزه های آموزشی توانسته است با طراحانه اندیشیدن موجب توسعه نوآوریهای آموزشی، حل مسئله، خلاقیت و ذهن گشودگی توأم با انگیزه شود. ظرفیتهای تفکر طراحی در ارتقای تکنولوژی و طراحی آموزشی، ضرورت ارائه الگوی آموزش آن را برای طراحان آموزشی موجب شده که این مهم هدف اصلی پژوهش حاضر است. در این جستجو، مرور نظام مند پایگاههای اطلاعاتی علمی لاتین اریک، ساینس دایرکت، اسکوپوس، وایلی، الزویر، وب آو ساینس، جی استور، OALib و گوگل اسکالر و نیز پایگاههای ایرانداک، سیویلیکا، مگیران، جهاد دانشگاهی و پژوهشگاه علوم انسانی انجام گرفت. یافته های پژوهشی و مقالات معتبر علمی نمایه شده سالهای1980تا 2021 بررسی و 216 مورد شناسایی شده و در نهایت21 پژوهش برگزیده و مورد تحلیل محتوای کیفی قرار گرفته است. با بهره گیری از سازنده گرایی اجتماعی و با شناسایی مؤلفه های تفکر طراحی و عوامل مؤثر در طراحی آموزشی آن، الگوی آموزش موردنظر ترسیم شده است. براساس اعتبار الگوی پیشنهادی انتظار می رود که این الگو در آموزش تفکر طراحی به تکنولوژیستهای آموزشی و در بهبود طراحی آموزشی مؤثر باشد.

هدف این پژوهش، تحلیل گفتمان انتقادی مناظرۀ تلویزیونی نامزدهای چهاردهمین دورۀ انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در موضوع آموزش‌وپرورش است. روش پژوهش از نوع کیفی و تحلیل گفتمان است. از بین مناظرات تلویزیونی نامزدهای چهاردهمین دورۀ انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، مناظرۀ دوم که در 31 خرداد 1403 از شبکۀ یک سیما پخش شد، انتخاب شده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از رویکرد ون‌دایک استفاده شد. این مناظره در سه سطحِ سبک، معنا و استدلال بررسی و در نهایت گزاره‌های اساسی متن مناظره استخراج شده است. همچنین برای روایی‌یابی پژوهش از نظر اساتید و متخصصان دانشگاهی استفاده شده است. تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد اصلی‌ترین گزاره‌های مسعود پزشکیان، «بی‌عدالتی آموزشی»، «بی‌ثباتی در مدیریت»، «اهمیت مهارت‌آموزی»؛ اصلی‌ترین گزاره‌های سعید جلیلی «برقراری عدالت آموزشی»، «شناسایی استعداد دانش‌آموزان»، «نیاز به الگو در آموزش‌و‌پرورش»؛ اصلی‌ترین گزاره‌های علیرضا زاکانی «پرورش خلاقیت»، «مهارت‌آموزی»، «آموزش، توانمندی‌های اجتماعی»؛ اصلی‌ترین گزاره‌های محمد‌باقر قالیباف، «بی‌ثباتی در مدیریت»، «تمرکز‌زدایی در آموزش‌وپرورش»، «اهمیت‌دادن به نخبگان»، اصلی‌ترین گزاره‌های امیر‌حسین قاضی‌زاده‌هاشمی، «برقراری عدالت آموزشی»، «کاهش زمان آموزش و تحصیل»، «نیاز به تغییرات جدی در نظام آموزشی» و اصلی‌ترین گزاره‌های مصطفی پور‌محمدی، «تمرکز‌زدایی»، «تغییر نظام آموزش‌وپرورش» و «بودجه» بوده است. گزاره‌های اصلی بر موضوعات کلی تمرکز دارند و موضوعاتی از قبیل تربیت و جذب معلم، برنامه‌های درسی، فضا و تجهیزات و فناوری، پژوهش و ارزشیابی در مناظره بیان نشد. آموزش‌وپرورش به عنوان مهم‌ترین نهاد تربیتی کشور نیاز به دیدگاه وسیع‌تر و جامع‌تری دارد. با توجه به اهمیت مسائل آموزش و پرورش در کشور لازم بود زمان بیشتری به این موضوع اختصاص یابد

