درخت حوزه‌های تخصصی

تکلم علماء اللغه کثیرا عن موضوع نشأه اللغه وأصل اللغات وکل ادعى ان لغته الأصل مستندین بذلک على ما ورد من نصوص فی الکتب السماویه کل حسب ما یعتقد ویدین، بل ذهبوا الى ابعد من ذلک فقالوا ان لغاتهم هی لغه اهل الجنه وانها هی التی تحدث بها ادم علیه السلام عادین ذلک مزیه للغه التی یتکلم بها دون غیرها، وهذا ما وجدناه عند علماء العربیه أیضا، شأنهم بذلک شأن علماء الأمم الأخرى، کالسریانین وغیرهم، ویبدوا ان القول بالأصلیه له دوافع عدیده ستنطرق لها لاحقا، عند ذکرنا جمله من اقوال المحدثین والقدامى من العرب وغیرهم، فی مسأله النشأه، مقاربین تلک الآراء مقاربه لسانیه حدیثه مستنده على رأی جومسکی الذی طرحه فی نظریته التحویلیه التولیدیه، فضلا عن بعض اراء علماء اللغه المحدثین، وکذلک التوقف عند مسأله الأصل والاختلاف بین اللغات من خلال مقاربتها قرآنیا، الذی نرى انه ینفی ان تکون اللغه العربیه او غیرها هی اصل اللغات بل ان الاختلاف هو الاصل وهو المیزه لکل اللغات بل ان الله تعالى جعل اختلاف اللغات آیه من آیاته التی ابتدعها ابتداء وهی بمرتبه خلق السموات والأرض، کما سیتضح من خلال البحث، وکذلک سنثبت ان الاختلاف لا یعد مزیه للغه، وانما هو وضع طبیعی، وهل نحن بحاجه الى وجود لغه واحده، محاولین التوفیق بین ما جاء به علم اللغه الحدیث وما جاء به القران الکریم، وفی الختام ینتهی البحث بالنتائج سائلین الله تعالى التوفیق

هدف پژوهش حاضر، تبیین چرایی و ضرورت توجه به روایت نگاری تأملی به عنوان یک راهکار برای توسعه حرفه ای در برنامه درسی کارورزی دانشجومعلمان است. برای دستیابی به تبیین فوق، از روش ترکیب پژوهی استفاده شده است که در آن، پژوهش های بیست سال اخیر با روشی نظام مند انتخاب شدند سپس مورد واکاوی محتوایی قرار گرفتند و دسته بندی شدند؛ در مرحله بعد (غربالگری ریز)، بیست پژوهش که معیارهای مد نظر را داشتند، انتخاب شدند، سپس طبق اصول تلفیق،  ترکیبی از یافته های آن ها، بازاندیشی و بازآرایی شد. در یافته های این ترکیب، ضرورت به کارگیری روایت نگاری تأملی در توسعه حرفه ای از چهار منظر، توجیه پذیر است: «روایت نگاری و سطوح تأمل»، «روایت نگاری تأملی و هویت فردی»، «روایت نگاری تأملی و هویت اجتماعی» «روایت نگاری تأملی و هویت حرفه ای». درنتیجه می توان گفت روایت نگاری تأملی بر ابعاد چهارگانه شناختی، عاطفی، اجتماعی و حرفه ای دانشجومعلمان -که از مؤلفه های مهم توسعه حرفه ای است- تأثیر مثبت دارد و می توان از آن به عنوان یک ابزار قوی در حوزه تربیت معلم استفاده کرد.  

