درخت حوزه‌های تخصصی

علوم سیاسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی آثار و زندگینامه بزرگان روابط بین الملل اصول روابط بین الملل اقتصاد سیاسی بین الملل امنیت ملی و بین المللی اندیشه سیاسی تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران تاریخ روابط بین الملل توسعه و مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به شمال و جنوب جامعه شناسی سیاسی جهانی شدن روابط خارجی ایران روانشناسی سیاسی روش شناسی سازمان های بین المللی سیاست خارجی (مبانی و مفاهیم نظری) سیاست خارجی ایران سیاستگذاری عمومی فرهنگ و سیاست مبانی علم سیاست مسایل ایران مطالعات منطقه ای نظریه های روابط بین الملل نقد و بررسی کتاب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱٬۱۸۱ تا ۱٬۲۰۰ مورد از کل ۳۳٬۸۹۱ مورد.
۱۱۸۱.

سناریوهای آینده امید اجتماعی در جامعه ایرانی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: انقلاب پژوهی سال ۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۶ 251-274
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۹ تعداد دانلود : ۸۹
سرمایه اجتماعی یکی از مهم ترین مؤلفه های قدرت نرم نظام های سیاسی است که وجود آن، بر نقش آفرینی یک کشور در عرصه های مختلف سیاست داخلی و خارجی تأثیر بسزایی دارد. امید اجتماعی یکی از شاخصه هایی شکل دهنده به سرمایه اجتماعی یک کشور است که بر توانایی ایجاد باوری مشترک در میان افراد جامعه مبنی بر اینکه آینده به طور مطلوب از گذشته متفاوت تر و بهتر است تعبیر می شود. پیشران های متعددی در شکل دهی به امید اجتماعی در بین افراد جامعه نقش آفرینی می کنند که هدف پژوهش پیش رو نیز در گام اول شناسایی این پیشران ها و در مرحله بعد پاسخ دادن به این پرسش کلیدی است که بر اساس پیشران های شناسایی شده، چه سناریوهایی را می توان برای آینده امید اجتماعی در ایران ترسیم کرد؟ رویکرد اصلی پژوهش آینده پژوهانه و از نوع اکتشافی است روش پژوهش با بهره گیری از ترکیب دو روش سناریونویسی پیترشوارتز و جیمز دیتور (در ترسیم سناریوها) انجام شده و ابزارهای آن پرسشنامه های نیمه ساختاریافته و ساختاریافته با خبرگان بوده و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار میک مک انجام شده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که از برهمکنش پیشران ها می توان چهار سناریوی محتمل جامعه ناهموار و در معرض خطر (جامعه شکننده و معلق)، سناریوی ممکن جامعه آنومی شده و ازهم گسیخته (فروپاشی اجتماعی) و سناریو مطلوب جامعه متعادل را ترسیم کرد. درمجموع می توان گفت که وضعیت پیشران های شکل دهنده به امید اجتماعی در جامعه ایرانی به علت کژ کارکردی های سیستم سیاسی – اجتماعی از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست و لازم است در راهبردهای وحدت و انسجام اجتماعی کشور در دستگاه های سیاست گذار بازنگری لازم صورت گیرد.
۱۱۸۲.

فراترکیب پژوهش های انجام شده در زمینه الگوهای مدیریتی از منظر آموزه های اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: انقلاب پژوهی سال ۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۶ 279-310
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۸ تعداد دانلود : ۸۸
آموزه های اسلامی منابعی بسیار مهم و غنی هستند که با بررسی و استفاده از آن در حوزه های علوم مدیریتی می توان بسیاری از مسائل و مشکلات موجود در سازمان ها را مرتفع کرد. تحقیقات انجام گرفته و ارائه الگوهای مدیریتی از آموزه های اسلامی یک پراکندگی محتوایی در خصوص ارائه و تبیین الگوی مدیریتی در تراز جامعه اسلامی دیده می شود که باعث سردرگمی مدیران در استفاده از این الگوها شده است، هدف این پژوهش فراترکیب پژوهش های انجام شده در زمینه الگوهای مدیریتی مبتنی بر آموزه های اسلامی برای جلوگیری از این سردرگمی و استفاده مدیران در جامعه اسلامی که چگونه می توان الگوهای مدیریتی موجود در پژوهش های انجام شده در زمینه مدیریت را با آموزه های اسلامی ترکیب کرده و یک مدل جامع و کارآمد برای مدیریت در سازمان ها و جوامع اسلامی و به خصوص کشور ایران ارائه داد؟ روش انجام این پژوهش به صورت کیفی است. استخراج داده ها و مؤلفه ها با روش تحلیل مضمون است که با استفاده از نرم افزار Maxqda نسبت به ترسیم شبکه مضامین اقدام شده است. کدهای استخراج شده به روش تحلیل مضمون از این پژوهش ها در قالب 129 کدباز، 46 مضمون پایه و 5 مضمون سازمان دهنده طبقه بندی شدند، نتایج پژوهش به صورت یک مدل پژوهشی در مدیریت جامعه اسلامی ارائه شد که شامل یک مضمون فراگیر به نام الگوی مدیریت اسلامی و پنج مؤلفه کلیدی شاخص شامل عوامل مدیریتی، شخصیتی، تعاملی، اعتقادی و سرمایه ای شناسایی شد.
۱۱۸۳.