پژوهش حاضر با هدف ارزشیابی قابلیت استفاده ی اپلیکیشن شاد در یادگیری سیار از دو منظر مکمل «قابلیت استفاده آموزشی» و «قابلیت استفاده رابط کاربری» انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، «آمیخته با طرح تبیینی متوالی» بود. در بخش کمی، روش توصیفی-پیمایشی و همبستگی به کار رفت که جامعه ی آماری آن شامل کلیه ی 276 معلم مقطع ابتدایی شهرستان خلخال (بخش مرکزی) در سال تحصیلی 1404-1403 بود که به روش سرشماری شرکت کردند. در بخش کیفی، جهت تبیین دقیق تر یافته های کمی، مصاحبه هایی با 8 نفر از خبرگان همین جامعه (انتخاب شده به روش هدفمند) انجام شد. ابزار گردآوری داده ها در بخش کمی، پرسشنامه ی استاندارد (CECAM) ناوارو و همکاران (2024) و در بخش کیفی، مصاحبه ی نیمه ساختاریافته بود. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تی تک نمونه ای، مدل سازی معادلات ساختاری (برای تایید مدل اندازه گیری و آزمون مدل ساختاری) و تحلیل مضمون انجام شد. یافته ها نشان دهنده ی ماهیت دوگانه ی قابلیت استفاده ی شاد است؛ این اپلیکیشن در خرده مقیاس های «طراحی»، «ناوبری» و «سفارشی سازی» (رابط کاربری) و «تعامل اجتماعی» (آموزشی) عملکردی بالاتر از حد متوسط داشت. در مقابل، در خرده مقیاس های «شخصی سازی»، «فعالیت ها»، «چندرسانه ای»، «محتوا» (آموزشی) و «بازخورد» (رابط کاربری) با ضعف های جدی مواجه بود. یافته های کیفی ضمن تأیید نتایج کمی، تبیین کرد که این ضعف ها ریشه در چالش هایی همچون «انعطاف ناپذیری مسیر یادگیری»، «فقدان بازخورد سیستمی و آنی»، «ماهیت منفعل تکالیف»، «فقر زیبایی شناختی» و «ضعف در طراحی پیام» دارد. نتایج نشان می دهد شاد برای تبدیل شدن به ابزار یادگیری مؤثر، نیازمند بازنگری راهبردی در قابلیت های آموزشی است. با توجه به محدودیت نمونه به یک منطقه، تعمیم نتایج به کل کشور باید با احتیاط صورت گیرد.

در سرفصل های درسی مصوب، اهمیت لازم به یادگیری ترکیبی با بهره مندی از فناوری های نوین تاکید نشده و بیشتر از راهبردهای تدریس سنتی یاد می شود. وجود چالش هایی مانند افت تحصیلی در آموزش کاملا مجازی در حین کرونا و از سوی دیگر چالش های تدریس کاملا حضوری مانند منفعل بودن یادگیرنده، ضرورت اجرای یادگیری ترکیبی را در مدارس و دانشگاه ها تایید می نماید. هدف از این تحقیق ارایه چارچوبی برای یادگیری ترکیبی در قالب سرفصل های مصوب است. روش تحقیق، بصورت مرور نظام مند برای انتخاب منابع و تحلیل محتوای آنها با روش استقرایی با واحد تحلیل تم یا مضمون می باشد. با استفاده از برنامه مکس کیودا مضامین باز، محوری و مولفه ای استخراج، دسته بندی و در نهایت چارچوب پیشنهادی برای طراحی سرفصل با رویکرد یادگیری ترکیبی، ارایه گردید. کلمات کلیدی تحقیق عبارتند از یادگیری ترکیبی و سیلابس درسی و کلید واژه های مرتبط با عنوان تحقیق است. پایگاه های اطلاعاتی انتخاب شده با دو زبان انگلیسی و آلمانی عبارتند از: گوگل اسکالر، اریک، الزویر و سای اسپیس از 2020 در منابع خارجی و 1390 در منابع فارسی است. با توجه به منابع و تجارب جهانی پیشنهاد می شود اساتید در یک ترم تحصیلی، حداقل بیست درصد از ساعات آموزشی دروس نظری یا دروس نظری-عملی را براساس مدل های ترکیبی یادگیری معکوس، ایستگاهی، آزمایشگاهی تلفیق شده و پروژه محور تدریس نمایند. به منظور پویا بودن سرفصل ها، ایجاد سامانه در وزارت عتف به منظور اشتراک گذاری آخرین تغییرات براساس نظرات متخصصین، ضروری است.