هدف از این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر در استقرار مدیریت دانش در مدارس است. این پژوهش کیفی است و از روش داده بنیاد نظام مند (سیستماتیک) استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شاملِ استادان تعلیم وتربیت در دانشگاه های ایران و کارشناسان و مدیران نخبه آموزشی در وزارت آموزش وپرورش و در مدارس و مؤسسات آموزشی در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ بوده اند. در این پژوهش از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شده است و با ۱۶ نفر تا رسیدن به اشباع نظری مصاحبه شد. برای بررسی اعتبار و روایی داده ها، برای بازبینی به مشارکت کنندگان ارائه شدند و با توجه به نظرهای آنان اصلاحات لازم صورت گرفت. درنهایت، از خبرگانی که در مصاحبه ها شرکت نکردند کمک گرفته شد. سپس عبارات درون مصاحبه ها پیاده سازی شدند و مفاهیم و مقولات با روش کدگذاری باز و محوری و انتخابی طبقه بندی شدند. ازاین رو، ۸۵ کد باز و 17 کد محوری در نظر گرفته شد. در مرحله کدگذاریِ انتخابی چهار عاملِ مؤثر شاملِ فرهنگ سازمانی، ویژگی های کارکنان، برنامه محوری با نگرش نظام مند و مدیریت منابع انسانی تبیین شدند.

هدف از پژوهش حاضر شناسایی عوامل اساسی مؤثر در ارتقای کیفیت معماری محیط های آموزشی به منظور افزایش حضور باانگیزهٔ دانش آموزان در محیط و درنتیجه تقویت بازدهی تحصیلی است. پژوهش حاضر از نوع کیفی است. جامعهٔ موردبررسی پژوهش های علمی معتبر از سال 1980 تا 2019 در حوزهٔ انگیزه بخشی دانش آموزان در مدارس و مؤلفه های رفتاری، فیزیکی و روان شناختی مؤثر در ارتقای کیفیت محیط است. در ابتدا با استفاده از واژه های کلیدی «محیط آموزشی»، «مدرسه»، «بازدهی تحصیلی»، «آموزش گریزی»، «ساختار معماری» و غیره و بر اساس معیار ورود، 362 پژوهش علمی شناسایی شدند و سپس با توجه به معیار خروج درنهایت 59 مقاله به مرحلهٔ تحلیل نهایی وارد شدند. برای تجزیه وتحلیل کیفی اسناد از الگوی شش مرحله ای سنتزپژوهی روبرتس با استفاده از روش های کدگذاری خط به خط MAXQDA10 استفاده شد. درنهایت عوامل اساسیِ زیر شناسایی شد که عبارت بودند از: 1. رفتاری رضایتمندی؛ 2. روان شناختی حس تعلق به مکان؛ و 3. فیزیکی ساختاری معماری. همچنین الگوی مفهومی عوامل اساسی مؤثر در ارتقای کیفیت محیط های آموزشی شناسایی شد.

به منظور بهره مندی از تعلیم و تربیت با کیفیت، برخورداری از یک الگوی تربیت معلم اثربخش امری ضروری است. هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی تربیت معلم کارآمد تراز جمهوری اسلامی است. روش پژوهش کیفی و از نوع داده بنیاد(گرندد تئوری) است. جامعه آماری پژوهش از میان اساتید صاحبنظر دانشگاه فرهنگیان که در سال تحصیلی 1399-1398 مشغول به تدریس بودند انتخاب گردید . ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختاریافته و تعداد نمونه ها در پژوهش، بر اساس اصل اشباع نظری 21 نفر بود. مدت زمان مصاحبه 30 تا 45 دقیقه در نظر گرفته شد. سؤالات مصاحبه بر اساس اسناد بالادستی تهیه و سپس با استفاده از روش دلفی به رؤیت و ملاحظه صاحب نظران رسید و روایی محتوایی به مدد خبرگان مورد تأیید قرارگرفت، هم چنین برای سنجش پایایی آن از ضریب کاپا(میزان توافق بین داوران) استفاده شد. پایایی از طریق باورپذیری، انتقال پذیری، وابستگی و اعتماد پذیری انجام شد. ضریب بدست آمده 87/0 بود که از نظر روان سنجی ضریب قابل قبولی است. مفاهیم استخراج شده از این مصاحبه ها شامل 105 کداولیه، 15 طبقه اولیه و سه طبقه (تخصص، تعهد، تحول)که طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی در قالب یک الگوی نظری، با محوریت مقوله های اصلی، شرایط علی، شرایط زمینه ای، شرایط مداخله گر، راهبردها و پیامدها منعکس شده است و منجر به طراحی الگوی تربیت معلم تراز جمهوری اسلامی شد.

