عنایت الله زمانپور

هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی الگوی سنجش برخط مبتنی بر نظریه ارتباط گرایی در ارتقای یادگیری عمیق دانش آموزان در محیط های آموزش مجازی بود. پژوهش حاضر با طرح شبه آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه اجرا شد که در آن ۴۰ دانش آموز پایه هفتم به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت تاثیر الگوی سنجش برخط قرار گرفتند و در نهایت عملکرد و میانگین نمرات آنها در پس آزمون مورد بررسی قرار گرفت. ابزارهای پژوهش شامل آزمون عملکردی و پرسشنامه یادگیری عمیق بودند که روایی و پایایی آن ها پیش تر تأیید شده بود. داده های کمّی با استفاده از آزمون کوواریانس تحلیل شدند و بخش کیفی که مربوط به طراحی الگوی سنجش برخط بود، با تحلیل مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان آموزشی انجام گرفت. نتایج نشان دادند که میانگین نمرات گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود (73/13 در برابر 96/10) و ضریب اثر بالا (566/0) اثربخشی مدل را تأیید کرد. همچنین تحلیل کیفی داده ها، منجر به طراحی الگویی با چهار مؤلفه «مربی»، «فراگیر»، «روش ها» و «ابزارها» شد که تعامل میان آن ها یادگیری فرایندی را در حین سنجش ارتقاء می داد. انطباق الگوی طراحی شده با ابعاد یادگیری معنادار طبقه بندی فینک نیز مورد تأیید قرار گرفت. نظر سنجی دانش آموزان، نشان ازواقع گرایانه و منصفانه بودن نمره های کسب شده داشت. یافته ها مؤید آن است که مدل پیشنهادی با بازتعریف نقش های سنتی سنجش، می تواند مبنایی برای تحول در آموزش الکترونیکی و تحقق «سنجش به مثابه یادگیری» باشدکه مهم ترین مشخصه آن، همزمانی فرایند سنجش و تدریس است.