پژوهش حاضر مطالعه ای کیفی است و به کمک الگوی بردی به بررسی تطبیقی استانداردها و چهارچوب های برنامه درسی علوم تجربی دوره ابتدایی در ایران و پنج کشور سنگاپور، کره جنوبی، ژاپن، قطر و فرانسه پرداخته است. انتخاب این کشورها بر اساس عملکرد آن ها در آزمون بین المللی تیمز در سال های 2015 و 2019 است. سه کشور سنگاپور، کره جنوبی و ژاپن در صدر جدول امتیازات قرار داشتند و از کشورهای هم رده ایران نیز قطر از قاره آسیا و فرانسه از قاره اروپا انتخاب شدند. کشورهای مورد مطالعه دارای نظام آموزشی متنوعی اند و در زمینه تدوین استانداردهای آموزشی و چهارچوب های برنامه درسی ملی، یا پیشگام بوده اند و برنامه های مدونی برای سال های آینده تدوین کرده اند، یا با ایران هم ترازند. نتایج به دست آمده از مطالعات نشان می دهد در حالی که اهداف در کشورهایی مانند سنگاپور و ژاپن کاربردی و شفاف هستند، اهداف مورد انتظار در برنامه درسی علوم تجربی مقطع ابتدایی در ایران، بیشتر ایدئالی و آرمانی است و ارزش های کاربردی برای زندگی روزمره دانش آموزان کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. همچنین یافته ها حاکی از آن است که محتوای درس علوم تجربی در ایران هماهنگ با توسعه علوم و فنّاوری متحول نشده است. علاوه بر این نتایج نشان می دهد که روش های تدریس در کشورهای مختلف متفاوت است؛ در حالی که در سنگاپور، ژاپن و فرانسه از روش های فعال و فراگیر محور استفاده می شود، در ایران تدریس به صورت معلم محور و نیز استفاده از روش های سنتی مطمح نظر است.

هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتباریابی الگویی برای آموزش کارآفرینی مبتنی بر فناوری برای مربیان رشته علوم تربیتی بوده است. روش پژوهش، آمیخته اکتشافی است. در ابتدا پژوهش کیفی با روش تحلیل محتوای کیفی و مصاحبه نیمه ساختاریافته اجرا شده است. در این بخش، الگوی آموزش کارآفرینی مبتنی بر فناوری طراحی شده است، سپس، در بخش کمّی، اعتبار محتوایی الگو بررسی و در ادامه برای اعتباریابی بیرونی طراحی بسته آموزشی برگرفته از الگو، روش پژوهش کمّی نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل مورد استفاده قرار گرفته است. نمونه پژوهش در بخش کیفی، 11 متخصص در حوزه کارآفرینی آموزشی و طراحی آموزشی بود که به طور هدفمند و مبتنی بر قاعده اشباع نظری انتخاب شده اند. پس از پیاده سازی داده ها، با استفاده از نرم افزار MAXQDA 11 مؤلفه های الگوی آموزشی مشخص شده است. در بخش کمی، با محاسبه روایی محتوایی CVI و همچنین شاخص مناسبت کلی روایی محتوایی S-CVI، الگوی استخراج شده از نظر اعتبار محتوایی مورد تأیید قرار گرفته است. در بخش کمّی 30 دانشجوی رشته علوم تربیتی به صورت تصادفی در گروههای آزمایش و کنترل قرار گرفتند. روش تحلیل شامل فراوانی، میانگین و تحلیل کوواریانس بود که بر این اساس بسته آموزشی برگرفته از الگو، دارای اعتبار بیرونی است.