هدف پژوهش حاضر بازنمایی انسجام ملی در محتوای کتاب های درسی دوره آموزش ابتدایی ایران است. پارادایم پژوهش از نوع تفسیری، رویکرد پژوهش کیفی، استراتژی پژوهش از نوع تحلیل محتوا کیفی است، میدان مطالعه کلیه کتاب های درسی دوره آموزش ابتدایی ایران است که بر مبنای روش نمونه گیری هدفمند کتاب های مطالعات اجتماعی، فارسی و هدیه های آسمان که مشتمل بر 25 جلد کتاب است مورد بررسی قرار گرفتند. فرمت داده ها در قالب متن بوده است و برای تجزیه و تحلیل داده ها از مراحل کدگذاری دور نخست و کدگذاری دور دوم استفاده شده است. یافته های پژوهش مشتمل بر 533 مفهوم، 77 زیرمقوله و 87 مقوله اولیه است که در نهایت بعد از دسته بندی، 11 مقوله اصلی در محتوای کتاب های درسی استحصال گردید. این مقوله ها عبارتند از: سرزمین مشترک، میراث فرهنگی، دین و مذهب، ادب و هنر، پرچم و سرود، فرهنگ فراملی، زبان فارسی، میراث تمدنی، تاریخ مشترک، اعیاد مذهبی، قهرمانان و مفاخر ملی. بر مبنای یافته ها می توان گفت که وضعیت مولفه های انسجام ملی از جایگاه مطلوبی برخوردار نیست و بیشتر به صورت سلیقه ای عمل شده است و تنها مولفه ای که در کتاب های درسی انسجام ملی بر پایه آن می چرخد، مولفه دین و مذهب است.

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه تعهد به ارزش های دینی با نگرش به زندگی در بین دانش آموزان مدارس متوسطه شهرستان دشتی بود. روش پژوهش حاضر توصیفی– همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را 3508 نفر از دانش آموزان مدارس متوسطه شهرستان دشتی تشکیل می دادند. حجم نمونه این پژوهش شامل 346 نفر بود که از طریق نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای بدست آمد. ابزار جمع آوری داده ها در این تحقیق پرسشنامه های تعهد به ارزش های دینی خدایاری فرد و همکاران (1392) و نگرش به زندگی باتیستا (1973) بود. نتایج نشان داد که تعهد به ارزش های دینی با نگرش به زندگی دانش آموزان مدارس متوسطه شهرستان دشتی رابطه ی مثبت و معناداری وجود دارد به این معنا که هر چقدر تعهد به ارزش های دینی دانش آموزان بیشتر تر باشد، نگرش به زندگی آن ها نیز بیشتر می شود. نتیجه گیری کلی پژوهش نشان داد که با تقویت تعهد به ارزش های دینی در بین دانش آموزان می توان به افزایش نگرش به زندگی آنان در مدارس کمک فراوانی نمود.