طراحی و تدوین الگوی یکپارچه موانع مشارکت سیاسی زنان در ایران با رویکرد فراترکیب(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های راهبردی سیاست سال ۱۴ بهار ۱۴۰۴ شماره ۵۲ (پیاپی ۸۲) 1 - 44
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۶ تعداد دانلود : ۱۹۲
این پژوهش تلاش می کند موانع مشارکت سیاسی در ایران را با رویکرد فراترکیب شناسایی، دسته بندی و برای رفع آنها پیشنهاداتی ارائه نماید. روش پژوهش از نوع فراترکیب کیفی است که دربازه زمانی 1401-1383 به روش تعمدی غیر احتمالی با حجم نمونه 23 سند تحقیقی انجام شده است. این اسناد برحسب اعتبار و روایی تحقیق، کیفیت پژوهش، معیار علمی- پژوهشی بودن و ارتباط با موانع مشارکت سیاسی زنان انتخاب شدند. یافته های تحقیق نشان می دهد موانع اصلی مشارکت سیاسی زنان در ایران به شش دسته موانع اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، روانی و جمعیتی تقسیم می شوند که موانع اجتماعی شامل فضای مردانه جامعه، تبعیض اجتماعی و جنسیتی شدن مشاغل؛ موانع فرهنگی مانند سنت و هنجار های فرهنگی، نظام آموزشی، الگوهای طایفه ای- مردسالاری؛ موانع سیاسی شامل انسداد سیاسی، باورهای سیاسی، سلطه سیاسی مردان، فرهنگ سیاسی پایین؛ موانع اقتصادی دربرگیرنده نابرابری اقتصادی، آنومی اقتصادی، وابستگی مالی و موانع روانی هم شامل خودباوری پایین، باورهای روانی، احساس آنومی روانی و جمعیتی شامل اقلیمی، مکانی، خانوادگی، فیزیولوژیکی است. مشارکت سیاسی زنان به عنوان بخش اعظمی از جمعیت کشورها موجب بهبود اوضاع تصمیم گیری، درک بهتر از زندگی سیاسی- اجتماعی، ایجاد ارزش ها و نگرش های جدید سیاسی، کاهش نابرابری های سیاسی و اجتماعی و در نهایت توسعه سیاسی و اجتماعی جامعه می شود.
۱۱۸۴.

راهبرد امنیت اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در منظومه فکری آیت الله خامنه ای(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی دوره ۳ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۱) 201 - 231
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۶۳
امنیت اقتصادی به عنوان یکی از ارکان اصلی امنیت ملی، نقشی بی بدیل در توسعه اجتماعی، اقتصادی و پایداری امنیتی کشور ایفا می کند. مفهوم امنیت اقتصادی در بستر تحولات جهانی و فشارهای ناشی از تحریم های اقتصادی و ضرورت تحقق اقتصاد مقاومتی، از اهمیت ویژه ای برخوردار شده و به نقطه تمرکز سیاست گذاران بدل گشته است. مقاله حاضر با تکیه بر اندیشه های آیت الله خامنه ای، به بررسی و بیان مهم ترین الزامات و موانع راهبرد امنیت اقتصادی جمهوری اسلامی ایران به عنوان سؤال محوری پرداخته است. کاهش وابستگی به واردات، توسعه صنایع دانش بنیان، تکیه بر اقتصاد مقاومتی و تأکید بر تولید داخلی از مهم ترین الزامات تحقق امنیت اقتصادی به شمار می رود. در مقابل عواملی همچون ضعف در مدیریت تورم، عدم توسعه صنایع پایین دستی، وابستگی به درآمدهای نفتی و بی توجهی به اصول اقتصاد مقاومتی از چالش های جدی امنیت اقتصادی از منظر آیت الله خامنه ای به عنوان فرضیه پژوهش است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی است و گردآوری داده ها با استفاده از منابع مکتوب و پایگاه اطلاع رسانی رسمی آیت الله خامنه ای انجام گرفته است.
۱۱۸۵.