تاریخ نقشی اساسی در هویت سازی یک ملت ایفا می کند. پژوهش ها نشان می دهند که درس تاریخ در دوره دوم متوسطه با چالش های متعددی روبه روست. هدف این تحقیق، بررسی میزان انطباق محتوای کتاب های تاریخ دوره متوسطه و سرفصل های دانشگاهی با آموزه های قرآنی در مطالعات تاریخی است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای مضمون محور بوده و فرایند کدگذاری باز و محوری پس از مطالعه اسناد انجام گرفته است. جامعه آماری شامل تفاسیر قرآنی، کتاب های تاریخ آموزش وپرورش، و سرفصل های رشته تاریخ در وزارت علوم بوده است. در بررسی آیات مرتبط با «سیر در زمین» و عبرت گیری از سرنوشت گذشتگان، شش آیه با ساختار نسبتاً مشابه شناسایی شد. جامعه آماری در سطح آموزش وپرورش شامل کتاب های تاریخ پایه های دهم تا دوازدهم و در سطح دانشگاهی شامل سرفصل های رشته تاریخ بوده است. نمونه آماری در بخش تفاسیر چهار تفسیر المیزان، نمونه، تسنیم و نور را دربرمی گیرد؛ در بخش آموزش وپرورش کتاب تاریخ پایه دوازدهم و در بخش دانشگاهی سرفصل کارشناسی ارشد تاریخ بررسی شده است. با توجه به اشتراک مفهومی «سیر در زمین» با «یادگیری سیار»، پژوهشگر منابع مرتبط با یادگیری سیار را نیز مطالعه و در پیشنهادهای خود برای بازنگری محتوای کتب تاریخ از آن بهره گرفته است. یافته ها نشان می دهد که توجه چندانی به اجرای آموزه های قرآنی در کتب درسی و سرفصل های دانشگاهی تاریخ وجود ندارد. بر این اساس، پیشنهاد می شود ضمن توجه به دستورات قرآنی، از ظرفیت های یادگیری سیار مانند فناوری های واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) برای بازنمایی تاریخ گذشتگان بهره گیری شود.

یادگیری در سطح تحلیل کردن از بازده های یادگیری سطح بالا شمرده می شود. ازآنجایی که دانش آموزان در مهارت تحلیل کردن پایین تر از میانگین جهانی قرار دارند پژوهش حاضر به این مهم پرداخته است. تحلیل کردن یکی از پیش نیازهای تشخیص و تصمیم گیری است. هدف پژوهش حاضر استفاده از بازی وارسازی برای ارتقای یادگیری زیست شناسی در سطح تحلیل کردن است. بدین منظور از روش نیمه آزمایشی طرح گروه کنترل نابرابر استفاده شده است. با توجه به هدف پژوهش؛ ابتدا الگوی بازی وارسازی تدوین شده و سپس وبسایت پاپازیست طراحی و در اختیار گروه آزمایش قرار گرفته است. جامعه متشکل از دانش آموزان رشته علوم تجربی پایه دوازدهم داخل کشور بوده است و به صورت نمونه گیری چند مرحله ای خوشه ای نمونه گیری انجام شده است و دو کلاس از یک مدرسه در شهرستان ساوجبلاغ به عنوان گروه کنترل و گروه آزمایش انتخاب شده است. هر کلاس 15 نفر و جمعاً 30 نفر آزمودنی انتخاب شده است. نمرات پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و گروه آزمایش برای محاسبات آماری استخراج شده است. آزمون فرض با استفاده از تحلیل کواریانس انجام شده که فرضیه پژوهش در سطح 05/0 معنادار بوده است. تجزیه و تحلیل داده نشان داده که تغییرات نمرات در گروه آزمایش ناشی از متغیر آزمایش یعنی بازی وارسازی بوده است. بازی وارسازی باعث تسهیل یادگیری در سطح تحلیل کردن می گردد.