هدف: این پژوهش به دنبال آن بوده که برنامه آموزشی دوره کارشناسی معماری تا چه میزان با خدمات خواسته-شده از افراد شاغل در بازار حرفه ای سنخیت دارد.روش شناسی: پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوی کیفی (با تمرکز بر طرح های شماتیک، به-عنوان یکی از فازهای طراحی) به مقایسه برنامه آموزشی مصوب دانشگاه تهران با قراردادهای همسان معماری به مثابه یکی از نیازهای بازار حرفه ای پرداخته است.یافته ها: در موضوع نحوه کسب اطلاعات، یافته ها مؤید آن بوده که برنامه آموزشی دانشگاه تهران به بازدیدهای میدانی؛ تفکر طراحی؛ مطالعه کتابخانه ای و یا آشنانمودن دانشجویان با طرح های بالادستی اهمیت داده است. اما در زمینه تبادل نظر با کارفرما دچار خلاء است. در موضوع نوع اطلاعات و فعالیت های موردنیاز، یافته ها مؤید آن بوده که یکی از نقاط ضعف این برنامه عدم تقویت مهارت های عملی دانشجویان برای تصمیم-گیری درخصوص مناسب بودن یا نامناسب بودن زمین موردنظر است. یافته ها در موضوع نحوه ارائه مدارک موردنیاز نیز مؤید آن بوده که یکی از نقاط ضعف این برنامه نپرداختن به مهارت های نوشتاری دانشجویان است.نتیجه گیری و پیشنهادات: برنامه آموزشی مصوب دانشگاه تهران برای دوره کارشناسی معماری، تاحدود زیادی با توانایی های موردنیاز برای انجام طرح شماتیک در قالب قراردادهای همسان معماری تطابق دارد. بااینحال، لحاظ نمودن مباحثی در رابطه با تکنیک های گردآوری اطلاعات و یا گزارش نویسی در معماری و یا مکان یابی عملی کاربری ها می تواند خلاء های موجود را کاهش دهد.نوآوری و اصالت: مشخص نمودن قوت ها و ضعف های برنامه آموزشی رشته معماری براساس قراردادهای همسان معماری

هدف: محیط های دانشگاهی دارای ویژگی های منحصربفردی هستند که ناشی از انتظارات، جو و فرهنگ سازمانی آنها می باشد. فرهنگ بحث و گفتمان، روش اصلی ارتباطی در آموزش عالی است که مستلزم شایستگی های مختص به خود می باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر شایستگی های مدیران دانشگاهی بر استراتژی های حل تعارض انجام شده است. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گرداوری اطلاعات توصیفی- پیمایشی و مقطعی بوده و جامعه آماری در این پژوهش مدیران دانشگاه علوم پزشکی بابل بود. با استفاده از نمونه گیری تصادفی طبقه ای، حجم نمونه آماری تعداد 72 نفر تعیین شد. در جمع آوری داده های تحقیق از روش میدانی و پرسشنامه های استاندارد استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده های گردآوری شده از روش معادلات ساختاری و نرم افزار  اسمارت پی ال اس استفاده شد. یافته ها: تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که میان شایستگی های منابع انسانی و سبک حل تعارض مدیران دانشگاه علوم پزشکی بابل رابطه معناداری وجود دارد، بگونه ای که بین شایستگی اجتماعی(8/0) و شایستگی مدیریتی(68/0) با سبک همکاری در مدیریت تعارض بیشترین ارتباط وجود داشت. نتیجه گیری و پیشنهادات: یکی از ویژگی های مدیران اثربخش توجه به برقراری ارتباطات مبتنی بر اعتماد با کارکنان است. شایستگی های اجتماعی و مدیریتی به مدیران کمک می کند تا بهترین استراتژی مناسب مدیریت تعارض را در سازمان بکارگیرند. سبک همکاری راهب ردی مثب ت در ح ل تع ارض محس وب م ی ش ود. ب ا اس تفاده از س بک هم کاری، اف راد در جس تجوی راه حل های ی هس تند ک ه ب ا منافع آنه ا متناس ب است و باع ث حف ظ ارتباط ات مؤث ر می ش ود. نوآوری و اصالت: شناسایی و تبیین رابطه شایستگی های مدیریتی،اجتماعی و فردی مدیران و استراتژی های سه گانه همکاری، رقابت و اجتناب در مدیریت تعارض در دانشگاه.