دولت آونگی و پویایی سیاست خارجی ترکیه؛ مورد پژوهی جنگ اوکراین(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست خارجی سال ۳۹ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۵۶) 175-198
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۷۷
سیاست خارجی ترکیه با ورود به قرن بیست و یکم، الگویی پویا و چندوجهی یافته که فهم آن نیازمند چارچوب های تحلیلی نوین است. این پژوهش با هدف تبیین این پویایی، به تحلیل کنشگری ترکیه در جریان جنگ ۲۰۲۲ اوکراین از طریق چارچوب مفهومی دولت آونگی و نظریه سیستم های انطباقی پیچیده می پردازد. فرضیه اصلی آن است که رفتار آونگی ترکیه، پاسخی هوشمندانه به الزامات ژئوپلیتیک، فشارهای سیستمی و پویایی های داخلی برای تحقق استقلال راهبردی است. این تحقیق با روش کیفی و رویکردی توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای گردآوری شده و رفتار ترکیه بر اساس پنج شاخص کلیدی دولت های آونگی (ژئوپلیتیک، اقتصاد، نظامی، دیپلماسی و قدرت هوشمند) و با تکیه بر نظریه سیستم ها تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که ترکیه در بحران اوکراین، با اتخاذ یک استراتژی دوگانه حمایت نظامی از اوکراین و حفظ روابط اقتصادی با روسیه نقش یک دولت آونگی را به طور کامل ایفا کرد. این کشور با استفاده از اهرم های ژئوپلیتیک (کنوانسیون مونترو)، اقتصادی (کریدورهای انرژی) و دیپلماتیک (میانجی گری در توافق غلات)، توانست نفوذ خود را بر هر دو طرف متخاصم حفظ کند. کنشگری آونگی، جایگاه ترکیه را از یک متحد پیرو به یک تنظیم گر محوری در نظم بین الملل تغییر داده است. این استراتژی ضمن تحقق استقلال راهبردی، با ایجاد خلأ اعتبار و معرفی ترکیه به عنوان یک متحد غیرقابل اتکا، ریسک های ساختاری نیز به همراه داشته است.
۱۱۸۶.

Pahlavi Government Policies Regarding The Mourning Ceremonies of Imam Ḥusayn (AS) (1951-1978 AD/1330-1357 AH) Case Study: Isfahan(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: Contemporary Research on the Islamic Revolution, Volume ۷, Issue ۲۳, Winter ۲۰۲۵ 24 - 1
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۷ تعداد دانلود : ۱۵۸
Mourning of Seyyed al-Shohda (AS) is one of the ritual-religious ceremonies of Shiites that were held in various historical periods. With the coming of the Pahlavi government, the restriction of Seyyed al-Shahada's mourning was part of a wider effort to secularize and modernize Iranian society, which led to conflict and challenges with the clergy and the people. Isfahan is the main area of ​​research due to the concentration of great Shia scholars and the formation of the seminary there. Descriptive-analytical research method based on documentary-library sources has been developed with a focus on Isfahan. The main question in the research is, what policies did the Pahlavi government (1304-1357 A.H.) undertake in holding religious ceremonies in Isfahan and what was the reaction of popular groups towards it? The results of the research show that the Pahlavi government applied policies in holding the mourning ceremony of Sayyid al-Shohada as a tool for the government to establish its authority and shape social behavior according to its political program and with measures such as monitoring the execution of the mourning ceremony, the need to control and Taking care of preachers and clerics, preventing the presence of Europeans in mourning ceremonies, publishing advertisements and announcements, and verifying the records of those who pray for prayer by the city police were able to implement some restrictions on the celebration of Seyyed al-Shahada, but still could not completely prevent the celebration of mourning.
۱۱۸۷.

Assessing the Feasibility of the Trans-Caspian Pipeline: Prospects and Constrains(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: World Sociopolitical Studies, Volume ۹, Issue ۳, summer ۲۰۲۵ 595 - 630
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۸ تعداد دانلود : ۱۲۵
The importance of energy transmission pipelines, particularly for natural gas, is widely recognized due to the global dependence on energy. For landlocked Central Asian countries, natural gas pipelines play a crucial role in sustaining their energy-driven economies. Given its geographical constraints, Turkmenistan places significant emphasis on projects like the Trans-Caspian Pipeline. This pipeline, if implemented, would enable Turkmenistan to export natural gas to Azerbaijan, potentially bringing substantial changes to the region’s energy landscape. This article adopts a qualitative research method and employs the theoretical framework of the Copenhagen School. The central research question is: What are the key drivers and obstacles to the implementation of the Trans-Caspian Pipeline in the coming years? The research hypothesis suggests that factors such as the finalization of the convention on the legal status of the Caspian Sea, Turkmenistan’s energy security concerns, the resolution of disputed energy fields between Azerbaijan and Turkmenistan, and the impact of the Russia-Ukraine war serve as major driving forces. Conversely, environmental concerns, Turkmenistan’s economic and political situation, and opposition from Iran, Russia, and China are among the key obstacles hindering the project's realization.
۱۱۸۸.

The role and position of Iranism in political development(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: Contemporary Research on the Islamic Revolution, Volume ۷, Issue ۲۴, Spring ۲۰۲۵ 64 - 48
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹۱ تعداد دانلود : ۲۷۲
National identity as a country's definition of its position in different, plural and sometimes contradictory approaches, one of the main axes of attention in this research is the answer to the question of how Iran's political development has been defined, retrieved, pursued and ultimately led to what specific results in the form of one of the cultural dimensions of Iran's national identity, namely "Iranianity". Based on the definition provided by the variables of this research - Iranian culture and identity and political development - some of the teachings of Iran's political culture have been in shaping the political developments of Iranian society in different periods in a negative and positive way, and in order to maximize the constructive capacity of Iranian identity in the path of the country's political development, there is a need to create a transformation in this area. The three axes in question were; In the first axis, we express the main concepts we are considering and review the history. In the second axis, we explain the basic characteristics of Iranian identity and political development of Iran from the perspective of experts. In the third axis, referring to national identity and the lack of participation of the people in the Pahlavi government, the obstacles and capacities available in it for creating change in line with the political development of Iran at present are explained. The conclusion is that a positive view of national identity is in line with the strengthening and transformation of political development.
۱۱۸۹.