ظهور فن آوری های پیشرفته همگام با انقلاب صنعتی 4.0 در آموزش عالی، به تدریج مفاهیم جدیدی ازجمله تحول دیجیتال، آموزش دیجیتال و نهایتاً دانشگاه دیجیتال را پدیده آورده است. دانشگاه دیجیتال مفهومی نوظهور و نیازمند تعریف است که می توان از طریق شناسایی ویژگی های آن به شفاف سازی این مفهوم دست یافت؛ بنابراین پژوهش حاضر، باهدف مطالعه و بررسی جامع مبانی نظری دانشگاه دیجیتال از طریق تبیین ویژگی های آن انجام گرفته تا بتوان به فهم و ادراک به مراتب دقیق تری دست یافت و به توسعه مطالعات هم از منظر تئوریک و هم کاربردی پرداخت. به منظور تجزیه وتحلیل جامع مبانی نظری ویژگی های دانشگاه دیجیتال، از روش مرور نظام مند بهره گرفته شد و پس از تعیین سؤال پژوهش و استراتژی جست وجو و غربالگری موارد شناسایی شده، 43 مقاله علمی این حوزه در فاصله سال های 2000 تا 2022 در مبانی نظری مرتبط شناسایی شدند و مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. با مرور نظام مند مبانی نظری و از طریق به کارگیری روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی و مقوله بندی آن ها، هشت ویژگی اکوسیستم و جامعیت، برنامه درسی دیجیتالی، جامعه پذیری، استراتژی های دیجیتالی، تجربه دیجیتالی، پلتفرم محوری، داده محوری، نوآوری و چابکی شناسایی شد که هر بعد شامل مؤلفه های مختلف می باشد که نمایان گر تشابهات و تفاوت های دانشگاه سنتی و دیجیتال است که مورد تأیید خبرگان قرار گرفت. نتایج این پژوهش می تواند راهنمایی برای مؤسسات آموزش عالی باشد تا با ارزیابی و مطابقت ویژگی ها، جایگاه خود را درحرکت به سوی دیجیتالی شدن تعیین کنند و این ویژگی ها را در استراتژی ها و رویکرد کلی مدیریت دانشگاه مدنظر قرار دهند تا امکان رقابت پذیری در شرایط تغییر خواسته های جامعه مدرن فراهم گردد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی کتاب های درسی متوسطه دوم از نظر میزان توجه به مفاهیم آموزش والدینی و به روش توصیفی از نوع تحلیل محتوای کمّی انجام شد. جامعه پژوهشی شامل کلیه کتاب های درسی دوره متوسطه دوم چاپ سال 1402 بود که با توجه به منطق پژوهش و تمرکز طرح بر مسائل مربوط به خانواده و والدین، کتاب هایامعه شناسی، دین و زندگی و ادبیات فارسی پایه های دهم، یازدهم، دوازدهم و روان شناسی پایه یازدهم به شکل هدفمند به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری سیاهه تحلیل محتوای پژوهشگرساخته بود، به طوری که از طریق مطالعه و بررسی منابع نظری و سوابق پژوهشی، 5 مؤلفه و 17 زیرمؤلفه تعیین شدند. روایی ابزار با استفاده از ارزیابی متخصصان در خصوص مؤلفه های انتخاب شده و با روش اسکات 97/0 به دست آمد و ثبات کدگذاری با روش بررسی مجدد تأیید شد. تحلیل داده های ناشی از روش آنتروپی شانون نشان داد مجموع فراوانی مؤلفه های آموزش والدینی در کتاب های منتخب 121 مورد و توزیع ضریب اهمیت آن به ترتیب در مفاهیم انتقال ارزش های مرتبط با هویت فرهنگی 233/0، مشارکت آگاهانه در رشد کودکان 202/0، مهارت های زندگی 194/0، کارآمدی خانواده 191/0 و بهداشت روانی والدین 179/0 بود. همچنین، ضریب اهمیت در بین دین و زندگی یازدهم 163/0، جامعه شناسی دهم 162/0، دین و زندگی دوازدهم 151/0، دین و زندگی دهم 141/0، ادبیات فارسی دهم 141/0، روان شناسی یازدهم 128/0، ادبیات فارسی دوازدهم 112/0، جامعه شناسی دوازدهم 001/0، ادبیات فارسی یازدهم 0/0 و جامعه شناسی یازدهم 0/0 به دست آمد. نتیجه گیری نشان داد آموزش والدینی یک حوزه مورد غفلت و کم ارزش در برنامه های درسی مدارس ایران است که به صورت متوازن دنبال نشده است. افزایش یا توجه متعادل به مؤلفه های مرتبط با آموزش والدینی در بازنگری کتاب های درسی از جمله پیشنهادهای این مطالعه است.  