هدف: هدف  این پژوهش  شناسایی مولفه  های  دانشگاه سبز در بستر پارادایم  نسل پنجم دانشگاه است . روش شناسی : روش پژوهش کیفی از نوع فراترکیب است .  جامعه اماری شامل  مقالات مرتبط با موضوع است  که در پایگاه های اطلاعاتیSID, Science Direct, Irandoc, PubMed,Iranmedex, Google scholar   منتشر  شده بود. و روش نمونه گیری به صورت هدفمند  بود که براساس ملاک های از پیش تعیین شده ، مقالات مناسبی که به دو زبان انگلیسی و فارسی در زمینه مولفه های دانشگاه نسل پنجم و دانشگاه سبز منتشر شده بودند انتخاب و محتوای مقالات به دقت مطالعه و تحلیل شدند که در کل ۳۷ مقاله شناسایی شد که در تحلیل نهایی ۸ مقاله  مورد استفاده قرار گرفت .   ابزار گرد اوری داده ها چک لیست STROBE است.  تجزیه و تحلیل داد ها با استفاده از  تحلیل مضمون  انجام گردید. ابتدا مضامین پایه استخراج و بعد با ستنز مفاهیم پایه،  مفاهیم سطح اول و سطح دوم استخراج گردید.یافته ها :بر اساس تحلیل داده ها ۲۱۰ مفهوم استخراج گردید که این مفاهیم  در قالب ۵۷ دسته مقوله بندی شدند و در نهایت ۶  مقوله های اصلی که شامل ،حکمرانی دانشگاه ، فرهنگ سازمان های نسل پنجم ، سه رکن پایداری ، آموزش سبز ، پژوهش سبز و ارتباط دانشگاه با جامعه  بودند ، به عنوان الگویی برای پیکر بندی دانشگاه سبز استخراج شد .نتیجه گیری و پیشنهادات :  پارادایم نسل پنجم دانشگاه میتواند بستری مناسب برای پیکربندی مجدد دانشگاه سبز داشته باشد. دانشگاه نسل پنجم در خود  زیست بومی دارد که در آن  میتوان فرصت هایی برای نوآوری های سبز وبه تبع آن دانشگاه سبز را فراهم کند. دانشگاه سبز مسیری برای پاسخگو بودن دانشگاه به جامعه است و مسئولیت اجتماعی دانشگاه را برای توسعه پایدار نشان میدهد.

آموزش از فرصت های مهم است که محرومیت از آن نشان دهنده فقر است. اولین جنبه از فقر آموزشی بازماندگی تحصیلی است. سواد در جهان امروز شرط اصلی توانمندسازی انسان در مواجهه با دنیای جدید است، زندگی بدون کسب سطحی از آموزش و سواد با دشواری-های زیادی مواجه می شود. بی سوادی و کم سوادی هم علت ایجادکننده و هم علت باقی ماندن بسیاری از آسیب های اجتماعی است. اولین و مهمترین قدم در رفع هر مشکلی شناخت دقیق آن و آگاهی بر چگونگی پراکنش آن در سطح جامعه است. درهمین رابطه، مقاله حاضر با استفاده از تحلیل ثانویه داده های سرشماری (1395) به تحلیل فضایی کودکان بازمانده از تحصیل در سطح شهرستان و استان-های کشور پرداخته است. برای تحلیل داده ها از شاخص های عمومی و محلی روابط فضایی و نرم افزارهای ArcGis و SPSS استفاده شده است. نتایج نشان داد دو متغیر مهم وضعیت اشتغال و تاهل کودکان بر اساس جنسیت تفاوت معنی داری دارد. همچنین بر اساس نتایج آزمون موران عمومی و شاخص Gi میزان کودکان بازمانده، از تحصیل به طور قوی تمایل به متمرکزشدن و خوشه ای شدن در فضا دارد. شهرستان های مناطق مرزی به ویژه جنوب شرقی و شمال غربی به شدت تحت تاثیر میزان بالایی از کودکان بازمانده از تحصیل هستند درحالی که مناطق مرکزی کشور پایین ترین میزان بازماندگی از تحصیل را دارند. این الگوی پراکنش کاملا با الگوی توسعه یافتگی مناطق کشور هماهنگی دارد. درنتیجه می توان اظهار داشت که هرگونه برنامه ریزی و سرمایه گذاری در این مسئله باید با توجه به تفاوت-های منطقه ای صورت گیرد. توسعه اقتصادی-اجتماعی موزون در کشور مهمترین راه برون رفت از این مسئله اجتماعی است.