تأثیر جمهوری اسلامی ایران به عنوان شبکه بازیگر بر تضعیف نظم شبکه ای آمریکا در منطقه غرب آسیا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی آمریکا سال ۵ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۸) 69 - 109
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۱۴۳
سیاست جهانی قرن بیست ویکم، سیاست میان قدرت شبکه ای هژمون و نیروهای مخالف است که شکل رقابت استاندارد به خود می گیرد و  مقاله حاضر درصدد است با روش کیفی شبکه، تاثیر ایران بر تضعیف نظم شبکه آمریکا را بررسی کند. سؤال اصلی این پژوهش این است که ایران به عنوان شبکه کنشگر چگونه موجب تضعیف نظم شبکه ای آمریکا در منطقه غرب آسیا  شده است؟ بنابر فرضیه، ایران در حالت کارگزاری متوسط با استراتژی برنامه نویسی شبکه مقاومت، منجر به ایجاد چالشی برای اعتبار هنجاری برنامه های نظم شبکه آمریکا در غرب آسیا شده است. نتایج نشان می دهد ایران در برخورد استانداردی با شبکه نظم آمریکا در نقش تجدیدنظرطلب ارتباط دهنده، مستقل و ضد هژمون با کارگزاری بالا در  نوسان است. در این راستا ایران با تشکیل شبکه پیوست همگنی و کمتر همگن در غرب آسیا با دنبال کردن استراتژی های مسدودکننده، کانال جایگزین و همبستگی اقلیت که با عدم ایفای نقش مکمل سه قیاس برنامه نویسی شبکه آمریکا همراه است نوعی استاندارد در غرب آسیا ایجاد کرده است که مانع از برنامه نویسی و نصب استاندارد نئولیبرال آمریکا می شود و قدرت شبکه آمریکای ترامپ به دلیل سازگاری بسیار پایین و تغییر بیش از حد در کدنویسی برنامه سیستم عامل نظم شبکه جهانی، در غالب کردن استاندارد شبکه خود بر شبکه ایران در غرب آسیا با  اختلال اساسی روبه رو شده است و به دلیل عدم سازگاری، ناهمگنی ایدئولوژیکی و تعارض استاندارد با هزینه بسیار بالا میان دو شبکه ایران و آمریکا، هرگونه استانداردسازی و کدنویسی برنامه نظم فراگیر با حالت تک مرکزی آمریکا در شبکه  نظم غرب آسیا توسط ایران مسدود شده است.
۱۱۹۰.

تبیین ژئوپلیتیک منطقه خاورمیانه با تاکید بر راهکارهای دستیابی به صلح منطقه ا ی (ایران، ترکیه و عربستان)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سیاسی سال ۹ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۳۳ 359-403
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۱۱۸
مطالعه عملکرد بازیگران منطقه ای باعث شناخت بیشتر سیاستها و قدرتهای منطقه ای می شود. در منطقه خاورمیانه چندین کشور با توجه به موقعیت و وزن ژئوپلیتیکی در جایگاه برتری نسبت به سایر کشورها در منطقه قرار دارند. ایران، ترکیه و عربستان از جمله بازیگران برتر در منطقه خاورمیانه هستند که با توجه به قدرت و وزن ژئوپلیتیکی که دارند تصمیمات آنها در کل منطقه خاورمیانه تاثیرگذار است. درکی دقیق و واقع بینانه از ظرفیت های ژئوپلیتیکی و جغرافیایی مشترک میان این کشورها می تواند زمینه ساز تقویت همگرایی، مدیریت اختلافات و تامین صلح پایدار در منطقه خاورمیانه باشد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال است که چگونه می توان از طریق درک مولفه های ژئوپلیتیک منطقه، به تنش زدایی و برقراری صلح پایدار میان سه قدرت ژئوپلیتیکی ایران، ترکیه و عربستان در منطقه خاورمیانه دست یافت؟ یافته های پژوهش نشان می دهد با تاکید بر بنیادهای جغرافیای مشترک منطقه، ژئوپلیتیک منطقه گرایی، همکاری های ژئواکونومیک و رویکرد ژئوپلیتیک صلح؛ می توان زمینه های تنش زدایی و تقویت صلح طلبی را در منطقه خاورمیانه (ایران، ترکیه و عربستان) فراهم کرد.
۱۱۹۱.