این پژوهش به طراحی و اعتبارسنجی الگویی برای زیبایی شناسی یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر تجربه کاربری و حس حضور پرداخته است. روش تحقیق از نوع آمیخته (کمی-کیفی) بود. بخش کیفی، بر اساس روش داده بنیاد، ابتدا منابع و متن های استخراج شده از مصاحبه با صاحب نظران که به شیوه هدفمند انتخاب شده بودند مبتنی بر تبیین مؤلفه های زیبایی شناسی یادگیری الکترونیکی پس از کدگذاری باز، محوری و گزینشی در قالب کدهای محوری علّی، زمینه ای، مداخله گر، راهبردی و پیامدها تحلیل شد. سپس مؤلفه های اصلی استخراج شده و در قالب الگوی مفهومی ارائه گردید. یافته ها نشان داد که مؤلفه های زیبایی شناسی در قالب چهار بُعد حضور شناختی، اجتماعی، تدریس و عاطفی قابل دسته بندی است. حضور شناختی شامل درک زیبایی شناسی ویژگی های شخصی، یادگیری مبتنی بر تجربه زیبایی شناسی و گفتگوی تأملی است. حضور اجتماعی شامل: زیبایی شناسی یادگیری اجتماع محور و حمایت از یادگیری گروهی اشاره دارد. حضور عاطفی به تحریک احساسات مثبت و تقویت حس شادی مربوط می شود. درنهایت، زیبایی شناسی تدریس شامل تحلیل، طراحی و سنجش پیامدهای زیبایی شناختی است. در بخش کمی برای تعیین اعتبار الگو، مؤلفه های آن در قالب پرسشنامه تهیه و برای افراد ارسال شد تا اعتبار و پایایی مدل سنجیده شود. برای تعیین اعتبار الگو CVR و CVI و برای پایایی از آلفای کرونباخ سنجیده شد. نمونه پژوهش در این بخش شامل ۲۰ نفر از متخصصان حوزه فن آوری آموزشی بوده است. نتایج نشان داد که الگوی طراحی شده از اعتبار لازم برخوردار است و می تواند به بهبود کیفیت یادگیری الکترونیکی کمک کند.

پژوهش حاضر با هدف تعیین مؤلفه های اصلی شایستگی های حرفه ای تکنولوژیست های آموزشی دانشگاه فرهنگیان صورت گرفت. مسأله پژوهش، چیستی مؤلفه های اصلی شایستگی های حرفه ای تکنولوژیست های آموزشی دانشگاه فرهنگیان بود که به روش مرور نظام مند و با استفاده از پروتکل پریزما انجام شد و از بین 162 مقاله، تعداد 58 مقاله وارد پژوهش شد. معیارهای ورود مقاله ها به فرآیند، ارتباط کامل عنوان مقاله با موضوع شایستگی های تکنولوژیست آموزشی، جدید بودن سال انتشار، انتشار بین سال های 2025-2000، اعتبار نشریه و سایت نمایه شده، اعتبار و کافی بودن رفرنس مقاله، میزان ارجاع های داده شده به مقاله، استفاده از روش های صحیح پژوهشی و معیارهای خروج مقاله از فرآیند پژوهش، عدم ارتباط موضوعی، پایین بودن رتبه پژوهشی نشریه، در محدوده مورد نظر نبودن سال انتشار، تکراری بودن موضوع و محتوا، زبان های غیر از فارسی و انگلیسی و نامعتبر بودن روش پژوهش بود. کلمات کلیدی مورد استفاده تکنولوژیست، تکنولوژیست آموزشی، فناوری آموزشی، شایستگی ها و کلمات مرتبط بود. مقاله های پژوهشی منتشر شده در پایگاه های معتبر داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفت. با مطالعه منابع، مقاله ها و کتب واحد تحلیل انتخاب و بررسی شد. محتوای متون مطالعه و کدگذاری گردید، کدها در مرحله اول کدگذاری تعداد 638 کد استخراج و در مرحله دوم، پس از طبقه بندی کدها تعداد 28 زیر مؤلفه و در مرحله سوم 17 مؤلفه اصلی الگو مشخص گردید. یافته ها نشان داد که مؤلفه های اصلی شامل شایستگی های مدیریتی، سازمانی، اخلاقی، همکاری، شناختی و ادراکی، علمی، تکنولوژیکی، کاربرد هوش مصنوعی در آموزش، طراحی آموزشی، طراحی محیط های یادگیری، طراحی و تولید محتوا، رسانه های آموزشی، ارزشیابی و بازخورد، آموزش از راه دور، حمایتی، کارآفرینی و بهبود عملکرد می باشد. پیشنهاد گردید این شایستگی ها برای تکنولوژیست های آموزشی و هم چنین دروس مرتبط با تکنولوژی آموزشی در دانشگاه فرهنگیان به کار گرفته شود.