در کلاس های درس مبتنی بر آموزش فراگیر، انعطاف پذیری شناختی و مفاهیم یاددهی یادگیری نقش مهمی بر خودکارآمدی معلمان دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش انعطاف پذیری شناختی و مفاهیم یاددهی -یادگیری در خودکارآمدی معلمان در کلاس درس مبتنی بر آموزش فراگیر بود. روش پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی بود. نمونه گیری به شیوه تصادفی ساده از بین لیست اسامی معلمان شرکت کننده در آموزش فراگیر صورت گرفت. از این رو تعداد 467 معلم ابتدایی منطقه 9 شهر مشهد انتخاب شدند. به منظور جمع آوری داده ها، از پرسشنامه های خودکارآمدی معلمان در آموزش فراگیر (TEIP) شارما و همکاران(2012)، پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی((CFI دنیس و وندروال(2010) و پرسشنامه مفاهیم یاددهی- یادگیری (TLCQ)چان الویت(2004) استفاده شد. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد بین انعطاف پذیری شناختی و ادراک خودکارآمدی مرتبط با آموزش فراگیر و همچنین بین مفاهیم یاددهی یادگیری سازنده گرا و ادراک خودکارآمدی مرتبط با آموزش فراگیر همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد ( 01 / 0 > P). همچنین نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد متغیرهای انعطاف پذیری شناختی و مفاهیم یاددهی یادگیری سازنده گرایانه، 36 درصد از مجموع واریانس خودکارآمدی معلمان را پیش بینی می کنند. به طور کلی معلمان دارای انعطاف پذیری شناختی و مفاهیم یاددهی یادگیری رشد یافته تر در کلاس های درس مبتنی بر آموزش فراگیر، خودکارآمدی بالاتری را تجربه می کنند. یافته های حاصل از این پژوهش بر رشد انعطاف پذیری شناختی و مفاهیم یاددهی یادگیری جهت ارتقاء خودکارآمدی معلمان در کلاس درس مبتنی بر آموزش فراگیر تاکید دارد.

سیستم پاسخ کلاسی (CRS) که با نام کلیکر نیز از آن یاد می شود، یک رویکرد آموزشی جدید است که سعی دارد با ایجاد تعامل میان مربی و فراگیر، فرایند یاددهی-یادگیری را هدایت کند. هدف  این پژوهش ، بررسی کاربرد سیستم های پاسخ کلاسی در یادگیری سیار و نقش آن ها در فرایند آموزشی است که با روش فراتحلیل کیفی انجام شد و گردآوری داده ها به روش اسنادی صورت گرفت. جامعه آماری پژوهش کلیه مقالات چاپ یا منتشر شده در پایگاه های علمی معتبر درباره سیستم پاسخ کلاسی در یادگیری سیار بود که بر همین اساس و طبق معیارهای ورود  114 مقاله یافت شد و بر اساس معیارهای خروج، در نهایت تعداد 61 مقاله مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج این پژوهش نشان داد که فراگیران نگرش مثبتی نسبت به سیستم پاسخ کلاسی (کلیکرها) داشته و بر این باورند که استفاده از این فناوری باعث افزایش جذابیت در کلاس می شود. علاوه بر این، پژوهش های انجام شده نشان می دهند که سیستم پاسخ کلاسی پتانسیل افزایش تمرکز، توجه و حضور فراگیران را دارد و در عین حال تعامل و مشارکت فراگیران با یکدیگر و فراگیران با مربی را افزایش داده و درک آن ها را از موضوعات آموزشی بهبود می بخشد. ازجمله کلیکر های نام آشنا در حوزه آموزش نیز می توان کاهوت، کوئیزیز، سوکراتیو و منتی متر را نام برد. ترکیب فناوری کلیکر به همراه روش های تدریس فعال و یادگیری به کمک همتایان نیز می تواند بازدهی بالایی به ارمغان آورد.