بررسی تعامل دولت و جامعه در دوره جمهوری اسلامی ایران: سیاست گذاری از منظر جامعه شبکه ای(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: دولت پژوهی سال ۱۱ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۲ 373-409
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۳ تعداد دانلود : ۷۷
دولت به عنوان یک نهاد خاص سیاسی که در تحولات سیاسی و اجتماعی و توسعه جوامع نقش دارد، همواره نوع تعامل آن با جامعه مورد تأکید است. دراین بین، تعامل دولت و جامعه، پراکندگی قدرت و تأثیرگذاری گروه ها و نهادهای مختلف، یکی از موضوعاتی است که در میان اندیشمندان به گونه های متفاوتی تعریف شده است. در این پژوهش، با رویکردی جامعه شناسانه و در چارچوب الگوی نظری دولت در جامعه و جامعه شبکه ای جوئل میگدال و در قالب روش توصیفی -تحلیلی با گردآوری اسنادی و کتابخانه ای اطلاعات مرتبط به رابطه جامعه و دولت در دوره انقلاب اسلامی، مشخص شد که در تعامل دولت و جامعه بعد از انقلاب اسلامی، دولت در مؤلفه های توانایی نفوذ در جامعه؛ و توزیع/تخصیص منابع عملکرد موفقیت آمیزی را نداشته است، با این حال در مؤلفه استخراج منابع موفق بوده و در کنترل اجتماعی نیز به نسبت عملکرد موفقی داشته است. با وجود شکل گیری جامعه شبکه ای، اما پوسته سخت و غیرقابل نفوذ آن موجب شده که دولت به نهادهای همچون نظامیان و دستگاه های امنیتی متوسل شود، و دولتی قوی و توسعه گرا به سوی تغییر و دگرگونی شکل نگیرد. بنابراین رابطه دولت و جامعه و حلقه ارتباطی بین جامعه و قدرت در فرایند سیاست گذاری مشخص می گردد. با تحلیل جامعه شبکه ای میگدال، مدلی از سیاست گذاری در دوره پس از انقلاب اسلامی پیشنهاد می گردد.
۱۱۹۲.

بازخوانی علم سیاست مدرن و بازسازی دانش حکمرانی در پرتو بینش تمدنی ایرانی- اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات میان رشته ای تمدنی انقلاب اسلامی سال ۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۴) 37 - 60
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۹۱
علم سیاست مدرن در پرتو رویکرد اومانیستی رنسانس اروپا، با ایده ی «استقلال سیاست از اخلاق» از طرف ماکیاولی، و بعد از آن مبتنی بر رویکرد سکولار و مکانیستی هابز، شکل میگیرد و توسط اندیشمندان سیاسی عصر روشنگری تثبیت میگردد. این علم با عدول از غایت انگاری و فضیلت محوری درعلم سیاست حکمت عملی، موضوع خود را از «حکومت معطوف به عدالت و فضیلت» به «قدرت» تغییر میدهد و با تبیین وتحلیل مکانیستی از قدرت، به قوانین حاکم برچگونگی تولید، توزیع، اعمال و کنترل قدرت میپردازد. با عنایت به این رویکرد، علم سیاست مدرن با زمینه های معرفتی و فرهنگی و تمدنی ایرانی-اسلامی تناسب ندارد و نمی تواند در راستای حل مسائل جامعه و حرکت در چشم انداز تمدنی ایران نقش موثر و مفیدی ایفا نماید. کارآمدی این علم در افق تمدنی مستلزم تحول پارادایمیک آن به سمت حکمرانی معطوف به سرپرستی نظام اجتماعی است. این تحول بنیادین، اولویت علم سیاست را از موضوع قدرت، به سیاستگذاری و سرپرستی نظام اجتماعی مبتنی بر ظرفیت های سنت ایرانی-اسلامی تغییر داده و زمینه ی کارآمدی آن در راستای بینش تمدنی را فراهم مینماید.
۱۱۹۳.

کاربردهای علم اصول فقه در اخلاق و تربیت

نویسنده:
منبع: پژوهش های نوین در حکمرانی اسلامی دوره اول تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 181-205
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۲۴۸
علم اصول فقه یکی از مهمترین علوم اسلامی است که دارای بالندگی و پویایی خوبی در بین علوم اسلامی بوده است. از سویی دیگر باید تعامل اصول فقه با دیگر دانش ها تعریف و تحلیل شود. اخلاق و تربیت به عنوان عرصه های مؤثر و جهت دهنده در حکمرانی دینی نیازمند تبیین این ارتباط است و علم اصول فقه میتواند کاربردهایی در این دانشها داشته باشد. این تحقیق بر آن است با استفاده از روش اجتهادی (تحلیلی استنباطی)، تحلیلی از کاربردهای علم اصول فقه در اخلاق و تربیت ارائه نماید. این تحقیق برای جمع آوری اطلاعات از روش اسنادی بهره برده است. در این پژوهش، از سویی مسائل و عرصه های اخلاق و تربیت مورد بررسی و تبیین قرار گرفته، سپس کاربردها و امتدادهای علم اصول فقه در این ساحتها، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته است. ره آوردهای پژوهش نشان می دهد که در کنار تقویت ذهن اصولی در دانشهایی مانند اخلاق و تربیت و اینکه علم اصول فقه، مقدمه عمل در چنین عرصه هایی است، مباحثی مانند استصحاب و اجتناب از اتباع ظن در مسائل اخلاقی، استفاده از تجربه نگاههای مختلف اصولی در تحلیل و حمل رفتارها بر احسن وجه از موارد قابل توجه است.
۱۱۹۴.