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نظام ارزشیابی و اثربخشی موجود در بانک های خصوصی به منظور تدوین الگوی یکپارچه ارزشیابی و اثربخشی آموزشی در بانک های خصوصی انجام پذیرفت. روش پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از حیث گردآوری داده ها آمیخته از نوع اکتشافی بود. در بخش کیفی از روش تحلیل محتوای استقرایی و در بخش کمی از طرح پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه کارکنان و مدیران واحد آموزش و توسعه بانک های خصوصی و متخصصان آموزش و توسعه بودند که به دو صورت غیرتصادفی از نوع هدفمند و تصادفی از نوع ساده به اقتضای پژوهش، انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختار یافته و پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. روایی و پایایی ابزارهای مورد استفاده در پژوهش مورد تایید قرار گرفت. به منظور تحلیل داده های بدست آمده از روش تحلیل محتوای کیفی به روش گرانهیم و لاندمن و آزمون T تک نمونه ای استفاده شد. یافته ها نشان داد که نظام ارزشیابی و اثربخشی موجود در بانک های خصوصی از وضعیت مطلوبی برخوردار نبوده و به صورت منسجم، سازمان یافته و یکپارچه انجام نمی شود. همچنین یافته ها نشان داد می توان مولفه های الگوی یکپارچه ارزشیابی و اثربخشی آموزش و توسعه را در 8 طبقه اصلی طبقه بندی کرد. و در نهایت نتایج نشان داد که الگوی پیشنهادی از منظر متخصصان از اعتبار لازم برخوردار است.

نیاز روزافزون به شخصی سازی در فرایند سنجش و توجه به ویژگی های فردی فراگیران در دنیای امروز، نظر پژوهشگران را بیش ازپیش به خود جلب کرده است. با بهره گیری از سنجش شخصی سازی شده، فراگیران با آزمونی مواجه می شوند که به طور خاص برای رفع نیازهای آن ها طراحی شده است، تا فرصتی برای ارتقاء توانمندی در زمینه هایی که ممکن است در ابتدا با چالش مواجه باشند فراهم گردد. این مطالعه با هدف تبیین مبانی نظری و پژوهشی سنجش شخصی سازی شده یادگیری فراگیران با استفاده از امکانات وب معنایی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع کیفی و به روش استقرایی، به شیوه مرور سیستماتیک به شرح زیر انجام شده است: الف) تدوین مسئله، ب) جمع آوری داده ها، ج) ارزیابی مناسب بودن داده ها، د) تجزیه وتحلیل و تفسیر داده های مربوطه و ه) سازمان دهی و ارائه نتایج بر اساس فرآیند انتخاب مطالعه. درنهایت 30 منبع برای تجزیه وتحلیل انتخاب شدند و یک چارچوب کلی برای طراحی سیستم و نیز مدل مفهومی سناریوی سنجش شخصی سازی شده مبتنی بر وب معنایی طراحی شد. یافته ها نشان داد استفاده از قواعد وب معنایی می تواند در رفع چالش شخصی سازی در سنجش مؤثر واقع شود. به طوری که با شناسایی خلأهای یادگیری هر فراگیر، استفاده از شکل بصری بازخورد، تعیین مسیر یادگیری شخصی در محیطی تعاملی و مشارکت در گروه های طبقه بندی شده بر اساس شباهت هایشان، فراگیران را برای تحقق اهداف یادگیری و بهبود عملکرد پایدار هدایت نماید. از طرفی میزان دسترسی و حمایت مربیان و امنیت داده ها از چالش های پیش رو برای معلمان و فراگیران است.