در قرن حاضر، نگرش و افکار، مفاهیم پذیرفته شده و آشنایی هستند و چنان جایگاهی در نظام های حکومتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی پیداکرده اند که هر نوع تصمیم گیری بدون اندازه گیری آن ها دشوار شده است. از سوی دیگر تصمیم گیری بر پایه این مفاهیم مستلزم به کارگیری درست روش هایی است که دارای جایگاه و پشتوانه علمی هستند. استفاده نادرست در اندازه گیری این شاخص ها، نتایج نادرستی را به بار خواهد آورد. ازاین رو، نوشته حاضر درصدد مطالعه رویکرد ها و روش های سنجش نگرش دانش آموزان است با توجه به دامنه، ابعاد و ویژگی های وسیع و پیچیده مفهوم نگرش، روش نوشته حاضر از نوع کیفی و با استفاده از روش مرور نظام مند انجام شده است. جامعه موردمطالعه شامل تمامی کتاب ها، مقالات پژوهشی منتشرشده به زبان فارسی و انگلیسی بود که با جستجوی کلیدواژه های این حوضه صورت گرفت و عمدتاً بر نوع شناسی؛ مفاهیم، رویکردها، رویه ها، شیوه های اجرایی، فرصت ها و چالش ها و یافته های نوین و تجارب بین المللی متمرکزشده است.

هدف از انجام تحقیق حاضر تاثیر برنامه درسی پنهان بر اشتیاق تحصیلی و سرزندگی تحصیلی با میانجی گری خودکارآمدی در دانش آموزان بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر شهرستان دهاقان می باشد که در سال تحصیلی 1401 -1400 به تحصیل در دوره دوم ابتدایی اشتغال داشتند، شامل 1900 نفر بود. که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای تعداد 320 نفر از دانش آموزان به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل مقیاس امید به تحصیل خرمایی و کمری(1395)، پرسشنامه اشتیاق تحصیلی فردریکز و فرومنفیلد(2004)، پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی جینک و مورگان (1999)، و پرسشنامه برنامه درسی پنهان شیخی و همکاران(1388) بود. نتیج نشان داد که برنامه درسی پنهان بر اشتیاق تحصیلی(584/0=R2 و P<0.01) و سرزندگی تحصیلی(425/0=R2 و P<0.01) و خودکارآمدی(565/0=R2 و P<0.01) تاثیر معنی داری دارد. همچنین خودکارآمدی بر اشتیاق تحصیلی(052/0=R2 و P<0.01) و سرزندگی تحصیلی(051/0=R2 و P<0.01) تاثیر معنی داری دارد. همچنین بدست آمد خودکارآمدی در رابطه بین برنامه درسی پنهان و اشتیاق تحصیلی (381/0=Vaf) و سرزندگی تحصیلی(416=Vaf) نقش میانجی در حد متوسط دارد. با توجه به نتایج پژوهش می توان با اجرای برنامه درسی پنهان، اشتیاق تحصیلی، سرزندگی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی در دانش آموزان را در سطح مطلوبی بالا برد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش سواد مالی بر کاهش مصرف گرایی دانش آموزان پایه دوم ابتدایی به روش شبه آزمایشی و با استفاده از طرح چهارگروهی سولومون انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان دختر پایه دوم ابتدایی شهرستان کاشان بود که از این تعداد 60 نفر به صورت چهار گروه 15 نفره برای نمونه انتخاب شد. ابتدا پیش آزمون برای گروه آزمایش اول و گروه گواه اول اجرا شد. سپس دوره آموزش سواد مالی برای هر دو گروه آزمایش (25 جلسه یک ساعته) برگزار و درنهایت، برای هر چهار گروه پس آزمون اجرا شد. ابزار گردآوری اطلاعات شامل چک لیست مشاهده رفتار محقق ساخته در شش مقوله لوازم التحریر، اسباب بازی، خوراکی، انرژی، لوازم بهداشتی-آرایشی و پوشاک رفتار مصرفی دانش آموزان را از سوی اولیا سنجش می کرد و آزمون محقق ساخته سطح سواد مالی دانش آموزان را براساس روش GISS در چهار حیطه خرج کردن، پس انداز، سرمایه گذاری و بخشش می سنجید. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS 22 استفاده شد. یافته ها نشان دهنده آن بود که آموزش سواد مالی به روش GISS تأثیر معناداری بر کاهش مصرف گرایی داشته و میانگین نمره مصرف در همه حیطه ها کاهش یافته است؛ همچنین کاهش مصرف در حیطه های خوراکی، انرژی و لوازم بهداشتی-آرایشی معنادار بود و نمره سواد مالی در گروه آزمایش در پس آزمون افزایش چشمگیری نسبت به پیش آزمون و گروه گواه داشت که این امر نشان دهنده آن بود که سواد مالی را می توان از دوران کودکی آموزش داد؛ بنابراین با عنایت به نتایج پژوهش، آموزش سواد مالی برای حل معضل مصرف گرایی پیشنهادی مؤثر است.    