ماهیت و مشروعیت دولت درفلسفه سیاسی علامه طباطبایی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: دانش سیاسی سال ۲۱ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۴۲) 419-450
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۷۴
فلسفه سیاسی به ماهیت مسائل سیاست و خاصتاً موضوع دولت می پردازند. علامه طباطبایی نیز در آثار مختلف خود موضوع دولت را مورد پژوهش و تحقیق فلسفی قرار داده و درحیطه فلسفه سیاسی نظریه پردازی کرده است. این مقاله درصدد است تا بااستفاده از روش تفسیر روشی متن محور، ضمن ارائه بنیادهای نظری پردازش ماهیت دولت و مشروعیت آن در فلسفه سیاسی علامه طباطبایی، این مسأله را مورد ردازش و تدقیق قرار دهد. به این منظور ابتدا ادراکات اعتباری به عنوان پایه ای برای طرح مسأله ماهیت دولت مورد پردازش قرار گرفته و سپس ماهیت دولت، درچارچوب همان نظریه و مبتنی برسامان انسان شناختی سه گانه استخدام، جامعه و دولت و با هدف نیل به غایت عدالت پردازش می شود. همچنین درادامه بااشاره به انواع مختلف دولت های نامشروع و مشروع در فلسفه سیاسی ایشان، دولت های نامشروع مورد نقد قرار می گیرند. در انتها نیز دولت دینی به عنوان یگانه دولتی که مبتنی بر نظریه ادراکات اعتباری، دارای مشخصه اصلی «نیل به سعادت»، «رافع جامع احتیاجات وجودی انسانی برمبنای تعیین حاکم توسط مردم درچارچوب قوانین الهی»، «طالب غایت عدالت» «و دارای نظام ارزش گذاری استخدام طلبی دوطرفه ممدوح به منظور نیل به سعادت درپرتو عبودیت» است، به عنوان دولت مشروع معرفی می شود.
۱۱۹۵.

نیازسنجی پهنه های شهری برای تقویت و گسترش فضای سبز با تأکید بر عدالت فضایی (مطالعه موردی: کلان شهر تهران)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سال ۳۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱۱۵ 318-341
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۹۹
پراکنش پوشش گیاهی باید به تناسب گستره شهر و نیاز جمعیتی ساکن در مناطق آن باشد تا تراکم و سرانه فضای سبز موجب بهبود عدالت فضایی شود. هدف این پژوهش، اولویت بندی مناطق و محله های شهر تهران به لحاظ نیاز به اقدام های پشتیبان برای ایجاد فضای سبز است. نوع پژوهش، کاربردی و روش، توصیفی- تحلیلی بوده است. ابزارها شامل تصویر ماهواره ای، آمار جمعیتی و نرم افزار بوده است. پس از تهیه تصویر ماهواره ای مناسب و طبقه بندی آن مبتنی بر طبقه بندی شی گرای تصاویر ماهواره ای در نرم افزار Ecognition Developer، نقشه فضای سبز شهر تهران در سال 1403 بر اساس سبزینگی مبتنی بر شاخص نرمال شده تفاضل پوشش گیاهی (NDVI)، استخراج شد. سپس سرانه فضای سبز و تراکم فضای سبز به تفکیک پهنه های مورد بررسی با استفاده از تحلیل فضایی در نرم افزار ArcGIS استخراج و نقشه سازی گردید. در نهایت با تلفیق دو لایه اطلاعاتی (تراکم فضای سبز و سرانه فضای سبز)، پهنه های مدیریتی اولویت دار به منظور تقویت و گسترش فضای سبز تعیین شد. بر اساس یافته های نیازسنجی لازم است ابتدا مناطق دارای درجه نیاز بالا (به ترتیب 10، 8، 17، 11، 12، 7، 14، 13، 9 و 19) مورد توجه و سرمایه گذاری قرار گیرد. محله های نیازمند در مناطق مرفه و محله های محروم در مناطق محروم باید در کانون اقدامات آینده قرار گیرند. نابرابری قابل توجه در سرانه و تراکم فضای سبز در مناطق تهران، نیاز مبرم به برنامه ریزی راهبردی و خط مشی گذاری برای دستیابی به عدالت فضایی را برجسته می کند. توزیع مؤثر و عادلانه فضاهای سبز نیازمند خط مشی های مبتنی بر داده متناسب با نیازهای محلی است.
۱۱۹۶.