هدف این پژوهش، ارزشیابی برنامه درسی علوم تجربی پایه هشتم بوده که با بهره گیری از روش خبرگی و نقادی تربیتی آیزنر انجام شده است. داده های این پژوهش از طریق 12جلسه مشاهده فیزیکی فضای مدرسه و کلاس های درس علوم تجربی و مصاحبه با معلمان، مدیران و دانش آموزان در یکی از مدارس استان اصفهان در سال تحصیلی1400-1401 و همین طور منابع استنادی مانند راهنمای برنامه درسی علوم تجربی، سند برنامه درسی ملی و راهنمای تدریس معلمان گردآوری و مورد توصیف، تفسیر و ارزشیابی قرار گرفته اند.یافته های این پژوهش بیانگر آن است که معماری و فضای فیزیکی مدرسه مورد مطالعه دارای جذابیت کافی نبوده، همچنین اگرچه درس علوم به عنوان یک درس اصلی دارای اهمیت است اما برای تدریس این درس بیشتر به روش های سنتی توجه می شود و کمتر بر روش های عملیاتی و جدید تاکید می شود علاوه برآن در مدرسه، امکانات و تجهیزات کافی از جمله آزمایشگاه مناسب برای آموزش اثربخش علوم وجود ندارد لذا توجه به شیوه های آموزشی به روز و جدید، فراهم کردن امکانات و تجهیزات لازم و توجه به ویژگی ها و نیازهای فردی فراگیران عامل مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد. با توجه به یافته های بدست آمده میتوان نتیجه گرفت کلاس های علوم تجربی به عنوان یک ظرفیت فکری مهم و قابل رشد، نیازمند وجود بسترها و پیش بایسته های آموزشی لازم می باشد.

پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، به صورت آمیخته با طرح اکتشافی متوالی انجام شده است. در بخش کیفی، برای استخراج مولفه های طراحی محیط یادگیری مبتنی بر سازنده گرایی و تدوین الگو، از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی بهره گرفته شد. میدان پژوهش شامل ۱۷ جلد کتاب، ۲۳ پایان نامه و رساله، ۸۶ مقاله و ۵ سند مرتبط با آموزش مامایی، آموزش پزشکی، آموزش پرستاری، آموزش بهداشت، نظریه سازنده گرایی، محیط های یادگیری سازنده گرا و یادگیری در محیط واقعی بود. همچنین، برای بررسی جامع این منابع از روش مرور نظام مند استفاده شد. در بخش کمّی، جامعه آماری شامل ۵۰ نفر از متخصصین حوزه های تکنولوژی آموزشی، آموزش مامایی، آموزش پزشکی، آموزش پرستاری و آموزش بهداشت بود. اعتبارسنجی الگوی طراحی شده با استفاده از روش پیمایشی و پرسشنامه محقق ساخته ای با ۱۵ سوال بر مبنای مقیاس لیکرت انجام گرفت. روایی محتوایی پرسشنامه از طریق دو شاخص نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) تایید شد. برای سنجش پایایی پرسشنامه نیز از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد و اعتبار نتایج با آزمون تی تک نمونه ای ارزیابی گردید. نتایج تحلیل محتوای کیفی، به شناسایی ۸ مقوله اصلی و ۱۲ زیرمقوله برای طراحی الگوی محیط یادگیری مبتنی بر سازنده گرایی منجر شد. این مولفه ها و زیرمولفه ها پس از استخراج، در قالب یک الگوی مفهومی و روندی ارائه گردیدند. نتایج اعتبارسنجی نشان داد که الگوی آموزشی ارائه شده از نظر متخصصان دارای اعتبار و اثربخشی لازم برای آموزش دانشجویان رشته مامایی است.