این پژوهش با هدف فهم تجارب زیسته اساتید در مورد چهار مولفه ی روش های تدریس، آشنایی با زبان هنر، آشنایی با فناوری و آشنایی با تحلیل رفتار آموزشی فراگیران در برنامه درسی اجرا شده رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان انجام گرفت. رویکرد پژوهش کیفی و روش پژوهش پدیدارشناسی توصیفی مبتنی بر نظریه Husserl بود. داده های پژوهش با روش نمونه گیری هدفمند و با استفاده از مصاحبه نیمه ساختارمند با 25 نفر از مدرسان دانشگاه فرهنگیان اراک صورت گرفت. تحلیل داده ها به روش توصیفی مبتنی بر رویکرد Colaizzi (2002) بود که با استفاده از نرم افزار مکس کیودا 12 اجرا گردید. یافته های پژوهش حاکی از آن بود که تجارب زیسته اساتید از برنامه درسی اجرا شده برای دانشجویان در رابطه با روش های تدریس در چهار مقوله اصلی «شناخت راهبردهای تدریس»، «تجربه تدریس موضوعی»، «تجربه اجرای روش تدریس اکتشافی»، «تجربه اجرای روش تدریس فعال»، در رابطه با کاربرد زبان هنر شش مقوله اصلی «آشنایی با زبان هنر»، «تقویت قابلیت های دانش آموزان»، «تعلیم و تربیت»، «آموزش کلاس»، «کنترل هیجان های دانش آموزان» و «توسعه حرفه ای»، در رابطه با بهره گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات چهار مقوله اصلی «غنی سازی آموزش»، «توسعه حرفه ای خود»، «آموزش و تدریس»، «ایجاد فرصت های یادگیری»، در رابطه با تحلیل رفتار آموزش فراگیرآن چهار مقوله اصلی «بهره برداری بهینه از فرصت ها وموقعیت های رفتار آموزشی»، «توانایی تحلیل رفتار آموزشی»، «توانایی گردآوری شواهد تحصیلی» و «توانایی ارائه بازخورد مناسب وضعیت تحصیلی» شناسایی شد. بر اساس یافته های پژوهش، آموزش آگاهانه برای تقویت دانشجویان دانشگاه فرهنگیان در فهم معانی آن چه تدریس می شود، امری ضروری است. توجه در آموزش و شناخت معنای آن چه مورد توجه قرار گرفته است، به آنان «فرصتی برای عمل مناسب» به عنوان یک معلم می دهد و استفاده از زبان هنر، فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی و مهارت های تحلیلی در آموزش در تقویت قابلیت های دانش آموزان و کنترل و تخلیه هیجان های دانش آموزان می تواند فرصت های یادگیری ویژه ای را در برنامه درسی دانشگاه فرهنگیان به خود اختصاص دهد.