Scenarios for Energy Security of South Caucasus and Southeast Europe(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات بین المللی سال ۲۲ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۸۵) 65-97
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶ تعداد دانلود : ۸۲
Energy security is a critical issue for countries around the world, as access to reliable and affordable energy resources is essential for economic growth and development. However, the global energy landscape is rapidly changing, with shifting demand patterns, geopolitical tensions, and concerns about climate change all impacting energy security. An unreliable energy supply leads to volatility of energy prices, which damages businesses and consumers. Therefore, the research aims to examine the energy security of Southeast Europe and the South Caucasus, because the energy security of these two regions is dependent on each other. We have used Grey Relational Analysis (GRA) to examine the energy security indicators and how these indicators changed between 2012 to 2022. The research analysis is based on the 15 indicators that affect current and future energy security trends. In addition, the future scenarios developed by the Global Business Network (GBN). The findings show that Gross Domestic Production (GDP), Foreign Direct Investment (FDI), gasoline price, and greenhouse emissions are significant factors in the regions between 2012 and 2022. Therefore, four scenarios emerged: Crystalline Sky, Anarchy is the first word, Cloudy days, and the Apricity of the economy.
۱۱۹۷.

تحلیل محتوای تحولات الگوی توسعه در برنامه های اقتصادی فدراسیون روسیه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اوراسیای مرکزی سال ۱۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۳۷) 93-118
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۷۱
تحولات ساختار الگوی توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه در تلاطم های سیاسی و اقتصادی در دهه اخیر به مسئله ای مبهم و نیازمند پژوهش تبدیل شده است. روند تحولات و تغییرهای الگوهای توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه در دو بحران برون زای کرونا و تشدید تنش سیاسی نظامی با اوکراین به نظر می رسد به سوی تاب آوری اقتصادی پیش رفته است. در این نوشتار می خواهیم با بررسی اسناد توسعه ای دولت روسیه، الگوی تغییر نگاه دولت به توسعه اقتصادی در روسیه را استخراج کنیم. محتوای اسناد مربوط با توسعه اقتصادی منتشر شده در سایت دولت فدراسیون روسیه در سه دوره زمانی پیش از کرونا (2018-2019)، دوره کرونا (2020-2021) و دوره جنگ با اوکراین (2022-2023) با استفاده از ابزار پژوهش تحلیل محتوا در بستر نرم افزار اطلس تی را تحلیل و تحولات سیاست گذاری این کشور را در رویارویی با بحران های پیش بینی نشده بررسی کنیم. نویسنده در پی پاسخ این پرسش هستی که «چگونه بحران های پیش بینی نشده موجب تحول چشم انداز توسعه در روسیه به سوی الگوی تاب آوری اقتصادی شده اند؟» در پاسخ این فرضیه مطرح می شود که در بحران های پیش بینی نشده سال های اخیر، خط مشی گذاران روسیه، الگوی توسعه مطلوب کشور را الگوی سازگار با تاب آوری اقتصادی تعریف کرده اند. این نوشتار تأکید می کند که راهبرد های مبتنی بر تاب آوری اقتصادی می توانند در ایجاد پایداری، تقویت ظرفیت های داخلی و تاب آوری در برابر بحران ها مؤثر باشند.
۱۱۹۸.

تبارشناسی برساخت نسبت سوژه دینی در مکتب قرآن کردستان با سوژه انقلابی در انقلاب اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: انقلاب پژوهی سال ۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۶ 201-222
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۳ تعداد دانلود : ۱۴۶
بازخوانی و نقد اندیشه و کنش جریان های دینی معاصر، ضرورتی دوچندان یافته است. جریان «مکتب قرآن» یکی از این جریان هاست که در دهه پنجاه، در واکنش به تحولات فکری و اجتماعی جامعه کردستان و به رهبری احمد مفتی زاده، شکل گرفت. این پژوهش با بهره گیری از رویکرد تبارشناسی فوکویی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای و تاریخ شفاهی، به بررسی سازوکارهای انضباطی به کاررفته در مکتب قرآن کردستان در جهت برساخت سوژه دینی می پردازد و نسبت این سوژه با سوژه انقلابی در بستر انقلاب را تحلیل می کند. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مکتب قرآن با چه تکنیک های انضباطی به بازتولید سوژه های دینی می پرداخت و این مکانیسم ها چگونه در تعامل و ارتباط با سوژه انقلابی ایرانی قرار می گرفتند؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که مکتب قرآن با بهره گیری از مجموعه ای از تکنیک های انضباطی نظیر دیگری سازی (معرفی گروه هایی مانند چپ ها و جریان طریقت و روحانیون سنتی به عنوان دشمن)، بازنویسی تاریخ (تحریف روایت های تاریخی برای کنترل ذهنیت)، اقتصاد سیاسی بدن (مدیریت معیشت برای مقابله با جذابیت های چپ)، توزیع مکانی (کنترل افراد بر اساس جنسیت، سن و سواد) و پرورش خود (ترغیب به توبه و هنجارپذیری)، هم ریخت سازی با سوژه مرکزی انقلابی (جای دهی در گفتمان رسمی) سوژه های دینی مطیع و یکدست را می ساخت. درنتیجه، این تکنیک ها به مکتب قرآن امکان داد تا سوژه ای خاص با عنوان «سوژه مکتبی» را برساخت کند؛ سوژه ای با ویژگی های ایدئولوژیک، انضباط پذیر و متمایز از دیگر سوژه ها در فضای فکری کردستان. هم زمان این سوژه در چهارچوب انقلاب اسلامی، هم راستا با سوژه انقلابی ایرانی تعریف و هویت مند می شد.
۱۱۹۹.

دیالکتیک حکومت و جامعه در دوره پادشاهی مشروطه امان الله خان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست دوره ۵۵ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ 923-895
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۸۲
این پژوهش به بررسی دیالکتیک پیچیده و دیرینه بین حکومت و جامعه در دوره پادشاهی مشروطه امان الله خان در افغانستان (1919-1927) می پردازد. سؤال اصلی پژوهش این است که با تمرکز بر رابطه دیالکتیکی حکومت و جامعه در افغانستان از سال 1919 تا 1927، چه نوع لویاتانی در دوران سلطنت امان الله خان شکل گرفت و چه ویژگی هایی داشت؟ فرضیه اصلی این تحقیق، استوار بر چارچوب «راه باریک آزادی» رابینسون و عجم اوغلو، این است که دولت امانی با وجود تلاش برای مدرنیزاسیون و نهادینه سازی عناصر مشروطیت، به دلیل مقاومت های اجتماعی و فرهنگی نتوانست به طور کامل از ویژگی های استبدادی و تمرکز قدرت رها شود و به لویاتان غایب تبدیل شد. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل کیفی داده ها از منابع، نشان می دهد که اصلاحات مدرن گرایانه امان الله خان با مقاومت های فرهنگی و اجتماعی مواجه شد و به ایجاد تنش بین حکومت و جامعه انجامید. یافته ها حاکی از آن است که حکومت امان الله خان، با وجود تمرکز قدرت و ویژگی های استبدادی، در تلاش برای نهادینه سازی برخی عناصر مشروطیت از طریق اصلاحات قانونی و اجتماعی با چالش های جدی روبه رو بود و در نهایت به لویاتان غایب تبدیل شد.
۱۲۰۰.

سازوکارهای اقتدار قضایی از نگاه آیت الله خامنه ای با تمرکز بر ثبات امنیت داخلی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی دوره ۳ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۱) 91 - 138
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۴ تعداد دانلود : ۶۵
بر اساس اصل 156 قانون اساسی کشور، گسترش عدالت و آزادی های مشروع، نظارت بر حُسن اجرای قوانین، رسیدگی به تظلمات، احیای حقوق عامه، کشف جرم، تعقیب و تعزیر مجرمین و اجرای حدود الهی و اقدام مناسب در پیشگیری، وظیفه اصلی قوه قضائیه است که نتیجه آن درمجموع تولید، تأمین و تثبیت امنیت داخلی و صیانت از آن خواهد بود. تحقق این رسالت بر اساس فرمایشات آیت الله خامنه ای مستلزم ابتنای قوه قضائیه به دو عامل اقتدار و اعتماد است. قوه قضائیه به عنوان یکی از ارکان اساسی حاکمیتی، می بایست از راهبردها و رهنمودهای حکیمانه رهبری پیروی نموده و بر درون مایه رهنمودهای ایشان، اشراف تام یابد. در صورت عدم تبیین صحیح کارآمدی و اقتدار قضایی و اجرای آن، شاهد تضییع حقوق مردم و تعمیم نارضایتی و اخلال در نظم و امنیت در جامعه خواهیم بود؛ بنابراین سؤال اساسی این است که مؤلفه های کارآمدی و اقتدار قضایی از منظر آیت الله خامنه ای کدامند؟ این پژوهش تلاش دارد تا نسبت به تحلیل مضمون مجموعه بیانات، سخنرانی ها و پیام های آیت الله خامنه ای، مؤلفه های اقتدار قضایی از نگاه ایشان را با تمرکز بر ثبات امنیت داخلی شناسایی نماید. پژوهش حاضر، تحقیقی کاربردی - توسعه ای است که برای گردآوری داده ها، از روش کیفی (با رویکرد اکتشافی تحلیل مضمون) استفاده شد. جامعه آماری، مجموعه بیانات، سخنرانی ها، پیام های آیت الله خامنه ای (1368 الی آذرماه 1402) است. یافته های تحقیق نشان داد که سازوکارهای اقتدار قضایی از نگاه ایشان با تمرکز بر ثبات امنیت داخلی در دو بخش سازوکارهای ساختاری و رفتاری قابل صورت بندی اند، سازوکارهای ساختاری مشتمل بر گزاره هایی مانند؛ «جذب و گزینش»، «تربیت و آموزش»، «به کارگیری و انتصاب» و «نظارت و واپایش» و سازوکارهای رفتاری اثربخش بر اقتدار قضایی از نگاه ایشان با تمرکز بر ثبات امنیت داخلی شامل «پیشگیری از جرم»، «اعتماد افزایی»، «امنیت آفرینی»، «فساد ستیزی»، «عدالت ورزی»، «برنامه محوری و تحول گرایی»، «مردم مداری»، «قاطعیت قضایی» و «قانون مداری» است.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان